Wypadek czyni geniusza

Wypadek czyni geniusza

SŁABY WYNIK MATURY? Puknij się w czoło. Jason Padgett stał się geniuszem po urazie głowy. Zdolności matematyczne poprawia też porażanie prądem.

Tegoroczną maturę z matematyki zdało tylko 75 proc. uczniów. Cała Polska spekuluje, czy to wina uczniów, czy nauczycieli. Ale być może pokoleniu, które jest na bakier z matematyką, przyjdzie z pomocą neurologia. Najnowsze badania sugerują, że pokłady geniuszu drzemią w mózgu każdego maturzysty. Trzeba je tylko wydobyć na powierzchnię. Jak? Tutaj niestety zaczynają się schody. Jedna z metod to stymulowanie prądem, a druga – mechaniczny uraz głowy.

Właśnie uraz głowy zmienił życie leniwego studenta z amerykańskiej Tacomy. Jason Padgett, dziś 31-letni geniusz, podczas studiów był obibokiem bez motywacji do nauki. Jeździł sportowym samochodem, nurkował, wspinał się na klify. Zamiast studiować, pił i chodził na siłownię. Nic dziwnego, że wyleciał ze studiów. Aby ratować syna, ojciec zatrudnił go w sklepie z meblami. Dopiero jednak po pijackiej imprezie w barze karaoke życie Jasona uległo diametralnej zmianie. Gdy wracał podchmielony do domu, napadło na niego dwóch zbirów. Zaskoczyli go od tyłu, uderzając w tył głowy. Jason stracił przytomność. W szpitalu początkowo stwierdzono tylko stłuczenie nerki. Ale gdy następnego dnia Jason wstał z łóżka i stanął przed lustrem w łazience, zdał sobie sprawę, że coś jest nie tak. Zaczął dostrzegać nowy, matematyczny wymiar rzeczywistości. – Patrząc na wodę płynącą z kranu, zacząłem widzieć linie wyłaniające się prostopadle do strumienia wody – mówi Jason, który opisał swoje przeżycia w książce „Uderzenie geniuszu”. – Na początku byłem zaskoczony i zmartwiony, ale to było tak piękne, że po prostu stałem i gapiłem się w strumień – wspomina.

DESZCZ, „MATRIX” I FRAKTALE

Dziś Jason widzi świat podobnie do bohaterów „Matriksa”, którzy pod powierzchnią zjawisk odbieranych przez zmysły zdolni byli zobaczyć świat matematycznych konturów, kątów i relacji między przedmiotami. To coś, czego my, przywykli do ufania oczom, nigdy nie zrozumiemy. – Widzę geometrię tęczy, a w spływającej deszczówce na ulicy dostrzegam fraktale – mówi Jason. Fraktale to kłębiaste, wieloczłonowe obiekty, które często są samopodobne – co oznacza, że we wnętrzu zawierają pomniejszone wersje samych siebie. Często też między częściami fraktali istnieją zależności matematyczne. Widząc ten ogrom zależności, Jason zapragnął je utrwalać. Zaczął malować i rysować przybliżenia swoich wizji, które sprzedaje dziś jedna z galerii sztuki. Mnóstwo wśród nich powtórzonych kształtów, wielokątów i obiektów zatkniętych jeden w drugim oraz łamiących się linii. Tytuły dzieł to np.: „Potęga pi”, „Krzyż kwantowy”, „Odwrócona spirala energetyczna”, „Liść nieoznaczoności” czy „Dualizm korpuskularno-falowy”.

Same tytuły prac świadczą o zainteresowaniu fizyką. Rzeczywiście, po wypadku niedoszły sprzedawca mebli z Tacomy zaczął obsesyjnie studiować fizykę oraz matematykę, aby poznać i zrozumieć regularności, które zaczął dostrzegać. Nie ma się co dziwić, gdyby matematyczna struktura wszechświata wyzierała z talerza ze śniadaniem, ciężko by ci było od niej uciec. – Załóżmy, że zaczynam mieszać kawę z mlekiem – opowiada Jason. – Tworzy się perfekcyjna spirala, coś jak fraktal, i nagle to już nie jest poranna filiżanka kawy, ale mówiąca do mnie geometria. W zasadzie już nie pamiętam czasów, gdy widziałem świat normalnie. I pomyśleć, że kilkanaście lat temu matematyka mnie w ogóle nie interesowała.

BRUDNE RĘCE „RAIN MANA”

Niestety, nowy zmysł miał swoją cenę. Wysoką, szczególnie dla rodziny Padgetta. Z wesołego imprezowicza, potrzebującego kontaktu z ludźmi Jason po wypadku zmienił się w odludka. Przez trzy lata nie wychodził z domu, a nawet zasłaniał okna przed słońcem. Swój wewnętrzy świat zaczął cenić bardziej niż ten na zewnątrz. Do tego ogarnęła go obsesja, że wszędzie są zarazki, a córeczkę przytulał tylko wtedy, gdy umyła ręce. Świadomość tych natręctw doprowadziła go na skraj załamania. Sądził, że zwariował, dopóki nie zobaczył filmu dokumentalnego o Danielu Tammecie – autystycznym sawancie.

Sawanci to ludzie z autyzmem, którzy równocześnie osiągnęli mistrzostwo w jakiejś dziedzinie wiedzy. Potrafią np. zagrać z pamięci raz usłyszany koncert fortepianowy albo wykonać w okamgnieniu skomplikowane obliczenia. Przy tym jednak bywają upośledzeni psychiczne lub emocjonalnie. O tym, jak postrzegają świat, opowiada m.in. oscarowy film „Rain Man” Barry’ego Levinsona. Gdy Padgett poprosił o pomoc lekarzy, zdiagnozowali u niego właśnie syndrom sawanta, tyle że nabyty. Medycyna zna nie więcej niż 25 takich przypadków. Całe szczęście, u Jasona upośledzenie umiejętności społecznych nie jest duże – podczas rozmowy mówi szybko, konkretnie, żywo gestykuluje, przeżywa i opisuje emocje. Gdy lekarze poddali go skanowaniu mózgu (fMRI), okazało się, że posiadł zdolność synestezji, co wiąże się z nietypowym powiązaniem obszarów mózgu odpowiadających za zmysły. Synestezja powoduje, że ludzie potrafią np. widzieć smaki, słyszeć obrazy albo – tak jak Jason – widzieć regularności matematyczne w świecie jako geometryczne kształty. Podczas skanowania mózgu Jasona nadaktywna była lewa półkula odpowiadająca za umiejętności matematyczne. Szczególnie mocno działał lewy płat ciemieniowy, w którym zachodzą procesy integracji doznań z różnych zmysłów. Pobudzone były też ośrodki pamięci wizualnej i emocji.

JAK ZOSTAĆ GENIUSZEM NA PRĄD

– Lekarze powiedzieli, że mam dostęp do rejonów mózgu, do których inni nie mają świadomego dostępu – opowiada Jason. – Ale tak naprawdę wszyscy mamy te umiejętności. Bo wszyscy wykonujemy na co dzień kalkulacje matematyczne. Gdy ktoś rzuca ci piłkę, zanim ją złapiesz, mózg kalkuluje jej przybliżony tor lotu i działanie grawitacji. Można to zapisać na kartce jako równanie.

Czy łatwość, z jaką Jason po wypadku rozwiązuje równania, dałoby się zaszczepić maturzystom? Ze względów humanitarnych nikt nie będzie uderzał ich w głowę. Ale Roi Cohen Kadosh, psycholog eksperymentalny z Uniwersytetu w Oksfordzie, jest zdania, że wystarczy delikatne pobudzanie prądem. W swoich badaniach zakłada pacjentom na głowy hełm, który przezczaszkowo (tES) dostarcza niewielkie dawki prądu. – Skoro ludzie mają często problemy z matematyką, a sześć procent z nas ma dyskalkulię, czyli zaburzenie umiejętności liczenia, to nowa metoda może się okazać bardzo użyteczna – mówi Kadosh. Jego króliki doświadczalne to studenci, którzy kilka razy w tygodniu rozwiązują przy komputerze zadania matematyczne. Część z nich pracuje w elektrycznym hełmie. Dzięki elektronom łatwiej niż u grupy kontrolnej uruchamiają się u nich neurony odpowiedzialne za zdolności matematyczne. Jak zapewnia Kadosh, wstępne wyniki badań są zachęcające. Osoby z hełmem po miesiącu ćwiczeń notowały wyniki lepsze o 28 proc. od grupy kontrolnej. Badania trwają. – Ale tymczasem nie próbujcie tego w domu – śmieje się naukowiec.

Bez wątpienia nasze mózgi codziennie mozolnie obliczają świat. To cud natury, że na co dzień nie czujemy ciężaru tych bieżących obliczeń. Ale może dla duchowej korzyści warto by było czasem spojrzeć na świat oczami Jasona? – Gdy patrzę na drzewo szeleszczące na wietrze, widzę zmiany poszczególnych stanów, jakby tajemnicze równanie nieustannie obliczało realne zmiany w przyrodzie. Tego, co wtedy czuję, nie zamienię na nic innego pod słońcem – opowiada Padgett. �

Elektryczna czapka mądrości

Naukowcy z Oksfordu dowiedli, że dzięki stymulacji głowy prądem można o jedną trzecią pobudzić myślenie abstrakcyjne i zdolności matematyczne. Efekt może być długotrwały. Pierwsze komercyjne elektrostymulatory niebawem wejdą na rynek

Jason Padgett kiedyś nienawidził szkoły. Dziś pasjami studiuje matematykę i tworzy abstrakcyjne dzieła sztuki. Powód? Uraz głowy podczas pobicia

Okładka tygodnika WPROST: 28/2014
Więcej możesz przeczytać w 28/2014 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 28/2014 (1636)

  • Skaner 7 lip 2014, 6:00 Kandydaci do miliardów Do wskoczenia na listę 100 najbogatszych brakuje im jeszcze kilku dużych kontraktów, paru tysięcy klientów i odrobiny szczęścia. „Wprost Biznes” przewiduje, kto w przyszłym roku może wejść do setki... 4
  • Szczerski na tropach obcych 7 lip 2014, 6:00 W parlamencie objawił się ksenolog, czyli przedstawiciel nowej dziedziny wiedzy, której przedmiotem są obcy (greckie ksenos). Ksenologia, czyli nauka o obcych, łączy pasje polityków, poszukiwaczy kosmitów (zob. arcy ciekawa strona... 8
  • Szokujące propozycje Giertycha 7 lip 2014, 6:00 Roman Giertych nie jest pierwszym z brzegu mecenasem. To człowiek, który balansuje między adwokaturą, biznesem i polityką. Reprezentuje syna premiera, ministrów, w gazetach można przeczytać, że jest typowany na ministra spraw... 9
  • Taśma Giertycha 7 lip 2014, 6:00 Roman Giertych, nadworny adwokat rządu Donalda Tuska, chciał tworzyć grupę, która będzie wymuszała pieniądze od najbogatszych Polaków: Jana Kulczyka, Zygmunta Solorza, Leszka Czarneckiego i Michała Sołowowa. 10
  • Giertycha musiałem nagrać 7 lip 2014, 6:00 Giertych i Piński chcieli robić dziwny interes, chciałem mieć dowód. Nagrałem rozmowę, każdy dziennikarz śledczy zrobiłby to samo – mówi Piotr Nisztor. 14
  • Biznesowe czary-mary 7 lip 2014, 6:00 Każdego roku Polacy wydają ponad 2 mld zł na porady wróżek i wróżbitów. Rynek ezoteryczny nigdy nie prosperował tak dobrze. 15
  • Wszystkie maski Romana 7 lip 2014, 6:00 Roman Giertych pokazywał, że gotów jest służyć każdej władzy i przywdziewać dowolne maski. Najnowsza operacja zrobienia z niego oświeconego konserwatysty może się jednak nie powieść. 16
  • Pusty dwór 7 lip 2014, 6:00 Donald Tusk stał się zakładnikiem własnej polityki. Jego osobista świta zawiodła. Ostatni zaufany nerwowo obgryza paznokcie. Ławka świeci pustkami. 20
  • Sumienie doktora Chazana 7 lip 2014, 6:00 Ma na imię Jan. Urodził się w poniedziałek 30 czerwca 2014 r. Czeka w szpitalu na śmierć. 26
  • Klauzula okrucieństwa 7 lip 2014, 6:00 Fragment rozmowy przeprowadzonej z panią Agnieszką i jej mężem 5 czerwca 2014 r. 26
  • Kompromitacja polityków 7 lip 2014, 6:00 Nie można oczekiwać od służb, że będą sprawdzały każdą restaurację. Dlatego winni są ci, którzy zostali nagrani – mówi PŁK MIECZYSŁAW TARNOWSKI, były wiceszef ABW. 28
  • Drukarnia Sienkiewicza 7 lip 2014, 6:00 Szef MSW przejął władzę w Polskiej Wytwórni Papierów Wartościowych. Najwyraźniej SIENKIEWICZ REALIZUJE PLAN, który nakreślił w podsłuchanej rozmowie z Markiem Belką. 32
  • Dziennikarz, który władzy się nie kłania 7 lip 2014, 6:00 Władza uważa dużą część dziennikarzy za zwykłe kundelki, którym daje tłustą karmę, a w zamian za to kundelki muszą robić to, co władza chce – mówi SŁAWOMIR JASTRZĘBOWSKI, redaktor naczelny „Super Expressu”. 34
  • Śmiertelne odchudzanie 7 lip 2014, 6:00 Gdyby nie to, że jedna z jego klientek zmarła, Maciej Ż. najprawdopodobniej ciągle handlowałby w internecie trującymi substancjami na odchudzanie. „Wprost” poznał kulisy tego śmiercionośnego biznesu. 38
  • Desperacko pragnę schudnąć 7 lip 2014, 6:00 Choć po śmierci młodej warszawianki, która zażywała DNP, o groźnych środkach na odchudzanie zrobiło się bardzo głośno, W INTERNECIE HANDEL TYMI PREPARATAMI WCIĄŻ KWITNIE. 42
  • Płaszcz pychy i feudalizmu 7 lip 2014, 6:00 W państwie demokratycznym każdy światopogląd jest uprawniony i każdy ma prawo do swojej ekspresji. Jednak nie wolno używać przemocy, sięgać po zakazy i groźby – mówi PROFESOR ZBIGNIEW MIKOŁEJKO, FILOZOF RELIGII. 44
  • Ciążowy smutek 7 lip 2014, 6:00 DEPRESJA W CIĄŻY to wciąż temat tabu. Wiele kobiet przeżywa ją w samotności. Bo najbliżsi myślą zazwyczaj: będzie miała dziecko, więc na pewno jest szczęśliwa. 48
  • Księżycówki 7 lip 2014, 6:00 Partnerki życiowe księży z Włoch oficjalnie zaapelowały do papieża o ZNIESIENIE CELIBATU. Ich odpowiedniczki nad Wisłą ciągle panicznie boją się wyjść z cienia. 52
  • Po prostu tato 7 lip 2014, 6:00 Kiedyś ojciec był srogim i odległym żywicielem rodziny. Dzisiaj jego rola jest trudniejsza niż kiedykolwiek, bo NIE DO KOŃCA OKREŚLONA. 56
  • Biorę, bo się bawię 7 lip 2014, 6:00 Narkotyki w oczach młodych ludzi stały się rozrywką. KAWA, PIWO, AMFETAMINA – TO NIEMAL RÓWNORZĘDNE UŻYWKI. Mało kto wierzy w uzależnienie. 60
  • Sezon na buldożera 7 lip 2014, 6:00 AFERA Z BYŁYM PREZYDENTEM w roli głównej jest jedynie objawem cięższej choroby, jaka toczy Francję. Kraj dusi kryzys, a Francuzi zadają sobie pytanie, czy nadal są tacy wyjątkowi. 64
  • Polacy do domu 7 lip 2014, 6:00 W ciągu ostatniej dekady liczba rasistowskich ATAKÓW NA POLAKÓW w Zjednoczonym Królestwie wzrosła dziesięciokrotnie. Napięcie będzie rosło, bo nasi rodacy nie zamierzają uciekać nad Wisłę. 68
  • Ładunek 200 7 lip 2014, 6:00 TRUMNY Z ROSJANAMI poległymi w Donbasie potajemnie wracają do Rosji. Moskwa je ukrywa, bo inaczej musiałaby przyznać, że bierze czynny udział w ukraińskiej wojnie. 71
  • Autem do Włoch 7 lip 2014, 6:00 Zanim ruszycie w drogę do tego pięknego kraju, sprawdźcie, czy wasz samochód jest właściwie wyposażony, a w walizkach znajdują się wszystkie przydatne drobiazgi. 74
  • Wakacje na kredyt 7 lip 2014, 6:00 Banki chętnie podsuną swoją ofertę, jeśli chcemy wyjechać na wakacje, ale nie mamy oszczędności na sfinansowanie urlopu. 75
  • Ożywienie w biurach 7 lip 2014, 6:00 Firmy, które poszukują powierzchni biurowej w Warszawie, znajdują się obecnie w komfortowej sytuacji. Wszystko wskazuje na to, że w najbliższych latach ciekawych ofert dla nich nie zabraknie. 76
  • Latyfundyści z Wiejskiej 7 lip 2014, 6:00 Kiedy nadchodzą żniwa, zdejmują wypastowane buty i zakładają gumiaki. Łącznie mają 900 ha ziemi wartych ponad 50 mln zł. Poznajcie NAJBOGATSZYCH POSŁÓW ROLNIKÓW. 82
  • Wypadek czyni geniusza 7 lip 2014, 6:00 SŁABY WYNIK MATURY? Puknij się w czoło. Jason Padgett stał się geniuszem po urazie głowy. Zdolności matematyczne poprawia też porażanie prądem. 86
  • Gra na dwa fronty 7 lip 2014, 6:00 JAVIER SIERRA, bestsellerowy hiszpański pisarz, proponuje w „Mistrzu z Prado” wywrotowe interpretacje słynnych obrazów. Ale przede wszystkim przypomina, że sztukę można czytać, nie zaś jedynie oglądać. 88
  • Z laską w kinie 7 lip 2014, 6:00 EUROPA SIĘ STARZEJE, A FILMOWCY TO DOSTRZEGAJĄ. Pokazują starość XXI w. Zwykle bardziej komfortową niż kilkanaście lat temu. Ale też bardziej samotną. 92
  • Kalejdoskop kulturalny 7 lip 2014, 6:00 SZTUKA Twarze Afryki W języku angielskim azyl ma dwa znaczenia. To schronienie, ale również szpital dla umysłowo chorych, miejsce obłąkania. I to drugie przywodzi na myśl wystawa „Shadow Land” (Kraina cieni) Rogera Ballena. Są... 94
  • Bomba tygodnia 7 lip 2014, 6:00 Filmowo… *Nareszcie! Powstanie miniserial o słynnym detektywie Eberhardzie Mocku, bohaterze powieści Marka Krajewskiego. Cudowna to wiadomość, tym bardziej że pierwszy odcinek wyreżyseruje Agnieszka Holland, która będzie pracować na... 98
  • Państwo przyjacielem twego portfela 7 lip 2014, 6:00 Ministerstwo Gospodarki znowu postanowiło nam pomóc i podwyższyło poziom udziału biokomponentów w paliwach z 5 do 10 proc. Zmiana ta, jak szacuje resort, podwyższy cenę benzyny o pięć groszy na litrze, mniej niż o jeden procent. Mało?... 103
  • To, co najważniejsze 7 lip 2014, 6:00 Mniej emerytów, więcej Polaków Do 2010 r. liczba polskich emerytów systematycznie rosła, przekraczając pułap 5 mln osób. Jednak już od 4 lat tendencja się odwraca i świadczenia z ZUS pobiera coraz mniej Polaków. Według najnowszych... 104
  • Lista 100 najbogatszych Polaków - kandydaci do milionów 7 lip 2014, 6:00 Do wskoczenia na listę 100 najbogatszych Polaków brakuje im jeszcze kilku dużych kontraktów, paru tysięcy klientów i odrobiny szczęścia. Poznajcie tych, którzy już w przyszłym roku mogą się dostać do setki najzamożniejszych Polaków. 106
  • Biznes w biegu 7 lip 2014, 6:00 Jedna trzecia Polaków regularnie biega. Wokół tego sportu narodził się biznes, który rośnie w tempie kilkudziesięciu procent rocznie. 111
  • Rynek kredytów rozkręcił się na dobre 7 lip 2014, 6:00 Polacy biorą kredyty, a banki chcą ich udzielać – wynika z najnowszych danych NBP. Przez pięć miesięcy tego roku wartość zadłużenia klientów indywidualnych na konsumpcję wzrosła o tyle, ile w zeszłym roku przez prawie osiem. 118
  • Biznes Technologie 7 lip 2014, 6:00 Marsjański spodek kosmiczny NASA testuje latający spodek kosmiczny. W przyszłości ma on być wykorzystywany w misjach marsjańskich. Kilka dni temu odbyły się testy urządzenia. Pojazd o nazwie Low-Density Supersonic Decelerator (LDSD)... 119
  • Misie notują spadki 7 lip 2014, 6:00 KOMENTARZ PIERWSZE DNI LIPCA PRZYNIOSŁY SERIĘ SŁA- BYCH DANYCH o polskiej gospodarce, które potwierdziły czerwcowe raporty GUS - zwalniające tempo rozwoju polskiej produkcji przemysłowej oraz sprzedaży detalicznej. Odczyt PMI po raz... 120
  • Sposoby zwycięzców 7 lip 2014, 6:00 Te siedem cech łączy ludzi, którzy (prawie) zawsze osiągają swoje cele. 121
  • Kadry 7 lip 2014, 6:00 Marcin Herra nie jest już prezesem spółki PL.2012+, która jest operatorem Stadionu Narodowego w Warszawie. Taką decyzję podjęło walne zgromadzenie spółki. Członkiem zarządu przestał być też Andrzej Bogucki. Na stanowisko prezesa... 123

ZKDP - Nakład kontrolowany