W kościele popkultury

W kościele popkultury

Darth Vader, hobbit Frodo, Superman – największych bohaterów kultury masowej łączy to, że ich postacie stworzono, odwołując się do Biblii.

ASLAN

Główny bohater sagi „Opowieści z Narnii”. Pojawia się we wszystkich siedmiu książkach serii. Lewis określał go jako „alternatywną wersję Jezusa”. Jako Stwórca i prawdziwy król fantastycznej krainy Aslan w każdej powieści ma inną rolę do odegrania.

DARTH VADER

Anakin Skywalker z „Gwiezdnych wojen”. W młodości był Jedi, ale przeszedł na ciemną stronę mocy. Nosi czarny strój i maskę, która podtrzymuje go przy życiu.

FRODO BAGGINS

Hobbit z Tolkienowskiego świata Śródziemia. Dziedziczy Pierścień, stając się jego powiernikiem. Jego drużyna ma misję zniszczenia Pierścienia Saurona w ogniu Orodruiny.

Najwięksi prześmiewcy popkultury, trupa Monty Pythona, którzy nie oszczędzali nikogo i niczego, planowali nakręcenie parodii Ewangelii. Uznali jednak, że w zachowaniu Jezusa nie ma fałszu, a więc materiału dla satyryka. I nakręcili „Żywot Briana”, którego bohater urodził się w tym samym dniu co Chrystus. Wbrew pozorom popkultura traktuje bowiem chrześcijaństwo bardzo serio. I nie chodzi wcale o filmy czy książki z Bogiem w tytule, wprost nawią- zujące do Pisma Świętego. W ostatnich miesiącach mieliśmy na ekranach choćby 10-odcinkowy hit telewizyjny „Biblia” i kinowe filmy „Noe: Wybrany przez Boga” Darrena Aronofsky’ego czy „Exodus: Bogowie i królowie” Ridleya Scotta o wyprowadzeniu ludu Izraela z Egiptu. Nie one są jednak w tym kontekście najciekawsze. Paradoksalnie odzierają religię z metafizyki, a ich reżyserzy por- tretują bohaterów, pozbawiając wiarę nimbu tajemnicy. Prawdziwa popowa duchowość kryje się gdzie indziej.


SZATAN VADER I JEZUS FRODO

Na ekrany weszły właśnie „Gwiezdne wojny. Przebudzenie Mocy”, najgłośniej-szyi najbardziej oczekiwany film roku (a zapewne też najbardziej kasowy). Już sama postać Dartha Vadera z galaktycznej sagi brzmi znajomo. Nie ma ojca, więc fani „Star Wars” uznają, że został poczęty przez midichloriany – cząstki zapewniające kontakt z Mocą. „Odwołujesz się do przepowiedni, że pojawi się ten, który przywróci Mocy równowagę. Jeśli myślisz, że to ten chłopiec, przyprowadź go” – mówi Mace Windu do Qui-Gon Jinna w „Części I: Mrocznym widmie”, historii przyszłego Lorda. Anakin Skywalker ma być wybrańcem, który zbawi galaktykę. Jednak miotany złymi uczuciami, zawiedziony rzeczywistością, przechodzi na ciemną stronę. Staje się strąconym aniołem, a w masowej wyobraźni symbolem zła. To znaczy Szatanem. Chrześcijańskich tropów w „Gwiezdnych wojnach” jest znacznie więcej. Popkultura bardzo często właśnie z religii zapożycza archetypy i schematy, ale też strukturę opowieści i wizję świata. W końcu często miewa podobną funkcję do religii. Niesie pocieszenie, dlatego nie sposób wyobrazić sobie hollywoodzkiego filmu bez happy endu. Kultura masowa próbuje podtrzymywać w ludziach poczucie sensu, opowiada się po stronie tradycyjnych wartości (przedstawia apologię rodziny). Stara się dawać nadzieję, że świat ma głęboką, choć czasem trudną do rozszyfrowania logikę, a człowiek nie jest samotny i pozostawiony sam sobie. Że istnieją siła wyższa, ład i porządek. Właściwie nie zdarza się, żeby twórcy pokazali triumf zła. To dobro ma w świecie popkultury zwyciężać niczym Jezus nad Szatanem.

„Gwiezdne wojny” narodziły się w czasach filozofii New Age’u. Jednak autor książki „Star Wars Jesus” Caleb Grimes z uporem przekonuje, że zamiarem George’a Lucasa było przyciągnięcie masowo odchodzącej z Kościoła młodzieży z powrotem przed ołtarz. I nawet jeśli ta teoria wydaje się nieco naciągana, coś jest na rzeczy. W sadze trwa nieustanna psychomachia – manichejska walka sił dobra i zła o duszę bohaterów. Popkulturowi teologowie analizują ideę Mocy, która ma swoją jasną i ciemną stronę. Opisują, jak negatywni bohaterowie próbują przeciągać na swoją stronę pozytywnych, odwołując się do ich resentymentów, złości, pragnień. Znajdują w filmach ze studia Lucasa dylematy złotego cielca i fałszywych proroków. Sithowie są tu w stanie występnymi metodami i manipulacją przejąć Imperium. A jedyną drogą do odzyskania równowagi jest wierność i skupienie w studiowaniu Mocy.

Podobnie jak w większości chrześcijańskich ruchów religijnych twórcy popkulturowi opowiadają o raju utraconym przez ludzkie grzechy – na skutek chciwości, ekologicznych katastrof, samowoli tyranów. W mrocznej teraźniejszości szukają jednak szansy na zmianę. Niosą obietnicę poprawy – dzięki niewielkiej grupie, która ma wgląd w inną rzeczywistość i pozostaje czysta moralnie. Jedne z najbardziej rozbudowanych i doniosłych fantastycznych światów stworzyli oczywiście J.R.R. Tolkien i C.S. Lewis. To nawrócony na katolicyzm autor „Władcy pierścieni” miał przekonać swojego przyjaciela z uniwersytetu do chrześcijaństwa. I obaj, choć w swojej prozie odwoływali się do dawnych, pogańskich jeszcze mitów, wykreowali rzeczywistość na wskroś przesiąknięta religią. U Tolkiena we „Władcy pierścieni” osią fabuły jest wędrówka hobbita Frodo, który gotów jest poświęcić siebie, by uratować świat. Ba, podobnie jak Chrystus po ukrzyżowaniu zstępuje do piekła, które w tym wypadku zwie się Mordorem. A potem zmartwychwstaje, wracając do świata żywych. Chrześcijańskie zaplecze kryje się też za „Opowieściami z Narnii” C.S. Lewisa. I tu znajdziemy odpowiednik Jezusa (lew Aslan). Pojawiają się też bardzo czytelne odwołania, i to niemal wprost: historia o stworzeniu świata, o ukrzyżowaniu i zmartwychwstaniu, jest powołanie, a nawet figura Antychrysta.

WYBRAŃCY HOLLYWOOD

Także w samej konstrukcji bohatera demiurgowie popkultury odwołują się do chrześcijaństwa. W hollywoodzkich filmach roi się od wybrańców. „Mogą być wspaniałymi ludźmi, Kal-El. Chcą być. Brakuje im jednak światła, które wskazywałoby im drogę. Z tego właśnie powodu, ich potencjału dobra, wysyłam im ciebie, swojego jedynego syna” – tak przemawia ojciec do dziecka, które na Ziemi przybierze miano Clark Kent, choć bardziej znane będzie jako Superman.

Superman narodził się z nadziei, z potrzeby odszukania zbawiciela w czasach Wielkiej Depresji, czyli kryzysu ekonomicznego lat 30. Na Ziemi herosa wychowali przybrani rodzice, Martha i Jonathan, a powracającym tematem komiksów, powieści, filmów o jego losach są proporcje boskich i ludzkich pierwiastków. Na niektórych plakatach Superman był przedstawiony wręcz jako mesjasz. Choćby na tym z filmu z 1978 r., na którym Christopher Reeve stoi w poświacie na tle nieba. Badacze nawet w trójkątnym logo Supermana dopatrywali się odniesienia do Świętej Trójcy. A w filmowych kontynuacjach, które powstały po ukazaniu się komiksu „Śmierć Supermana”, bohater zmartwychwstaje. „Postrzegając Jezusa jako perfekcyjny autorytet moralny, mamy skłonność do kształtowania go na wzór własnych poglądów. To tłumaczy tak dużą liczbę bohaterów wzorowanych na nim przez ostatnie 200 lat. A także popularność niedawnego hasła: WWJD – What Would Jesus Do (Co zrobiłby Jezus), na które odpowiedź zwykle jest projekcją naszego zdania, co trzeba zrobić” – komentował ten fenomen w eseju o Supermanie biblista Ken Schenck. Zaznaczył, że chrześcijańskie wyobrażenia łączą się tu z amerykańskimi wartościami, np. „walki w niekończącej się bitwie o prawdę i sprawiedliwość”. Religia wchodzi w sojusz z nacjonalizmem, a Superman nie tylko staje się mesjaszem, ale też czyni nim Amerykę. Motyw wybrańca powraca w popkulturze nieustannie. Stale pojawiają się samotni bohaterowie predestynowani do wypełnienia specjalnej roli, często ponoszący wysokie koszta osobiste. Kim jest Neo – ten jedyny spośród ludzi żyjących w Matriksie, który wiedziony przez Morfeusza potrafi wybrać odpowiednią pigułkę i zrozumieć prawdziwy świat? Nie wspominając o bohaterze „Terminatora” Johnie Connorze. Broni go maszyna z przyszłości, ponieważ to on ma uratować ludzkość. A posępny Batman – milioner, który bierze na swoje muskularne barki losy Gotham City? Analizując „Mrocznego rycerza”, Slavoj Žižek określił cierpienia Bruce’a Wayne’a wręcz „ateistycznym importem śmierci Jezusa na krzyżu”.

JEŚLI BOGA NIE MA

Czy popkultura to dobre narzędzie ewangelizacji? Dlaczego nie? W średniowieczu podobną rolę do dzisiejszych hollywoodzkich blockbusterów pełniły żywoty świętych, jedyna popularna literatura tamtych czasów. Ale też wciąż w religii tkwią źródła wielu powszechnych poglądów. Nie sprawdziły się diagnozy Leszka Kołakowskiego, który jako ateista pisał w „Jezusie ośmieszonym”: „Pomyślmy o tej cywilizacji i o tym, w jaki sposób odróżnianie dobra od zła w niej funkcjonuje, od kiedy wyzwoliła się – jeśli nie całkowicie, to przynajmniej w dużym stopniu – od śmiesznych chrześcijańskich przesądów”. I jako człowiek dojrzały w głośnych esejach „Jeśli Boga nie ma” i „Czy diabeł może być zbawiony” filozof zajął się metafizyką, przyznając, że „w jakimś sensie” czuje się chrześcijaninem. Bo był świadomy, że na naukach Chrystusa zbudowano znaczną część ładu etycznego i kultury Zachodu.

Dlatego jedni twórcy popkultury świadomie budują chrześcijańskie alegorie,bo chcą przekazać swoją wizję świata wielomilionowej publiczności. Ale inni po prostu odnoszą się do struktur najgłębiej zakorzenionych w naszej kulturze i archetypów, które każdy z nas nosi w sobie. A wiele z nich w naszej cywilizacji wywodzi się właśnie z chrześ cijaństwa. ■

©� WSZELKIE PRAWA ZASTRZEŻONE

ASLAN

Główny bohater sagi „Opowieści z Narnii”. Pojawia się we wszystkich siedmiu książkach serii. Lewis określał go jako „alternatywną wersję Jezusa”. Jako Stwórca i prawdziwy król fantastycznej krainy Aslan w każdej powieści ma inną rolę do odegrania.

DARTH VADER

Anakin Skywalker z „Gwiezdnych wojen”. W młodości był Jedi, ale przeszedł na ciemną stronę mocy. Nosi czarny strój i maskę, która podtrzymuje go przy życiu.

FRODO BAGGINS

Hobbit z Tolkienowskiego świata Śródziemia. Dziedziczy Pierścień, stając się jego powiernikiem. Jego drużyna ma misję zniszczenia Pierścienia Saurona w ogniu Orodruiny.

Okładka tygodnika WPROST: 52/2015
Więcej możesz przeczytać w 52/2015 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 52/2015 (1717)

  • Kasandra nasza narodowa 20 gru 2015, 20:00 Naród co do zasady mamy neurotyczny, i to bez zakupów świątecznych czy katastroficznych wizji Ryszarda Petru. Co prawda, antropolodzy nie widzą trwałego związku między narodowością a lękiem, ale ośrodek badawczy Credit Agricole plasuje... 4
  • SKANER 20 gru 2015, 20:00 TRYBUNAŁ KONSTYTUCYJNY W labiryncie zdarzeń Obsada Trybunału Konstytucyjnego jest najgorętszym tematem obecnej kadencji Sejmu i nic nie wskazuje na to, by miał on prędko zniknąć z czołówek serwisów informacyjnych. Wybór sędziów TK... 8
  • ZDARZYŁO SIĘ JUTRO 20 gru 2015, 20:00 Przebudzenie Mocy Prezesa, petrufikacja Polski, lis na sztandarach, a poza tym idą święta. 14
  • Dokładnie przyglądajcie się przyjaciołom 20 gru 2015, 20:00 Tego, co powiedział Martin Schulz, nie wolno traktować jedynie jako aroganckiej wypowiedzi butnego niemieckiego polityka. To element strategii, którą Berlin prowadzi od dawna. 18
  • Przemyśl Trybunalski 20 gru 2015, 20:00 Pendolino dojeżdża od tygodnia do Rzeszowa, a mieszkańcy Przemyśla i Jarosławia żądają wydłużenia trasy – można by powiedzieć – „dla państwa sędziów ze stolycy”. Tymczasem trzeba się przesiąść do czegoś... 20
  • Kisiel – miłosierdzie praktyczne 20 gru 2015, 20:00 Marzył o tym, by zwyciężył w Polsce zdrowy rozsądek, i walczył o to piórem. Nazywany był pierwszym felietonistą Rzeczypospolitej, a jego teksty wywarły wpływ na sposób myślenia niejednego pokolenia. 22
  • Wszystkie przygody przedsiębiorców 20 gru 2015, 20:00 Jak Pixar stworzył „Toy Story”, jak Ford utopił miliony w Edselu, skąd się wziął Xerox oraz jak zostać milionerem i założyć firmę, która będzie monopolem. Oto lista biznesowych lektur na święta. 24
  • HOSSA BESSA 20 gru 2015, 20:00 Duńska Kasandra straszy Duński Saxo Bank jak co roku opublikował dziesięć szokujących prognoz na przyszły rok. I jak co roku mają one niewiele wspólnego z rzeczywistością. Cena ropy dramatycznie wzrośnie z obecnych 37 do 100 dolarów... 26
  • Tak wygląda przyszłość 20 gru 2015, 20:00 Doradca zawodowy ma jedno zadanie: zaktywizować i utrzymać podopiecznego w zatrudnieniu. Najpierw zrozumieć dlaczego ten był bezrobotny, a potem holistycznie zmienić jego życie. 27
  • Bolesne dojrzewanie 20 gru 2015, 20:00 Polska nie jest jedyna. W całej Europie na scenę wkracza nowa generacja liderów. Pokoleniowa zmiana warty następuje jednak bardzo opornie. 28
  • Zbudujmy FreeDOM 20 gru 2015, 20:00 Dzieci, kobiety, mężczyźni nie są na sprzedaż” – to zdanie z kampanii organizacji HAART Kenya i Fundacji Razem dla Afryki zszokowało mnie. I dzieje się tak, przyznaję, właściwie za każdym razem, gdy słyszę słowa: niewola,... 31
  • Nazywam się Kurdystan 20 gru 2015, 20:00 Turecki prezydent Erdog˘an, mając do wyboru dopuścić Kurdów do udziału we władzy albo zdusić ich opór, skłania się ku rozwiązaniu siłowemu. Z drugiej strony narasta przekonanie o nieuchronności konfliktu i potrzebie oporu za wszelką cenę. 32
  • Tragiczne safari 20 gru 2015, 20:00 Jeśli rządy afrykańskich krajów nie zdołają poskromić kłusowników, za kilka dekad nie spotkamy tam już słoni, nosorożców czy lwów. 36
  • Wyrwałam się z piekła 20 gru 2015, 20:00 W wieku 16 lat uwięziono mnie w szemranym night-clubie, miałam być prostytutką. Jeden z klientów mnie zgwałcił – wspomina Anna Golędzinowska, była topmodelka i prezenterka włoskiej telewizji. 38
  • Żona zawiodła go do Boga 20 gru 2015, 20:00 Choroba żony jeszcze bardziej otworzyła mnie na cierpienie innych ludzi. Od 2007 r. przeżyłem siedem pogrzebów. Żony był siódmy. Ale wciąż się nie poddaję. Jestem zrobiony z twardego kruszcu – mówi aktor Jerzy Zelnik. Dziś prowadzi dom, w którym mieszka razem z synem,... 42
  • Kiedy Patryk poznał Annę 20 gru 2015, 20:00 Radzio pokazał nam nowe oblicze życia. Nie tęsknię za poprzednim - mówi Anna Jaki, mama chłopca z zespołem Downa i żona wiceministra sprawiedliwości. 44
  • Cud pełzający 20 gru 2015, 20:00 Każdemu polecałbym wizualizowanie swojej śmierci. Wyobraźmy sobie, że dowiedzieliśmy się, że mamy umrzeć za trzy tygodnie o 15.20. Zastanówmy się, co do tego czasu uda nam się zrobić? Komu przebaczyć, kogo poprosić o przebaczenie, jakie relacje uporządkować? – mówi... 46
  • Śpiewam Panu 20 gru 2015, 20:00 Kolega lekarz mówił: chcesz być jak tygrys na scenie, mam na to zastrzyk. Chcesz się dobrze czuć albo spać? Jest na to tabletka. Jakbym nie spotkał na swojej drodze Ewy, mojej obecnej żony, to nie wiem, czy byśmy dzisiaj rozmawiali – mówi „Wprost” piosenkarz... 48
  • Mistyczka powiedziała: nie martw się 20 gru 2015, 20:00 Przerażająca diagnoza, walka z białaczką limfoblastyczną i cud. Znalazł się dawca szpiku, doszło do przeszczepu. Ale to nie koniec zmagań posła PiS Artura Górskiego. 50
  • Pobity przez życie 20 gru 2015, 20:00 Nie ma narkomana, który nie marzy o wolności od ćpania – wyznaje „Wprost” Dobromir „Mak” Makowski, raper, autor skierowanego do młodzieży projektu profilaktycznego Rap Pedagogia. Dawniej – narkoman, włamywacz, złodziej. 52
  • Wygrać siebie 20 gru 2015, 20:00 Depresja, śmierć najbliższych, poważna choroba. Zanim Sylwia stała się Elsi, przeszła kilka poważnych kryzysów. Dziś jest jedną z najlepiej zapowiadających się gwiazd rynku gier fantasy. 54
  • Biskupa droga do latarni 20 gru 2015, 20:00 Gdy cztery lata temu spowodował wypadek po pijanemu, wydawało się, że to koniec jego kościelnej kariery. Od tego czasu bp Piotr Jarecki przeszedł jednak terapię odwykową, pracował fizycznie, a także mieszkał w klasztorze o najsurowszej regule. Teraz wraca do pracy jako... 56
  • Polska – Woody Allen narodów 20 gru 2015, 20:00 Francuscy czytelnicy chwalą mnie, że tak to śmiesznie wymyśliłem, że niby Polacy to tacy wiecznie narzekający fataliści. Cóż, mówię wtedy szczerze, że to nie stylizacja. Nawet bon mot ukułem, że pesymizm i wisielczy humor to nasz wkład w Unię – mówi Zygmunt Miłoszewski,... 58
  • Jarosław Kaczyński – kingmaker 20 gru 2015, 20:00 Prezes Prawa i Sprawiedliwości rozbił w tym roku polityczny bank. Jego partia zdobyła urząd prezydenta i bezwzględną większość w parlamencie. 62
  • Andrzej Duda – czy się uda? 20 gru 2015, 20:00 Jest głową państwa i jednym przywódców obozu, który ma w Polsce pełnię władzy. Otwarte pozostaje pytanie jak tę władzę wykorzysta. 64
  • Człowiek, który ograł świat 20 gru 2015, 20:00 Mamy najlepszą grę roku, więc możemy myśleć, że jesteśmy najmądrzejsi. Trzeba nam życzyć, żeby nie odbiła nam palma. Nie chcemy, żeby odbiła – mówi Adam Kiciński, prezes CD Projekt, twórcy „Wiedźmina”, najlepszej gry na świecie w 2015 r. 66
  • Rok węgierskiego wojownika 20 gru 2015, 20:00 Viktor Orbán nie tylko odzyskał popularność we własnym kraju, ale wypłynął jako liczący się, choć kontrowersyjny polityk europejski. 68
  • To NIE ICH ROK 20 gru 2015, 20:00 Miał być polskim Christianem Diorem, zostały po nim pusty lokal, nieczynna strona internetowa i kupa śmiechu. 70
  • Klęska Czerwonej Torebki 20 gru 2015, 20:00 W ciągu zaledwie roku zdrowa spółka giełdowa stała się spółką śmieciową. I ciągnie na dno jej twórcę Mariusza Świtalskiego. 72
  • Niezatapialna Angela 20 gru 2015, 20:00 Niemiecka kanclerz ma za sobą najtrudniejszy rok w karierze. Pogłoski o jej rychłym odejściu są jednak mocno przesadzone, a mogących jej zagrozić konkurentów nie widać. 74
  • To nie jest krajdla bankierów 20 gru 2015, 20:00 Leszek Czarnecki odczuł zawirowania w sektorze bankowym i chimeryczne nastroje polityków. I choć końcówka roku jest dla niego lepsza, to początki były trudne. 76
  • Przeklęta strategia „samorządność” 20 gru 2015, 20:00 W czasach komunizmu jedną ze strategii opozycyjnych było wydzieranie komunistom różnych obszarów życia. Oczywiście nie można tego było robić zupełnie wprost, bo wywołałoby to natychmiastową kontrakcję, zatem robiono to pod hasłem... 77
  • W kościele popkultury 20 gru 2015, 20:00 Darth Vader, hobbit Frodo, Superman – największych bohaterów kultury masowej łączy to, że ich postacie stworzono, odwołując się do Biblii. 80
  • Satyra dobrego sortu 20 gru 2015, 20:00 Internet zdemokratyzował satyrę polityczną. Dziś, żeby rozśmieszać ludzi, nie potrzeba dostępu ani do łamów czasopism, ani do telewizji, ani do sceny. Wystarczy dowcip i komputer. 82
  • Morze Martwe jeszcze nie martwe 20 gru 2015, 20:00 Mimo dzielących je konfliktów państwa Bliskiego Wschodu zdecydowały się na współpracę, by uratować najsłynniejsze słone jezioro na świecie. 84
  • Polskie święta 20 gru 2015, 20:00 Żaden inny dzień w roku nie pachnie tak jak polska Wigilia. Zapach jest chyba najważniejszym atrybutem tego wyjątkowego dnia i wieczoru. 88
  • Aniołowie prostoty 20 gru 2015, 20:00 Oj, żebyście wiedzieli, jak ja nienawidzę tej pseudosztuki na talerzach. Tych dań z miliona składników wyglądających jak zielnik pensjonarki lub laurka gimnazjalistki, a nie coś, czym uczciwy człowiek chciałby zaspokoić apetyt. 88
  • Zdrowa zima 20 gru 2015, 20:00 Jak wzmocnić odporność organizmu, aby przez całą zimę nie kaszleć i nie chodzić z zatkanym nosem? To naprawdę proste! 89
  • Boże Narodzenie bez laktozy 20 gru 2015, 20:00 Jak przeżyć święta przy nietolerancji laktozy? Unikać sałatek z majonezem, śledzi w śmietanie i ciast z kremem. 90
  • Celiakia a dieta bezglutenowa 20 gru 2015, 20:00 O celiakii stało się ostatnio głośno, szczególnie w kontekście dietybezglutenowej. Czym jest gluten i czy rzeczywiście nam szkodzi? 92
  • Czarne złoto 20 gru 2015, 20:00 Kawa wydłuża życie – ogłosili niedawno amerykańscy naukowcy. Trzeba się z tego cieszyć, bo Polska staje się kawową potęgą. 94
  • Tradycja w parze z innowacyjnością 20 gru 2015, 20:00 Polacy chętnie poszerzają wiedzę na temat mocnych trunków i kulinariów. W parze z tym rosną oczekiwania. 94
  • Skąd pochodzi wigilijny karp? 20 gru 2015, 20:00 Największy kompleks stawów hodowlanych w Europie znajduje się na Dolnym Śląsku. Na rozciągających się na 7 tys. ha Stawach Milickich od ośmiu wieków hoduje się m.in. karpie. 98
  • Konsultacje anti-aging w Viva-Derm 20 gru 2015, 20:00 O możliwościach współczesnej medycyny w kontekście starzenia się organizmu, rozmawiamy z docentem Ernestem Kucharem – specjalistą w klinice Viva-Derm. 100
  • AUTO 20 gru 2015, 20:00 Rajd po krainie marzeń Przeciętny samochód jeżdżący po polskich drogach ma mniej więcej osiem lat i jest wart w porywach do 15 tys. zł. Ani to dużo, ani mało. Na tyle nas stać i już. Ponieważ są jednak święta, możemy na chwilę... 102
  • Filmowy prezent 20 gru 2015, 20:00 To nie jest pomysł na brak prezentu. To pomysł na najlepszy, najbardziej oryginalny prezent! 103
  • KNOW-HOW 20 gru 2015, 20:00 Wystarczy postawić go przy ścianie, a zaczną się cuda. Mowa o projektorze Philips Screeneo, który stojąc zaledwie kilkanaście centymetrów od ściany, wyświetli obraz o przekątnej 50 cali. Odsuńmy go trochę dalej i mamy pełne 100 cali.... 104
  • Kochane siły ciemności 20 gru 2015, 20:00 Całe szczęście, że mamy „Gwiezdne wojny”, czyli świat, w którym dobro jest dobrem, a zło złem. Wiadomo, że Jedi są ucieleśnieniem cnót, których tak bardzo brakuje nam w codziennym życiu. Może czasem drażni u nich brak... 106

ZKDP - Nakład kontrolowany