Ciążowy smutek

Ciążowy smutek

DEPRESJA W CIĄŻY to wciąż temat tabu. Wiele kobiet przeżywa ją w samotności. Bo najbliżsi myślą zazwyczaj: będzie miała dziecko, więc na pewno jest szczęśliwa.

Lena, dziś matka dwumiesięcznej Heleny, odczuwa nieustający smutek, odkąd na początku nieplanowanej ciąży usłyszała od partnera, że on właściwie nie jest gotowy na dziecko, w które „ona go wrobiła”. Została sama. – Zaczęłam palić papierosy. Nie mogłam się powstrzymać, mimo że miałam straszne wyrzuty sumienia. „Jestem potworem”, myślałam. Przez cały dzień nie wychodziłam z łóżka i zawinięta w koc gapiłam się w sufit – opowiada. U psychologa była dwa razy. Na tym jednak poprzestała, bo okazało się, że do porodu musi leżeć, ponieważ ciąża jest zagrożona. Było ciężko.

STRACIŁAM RADOŚĆ

Problem depresji może dotyczyć w Polsce około 10 proc. kobiet w ciąży. To szacunki, w rzeczywistości przypadków może być więcej, bo przyszłe matki często po prostu nikomu nie mówią, że sobie nie radzą. Jak dotąd nie ma dokładnych badań na ten temat, chociaż zdaniem psychologów bardzo by się przydały. W USA oblicza się, że stanów depresyjnych w okresie ciąży może doświadczać nawet nieco ponad 20 proc. kobiet. Coraz więcej z nich zażywa leki antydepresyjne. W Polsce dużo więcej mówi się o depresji poporodowej. – Ciążowa jest niesłusznie lekceważona. A przecież każdy taki przypadek dotyczy dwóch osób: kobiety i noszonego przez nią malucha. Konsekwencją takich stanów może być nawet przedwczesny poród czy niższa waga urodzeniowa dziecka. Dla przyszłej mamy myśl, że jej stan emocjonalny może zagrozić dziecku, jest dodatkowym obciążeniem. Powstaje błędne koło. Depresja poporodowa często jest konsekwencją tej przeżywanej w ciąży – mówi Izabella Grzyb, psycholog i psychoterapeuta, specjalistka od zaburzeń emocjonalnych w okresie ciąży i połogu. – Analizy szwedzkich naukowców pokazały, że kobiety, u których zdiagnozowano depresję po porodzie, często deklarowały, że już wcześniej miały złą sytuację życiową, problemy emocjonalne, skarżyły się też na brak wsparcia ze strony partnera – podkreśla dr hab. Eleonora Bielawska-Batorowicz, dyrektor Instytutu Psychologii Uniwersytetu Łódzkiego.

Przyczyn depresji może być wiele. Od predyspozycji genetycznych, poprzez poczucie braku stabilności życiowej, nagłe stresujące wydarzenie, po złe relacje z partnerem. Kobiety stawiające na karierę mogą postrzegać ciążę jako utratę swobody, urody, nienagannej sylwetki, szansy samorealizacji w zawodzie. Czasem pojawia się lęk przed utratą ciąży albo narastający strach, że dziecko urodzi się chore.

Takiego właśnie strachu, który pojawił się nagle i nie chciał już odejść, doświadczała Zuzanna. W przeciwieństwie do Leny ona miała kochającego męża, ciąża była zaplanowana i długo wyczekiwana. Wcześniej Zuzanna dwa razy poroniła, więc gdy tym razem okazało się, że wszystko raczej będzie w porządku, na początku cieszyły ją nawet typowe ciążowe dolegliwości. – Zaczęły mnie jednak nachodzić myśli, że coś się stanie, że poronię albo że dziecko będzie chore, a ja w ogóle nie nadaję się na matkę i nie dam rady. Te myśli nie dawały się odpędzić. Strach się nasilał. Straciłam tę wcześniejszą radość. Zdarzało się, że w nocy nie mogłam zmrużyć oka – wspomina Zuzanna. Lena z kolei uciekała w sen, a obudzenie się traktowała jako niechciany powrót do rzeczywistości. Psychologowie wskazują, że oprócz czynników zewnętrznych depresji mogą sprzyjać pewne cechy osobowości: nadwrażliwość emocjonalna, skłonność do pesymistycznego patrzenia w przyszłość, niska samoocena, nieumiejętność proszenia o pomoc, brak otwartości na zmiany.

STĄPANIE PO TĘCZY

Diagnoza depresji w ciąży nie jest łatwa, bo jej oznaki często są mylone z naturalnymi objawami ciąży. Wybuchy płaczu, zdenerwowanie, lęk, napięcie, trudności z koncentracją uwagi, skrajny samokrytycyzm. Wszystko to może odczuwać przyszła matka. – Trzeba mówić o swoich nastrojach, pamiętając jednak, że nie każdy smutek w ciąży jest depresją. To czas przygotowań do intensywnej zmiany życiowej. Często pierwsze zderzenie oczekiwań z rzeczywistością. W każdym razie trzeba być czujnym. Analizować i wychwytywać specyficzność objawów, ale ich nie patologizować – mówi Bielawska-Batorowicz, która naukowo zajmuje się psychologią prokreacji.

– Gdy kobieta leży i płacze w poduszkę, kładzie się to zwykle właśnie na karb ciąży, w której płacz to przecież norma. Podobnie jest ze smutkiem, sennością, rozżaleniem. Niedobrze jest, jeśli taki stan uporczywie się przedłuża. Dostrzeżenie tego to spore wyzwanie przede wszystkim dla lekarzy ginekologów, którzy najczęściej mają kontakt z pacjentką. No i dla rodziny – podkreśla Izabella Grzyb. Ale, wbrew pozorom, właśnie u bliskich często najtrudniej o zrozumienie. – Rodzina, zwłaszcza mama i teściowa, na każdym kroku mi powtarzały, jaka jestem dziwna, bo mój smutek jest przecież kompletnie nieusprawiedliwiony. Może i tak, ale co z tego? Szczerze mówiąc, od tego wszystkiego odechciewało mi się żyć – mówi Zuzanna. A Lena wspomina: – W kółko słyszałam, że to tylko hormony, że nerwy szkodzą dziecku i muszę się wyciszyć dla dobra córki. Że dam radę, bo wiele matek jest samotnych, ale szczęśliwych. I żebym wzięła się w garść. Kobiety często czują się winne, kiedy ciąża nie daje im radości, dlatego ignorują objawy choroby, bojąc się, że zburzą mit idealnego macierzyństwa. – O ciąży cały czas się mówi jako o tym stanie błogosławionym, drodze usłanej różami, o takim stąpaniu po tęczy. Trudno się przyznać, że coś jest nie tak, że jest się nieszczęśliwym, skoro wszyscy wokół od nas tego szczęścia oczekują – potwierdza Grzyb.

NIE CHRZAŃ O DEPRESJI

Swoje doświadczenia kobiety opisują na forach internetowych. „Walczę z depresją, która pojawiła się w siódmym miesiącu ciąży, staram się leczyć. Odliczam ostatnie dni do rozwiązania”. To historia Ewy, która nigdy, jak mówi, nie przypuszczała, że ta choroba kiedykolwiek jej dotknie. „Mam zdrową córeczkę, kochającą rodzinę, fantastycznego męża. Mało tego… Pewnie powinnam umieć jak najlepiej radzić sobie z depresją, bo sama jestem psychologiem i prowadzę psychoterapię również pacjentów z takim problemem. Doświadczam jednak teraz tego z innej strony… Czekam na synka, druga ciąża przebiega inaczej niż pierwsza, mam problemy zdrowotne, ciąża jest zagrożona przedwczesnym rozwiązaniem, wymaga wielkiej ostrożności, niesie wiele lęków. Teraz wiem, jak wielkim wysiłkiem w depresji jest zmaganie się z każdym dniem.” – wyznała. W komentarzach pod tego rodzaju wpisami przeważa niedowierzanie: „Przecież patrzysz na brzuszek i to jest cud. Tam czeka maleństwo, aż poczuje ciepełko mamusi, nie chrzań kochana o żadnej depresji!”.

Mimo nieufności internautów, depresja w ciąży jest rozpoznawana coraz częściej i mówi się o nowych czynnikach, które mogą ją wyzwalać. Częściej niż dawniej w życiu codziennym towarzyszą nam pęd i stres, które nie pozwalają na sielankowe przejście przez okres ciąży i wczesnego macierzyństwa. A taką sielankę przecież zwykle wcześniej sobie wyobrażamy. – Dziś często kobieta się zastanawia, czy uda się jej spłacić wielki kredyt za duże mieszkanie, a kiedyś głowiła się, gdzie i czy w ogóle uda się wstawić dziecięce łóżeczko w małym mieszkaniu rodziców. Współczesne kobiety mogą się czuć bezpieczniej, jeśli chodzi o opiekę medyczną i sam poród, ale z kolei mają do zrobienia w życiu dużo więcej niż kiedyś. Chcą łączyć kilka ról naraz, macierzyństwo jest tylko jedną z wielu. Dlatego częściej niż kiedyś słyszymy o problemach emocjonalnych – podkreśla Bielawska-Batorowicz.

Specjaliści namawiają kobiety, aby nie lekceważyły swojego smutku, strachu, przygnębienia i nie bały się prosić o pomoc. Żeby, jeśli to możliwe, odpowiednio wcześnie reagowały. – Przyszłe matki mają opory na przykład przed braniem leków. Po pierwsze, najczęściej nie jest to konieczne, zazwyczaj pomaga psychoterapia, która w depresji ciążowej jest leczeniem pierwszego rzutu, a po drugie, warto odczarować mit bezwzględnej szkodliwości środków anty depresyjnych. W drugim i trzecim trymestrze pod kontrolą psychiatry można bezpiecznie stosować nowoczesne preparaty. Niebezpieczna jest nieleczona depresja. To ona może wyrządzić w organizmie kobiety dużo większe spustoszenie – tłumaczy Grzyb. Zuzanna jeszcze w ciąży, mimo że jej smutek był „nieusprawiedliwiony”, zdecydowała się skorzystać z pomocy. Ale wciąż się bała, jeszcze przez kilka miesięcy po urodzeniu zdrowego synka. Choć to już był inny strach. Nie taki obsesyjny i pozwalał normalnie żyć. Z kolei Lena po porodzie płakała przez cały tydzień. Helena miała żółtaczkę, dlatego obie musiały dłużej zostać w szpitalu. Położne gremialnie radziły, żeby Lena nie przesadzała i nie robiła scen, tylko się ruszyła i zajęła dzieckiem. – Można powiedzieć, że dziś jest trochę lepiej. Ojciec interesuje się córką, odwiedza nas. Już nie płaczę tak dużo. Za to mała Helena płacze za nas dwie – mówi Lena. Po chwili milczenia przyznaje jednak, że teraz częściej cierpi w ciszy. Uparcie powtarza, że sobie poradzi. �

Okładka tygodnika WPROST: 28/2014
Więcej możesz przeczytać w 28/2014 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 28/2014 (1636)

  • Skaner 7 lip 2014, 6:00 Kandydaci do miliardów Do wskoczenia na listę 100 najbogatszych brakuje im jeszcze kilku dużych kontraktów, paru tysięcy klientów i odrobiny szczęścia. „Wprost Biznes” przewiduje, kto w przyszłym roku może wejść do setki... 4
  • Szczerski na tropach obcych 7 lip 2014, 6:00 W parlamencie objawił się ksenolog, czyli przedstawiciel nowej dziedziny wiedzy, której przedmiotem są obcy (greckie ksenos). Ksenologia, czyli nauka o obcych, łączy pasje polityków, poszukiwaczy kosmitów (zob. arcy ciekawa strona... 8
  • Szokujące propozycje Giertycha 7 lip 2014, 6:00 Roman Giertych nie jest pierwszym z brzegu mecenasem. To człowiek, który balansuje między adwokaturą, biznesem i polityką. Reprezentuje syna premiera, ministrów, w gazetach można przeczytać, że jest typowany na ministra spraw... 9
  • Taśma Giertycha 7 lip 2014, 6:00 Roman Giertych, nadworny adwokat rządu Donalda Tuska, chciał tworzyć grupę, która będzie wymuszała pieniądze od najbogatszych Polaków: Jana Kulczyka, Zygmunta Solorza, Leszka Czarneckiego i Michała Sołowowa. 10
  • Giertycha musiałem nagrać 7 lip 2014, 6:00 Giertych i Piński chcieli robić dziwny interes, chciałem mieć dowód. Nagrałem rozmowę, każdy dziennikarz śledczy zrobiłby to samo – mówi Piotr Nisztor. 14
  • Biznesowe czary-mary 7 lip 2014, 6:00 Każdego roku Polacy wydają ponad 2 mld zł na porady wróżek i wróżbitów. Rynek ezoteryczny nigdy nie prosperował tak dobrze. 15
  • Wszystkie maski Romana 7 lip 2014, 6:00 Roman Giertych pokazywał, że gotów jest służyć każdej władzy i przywdziewać dowolne maski. Najnowsza operacja zrobienia z niego oświeconego konserwatysty może się jednak nie powieść. 16
  • Pusty dwór 7 lip 2014, 6:00 Donald Tusk stał się zakładnikiem własnej polityki. Jego osobista świta zawiodła. Ostatni zaufany nerwowo obgryza paznokcie. Ławka świeci pustkami. 20
  • Sumienie doktora Chazana 7 lip 2014, 6:00 Ma na imię Jan. Urodził się w poniedziałek 30 czerwca 2014 r. Czeka w szpitalu na śmierć. 26
  • Klauzula okrucieństwa 7 lip 2014, 6:00 Fragment rozmowy przeprowadzonej z panią Agnieszką i jej mężem 5 czerwca 2014 r. 26
  • Kompromitacja polityków 7 lip 2014, 6:00 Nie można oczekiwać od służb, że będą sprawdzały każdą restaurację. Dlatego winni są ci, którzy zostali nagrani – mówi PŁK MIECZYSŁAW TARNOWSKI, były wiceszef ABW. 28
  • Drukarnia Sienkiewicza 7 lip 2014, 6:00 Szef MSW przejął władzę w Polskiej Wytwórni Papierów Wartościowych. Najwyraźniej SIENKIEWICZ REALIZUJE PLAN, który nakreślił w podsłuchanej rozmowie z Markiem Belką. 32
  • Dziennikarz, który władzy się nie kłania 7 lip 2014, 6:00 Władza uważa dużą część dziennikarzy za zwykłe kundelki, którym daje tłustą karmę, a w zamian za to kundelki muszą robić to, co władza chce – mówi SŁAWOMIR JASTRZĘBOWSKI, redaktor naczelny „Super Expressu”. 34
  • Śmiertelne odchudzanie 7 lip 2014, 6:00 Gdyby nie to, że jedna z jego klientek zmarła, Maciej Ż. najprawdopodobniej ciągle handlowałby w internecie trującymi substancjami na odchudzanie. „Wprost” poznał kulisy tego śmiercionośnego biznesu. 38
  • Desperacko pragnę schudnąć 7 lip 2014, 6:00 Choć po śmierci młodej warszawianki, która zażywała DNP, o groźnych środkach na odchudzanie zrobiło się bardzo głośno, W INTERNECIE HANDEL TYMI PREPARATAMI WCIĄŻ KWITNIE. 42
  • Płaszcz pychy i feudalizmu 7 lip 2014, 6:00 W państwie demokratycznym każdy światopogląd jest uprawniony i każdy ma prawo do swojej ekspresji. Jednak nie wolno używać przemocy, sięgać po zakazy i groźby – mówi PROFESOR ZBIGNIEW MIKOŁEJKO, FILOZOF RELIGII. 44
  • Ciążowy smutek 7 lip 2014, 6:00 DEPRESJA W CIĄŻY to wciąż temat tabu. Wiele kobiet przeżywa ją w samotności. Bo najbliżsi myślą zazwyczaj: będzie miała dziecko, więc na pewno jest szczęśliwa. 48
  • Księżycówki 7 lip 2014, 6:00 Partnerki życiowe księży z Włoch oficjalnie zaapelowały do papieża o ZNIESIENIE CELIBATU. Ich odpowiedniczki nad Wisłą ciągle panicznie boją się wyjść z cienia. 52
  • Po prostu tato 7 lip 2014, 6:00 Kiedyś ojciec był srogim i odległym żywicielem rodziny. Dzisiaj jego rola jest trudniejsza niż kiedykolwiek, bo NIE DO KOŃCA OKREŚLONA. 56
  • Biorę, bo się bawię 7 lip 2014, 6:00 Narkotyki w oczach młodych ludzi stały się rozrywką. KAWA, PIWO, AMFETAMINA – TO NIEMAL RÓWNORZĘDNE UŻYWKI. Mało kto wierzy w uzależnienie. 60
  • Sezon na buldożera 7 lip 2014, 6:00 AFERA Z BYŁYM PREZYDENTEM w roli głównej jest jedynie objawem cięższej choroby, jaka toczy Francję. Kraj dusi kryzys, a Francuzi zadają sobie pytanie, czy nadal są tacy wyjątkowi. 64
  • Polacy do domu 7 lip 2014, 6:00 W ciągu ostatniej dekady liczba rasistowskich ATAKÓW NA POLAKÓW w Zjednoczonym Królestwie wzrosła dziesięciokrotnie. Napięcie będzie rosło, bo nasi rodacy nie zamierzają uciekać nad Wisłę. 68
  • Ładunek 200 7 lip 2014, 6:00 TRUMNY Z ROSJANAMI poległymi w Donbasie potajemnie wracają do Rosji. Moskwa je ukrywa, bo inaczej musiałaby przyznać, że bierze czynny udział w ukraińskiej wojnie. 71
  • Autem do Włoch 7 lip 2014, 6:00 Zanim ruszycie w drogę do tego pięknego kraju, sprawdźcie, czy wasz samochód jest właściwie wyposażony, a w walizkach znajdują się wszystkie przydatne drobiazgi. 74
  • Wakacje na kredyt 7 lip 2014, 6:00 Banki chętnie podsuną swoją ofertę, jeśli chcemy wyjechać na wakacje, ale nie mamy oszczędności na sfinansowanie urlopu. 75
  • Ożywienie w biurach 7 lip 2014, 6:00 Firmy, które poszukują powierzchni biurowej w Warszawie, znajdują się obecnie w komfortowej sytuacji. Wszystko wskazuje na to, że w najbliższych latach ciekawych ofert dla nich nie zabraknie. 76
  • Latyfundyści z Wiejskiej 7 lip 2014, 6:00 Kiedy nadchodzą żniwa, zdejmują wypastowane buty i zakładają gumiaki. Łącznie mają 900 ha ziemi wartych ponad 50 mln zł. Poznajcie NAJBOGATSZYCH POSŁÓW ROLNIKÓW. 82
  • Wypadek czyni geniusza 7 lip 2014, 6:00 SŁABY WYNIK MATURY? Puknij się w czoło. Jason Padgett stał się geniuszem po urazie głowy. Zdolności matematyczne poprawia też porażanie prądem. 86
  • Gra na dwa fronty 7 lip 2014, 6:00 JAVIER SIERRA, bestsellerowy hiszpański pisarz, proponuje w „Mistrzu z Prado” wywrotowe interpretacje słynnych obrazów. Ale przede wszystkim przypomina, że sztukę można czytać, nie zaś jedynie oglądać. 88
  • Z laską w kinie 7 lip 2014, 6:00 EUROPA SIĘ STARZEJE, A FILMOWCY TO DOSTRZEGAJĄ. Pokazują starość XXI w. Zwykle bardziej komfortową niż kilkanaście lat temu. Ale też bardziej samotną. 92
  • Kalejdoskop kulturalny 7 lip 2014, 6:00 SZTUKA Twarze Afryki W języku angielskim azyl ma dwa znaczenia. To schronienie, ale również szpital dla umysłowo chorych, miejsce obłąkania. I to drugie przywodzi na myśl wystawa „Shadow Land” (Kraina cieni) Rogera Ballena. Są... 94
  • Bomba tygodnia 7 lip 2014, 6:00 Filmowo… *Nareszcie! Powstanie miniserial o słynnym detektywie Eberhardzie Mocku, bohaterze powieści Marka Krajewskiego. Cudowna to wiadomość, tym bardziej że pierwszy odcinek wyreżyseruje Agnieszka Holland, która będzie pracować na... 98
  • Państwo przyjacielem twego portfela 7 lip 2014, 6:00 Ministerstwo Gospodarki znowu postanowiło nam pomóc i podwyższyło poziom udziału biokomponentów w paliwach z 5 do 10 proc. Zmiana ta, jak szacuje resort, podwyższy cenę benzyny o pięć groszy na litrze, mniej niż o jeden procent. Mało?... 103
  • To, co najważniejsze 7 lip 2014, 6:00 Mniej emerytów, więcej Polaków Do 2010 r. liczba polskich emerytów systematycznie rosła, przekraczając pułap 5 mln osób. Jednak już od 4 lat tendencja się odwraca i świadczenia z ZUS pobiera coraz mniej Polaków. Według najnowszych... 104
  • Lista 100 najbogatszych Polaków - kandydaci do milionów 7 lip 2014, 6:00 Do wskoczenia na listę 100 najbogatszych Polaków brakuje im jeszcze kilku dużych kontraktów, paru tysięcy klientów i odrobiny szczęścia. Poznajcie tych, którzy już w przyszłym roku mogą się dostać do setki najzamożniejszych Polaków. 106
  • Biznes w biegu 7 lip 2014, 6:00 Jedna trzecia Polaków regularnie biega. Wokół tego sportu narodził się biznes, który rośnie w tempie kilkudziesięciu procent rocznie. 111
  • Rynek kredytów rozkręcił się na dobre 7 lip 2014, 6:00 Polacy biorą kredyty, a banki chcą ich udzielać – wynika z najnowszych danych NBP. Przez pięć miesięcy tego roku wartość zadłużenia klientów indywidualnych na konsumpcję wzrosła o tyle, ile w zeszłym roku przez prawie osiem. 118
  • Biznes Technologie 7 lip 2014, 6:00 Marsjański spodek kosmiczny NASA testuje latający spodek kosmiczny. W przyszłości ma on być wykorzystywany w misjach marsjańskich. Kilka dni temu odbyły się testy urządzenia. Pojazd o nazwie Low-Density Supersonic Decelerator (LDSD)... 119
  • Misie notują spadki 7 lip 2014, 6:00 KOMENTARZ PIERWSZE DNI LIPCA PRZYNIOSŁY SERIĘ SŁA- BYCH DANYCH o polskiej gospodarce, które potwierdziły czerwcowe raporty GUS - zwalniające tempo rozwoju polskiej produkcji przemysłowej oraz sprzedaży detalicznej. Odczyt PMI po raz... 120
  • Sposoby zwycięzców 7 lip 2014, 6:00 Te siedem cech łączy ludzi, którzy (prawie) zawsze osiągają swoje cele. 121
  • Kadry 7 lip 2014, 6:00 Marcin Herra nie jest już prezesem spółki PL.2012+, która jest operatorem Stadionu Narodowego w Warszawie. Taką decyzję podjęło walne zgromadzenie spółki. Członkiem zarządu przestał być też Andrzej Bogucki. Na stanowisko prezesa... 123

ZKDP - Nakład kontrolowany