Rosja zawsze ma trudny czas

Rosja zawsze ma trudny czas

Przeciętny Rosjanin nie rozumie historycznych pretensji Polaków. Mało kto wie, że w 1939 r. ZSRR razem z Hitlerem zaatakował II RP. Gdybym użył określenia „rosyjski okupant”, dostałoby mi się od rodaków – mówi Iwan Wyrypajew, rosyjski dramaturg i reżyser.

Pierwsze skojarzenie, jakie mam z tekstem pana sztuki „Nieznośnie długie objęcia”, to film „Bliskie spotkania trzeciego stopnia” Stevena Spielberga. I tu, i tu chodzi o to, że przybysze z kosmosu stawiają przed człowiekiem lustro? Czy to popkultura była pana inspiracją?

Obcy to mój ulubiony temat. W wielu moich sztukach, ale też w moim ostatnim filmie, pojawiają się kosmici. Dla mnie jest to najwyższa inteligencja. Wyższe stadium ewolucji, które świadomość ludzka jest w stanie osiągnąć. To wszechświat, który nas uczy. A jeśli chodzi o tzw. popkulturę, jestem przekonany, że dziś aktualna i głęboka wypowiedź możliwa jest zarówno w tzw. kulturze wysokiej, jak i tej bardzo masowej. Ważne tematy podejmują zarówno filmy nagradzane na festiwalu w Cannes, jak i głośne amerykańskie produkcje, takie jak „Avatar”, „Birdman”, „Interstellar”, a choćby i kolejny James Bond.

Pana bohaterowie są ludźmi rozdartymi, ale ich głównym problemem jest brak celu w życiu. Czy to jest główny problem współczesności?

Rok temu zostałem zaproszony, żeby wystąpić przed najlepszymi menedżerami Raiffeisen Banku w Rosji. 500 osób, kierownicy oddziałów z całego kraju, słuchali mojego odczytu, który zatytułowałem „Sens życia. Racjonalne podejście”. Zacząłem następująco: jeśli ktoś nie wie, jaki jest sens jego życia, to nie może żyć prawidłowo, a tym bardziej pracować w sektorze bankowym. To znaczy może być tam zatrudnionym, ale bardzo szybko korporacja przekształci go w zwierzę. Właśnie to dzieje się dziś z politykami i biznesmenami. Cóż, jaki jest sens życia, to pytanie nie do mnie. Jako artysta jestem tylko listonoszem, który roznosi przesyłki, a nie ich autorem. Wszystkie pytania należy kierować do autora listu.

Czy z naszą zachodnią cywilizacją jest tak źle, że potrzebujemy kosmitów, by powiedzieli nam, jak żyć?

Nie sądzę, że ludzie w Tybecie, gdzie właśnie nakręciłem film, żyją lepiej niż Europejczycy. Jestem pewien, że cywilizacja Zachodu jest najbardziej zaawansowana na świecie. To my stworzyliśmy naukę, a co może być bardziej wartościowego? Wielka sztuka? To też Europa. I nasza cywilizacja wciąż idzie do przodu. I żeby mogła się rozwijać, potrzebne jest wszechstronne wykształcenie. Musimy cały czas poszerzać wiedzę rozumianą jako znajomość siebie i świata, w którym żyjemy. I tu potrzebujemy doświadczenia Wschodu, dlatego że on udzielił już sobie odpowiedzi, do których dąży nasza nauka. Jestem zwolennikiem integralnej metody Kena Wilbera, która opiera się na symbiozie kultury oraz filozofii Wschodu i Zachodu. A kosmici są nam potrzebni. To znaczy potrzebny nam jest kosmos, transcendencja.

Uważa pan świat Zachodu za, by użyć określenia Eliota, ziemię jałową? Dlaczego dotknęło nas duchowe wyjałowienie?

Mamy jedną poważną przypadłość. Większość z nas utraciła szacunek do siebie. To choroba. Stało się tak dlatego, że żyjemy w miastach, gdzie życie w XX w. zostało zorganizowane na podstawie jednego jedynego kryterium – komfortu wewnętrznego.

A jak jest w Rosji? Czy pańska ojczyzna też jest duchową pustynią?

Rosja to skomplikowany obszar. I ogromna przestrzeń. Z Moskwy do Warszawy leci się samolotem dwie godziny, do Irkucka, gdzie mieszka mój ojciec – sześć godzin. Kiedy mówimy o duchowości, co mamy na myśli? Ja to rozumiem jako świadomość, a to jest kwestia indywidualna. Nie ma znaczenia, czy jesteś Rosjaninem, Polakiem czy Niemcem.

Jest pan niezwykłym przykładem Rosjanina zaangażowanego w polską kulturę. Mieszka pan w Warszawie, a pracuje w obu krajach. Jak pan ocenia stan naszych relacji?

Cóż, w związku z wydarzeniami politycznymi stosunki polsko-rosyjskie mocno się skomplikowały. Ale co może zrobić w tej sytuacji artysta? Tworzyć.

Nastawienie rosyjskich władz do Polski jest negatywne, przynajmniej tak się to ocenia w Polsce. Skąd się to pana zdaniem bierze?

Och, ma mnie pan, przykro mi, ale to nie mój temat. Nie widzę sensu zajmowania się stanowiskiem władz rosyjskich. Nie dlatego, że boję się o tym mówić. Po prostu władza, rosyjska czy polska, to tylko niewielka część tego procesu. No to tak, jak mąż i żona kłócą się, a my chcemy z tych słów zrozumieć, kto z nich ma rację? Kłócą się z powodu braku miłości. Oczywiście, że nie podoba mi się agresywny język rządu rosyjskiego używany wobec Zachodu, a szczególnie wobec Polski. Ale nasze władze podobnie nastawione są do własnych obywateli. To właśnie Rosjanie najbardziej cierpią przez swoją władzę, choć większość z nich nie zdaje sobie sprawy, że tak jest.

A czy zwykli Rosjanie w ogóle zauważają istnienie Polski?

Nie, przeciętny Rosjanin nie rozumie historycznych pretensji Polaków do ZSRR. Mało kto wie, że w 1939 r. Związek Radziecki razem z Hitlerem zaatakował II Rzeczpospolitą od wschodu. Moi rodacy nie rozumieją, dlaczego w Polsce i krajach nadbałtyckich uważa się nas za okupantów. Widzę to choćby po moim ojcu. Gdybym użył określenia „rosyjski okupant”, mocno by mi się za to dostało.

Jak sytuacja polityczna – wojna domowa na Ukrainie i zaangażowanie Rosji w Syrii – wpływa na sytuację rosyjskich artystów?

W Rosji mamy teraz mocną cenzurę w sztuce. Ale to nie jest cenzura wprost. Powiedziałbym, że to raczej próba budowania polityki kulturalnej. Jestem zresztą zwolennikiem tego, by państwo działało na tym polu. Pytanie tylko, w jaki sposób. Polityki kulturalnej Rosji nie popieram, dlatego że nie ma jednego filozoficznego celu. Dokąd idziemy? Iran ma cel – to Allah. W czasach ZSRR celem był komunizm. A w Rosji nie wiadomo. W związku z tym cała polityka kulturalna rzeczywiście zamieniła się w cenzurę. A Polska ma cel? Pan nie musi mi teraz odpowiadać. Po prostu stawiam takie pytanie. Czy przywódcy państwa wiedzą, dokąd idziecie? Polityki kulturalnej na razie nie widzę.

A jak pan ocenia perspektywy Rosji? W jakim kierunku pójdzie sytuacja w pana ojczyźnie i jak pan widzi przyszłość stosunków między naszymi krajami?

Z jednej strony Rosję czekają trudne czasy, a z drugiej moi rodacy są zupełnie nieobliczalni. Jesteśmy przyzwyczajeni do trudnych czasów, urodziliśmy się w nich, to u nas stan permanentny. �

WSPÓŁPRACA KAROLINA SZCZYPEK

©� WSZELKIE PRAWA ZASTRZEŻONE

IWAN WYRYPAJEW

est jednym z najbardziej znanych rosyjskich dramaturgów i reżyse- Jrów teatralnych, ale też filmowych. Jego sztuki wystawiane są od Ameryki po Kamczatkę. Najbardziej znane z nich to „Tlen” i „Merlin Mongoł”. Zrealizował cztery filmy fabularne. „Euforia” wygrała Warszawski Festiwal Filmowy w 2006 r. Z Polską związany jest rodzinnie, mieszka w Warszawie, a jego żoną jest aktorka Karolina Gruszka. Gra ona jedną z głównych ról (obok Julii Wyszyńskiej, Macieja Buchwalda i Dobromira Dymeckiego) w sztuce „Nieznośnie długie objęcia”, która w ostatni weekend miała premierę w warszawskim Teatrze Powszechnym.

Okładka tygodnika WPROST: 51/2015
Więcej możesz przeczytać w 51/2015 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 51/2015 (1716)

  • Bezbronni pychą własnych elit 13 gru 2015, 20:00 Gdyby jedyną miarą dobrobytu i bezpieczeństwa było tempo, w jakim zbliżamy się do najbogatszych państw Europy, to perspektywy wyglądałyby nieźle. Już dziś w połowie tak bogaci, rośniemy szybciej niż średnia strefy euro. Z prężnym... 3
  • SKANER 13 gru 2015, 20:00 SŁUŻBA ZDROWIA 13 lat w kolejce do lekarza Kolejki w służbie zdrowia nie maleją. Według kolejnego raportu Fundacji WHC pacjenci oczekują na wizytę do lekarza średnio blisko trzy miesiące (dane za październik i listopad). Długość... 9
  • ZDARZYŁO SIĘ JUTRO 13 gru 2015, 20:00 Historia histerii, Toruńska Kempa i fejkowe trollowanie Ryszarda Swetru, czyli cotygodniowa parada atrakcji. 16
  • Szok po przejęciu władzy 13 gru 2015, 20:00 Rząd Beaty Szydło wysłał do obywateli tyle sprzecznych sygnałów, że prawdopodobnie wyczerpał limit do końca kadencji. Na dodatek prezydent Andrzej Duda zaskoczył nowy gabinet dwiema kosztownymi ustawami, które przygotował bez konsultacji z nim. 20
  • Jaka promocja jest… nie każdy widzi 13 gru 2015, 20:00 Turystyka Prawie 90 proc. działań mających zachęcić turystów zagranicznych do przyjazdu do Polski jest, co zrozumiałe, realizowanych za granicą. To powoduje, że tak naprawdę niewiele osób wie, w jaki sposób promowany jest nasz kraj. A przecież nowoczesnego, atrakcyjnego i... 23
  • Kupowaliśmy broń bez strategii 13 gru 2015, 20:00 Nie mamy takiego sprzętu, który byłby w stanie przeciwdziałać głównym zagrożeniom. Co z tego, że mamy myśliwce, jeśli nie mają systemów, aby uchronić się przed zestrzeleniem – mówi „Wprost” Bartosz Kownacki, wiceminister obrony narodowej, odpowiedzialny za... 24
  • Państwo w kryzysie 13 gru 2015, 20:00 Demokracja konstytucyjna wiąże rządy większości z regułami gry, których organy państwa i obywatele powinni przestrzegać. Jeśli reguły te faworyzują interes grup aktualnie dominujących, będą obowiązywać tylko tak długo, jak trwa... 27
  • Zmiany rozpisane na godziny 13 gru 2015, 20:00 W spółkach z udziałem Skarbu Państwa trwa przeliczanie kontraktów menedżerskich. Prezesi kalkulują, czy bardziej im się opłaca podać do dymisji, czy czekać na zwolnienie. Czasu zostaje mało, bo zmiany w spółkach mają się zakończyć w styczniu. 28
  • Przykrótki pakiet demokratyczny 13 gru 2015, 20:00 Rządząca partia zamierza zwiększyć uprawnienia opozycji. Jednak nie tak bardzo, jak proponowała, gdy sama nią była. 30
  • Sędziom chodzi o kasę 13 gru 2015, 20:00 W tej nowelizacji zapisano podwyżki dla sędziów TK, sześciomiesięczne odprawy, czy zwroty ryczałtów mieszkaniowych. Czy sędzia Rzepliński milczał, bo miał interes, czy milczał, bo nie wiedział, co się dzieje? W obu przypadkach jest to dla niego kompromitujące – mówi... 32
  • PO będzie łowiła na lewicy 13 gru 2015, 20:00 Platforma próbuje budować szeroki front centrolewicowy. Były lider lewicy Grzegorz Napieralski, który do Senatu dostał się z listy PO, rozpoczął wewnętrzną kampanię w sprawie transferów z SLD. 34
  • Tarcza czy atomowy miecz 13 gru 2015, 20:00 Rząd zrobił mocne wejście w temat sądownictwa i obronności. O kwestiach prawnych niech piszą prawnicy. Dodam tylko, że statystycznie dużo częstsze jest rozstrzyganie przez sądy różnych instancji – od powszechnych po TK – na... 35
  • Dać siebie pod choinkę 13 gru 2015, 20:00 Zamiast obdarowywać bliskich kolejną parą skarpet czy zestawem kosmetyków wolą wysłać paczkę do domu dziecka. W Polsce kiełkuje właśnie nowa świąteczna moda – na rezygnację z prezentów na rzecz potrzebujących. 36
  • Ciśnienie na gimnazja 13 gru 2015, 20:00 Reforma programowa jest niezbędna, a czteroletnie liceum wydaje się lepszym rozwiązaniem, jeżeli chcemy dać uczelniom lepiej wykształconych maturzystów – mówi „Wprost” Anna Zalewska, minister edukacji narodowej. 40
  • Lex iniusta non est lex 13 gru 2015, 20:00 W kontekście nasilających się awantur o Trybunał Konstytucyjny warto zwrócić uwagę na głośną wypowiedź Kornela Morawieckiego, gdyż pokazuje ona, jak ważna dla dobrego sprawowania władzy jest znajomość historii i filozofii prawa.... 43
  • Nie jedź głodny na zakupy 13 gru 2015, 20:00 Jeśli tylko możesz, przemyśl, czy warto zabierać do sklepu dzieci. Bez nich łatwiej ograniczysz ilość śmieciowego jedzenia w koszyku, a co za tym idzie, sporo oszczędzisz – mówi „Wprost” kucharz Pascal Brodnicki. 44
  • Z energią do niższych cen 13 gru 2015, 20:00 Dzięki liberalizacji rynku energii pojawiło się mnóstwo firm oferujących tańszy prąd i gaz. Za ten biznes biorą się nawet operatorzy komórek czy telewizji kablowych. Dla klientów to dobra wiadomość, ale czają się też pułapki. 48
  • O pułapkach w polityce monetarnej 13 gru 2015, 20:00 Amerykańscy ekonomiści Carmen Reinhart i Kenneth Rogoff w 2010 r. opublikowali tekst, w którym dowodzili, iż przekroczenie przez dług publiczny pułapu 90 proc. PKB powinno prowadzić do spadku tempa rozwoju gospodarczego, a nawet... 51
  • Niebezpieczny czynnik ludzki 13 gru 2015, 20:00 Stara prawda, że człowiek jest najsłabszym ogniwem zabezpieczeń, pozostaje aktualna. Przekonują się o tym również przedsiębiorcy. 52
  • IT – zawód z przyszłością 13 gru 2015, 20:00 Sektor IT to bardzo specyficzna część trudnego w dzisiejszych czasach rynku pracy. To najmłodszy, a przy tym najprężniej rozwijający się obszar branżowy w kraju. O sytuacji w branży IT mówi Mariusz Mendygrał, kierownik zespołu rekrutacji w firmie IT Kontrakt. 53
  • Rozwijają skrzydła za granicą 13 gru 2015, 20:00 Rodzimy rynek stał się zbyt ciasny nie tylko dla państwowych gigantów, ale również dla prywatnych firm, które mają ambicje liczyć się w Europie i na świecie. Potwierdza to ranking „Wprost” największych inwestycji zagranicznych polskich przedsiębiorstw. 54
  • NAJWIĘKSZE POLSKIE PRZEDSIĘBIORSTWA ODNOSZĄCE SUKCESY POZA KRAJEM 13 gru 2015, 20:00 MIEJSCE NAZWA FIRMY KRAJ DZIAŁALNOŚCI BRANŻAUDZIAŁ W PRZYCHODACH SPÓŁEK MATEK (PROC.) PRZYCHODY ZE SPRZEDAŻY W 2014 R. (MLD ZŁ) WŁAŚCICIEL POSIADANY PAKIET AKCJI (PROC.) 1 Grupa Orlen Lietuva Litwa paliwowa 19 589 18,3 PKN Orlen 100 2... 56
  • Lider z Polski 13 gru 2015, 20:00 Zagraniczne akwizycje, inwestycje, udział w międzynarodowych stowarzyszeniach – Grupa Azoty buduje globalną markę. A wszystko w wyścigu o tytuł najsilniejszego gracza w branży chemicznej w Europie. 58
  • HOSSA BESSA 13 gru 2015, 20:00 Strzyżenie prezesów Kolejna odsłona walki Komisji Nadzoru Finansowego z działającymi w kraju bankami. Były już kary finansowe albo zakaz wypłaty dywidendy. Teraz przyszedł czas na obcinanie pensji prezesów. KNF chce, żeby banki... 60
  • Francuski front Putina 13 gru 2015, 20:00 Kreml zainwestował miliony euro we Front Narodowy. Wyniki wyborów regionalnych we Francji wskazują, że to była opłacalna inwestycja. 62
  • Krymski blackout polityczny 13 gru 2015, 20:00 Odłączając Krym od dostaw prądu, Tatarzy rozpętali kolejny wątek wojny hybrydowej między Kijowem a Moskwą. Tym razem jednak karty rozdaje Ukraina. 66
  • Największykoszmar Zachodu 13 gru 2015, 20:00 Przeraża was okrucieństwo i fanatyzm Daeszu? To przygotujcie się na długi marsz wojowników Proroka, których nikt nie chce albo nie potrafi zatrzymać. 68
  • Oblubienice dżihadu 13 gru 2015, 20:00 Porzucają wygodne życie, by rodzić dzieci bojownikom Państwa Islamskiego. W rzeczywistości czekają na nie poniżenie i śmierć. 72
  • Gwiezdne wojny z marką 13 gru 2015, 20:00 „Gwiezdne wojny” – jedna z najmocniejszych marek na świecie – atakują nas dziś zewsząd. A przecież to tylko cykl filmów, którego siódma część „Przebudzenie mocy” wchodzi właśnie do kin. No właśnie, czy na pewno chodzi tu tylko o film? 74
  • Piwo. Za każdym gatunkiem stoi historia. 13 gru 2015, 20:00 Tradycja warzenia piwa jest tak stara jak nasza cywilizacja. Wraz z jej rozwojem, rozwijały się kolejne piwne style i powstawały nowe gatunki. 77
  • Rosja zawsze ma trudny czas 13 gru 2015, 20:00 Przeciętny Rosjanin nie rozumie historycznych pretensji Polaków. Mało kto wie, że w 1939 r. ZSRR razem z Hitlerem zaatakował II RP. Gdybym użył określenia „rosyjski okupant”, dostałoby mi się od rodaków – mówi Iwan Wyrypajew, rosyjski dramaturg i reżyser. 78
  • Myśl w koncentracie 13 gru 2015, 20:00 „Kiedy znalazłem się na dnie, usłyszałem pukanie od spodu” – dzięki dziesiątkom paradoksalnych „myśli nieuczesanych” Stanisław Jerzy Lec zdobył światową sławę. 80
  • Szata czyni bohatera 13 gru 2015, 20:00 Wymyślamy nie odzienie wierzchnie, tylko bohaterów – mówi „Wprost” Sandy Powell, autorka kostiumów m.in. do „Zakochanego Szekspira” i „Gangów Nowego Jorku”. 82
  • Falangiści Hitlera 13 gru 2015, 20:00 Prawie 50 tys. Hiszpanów walczyło w szeregach Wehrmachtu na froncie wschodnim. Niemcy do dziś wypłacają weteranom renty za wierną służbę III Rzeszy. 86
  • Szpiedzy nastrojów 13 gru 2015, 20:00 „Ziarnko do ziarnka i dla wywiadu zbierze się miarka” – tak komentowano w prasie nikłość prokuratorskich zarzutów wobec sądzonych zdrajców ojczyzny. 90
  • Wnioski z ratowania General Motors w polskim prawie upadłościowym 13 gru 2015, 20:00 Specjalizuje się w prawie upadłościowym i restrukturyzacyjnym oraz prawie handlowym. Radca prawny i wspólnik w Kancelarii Zimmerman i Wspólnicy sp.k. 93
  • Cieplarniane szaleństwo 13 gru 2015, 20:00 Nie ma naukowej debaty na temat teorii ocieplenia klimatu. Jej zwolennicy nie chcą słyszeć o żadnych wątpliwościach, a sceptycy wolą milczeć, żeby nie stracić pracy. 94
  • Świecki dogmat 13 gru 2015, 20:00 Lobbing zwolenników teorii globalnego ocieplenia jest tak silny, że media boją się przedstawiać sceptyczne opinie na ten temat. To bardzo wpływowa, w większości antyrynkowa inteligencja, opłacana z podatków, która wierzy, że państwo może wpływać na pogodę – mówi Martin... 95

ZKDP - Nakład kontrolowany