Referendum – klęska demokracji bezpośredniej

Referendum – klęska demokracji bezpośredniej

Dodano:   /  Zmieniono: 

Przy porażająco niskiej frekwencji wrześniowe referendum okazało się niewypałem. Nic dziwnego. Politycy wykorzystali ten podstawowy instrument demokracji bezpośredniej do gry wyborczej. Główny nurt przekazu medialnego kwestionował w ogóle referendum wokół proponowanych pytań i skupił się na krytyce systemu większościowego – JOW. Troską establishmentu politycznego i liberalnych mediów było doprowadzenie do niskiej frekwencji. Dwa spośród pytań referendalnych nadawały się z pewnością do rozstrzygnięcia w tym trybie: ordynacja wyborcza i finansowanie partii politycznych. Oba dotyczą w sposób zasadniczy relacji między obywatelem a władzą państwową. Z oboma wiążą się żywotne interesy polityków. Trudno zaś przyjąć a priori, że interesy te zbieżne są z interesem państwa.

Referendum nie poprzedziła poważna debata. Prowadzący programy publicystyczne telewizji oraz większość prasy nie kryli swojej stronniczości. W debatach telewizyjnych na jednego zwolennika JOW przypadało czterech przeciwników; „bezstronnymi” ekspertami zaś byli ludzie znani z antypatii wobec JOW. Eksperci ci skrzętnie pomijali fakty i argumenty sprzeczne z ich stanowiskiem. Nie dostrzegli też, że system wyborczy, w którym o tym, kto kandyduje do Sejmu i z którego miejsca na liście decyduje szefostwo partii, nie tworzy żadnej reprezentacji politycznej społeczeństwa.

Postulat JOW jest według nich przejawem ignorancji i populizmu. „Ekspertom” tym nie przeszkadza, że za systemem większościowym opowiadali się tacy giganci XX-wiecznej myśli społeczno-politycznej jak Max Weber, Joseph Schumpeter czy Karl Popper. Można się z tymi uczonymi nie zgadzać, ale nie wolno ich lekceważyć. Jakiej to eksperckiej głowy potrzeba, by tyle wody sodowej pomieścić?

Ku zadowoleniu wielu referendum poniosło porażkę. Nie ma jednak powodu do radości. Polacy nie poszli do referendum, bo instytucje polityczne straciły wiarygodność. Zmęczeni manipulacją i nachalną propagandą ludzie odwrócili się od swojego państwa. Jeżeli ocena ta jest trafna, to także frekwencja w najbliższych wyborach do władzy ustawodawczej będzie rekordowo niska. Nasi politycy, część publicystów i naukowców – będą wtedy ronić łzy nad niską kulturą polityczną polskiego społeczeństwa i dalej brnąć w odmęty niezrozumienia i arogancji. �

* Profesor Instytutu Studiów Politycznych PAN, były szef Transparency International Poland

Więcej możesz przeczytać w 41/2015 wydaniu tygodnika Wprost.

Archiwalne wydania Wprost dostępne są w specjalnej ofercie WPROST PREMIUM oraz we wszystkich e-kioskach i w aplikacjach mobilnych App StoreGoogle Play.

-
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 41/2015 (1700)

  • Nowy realizm 4 paź 2015, 14:00 Amerykańska indolencja może konkurować już tylko z europejskim safandulstwem. Ćwierć wieku po rozmontowaniu sowieckiego chomąta rosyjskie lotnictwo bombarduje proamerykańskie oddziały partyzanckie w Syrii, a hordy islamskich uchodźców... 3
  • Skaner 4 paź 2015, 14:00 POLITYKA Protokół lewicowych rozbieżności uchodźców należy przyjąć, Leszek Miller SLD i Twój Ruch, dwa główne podmioty Zjednoczonej Lewicy, łączył głównie przegrany proces w trybie wyborczym z Ryszardem Petru. Ale i tę nić... 6
  • Zdarzyło się jutro 4 paź 2015, 14:00 Gęsiarka kontra Kaczarka i Kuba kontra kupa, czyli nasz przegląd wydarzeń niezbyt prawdopodobnych. 9
  • Geje w kościele 4 paź 2015, 14:00 TYLKO W ZGODZIE Z MOJĄ ORIENTACJĄ SEKSUALNĄ MOGĘ ROZWIJAĆ SWOJE RELACJE Z DRUGIM CZŁOWIEKIEM I Z PANEM BOGIEM – MÓWI KS. PRAŁAT KRZYSZTOF CHARAMSA Z KONGREGACJI NAUKI WIARY 12
  • Jestem księdzem, jestem gejem 4 paź 2015, 14:00 Księże prałacie, decyzja zapadła? Zapadła. Dlaczego pan pyta? Upewniam się, że ksiądz tego naprawdę chce. Nie tylko chcę – mam taki obowiązek. Nie potrafię żyć dłużej w schizofrenicznym konflikcie, który mnie niszczy.... 13
  • Franciszek dezorientuje wiernych 4 paź 2015, 14:00 Czy po rozpoczętym synodzie Kościół wyjdzie wzmocniony, jednolity czy bardziej podzielony? A przede wszystkim – co po nim zrobi papież Franciszek, bo to on podejmie decyzje na podstawie opinii biskupów. To nie są pytania bezpodstawne, a przeciwnie – bardzo ważne dla... 17
  • Jarosław przechodzi do ofensywy 4 paź 2015, 14:00 Przyszły rząd PiS ma być autorstwa Jarosława Kaczyńskiego. Nie będzie jednak składał się z jego zaufanych ludzi, a raczej z ekspertów. Sam Kaczyński ma nadal kierować partią i dbać o jej ideologiczny wizerunek. Dlatego teraz na ostro wszedł do kampanii wyborczej. 18
  • Polityczna elita bez odpowiedzialności 4 paź 2015, 14:00 Nepotyzm, ukrywanie majątku, nadużywanie władzy i alkoholu czy biesiady za publiczne pieniądze – to najbardziej zapamiętamy z kończącej się kadencji Sejmu. 20
  • Polacy chcą wierzyć w obietnice PiS 4 paź 2015, 14:00 Drażni mnie brak wiedzy polityków, którzy aspirują do najwyższych stanowisk. Szydło i Kopacz wydają się nie wiedzieć, jak w tej chwili funkcjonuje Polska. Nie jest oczywiście w ruinie, ale są miejsca, gdzie żyje się dramatycznie źle, co widać w małych miastach – mówi... 22
  • Droga do państwa inteligentnego 4 paź 2015, 14:00 Polska debata przedwyborcza bardziej przypomina magiel niż poważną dyskusję o stanie państwa. A jest o czym dyskutować. Na przykład w opublikowanym w ostatnich dniach Globalnym Raporcie Innowacyjności, przygotowanym przez naukowców z... 25
  • Cenne małe partie 4 paź 2015, 14:00 Na trzy tygodnie przed wyborami na 90 proc. wiadomo, że wygra je PiS. Ale kto będzie rządził – ciągle pozostaje zagadką. 26
  • Referendum – klęska demokracji bezpośredniej 4 paź 2015, 14:00 Przy porażająco niskiej frekwencji wrześniowe referendum okazało się niewypałem. Nic dziwnego. Politycy wykorzystali ten podstawowy instrument demokracji bezpośredniej do gry wyborczej. Główny nurt przekazu medialnego kwestionował w... 27
  • Rachunek za Palikota 4 paź 2015, 14:00 Byli działacze Twojego Ruchu nie zapominają o swoim dawnym przewodniczącym. I sprawdzają, gdzie i na co poszły pieniądze z czarnej listy wypłat z partyjnej kasy. Prześwietlane są choćby wydatki na książki autorstwa Janusza Palikota. 28
  • Polska w sieci Gazpromu 4 paź 2015, 14:00 Rosyjski Gazprom opanowuje polski rynek transportu miejskiego. Firmy zależne od objętego sankcjami Gazprombanku zapewniły sobie wieloletnie kontrakty z miastami w całej Polsce, w tym z Warszawą. 30
  • Bezpieczne łupki 4 paź 2015, 14:00 Nie ma powodu, by rezygnować z węgla, czyli najtańszego źródła energii – mówi „Wprost” Piotr Naimski, poseł PiS i były wiceminister. 33
  • Koniec uścisku Gazpromu 4 paź 2015, 14:00 Dzięki gazoportowi w Świnoujściu wzrośnie nasze bezpieczeństwo energetyczne. Problem w tym, że długo jeszcze z terminalu korzystać będzie tylko jedna firma – PGNiG, i może on być słabo wykorzystywany. 34
  • Haracz od rodziców 4 paź 2015, 14:00 Ubezpieczenia szkolne stają się brudnym biznesem. Towarzystwa chętnie dzielą się zyskiem ze szkołami, by te agitowały za wykupem polis i wmawiały rodzicom, że są one obowiązkowe. 38
  • Kręcą na parkiecie 4 paź 2015, 14:00 Komisja Nadzoru Finansowego bada, czy w związku z ofertą przejęcia kopalni LW Bogdanka przez energetyczny koncern Enea nie doszło do wykorzystania informacji poufnych. Problem w tym, że to wierzchołek góry lodowej, a sprawcy przestępstw giełdowych wciąż mogą czuć się bezkarni. 42
  • Daję ludziom internet 4 paź 2015, 14:00 Żeby wyleczyć własne ciało, cierpimy ból z powodu zastrzyku czy operacji. Żeby wyleczyć organizm państwowy, musimy zwalniać niekompetentnych pracowników i likwidować przerosty zatrudnienia – mówi Anna Streżyńska, była prezes Urzędu Komunikacji Elektronicznej. 46
  • Szwindel dla ludu 4 paź 2015, 14:00 Ta afera zyskała już miano Dieselschwindel. Skandal w Volkswagenie może oznaczać koniec kariery silnika Diesla. To byłby cios dla polskiej fabryki koncernu. 48
  • Ekspansja państwowego 4 paź 2015, 14:00 Przeniosłem się w czasie. Trafiłem na panel dyskusyjny rodem z początku lat 90. Uczestnicy przekonywali, że konieczna jest dalsza prywatyzacja, bo państwo ma dużo, jest nieefektywne i próbuje wszystko kontrolować. Słyszałem nawet o... 50
  • HOSSA BESSA 4 paź 2015, 14:00 plus TYGODNIA Podgryzanie konkurencji W PORÓWNANIU DO ZESZŁEGO ROKU AWANSOWALIŚMY O DWIE POZYCJE W ŚWIATOWYM RANKINGU KONKURENCYJNOŚCI. Ostatecznie uplasowaliśmy się na 41. miejscu spośród 140 państw. Najlepsza trójka wciąż pozostaje... 51
  • Pękająca Europa 4 paź 2015, 14:00 Nagła fala imigracji w ciągu zaledwie kilku miesięcy wywróciła do góry nogami europejską politykę i skłóciła Europejczyków. 52
  • Ryzykowna zagrywka Putina 4 paź 2015, 14:00 W trosce o utrzymanie się u władzy rosyjski prezydent zaczął bardzo niebezpieczną grę na wielu fortepianach. 55
  • Wszyscy do opozycji 4 paź 2015, 14:00 Wybory regionalne na Ukrainie zwykle mało kogo interesowały. Teraz jednak kampania przedwyborcza może nie tylko wymienić władze samorządowe, ale i przy okazji obalić rząd. 58
  • Zdrowe ceny 4 paź 2015, 14:00 Sprawa spekulacyjnego podniesienia ceny ratującego życie leku wywołała w Ameryce burzę, choć podobnych przykładów było tam w ostatnich latach wiele. 60
  • Nie morduj ziemniaków 4 paź 2015, 14:00 Przyznaj się, lubisz je! Są smaczne i można przyrządzać je na setki sposobów, a jednak... traktujesz je po macoszemu, żeby nie powiedzieć: mordujesz. Wrzucasz do garnka, zalewasz wodą i długo gotujesz. Tak długo, aż będą się rozpadać. Błąd! 62
  • „Nie lubią mnie w szkole” – problem dziecka otyłego 4 paź 2015, 14:00 Dziś wśród dzieci w wieku szkolnym na otyłość cierpi co piąty chłopiec i co siódma dziewczynka. 63
  • Gladiator z Marsa 4 paź 2015, 14:00 Na Marsie nie ma burz, tę scenę zostawiliśmy wbrew opinii ekspertów. Mimo to ludziom z NASA podobał się nasz film. Pokazywano go nawet na międzynarodowej stacji kosmicznej – mówi Ridley Scott, jeden z najbardziej znanych reżyserów filmowych. Jego „Marsjanin”... 64
  • Meble przyszłości 4 paź 2015, 14:00 Polska jest liderem w produkcji mebli w Europie. Powoli jednak zaczyna też być postrzegana jako miejsce, skąd pochodzą designerskie hity. 68
  • Design to nie sztuka dla sztuki 4 paź 2015, 14:00 Rynek polskiego designu rośnie powoli, bo wielu zamożnych nadal preferuje raczej kiczowate produkty z barokowymi zdobieniami – mówi Piotr Voelkel, twórca marki meblowej VOX, znawca sztuki. 69
  • Ferrari z linoleum 4 paź 2015, 14:00 Pycha, rutyna i chciwość to grzechy główne architektonicznych celebrytów, zwanych stararchitektami. Więc świat przestaje się zachwycać ich projektami. 71
  • Jak miss została szpiegiem 4 paź 2015, 14:00 Trafiłam do teherańskiego więzienia Evin. Ludzie umierają tam w czasie przesłuchań, przepadają bez wieści. O moim losie też przez wiele dni nikt nie wiedział – mówi Roxana Saberi, miss Dakoty Północnej, która pracowała w Iranie jako dziennikarka. Jej książka o tym, jak... 74
  • Ożywianie serca 4 paź 2015, 14:00 Technologia przywracająca pracę serca poza organizmem dawcy może zrewolucjonizować medycynę transplantacyjną. 76
  • Złamana szabla 4 paź 2015, 14:00 Po zmianie ustroju Jerzy Paw mistrz świata w szermierce, osądzony w PRL jako ameryk szpieg, daremnie czekał na rehabilitację. 78
  • Powiedz „pa!”, jedź do SPA! 4 paź 2015, 14:00 Dokąd jechać na jesienny weekend, gdy za oknem plucha? Najlepiej do SPA, nie będzie daleko, bo pod tym względem jesteśmy w Europie prawdziwą potęgą. Pytanie brzmi tylko, jak wybrać SPA idealne. 82
  • Starość radość 4 paź 2015, 14:00 Żyjemy coraz dłużej. To cieszy, ale także niesie ze sobą nieuchronne zmiany społeczne. A te będą miały poważne przełożenie na sytuację gospodarczą kraju. 86
  • Jak leczyć seniorów 4 paź 2015, 14:00 Wzmocnijmy lekarzy rodzinnych - mówi Tomasz Latos, lekarz, poseł PiS, przewodniczący Komisji Zdrowia 87
  • Stres emerytalny bywa śmiertelny 4 paź 2015, 14:00 Dłuższa praca jest koniecznością. Pracodawcy, dziś hołdujący nieuzasadnionemu kultowi młodości, będą musieli sięgnąć po starszych pracowników – mówi „Wprost” prof. Piotr Błędowski, wiceprzewodniczący Polskiego Towarzystwa Gerontologicznego. 88
  • Seks seniorów 4 paź 2015, 14:00 Rezygnacja z seksu po pięćdziesiątce odbija się na zdrowiu – przekonują specjaliści. I zachęcają osoby dojrzałe, by nie unikały bliskości. 90
  • KALEJDOSKOP KULTURALNY 4 paź 2015, 14:00 KSIĄŻKI Mariusz Cieślik Krajewski nadmorski Jeszcze kilka lat temu Marek Krajewski był najjaśniejszą i w zasadzie jedyną gwiazdą polskiego kryminału, pierwszym autorem, który potrafił pisać tzw. kryminały miejskie i do tego retro.... 92
  • Rzeczpospolita wymierająca 4 paź 2015, 14:00 Idziemy na zastraszający rekord. W tym roku umrze o ok. 20 tys. więcej Polaków, niż się ich urodzi. GUS podał właśnie, że w pierwszych siedmiu miesiącach tzw. ujemny przyrost naturalny wyniósł 13 tys. Nigdy po II wojnie światowej nie... 98