Sztuka wyborcza

Sztuka wyborcza

Gdyby to sami artyści mieli zdecydować o wyniku wyborów, to Platforma Obywatelska miałaby gorszy wynik niż w sondażach. Pierwszy raz po 1989 r. twórcy sztuk wizualnych biorą się za politykę.

III RP śmierdzi od łba” – hasło ozdabia zaskakujący fotomontaż. Zdechła ryba ubrana jest w sędziowską togę, a dodatkowo opatrzona cytatem z „Ody do młodości” Adama Mickiewicza („Dzieckiem w kolebce kto łeb urwał Hydrze”). Przez ostatnie lata do memów zdążyliśmy się już przyzwyczaić. Czasem zdarzają się jednak takie, które zaskakują zarówno formą, jak i przekazem. I to był właśnie ten przypadek. Owszem można się domyślić, jakie poglądy ma jego autor, ale trudno powiedzieć, że mamy tu do czynienia z wypowiedzią typowo polityczną. Staranność, z jaką wykonano mem, odbiega od standardów obowiązujących w sieci, gdzie krążą byle jakie zdjęcia z mniej lub bardziej dowcipnym komentarzem. Tu wszystko wskazywało na profesjonalnego grafika.

Krasnale i Putin

Autorem pracy jest Wojciech Korkuć, niedawny laureat japońskiego Międzynarodowego Triennale Plakatu, uważany za jednego z najciekawszych współczesnych plakacistów. Co więcej, krążący w sieci mem to jego praca zatytułowana „III RP”, którą można zobaczyć na kontrowersyjnej wystawie „Strategie buntu” w poznańskim Arsenale. Kontrowersje biorą się przede wszystkim z tego, że miejscowy oddział „Gazety Wyborczej” domagał się odwołania dyrektora galerii, który prace Korkucia pokazuje. Jak połączyć na jednych łamach obronę absolutnej wolności w sztuce (czyli obrażających dobry gust, a także uczucia niektórych katolików prac Doroty Nieznalskiej czy spektaklu „Golgota Picnic”) z próbami cenzurowania artystów, wiedzą tylko redaktorzy dziennika. Nie to jest w tej sprawie interesujące, tylko to, że część prezentowanych prac krąży w ostatnich tygodniach w sieci jako memy. Dotyczy to przede wszystkim dzieł wspomnianego Wojciecha Korkucia i grupy The Krasnals, anonimowych happenerów działających od 2008 r., wytrwale zwalczających obowiązujące w środowisku plastycznym hierarchie. Na tym przykładzie można pokazać, że sztuk wizualnych, podobnie jak innych dziedzin życia, nie ominęła internetowa rewolucja, choć na razie dotyka dziedziny dość specyficznej. To znaczy sztuki społecznie i politycznie zaangażowanej, zwanej również krytyczną. Gdyby nie globalna sieć, o plakatach Korkucia i obrazach The Krasnals usłyszałaby raptem garstka bywalców galerii, a dzięki internetowi ich prace zna wiele tysięcy ludzi. W obu przypadkach mówimy o dziełach bardzo krytycznych wobec Platformy Obywatelskiej, co nie dziwi, jako że nie od dziś wiadomo, że w przestrzeni wirtualnej dominują przeciwnicy obecnego układu rządzącego. To przecież m.in. dzięki temu wybory prezydenckie wygrał Andrzej Duda, a Paweł Kukiz stał się ich czarnym koniem. Przy czym zaznaczyć należy, że krążące w sieci dzieła nie są typową agitacją. Często blisko im do społecznej i politycznej satyry, a ich autorzy tylko od czasu do czasu wypowiadają się wprost. Raczej starają się to robić poprzez metaforę czy żart. Jak choćby w prezentowanej na wystawie „Strategie buntu” pracy The Krasnals, która kojarzy się z rysunkami Sławomira Mrożka, a przedstawia człowieka z flagą ozdobioną napisem „25 lat wolności”. Jego korpus został zmielony przez maszynkę do mięsa i wystaje mu już tylko głowa. Przesłanie jest więc oczywiste i w sposób dobitny krytyczne wobec rządu PO oraz wspierających go mediów, które usiłują przekonywać, że III Rzeczpospolita to oaza powszechnej szczęśliwości. Warto zresztą dodać, że na co dzień Krasnale raczej komentują kwestie cywilizacyjne, a jeśli politykę, to bodaj częściej zagraniczną niż krajową. Choćby w najnowszej pracy zamieszczonej na blogu i zatytułowanej „So, How We Divide Poland This Time? / Angela Merkel, Vladimir Putin”. Tytuł tego obrazu, który w tłumaczeniu brzmi „Więc jak podzielimy Polskę tym razem?” mówi wszystko o treści. Jest to mianowicie podwójny portret prezydenta Rosji i niemieckiej kanclerz. Od kwestii zagranicznych nie stroni też Wojciech Korkuć. Miał kiedyś nawet kłopoty związane z (pokazywaną również na poznańskiej wystawie) pracą „Achtung Russia” z podwójnym „s” pisanym jak w nazwie SS i z twarzą Putina dodaną do piszczeli skrzyżowanych niczym na tablicach ostrzegawczych. Oskarżono go wtedy, co zakrawa na kompletny absurd, o propagowanie faszyzmu, a sprawą zajęła się prokuratura.

POLSKA W KRANIE

Tyle że akurat Korkuć, który jako grafik współpracuje z „Gazetą Polską”, specjalizuje się w tematyce krajowej. Często krytykuje rządzącą Platformę wprost jak na prezentowanej na „Strategiach buntu” pracy „Jeszcze Polska”. Biało-czerwona flaga ozdobiona jest kranem, z którego, jak się domyślamy, leci zachwalana przez Donalda Tuska ciepła woda. Komentarz artysty brzmi „Jeszcze Polska nie zginęła… ale rząd nad tym pracuje”. Trzeba też dodać, że, choć większość prac Korkucia i The Krasnals jest ciekawa, to niektóre budzą wątpliwości natury estetycznej albo z powodu jakości dowcipu. Przykładem niech będzie obraz „Tajne rozmowy przywódców Polski…” (z dialogiem Tuska i premier Kopacz o „cipce”) czy ozdobione penisem dzieło plakacisty „Jesteś homo? Ok. Ale nie spedalaj nieletnich”. Takie są jednak reguły panujące w sztuce krytycznej, gdzie liczy się mocny efekt i zdarzają się prace mało finezyjne.

Warto też dodać, że rządzący atakowani są nie tylko od prawej, ale też od lewej strony. Przypisywany im neoliberalizm budzi np. sprzeciw autora popularnego profilu facebookowego „Sztuczne fiołki” (ponad 130 tys. fanów). Artysta, podobnie jak The Krasnals, nie ujawnia swojej tożsamości. Ale to, co robi, jest tak interesujące i charakterystyczne (choć najczęściej zupełnie niepolityczne), że dostał własną rubrykę w magazynie „Gazety Wyborczej” „Duży format”. Jego prace, w których wykorzystuje klasyczne obrazy, by komentować współczesne wydarzenia, często stają się memami. Również w tej kampanii, jak choćby, dopisany do dzieła XVII-wiecznego niderlandzkiego mistrza van Ostadego, dialog na temat Ludwika Dorna („No dobrze panie Dorn, ale na co panu właściwie ta głowa?” „Jemniom”) czy XIX-wieczna salonowa rozmowa Francuza Villarda („Widzieliście sondaże przedwyborcze?” „Tak. I zdaje mi się, że za pięć lat zamiast Konkursu Chopinowskiego będziemy mieli Konkurs Szopenowski”) ■

©� WSZELKIE PRAWA ZASTRZEŻONE

Okładka tygodnika WPROST: 42/2015
Więcej możesz przeczytać w 42/2015 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 42/2015 (1701)

  • Barany i szarlatani 11 paź 2015, 20:00 Fascynujące, jak w 36,5-milionowym państwie media mogą być opętane jednym Antonim Macierewiczem. Najwyraźniej wierzą, że po ośmiu latach zwodzenia, niedotrzymywania obietnic i rządów podporządkowanych jednemu egomaniakowi wszyscy... 3
  • Skaner 11 paź 2015, 20:00 Polityka 150 tys. żołnierzy w armii Armia i wydatki na nią powinny być większe. Pieniądze na modernizację powinny trafiać do polskich firm – mówi Jarosław Gowin ze Zjednoczonej Prawicy. Rozmawiał Bartosz Marczuk Kiedy rozmawiał... 6
  • Zdarzyło się jutro 11 paź 2015, 20:00 „Doda i dinozaury” kontra „Mizianie w Watykanie”, czyli nasze zapowiedzi hitów nadchodzących tygodni. 12
  • Będzie na nas presja 11 paź 2015, 20:00 Ustawę o pomocy frankowiczom, utworzenie Ministerstwa Energetyki, niższe podatki dla małych firm, prywatyzację LOT po debiucie spółki na giełdzie i budowę elektrowni atomowej – zapowiada poseł PiS Paweł Szałamacha. 16
  • Ława przysięgłych dla sędziów 11 paź 2015, 20:00 Społeczeństwo musi mieć możliwość decydowania, kto w jego imieniu wymierza sprawiedliwość – mówi Zbigniew Ziobro, lider Solidarnej Polski, kandydat na posła z listy PiS. 20
  • PO bez uzgodnionej płci 11 paź 2015, 20:00 Platforma przegrała pierwsze starcie z prezydentem Andrzejem Dudą. Poddała się zresztą, nie wychodząc na pole bitwy – nie próbowała nawet odrzucić weta do ustawy o uzgodnieniu płci. Porażka jest tym dotkliwsza, że po stronie PiS opowiedział się PSL. Politycy PO odbierają... 22
  • Rozpaczliwy plan szefa NIK 11 paź 2015, 20:00 Miał opinię państwowca, człowieka, który nadaje się na najwyższe stanowiska. Teraz walczy już tylko o przetrwanie. Krzysztof Kwiatkowski, prezes Najwyższej Izby Kontroli, na przełomie października i listopada zamierza przystąpić do ataku na służby, które grzebią jego... 24
  • Polityka w Polsce bez PSL? 11 paź 2015, 20:00 Swoimi ludźmi obsadzili rolnicze agencje, KRUS, spółki Skarbu Państwa. Zdominowali samorządy gminne, współrządzą w 15 na 16 sejmików. Ale po raz pierwszy od ćwierćwiecza grunt usuwa im się spod nóg. 26
  • Wódz jest tylko jeden 11 paź 2015, 20:00 Mdli mnie już od tych damskich walk w kisielu. Beata Szydło nudzi tak potwornie, że jej wystąpienia puszczam sobie zamiast tabletek nasennych. W przeciwieństwie do hasła jej kampanii ja zupełnie nie daję rady słuchać po raz... 27
  • Mistrzowie absurdalnych opinii 11 paź 2015, 20:00 Zakończona właśnie kadencja Sejmu nie wyłoniła nowych politycznych gwiazd. Potwierdziła raczej, że pokolenie polityków obecnie rządzących Polskąpowoli odchodzi do historii. 28
  • Sztuka wyborcza 11 paź 2015, 20:00 Gdyby to sami artyści mieli zdecydować o wyniku wyborów, to Platforma Obywatelska miałaby gorszy wynik niż w sondażach. Pierwszy raz po 1989 r. twórcy sztuk wizualnych biorą się za politykę. 30
  • To tylko bursztyn 11 paź 2015, 20:00 Pędzel, plakat, wiadro, ciepła woda. Tak się zaczyna wyborcza przygoda. Kiedyś pojedynek na plakaty trwał do samej ciszy. Szczyt sprytu polegał na tym, by w ostatnim momencie zakleić konkurencję, najchętniej z własnej listy. Kto ostatni... 31
  • Rewolucja rozwodowa 11 paź 2015, 20:00 Franciszek wprowadza właśnie największą od 300 lat reformę małżeństw kościelnych. Trwające wiele lat procesy, zwane potocznie „rozwodami kościelnymi”, mają zostać skrócone nawet do 45 dni. Zmiany wchodzą w życie już w grudniu. 32
  • Synod nie zerwie z doktryną 11 paź 2015, 20:00 Kościół nie zmieni nauczania o nierozerwalności małżeństwa, poszuka za to nowych form duszpasterstwa rodzin – taki jest ton wypowiedzi większości uczestników synodu na temat rodziny. 34
  • Suplementy, kasa, ściema 11 paź 2015, 20:00 Narzekamy, że nie stać nas na leki, że są drogie. A lekką ręką wydajemy co roku miliardowe kwoty na iluzję, tj. suplementy diety. Jesteśmy pod tym względem mistrzami Europy. „Wprost” radzi, jak nie dać się nabić w butelkę i wybierać farmaceutyki z głową. 39
  • Etyka znika z aptek 11 paź 2015, 20:00 Winą za wielką sprzedaż suplementów należy obarczyć sieci aptek. Kierują się komercją, jakość nie ma znaczenia – uważa mgr farmacji Marcin Wiśniewski, właściciel dwóch aptek, inicjator Ruchu Aptekarzy Polskich. 44
  • Praktyczny prawnik 11 paź 2015, 20:00 Prawo to wciąż jeden z najbardziej obleganych kierunków studiów. Eksperci alarmują, że kształcenie prawników wymaga jednak dużych zmian. Rynek potrzebuje praktyków i specjalistów, a otrzymuje kiepsko wykształconych teoretyków. 46
  • Samotność dręczonego ucznia 11 paź 2015, 20:00 Rząd wciąż opowiada, jak walczy z przemocą w szkole. Ale prawda jest inna. Nie tylko, że agresji nie ubywa, to szkoła nie umie reagować na przemoc psychiczną. A ta kwitnie, zwłaszcza w podstawówkach. Dyrektorzy nie mają narzędzi do walki z nią, nauczyciele kompetencji. 48
  • Reklamuj urlop 11 paź 2015, 20:00 Koniec sezonu urlopowego to początek fali roszczeń przeciwko organizatorom wypoczynku. „Wprost” podpowiada, jakie mamy szanse na odzyskanie pieniędzy za nieudane wakacje. 50
  • Wysypisko śmieci: Polska 11 paź 2015, 20:00 Fatalnie wdrożona ustawa śmieciowa zmieniła obrzeża naszych miast w wysypiska. Dziś nikt nie ma odwagi, żeby powiedzieć prawdę i skontrolować firmy odpowiedzialne za utylizację. 52
  • O zgorszeniu maluczkich 11 paź 2015, 20:00 Dłuższa pogawędka z pracownikiem jednej z dużych państwowych spółek, z której usług muszę niestety korzystać, pokazała mi, że zdroworozsądkowe podejście do finansów publicznych cierpi, kiedy ci sami politycy, którzy słusznie... 55
  • Mój pan, pracownik 11 paź 2015, 20:00 Jednocyfrowe bezrobocie oznacza, że właśnie zaczyna się rynek pracownika i era żądań płacowych. Po latach posuchy idą dla nich lepsze czasy. Podpowiadamy, jak skorzystać na tej zmianie. 56
  • Lepsze perspektywy dla pracowników 11 paź 2015, 20:00 Od początku roku systematycznie umacnia się pozycja pracowników na rynku pracy. W wybranych branżach, specjalizacjach i regionach kraju to oni, a nie pracodawcy zaczynają dyktować warunki zatrudnienia. 59
  • Wilczek – Kieżun 10:0. Do przerwy 11 paź 2015, 20:00 Wybrałem się w te wakacje na Bałkany – między innymi do Serbii. Dotąd byłem przekonany, że istniały trzy drogi wychodzenia z komunizmu: (1) nasza, środkowoeuropejska, polegająca z grubsza na tym, żeby sektory skoncentrowane... 60
  • HOSSA BESSA 11 paź 2015, 20:00 Toyoty pod banderą ISIS Amerykański rząd spytał Japończyków z Toyoty, jakim cudem Państwo Islamskie dysponuje tyloma samochodami ich marki. Na zdjęciach ISIS, które trafiają do prasy, często widać całe kawalkady toyot z uzbrojonymi... 62
  • Putin i jegokontrola zwrotna 11 paź 2015, 20:00 W Syrii, na Ukrainie i w obozach dla uchodźców w Europie Putin przygotowuje się do rozmontowania NATO. Fundament naszego bezpieczeństwa, czyli artykuł 5 Traktatu północnoatlantyckiego, nigdy nie był tak zagrożony jak dziś. 64
  • Pułapka na niedźwiedzia 11 paź 2015, 20:00 Ryzykowna ekspedycja na Bliski Wschód może zakończyć się dla Rosji nawet drugim Afganistanem. 68
  • Ankara na zakręcie 11 paź 2015, 20:00 Turcja, która miała być sojusznikiem w gaszeniu bliskowschodniego pożaru, sama znalazła się na progu wojny domowej. Nie tylko komplikując relacje z NATO, ale przede wszystkim podnosząc zagrożenie nowej fali uchodźców do Europy. 70
  • Noblowska gra pozorów 11 paź 2015, 20:00 O przyznawaniu Pokojowego Nobla wszystko można powiedzieć, z wyjątkiem tego, że proces wyłaniania kandydatów odbywa się pokojowo. Plotki o kulisach okazały się w tym roku ważniejsze niż sam werdykt, który jak zwykle okazał się zaskoczeniem. 72
  • Bunt amantów 11 paź 2015, 20:00 Johnny Depp, Brad Pitt, Colin Farrell, Christian Bale, Matthew McConaughey. Hollywoodzkim gwiazdom ciąży etykieta symbolu seksu. W dzisiejszym kinie w cenie są ciekawi faceci z przeszłością. 76
  • Niezbadane wyroki szwedzkiej akademii 11 paź 2015, 20:00 Rozwój nauki nie zależy od tego, kto i za co dostaje Noble. Na historię tych nagród składa się bowiem mieszanka zarówno trafionych, jak i kiepskich wyborów. Wielcy uczeni bywali przez akademię pomijani, choć zdarzały się też nagrody za badania naprawdę przełomowe. 80
  • Psychopop 11 paź 2015, 20:00 Określenie „ambitna muzyka pop” zamykało drogę do kariery, dziś gwiazdami stają się młodzi oryginalni artyści. Ścieżki przecierał im Dawid Podsiadło, ale Kortez, Leski czy Julia Marcell śmiało idą jego śladem. 82
  • Patriota traktowany jak nazista 11 paź 2015, 20:00 Starosta legionowski ma apetyt na nieruchomości po zmarłym na wygnaniu bohaterze walk o Polskę. Podważa przed sądem wpisy do ksiąg wieczystych, powołując się na stalinowski dekret. 84
  • Kalejdoskop kulturalny 11 paź 2015, 20:00 Książki Mariusz Cieślik Autobiografia Monty Pythona Python z innej beczki A teraz coś z zupełnie innej beczki. Ci, którzy nie wiedzą, dlaczego użyłem tego sformułowania w tekście na temat Monty Pythona, mogą przerwać czytanie.... 86
  • Zgubny tłuszczyk 11 paź 2015, 20:00 Tłuszcz jest najbardziej kalorycznym składnikiem w naszej diecie, ale jest również nośnikiem smaku. Nie możemy się bez niego obejść, często jednak nie zdajemy sobie sprawy, jak wiele znajduje się go w produktach, z których przygotowujemy potrawy. 93
  • To pazerne państwo funduje nam niskie pensje 11 paź 2015, 20:00 Silna gospodarka, wyższe płace” – krzyczy z billboardów premier Ewa Kopacz. „2500 zł płacy minimalnej” – dodaje formacja Leszka Millera. „12 zł za godzinę pracy” – wistuje Prawo i... 94
  • Najlepsi innowatorzy nagrodzeni za sukcesy 11 paź 2015, 20:00 Polska niezbyt często bywa kojarzona z innowacjami. Jak bardzo taka opinia jest niezasłużona, udowodnili uczestnicy i laureaci konkursu Innowatory „Wprost” 2015. 98
  • Liczą się mikrosekundy 11 paź 2015, 20:00 Warszawska giełda musi inwestować, by w dobie handlu wysokich częstotliwości i likwidacji międzynarodowych barier utrzymać pozycję regionalnej potęgi. 100
  • Bank w kieszeni 11 paź 2015, 20:00 Aby zawładnąć portfelem i umysłem klienta, polskie banki przenoszą się do smartfonów. Pytanie, jak daleko można się posunąć w bankowych innowacjach, żeby przy okazji nie stracić zaufania klientów. 104
  • Zamiast telefonu do szwagra 11 paź 2015, 20:00 W razie niezawinionej stłuczki samochodu to nasz ubezpieczyciel zajmie się formalnościami i sam wypłaci pieniądze, nawet jeśli mamy zwykłą polisę OC. 106
  • Kopalnia robotów 11 paź 2015, 20:00 KGHM chce stworzyć pierwszą w świecie inteligentną kopalnię opartą na sieciach neuronowych. Umożliwiłaby wydobycie zalegających głębiej pokładów miedzi. 108
  • Gazowe rewolucje 11 paź 2015, 20:00 Ogniwa paliwowe, czysty diesel i mikroturbiny gazowe. Czy tańszy gaz ma szansę stać się przyszłością energii? 110
  • Hermes wykorzystał gazową szansę 11 paź 2015, 20:00 Tam, gdzie do tej pory nie było szans na konkurencję i walkę cenową, pojawiła się polska firma Hermes Energy Group. „Tam”, czyli na rynku gazu ziemnego. 112
  • Tradycja i nowoczesność 11 paź 2015, 20:00 Jedna z najbardziej znanych polskich marek z powodzeniem podbija odległe rynki zagraniczne. Bez innowacji nie byłoby to możliwe. 113
  • Z duchem czasu, z biegiem rzeki 11 paź 2015, 20:00 Warszawski budynek The Tides wpisuje się w trend, który można opisać jako obracanie się miast na powrót twarzą do rzeki. Wymagało to zastosowania innowacyjnych rozwiązań konstrukcyjnych. 114
  • Nowoczesny hotel ma wiele twarzy 11 paź 2015, 20:00 Biuro architektoniczne Kahl & Gaczorek, laureata Innowatora w kategorii Budownictwo, i spółkę Invest Nosalowy Dwór łączą koneksje rodzinne i pasja, której efektem są nowatorskie rozwiązania architektoniczne. 115
  • Pieniądze nie nudzą 11 paź 2015, 20:00 Wiele domów maklerskich zarabia w Polsce na międzynarodowym handlu walutą, surowcami, akcjami czy opcjami, ale jeden z nich nadaje ton tej branży i robi to również w skali globalnej. Tak działa na wskroś polska firma X-Trade Brokers. 116
  • Sukces badawczy w parze z rynkowym 11 paź 2015, 20:00 Producenci mebli stali się wizytówką polskiej gospodarki. Odnoszą sukcesy daleko poza granicami kraju. W tym gronie znalazła się Asadena Furniture, właściciel mebli outdoorowych Modalto, uhonorowana za kolekcję o wyjątkowych... 117
  • Kardiologia XXI wieku 11 paź 2015, 20:00 Użycie stentu było krokiem milowym w kardiologii. Dziś medycyna robi kolejny krok. To bioresorbowalne stenty naczyniowe. Mówi się o nich – tabletki donaczyniowe. 117
  • Wydatki na energię to nie haracz 11 paź 2015, 20:00 Warto przeprowadzić audyt energetyczny i szukać oszczędności – przekonuje Iwona Golonko, prezes spółki Energia dla Firm, laureata konkursu Innowatory „Wprost” 2015. 118
  • Szybkie tempo zmian 11 paź 2015, 20:00 Usługi IT dla branży logistycznej to dynamicznie rosnąca, perspektywiczna oraz pełna wyzwań część biznesu. 118
  • Ruszają Międzynarodowe Targi Innowacji i Nowych Technologii 11 paź 2015, 20:00 Już po raz trzeci specjaliści, producenci, przedstawiciele firm branży nowych technologii przyjadą do Kielc na Inno-Tech Expo, które odbędą się w dniach 15-16 października. Program Międzynarodowych Targów Innowacji i Nowych Technologii... 120
  • Port Lotniczy Wrocław. Inteligentne lotnisko 11 paź 2015, 20:00 Bez kolejek, minutowy czas oczekiwania na bagaż, wszystkie formalności on-line, innowacyjne technologie. Lotnisko przyszłości? Port Lotniczy Wrocław udowadnia, że tak może być już dzisiaj. 121
  • Silikonowa rewolucja 11 paź 2015, 20:00 Nowa technologia wielokomponentowego wtrysku ciekłego silikonu, oferowana przez NTQ s.c., otwiera wielkie możliwości wytwarzania wysokiej jakości produktów. A przede wszystkim jest relatywnie tania. 122
  • Buty na zdrowie 11 paź 2015, 20:00 But zimowy musi się dziecku podobać. Chroniąc przed chłodem, przemoczeniem, utratą stabilności, nie może przeszkadzać w rozwoju małych stóp. 123
  • Polska Miss World 11 paź 2015, 20:00 Zwyciężczyni Miss World Poland 2015, która pojedzie na światowy finał konkursu do Chin, będzie najpiękniejszą promocją naszego kraju. 124

ZKDP - Nakład kontrolowany