Biorę, bo się bawię

Biorę, bo się bawię

Narkotyki w oczach młodych ludzi stały się rozrywką. KAWA, PIWO, AMFETAMINA – TO NIEMAL RÓWNORZĘDNE UŻYWKI. Mało kto wierzy w uzależnienie.

Zabawa, szukanie nowych doznań, nic więcej – mówi Paulina, studentka pierwszego roku studiów na jednej z warszawskich prywatnych uczelni. – Marihuana, czasem amfetamina, czasem coś jeszcze – wylicza. W żadnym razie nie jest tak, że musi. Tylko czasem chce. Kiedy? – Sesja, impreza, wyjście do klubu. Bo to pomaga się skupić, ale i dobrze bawić. Jeden woli winko, ja wolę to. Kontroluję się bardziej niż niektórzy po tym winku – przekonuje. Paweł jest w liceum. Kuł przed zakończeniem roku szkolnego. Jak sam mówi, chciał się wspomóc. Nie pierwszy raz. Na wspomaganiu przyłapała go matka. Dziwi się, że „narobiła strasznej paniki”. Przecież nic się nie stało.

– Kiedyś różnica między dobrem a złem była jasno określona. Dziś coraz trudniej jest zdefiniować narkomana, bo różnica między narkomanem a nienarkomanem stała się niejasna. Podobnie jak między uzależnieniem a nieuzależnieniem – mówi dr Beata Hoffmann z Pracowni Psychospołecznych Problemów Uzależnień w Instytucie Stosowanych Nauk Społecznych na Uniwersytecie Warszawskim i autorka książki „Narkotyki w kulturze młodzieżowej”. Dr Hoffmann zbadała, jak w ostatnich dziesięcioleciach zmieniło się postrzeganie narkotyków przez młodych ludzi. Przyznaje, że wyniki w pewien sposób ją przeraziły.

„Wzięcie amfetaminy i branie kompotu to nie to samo. Amfetamina, zgoda, nie jest może miękkim narkotykiem, nie jest jak marihuana, ale nie jest i twardym. To jak lek, jakbym wypił pięć espresso” – mówi jeden z jej respondentów. Inni uważają, że w sumie chyba „taniej wychodzi przyćpać, niż się napić” i że „amfetamina nie wciąga tak jak narkotyki twarde”. Bo „nie uzależnia”. – Pewne substancje psychoaktywne niestety wpisały się we współczesną rzeczywistość. Ich zażywanie nie wyklucza już z tzw. normalnej społeczności. Mało tego, jest coraz bardziej akceptowane – tłumaczy dr Hoffmann. Wskazuje, że w latach 90. za „niegroźne” substancje odurzające uchodziły jedynie pochodne konopi, czyli tzw. narkotyki miękkie. Ale już dziesięć lat później ogromnej liberalizacji uległo postrzeganie narkotyków twardych.

JAK SUPLEMENT DIETY

Zdaniem Hoffmann do oswojenia z narkotykami przyczyniła się ich obecność w kulturze. Stają się rekwizytem w filmach, książkach i innych obszarach popkultury. – Wcale nie w kontekście ostrzegawczym, lecz niemal jako element codziennego funkcjonowania. Moi respondenci często nie potrafią zdefiniować, co jest narkotykiem, nie mówiąc już o wyraźnym podziale na twarde i miękkie. Okazało się, że pewne narkotyki twarde postrzegają niemalże jako suplement diety. Młodzi ludzie od dawna nie biorą narkotyków w celu rozwiązania swoich problemów egzystencjalnych, ale traktują je jako element rozrywki, służący zabawie. Inni wręcz uważają, że to jedyne substancje, które pozwalają się odprężyć. Na zasadzie: ktoś pije kawę albo piwo, a ja biorę amfetaminę. To bardzo niebezpieczny trend – podkreśla Hoffmann.

Najnowsze z badań CBOS, realizowanych od kilku lat we współpracy z Krajowym Biurem ds. Przeciwdziałania Narkomanii, pokazało, że w Polsce uczniowie najczęściej zażywają marihuanę i haszysz. Do przyjmowania ich „kiedykolwiek w życiu” przyznało się w 2013 r. 40 proc. badanych, co oznacza wzrost o 4 pkt proc. w stosunku do 2010 r. Ostatnie wyniki pokazały też kontynuację trendu wzrostowego w przypadku ich używania „w ciągu ostatniego roku” i „ostatnich 30 dni”. Z kolei zażywanie leków uspokajających i nasennych bez wskazań lekarskich deklaruje obecnie co piąty uczeń (podobnie w 2010 r.). Kolejną najbardziej rozpowszechnioną nielegalną substancją jest amfetamina. Sześć lat temu do próbowania jej przyznało się dziewięć procent uczniów, a w 2010 i 2013 r. – po siedem procent.

Według raportu ONZ dotyczącego spożycia narkotyków na świecie, tylko w ciągu ostatniego roku 20 proc. polskich nastolatków kończących gimnazjum paliło marihuanę bądź brało inne narkotyki. Raport wskazuje też na wzrost spożycia dopalaczy w całym regionie Europy Środkowej, również w Polsce. Rosnące zagrożenie syntetycznymi narkotykami pokazuje też najnowszy raport Europejskiego Centrum Monitorowania Narkotyków i Narkomanii. W 2013 r. w ramach unijnego systemu wczesnego ostrzegania zgłoszono 81 nowych narkotyków syntetycznych. W sumie liczba monitorowanych substancji wynosi obecnie 350, z czego blisko 250 pojawiło się w ciągu ostatnich czterech lat.

W Polsce, mimo specjalnej ustawy, problemu dopalaczy wciąż nie udało się rozwiązać. Są one dostępne głównie przez internet, ale np. w ostatnich dniach media informowały o sklepie w Poznaniu, który pod szyldem Upominki oferował spod lady środki psychoaktywne. Klientelę stanowiła głównie młodzież. Skutki rzeczonych „upominków” przerażały okolicznych mieszkańców. Opowiadali o młodych ludziach, którzy siedząc przy tramwajowych torach, mówili, że czekają na samolot.

EKSPERYMENTY BEZ ŚWIADOMOŚCI

Eksperci są zgodni, że w żadnym razie nie można mówić o pladze narkomanii i uzależnienia wśród młodzieży w Polsce. Jednak o fali eksperymentowania z narkotykami już tak. Przy tym świadomość długofalowych konsekwencji brania jest ograniczona lub wręcz żadna. Badania pokazują, że współcześni młodzi ludzie bardzo mało wiedzą o szkodliwości – zdrowotnej i społecznej – tego, co przyjmują. Dominuje rozumowanie w rodzaju: „Jak to, przecież się uczymy, nie mieszkamy w melinach, nie chodzimy w łachmanach i nie żebrzemy na ulicach. Wszystko jest dla ludzi”. – Nie ma myślenia przyczynowo-skutkowego – ubolewa Beata Hoffmann. – Jedynym narkotykiem, który źle się kojarzy i budzi niepokój, jest heroina – mówi. Młodzi ludzie, jak wynika z jej badań, często sądzą, że przyjmowane przez nich substancje nie uzależniają tak silnie i szybko. – Ale prędzej czy później one jednak uzależniają. Młodzież kompletnie lekceważy marihuanę. Tyle że jeden na niej poprzestanie, a drugi zechce spróbować czegoś silniejszego. Zwłaszcza że teraz coraz częściej sięga się po różne środki, żongluje nimi i miesza. Bywa nawet, że przejmują one wręcz funkcję alkoholu – zauważa dr Hoffmann.

PROFILAKTYKA I FESTYN

Dawniej problem narkotyków dotyczył bardzo wąskich grup młodzieży, przez większość uznawanych za patologiczne i piętnowanych. Tzw. kompociarze szybko też wypadali z ról społecznych. Dziś narkotyki przestały być tematem zakazanym. Ci, którzy je zażywają, zazwyczaj niczym się nie różnią od innych. Ich postępowanie nie wywołuje tak silnej dezaprobaty jak kiedyś. Co oczywiście nie oznacza, że nie wywołuje jej w ogóle.

– Na szczęście cały czas dominującą normą jest niebranie narkotyków. Na pewno nie jest tak, że wszyscy młodzi ludzie biorą. Alkohol wciąż jest zdecydowanie bardziej popularny – mówi Marcin Sochocki, dyrektor Ośrodka Szkoleniowo-Badawczego Stowarzyszenia Monar. Podziela jednak opinię, że narkotyki powszednieją. – To efekt ponadnarodowych przemian kulturowych. Polska pod tym względem nie odbiega od głównego nurtu, lecz się w niego wpisuje. Trendy liberalizacyjne są coraz bardziej widoczne – podkreśla, dodając, że szkoły nie bardzo potrafią radzić sobie z tym zagrożeniem i rzadko prowadzą sensowną profilaktykę. Prowadzący zajęcia realizują nieprzemyślane programy. Albo przynudzają, albo straszą, epatując zagrożeniami, co, jak pokazuje doświadczenie, nie przynosi oczekiwanych skutków. – Zdarza się też, że sprawę profilaktyki załatwia się festynem, na którym promują się lokalni notable – dodaje.

Za duże zagrożenie ekspert Monaru uważa powszechną dostępność narkotyków. – Internet aż kipi od ciągle nowych ofert. Rynek narkotykowy dynamicznie się zmienia. Wciąż powstają nowe substancje. I instytucje zdrowia publicznego niestety zawsze są o krok za producentami – konstatuje.

Okładka tygodnika WPROST: 28/2014
Więcej możesz przeczytać w 28/2014 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 28/2014 (1636)

  • Skaner 7 lip 2014, 6:00 Kandydaci do miliardów Do wskoczenia na listę 100 najbogatszych brakuje im jeszcze kilku dużych kontraktów, paru tysięcy klientów i odrobiny szczęścia. „Wprost Biznes” przewiduje, kto w przyszłym roku może wejść do setki... 4
  • Szczerski na tropach obcych 7 lip 2014, 6:00 W parlamencie objawił się ksenolog, czyli przedstawiciel nowej dziedziny wiedzy, której przedmiotem są obcy (greckie ksenos). Ksenologia, czyli nauka o obcych, łączy pasje polityków, poszukiwaczy kosmitów (zob. arcy ciekawa strona... 8
  • Szokujące propozycje Giertycha 7 lip 2014, 6:00 Roman Giertych nie jest pierwszym z brzegu mecenasem. To człowiek, który balansuje między adwokaturą, biznesem i polityką. Reprezentuje syna premiera, ministrów, w gazetach można przeczytać, że jest typowany na ministra spraw... 9
  • Taśma Giertycha 7 lip 2014, 6:00 Roman Giertych, nadworny adwokat rządu Donalda Tuska, chciał tworzyć grupę, która będzie wymuszała pieniądze od najbogatszych Polaków: Jana Kulczyka, Zygmunta Solorza, Leszka Czarneckiego i Michała Sołowowa. 10
  • Giertycha musiałem nagrać 7 lip 2014, 6:00 Giertych i Piński chcieli robić dziwny interes, chciałem mieć dowód. Nagrałem rozmowę, każdy dziennikarz śledczy zrobiłby to samo – mówi Piotr Nisztor. 14
  • Biznesowe czary-mary 7 lip 2014, 6:00 Każdego roku Polacy wydają ponad 2 mld zł na porady wróżek i wróżbitów. Rynek ezoteryczny nigdy nie prosperował tak dobrze. 15
  • Wszystkie maski Romana 7 lip 2014, 6:00 Roman Giertych pokazywał, że gotów jest służyć każdej władzy i przywdziewać dowolne maski. Najnowsza operacja zrobienia z niego oświeconego konserwatysty może się jednak nie powieść. 16
  • Pusty dwór 7 lip 2014, 6:00 Donald Tusk stał się zakładnikiem własnej polityki. Jego osobista świta zawiodła. Ostatni zaufany nerwowo obgryza paznokcie. Ławka świeci pustkami. 20
  • Sumienie doktora Chazana 7 lip 2014, 6:00 Ma na imię Jan. Urodził się w poniedziałek 30 czerwca 2014 r. Czeka w szpitalu na śmierć. 26
  • Klauzula okrucieństwa 7 lip 2014, 6:00 Fragment rozmowy przeprowadzonej z panią Agnieszką i jej mężem 5 czerwca 2014 r. 26
  • Kompromitacja polityków 7 lip 2014, 6:00 Nie można oczekiwać od służb, że będą sprawdzały każdą restaurację. Dlatego winni są ci, którzy zostali nagrani – mówi PŁK MIECZYSŁAW TARNOWSKI, były wiceszef ABW. 28
  • Drukarnia Sienkiewicza 7 lip 2014, 6:00 Szef MSW przejął władzę w Polskiej Wytwórni Papierów Wartościowych. Najwyraźniej SIENKIEWICZ REALIZUJE PLAN, który nakreślił w podsłuchanej rozmowie z Markiem Belką. 32
  • Dziennikarz, który władzy się nie kłania 7 lip 2014, 6:00 Władza uważa dużą część dziennikarzy za zwykłe kundelki, którym daje tłustą karmę, a w zamian za to kundelki muszą robić to, co władza chce – mówi SŁAWOMIR JASTRZĘBOWSKI, redaktor naczelny „Super Expressu”. 34
  • Śmiertelne odchudzanie 7 lip 2014, 6:00 Gdyby nie to, że jedna z jego klientek zmarła, Maciej Ż. najprawdopodobniej ciągle handlowałby w internecie trującymi substancjami na odchudzanie. „Wprost” poznał kulisy tego śmiercionośnego biznesu. 38
  • Desperacko pragnę schudnąć 7 lip 2014, 6:00 Choć po śmierci młodej warszawianki, która zażywała DNP, o groźnych środkach na odchudzanie zrobiło się bardzo głośno, W INTERNECIE HANDEL TYMI PREPARATAMI WCIĄŻ KWITNIE. 42
  • Płaszcz pychy i feudalizmu 7 lip 2014, 6:00 W państwie demokratycznym każdy światopogląd jest uprawniony i każdy ma prawo do swojej ekspresji. Jednak nie wolno używać przemocy, sięgać po zakazy i groźby – mówi PROFESOR ZBIGNIEW MIKOŁEJKO, FILOZOF RELIGII. 44
  • Ciążowy smutek 7 lip 2014, 6:00 DEPRESJA W CIĄŻY to wciąż temat tabu. Wiele kobiet przeżywa ją w samotności. Bo najbliżsi myślą zazwyczaj: będzie miała dziecko, więc na pewno jest szczęśliwa. 48
  • Księżycówki 7 lip 2014, 6:00 Partnerki życiowe księży z Włoch oficjalnie zaapelowały do papieża o ZNIESIENIE CELIBATU. Ich odpowiedniczki nad Wisłą ciągle panicznie boją się wyjść z cienia. 52
  • Po prostu tato 7 lip 2014, 6:00 Kiedyś ojciec był srogim i odległym żywicielem rodziny. Dzisiaj jego rola jest trudniejsza niż kiedykolwiek, bo NIE DO KOŃCA OKREŚLONA. 56
  • Biorę, bo się bawię 7 lip 2014, 6:00 Narkotyki w oczach młodych ludzi stały się rozrywką. KAWA, PIWO, AMFETAMINA – TO NIEMAL RÓWNORZĘDNE UŻYWKI. Mało kto wierzy w uzależnienie. 60
  • Sezon na buldożera 7 lip 2014, 6:00 AFERA Z BYŁYM PREZYDENTEM w roli głównej jest jedynie objawem cięższej choroby, jaka toczy Francję. Kraj dusi kryzys, a Francuzi zadają sobie pytanie, czy nadal są tacy wyjątkowi. 64
  • Polacy do domu 7 lip 2014, 6:00 W ciągu ostatniej dekady liczba rasistowskich ATAKÓW NA POLAKÓW w Zjednoczonym Królestwie wzrosła dziesięciokrotnie. Napięcie będzie rosło, bo nasi rodacy nie zamierzają uciekać nad Wisłę. 68
  • Ładunek 200 7 lip 2014, 6:00 TRUMNY Z ROSJANAMI poległymi w Donbasie potajemnie wracają do Rosji. Moskwa je ukrywa, bo inaczej musiałaby przyznać, że bierze czynny udział w ukraińskiej wojnie. 71
  • Autem do Włoch 7 lip 2014, 6:00 Zanim ruszycie w drogę do tego pięknego kraju, sprawdźcie, czy wasz samochód jest właściwie wyposażony, a w walizkach znajdują się wszystkie przydatne drobiazgi. 74
  • Wakacje na kredyt 7 lip 2014, 6:00 Banki chętnie podsuną swoją ofertę, jeśli chcemy wyjechać na wakacje, ale nie mamy oszczędności na sfinansowanie urlopu. 75
  • Ożywienie w biurach 7 lip 2014, 6:00 Firmy, które poszukują powierzchni biurowej w Warszawie, znajdują się obecnie w komfortowej sytuacji. Wszystko wskazuje na to, że w najbliższych latach ciekawych ofert dla nich nie zabraknie. 76
  • Latyfundyści z Wiejskiej 7 lip 2014, 6:00 Kiedy nadchodzą żniwa, zdejmują wypastowane buty i zakładają gumiaki. Łącznie mają 900 ha ziemi wartych ponad 50 mln zł. Poznajcie NAJBOGATSZYCH POSŁÓW ROLNIKÓW. 82
  • Wypadek czyni geniusza 7 lip 2014, 6:00 SŁABY WYNIK MATURY? Puknij się w czoło. Jason Padgett stał się geniuszem po urazie głowy. Zdolności matematyczne poprawia też porażanie prądem. 86
  • Gra na dwa fronty 7 lip 2014, 6:00 JAVIER SIERRA, bestsellerowy hiszpański pisarz, proponuje w „Mistrzu z Prado” wywrotowe interpretacje słynnych obrazów. Ale przede wszystkim przypomina, że sztukę można czytać, nie zaś jedynie oglądać. 88
  • Z laską w kinie 7 lip 2014, 6:00 EUROPA SIĘ STARZEJE, A FILMOWCY TO DOSTRZEGAJĄ. Pokazują starość XXI w. Zwykle bardziej komfortową niż kilkanaście lat temu. Ale też bardziej samotną. 92
  • Kalejdoskop kulturalny 7 lip 2014, 6:00 SZTUKA Twarze Afryki W języku angielskim azyl ma dwa znaczenia. To schronienie, ale również szpital dla umysłowo chorych, miejsce obłąkania. I to drugie przywodzi na myśl wystawa „Shadow Land” (Kraina cieni) Rogera Ballena. Są... 94
  • Bomba tygodnia 7 lip 2014, 6:00 Filmowo… *Nareszcie! Powstanie miniserial o słynnym detektywie Eberhardzie Mocku, bohaterze powieści Marka Krajewskiego. Cudowna to wiadomość, tym bardziej że pierwszy odcinek wyreżyseruje Agnieszka Holland, która będzie pracować na... 98
  • Państwo przyjacielem twego portfela 7 lip 2014, 6:00 Ministerstwo Gospodarki znowu postanowiło nam pomóc i podwyższyło poziom udziału biokomponentów w paliwach z 5 do 10 proc. Zmiana ta, jak szacuje resort, podwyższy cenę benzyny o pięć groszy na litrze, mniej niż o jeden procent. Mało?... 103
  • To, co najważniejsze 7 lip 2014, 6:00 Mniej emerytów, więcej Polaków Do 2010 r. liczba polskich emerytów systematycznie rosła, przekraczając pułap 5 mln osób. Jednak już od 4 lat tendencja się odwraca i świadczenia z ZUS pobiera coraz mniej Polaków. Według najnowszych... 104
  • Lista 100 najbogatszych Polaków - kandydaci do milionów 7 lip 2014, 6:00 Do wskoczenia na listę 100 najbogatszych Polaków brakuje im jeszcze kilku dużych kontraktów, paru tysięcy klientów i odrobiny szczęścia. Poznajcie tych, którzy już w przyszłym roku mogą się dostać do setki najzamożniejszych Polaków. 106
  • Biznes w biegu 7 lip 2014, 6:00 Jedna trzecia Polaków regularnie biega. Wokół tego sportu narodził się biznes, który rośnie w tempie kilkudziesięciu procent rocznie. 111
  • Rynek kredytów rozkręcił się na dobre 7 lip 2014, 6:00 Polacy biorą kredyty, a banki chcą ich udzielać – wynika z najnowszych danych NBP. Przez pięć miesięcy tego roku wartość zadłużenia klientów indywidualnych na konsumpcję wzrosła o tyle, ile w zeszłym roku przez prawie osiem. 118
  • Biznes Technologie 7 lip 2014, 6:00 Marsjański spodek kosmiczny NASA testuje latający spodek kosmiczny. W przyszłości ma on być wykorzystywany w misjach marsjańskich. Kilka dni temu odbyły się testy urządzenia. Pojazd o nazwie Low-Density Supersonic Decelerator (LDSD)... 119
  • Misie notują spadki 7 lip 2014, 6:00 KOMENTARZ PIERWSZE DNI LIPCA PRZYNIOSŁY SERIĘ SŁA- BYCH DANYCH o polskiej gospodarce, które potwierdziły czerwcowe raporty GUS - zwalniające tempo rozwoju polskiej produkcji przemysłowej oraz sprzedaży detalicznej. Odczyt PMI po raz... 120
  • Sposoby zwycięzców 7 lip 2014, 6:00 Te siedem cech łączy ludzi, którzy (prawie) zawsze osiągają swoje cele. 121
  • Kadry 7 lip 2014, 6:00 Marcin Herra nie jest już prezesem spółki PL.2012+, która jest operatorem Stadionu Narodowego w Warszawie. Taką decyzję podjęło walne zgromadzenie spółki. Członkiem zarządu przestał być też Andrzej Bogucki. Na stanowisko prezesa... 123

ZKDP - Nakład kontrolowany