SKANER

SKANER

Dodano:   /  Zmieniono: 

POLSKA I ŚWIAT

100, 200... 1000 lat temu

JAKUB MIELNIK

POLSKA: 1916

Cesarze Niemiec i Austro-Węgier zapowiadają utworzenie niepodległego państwa polskiego. Na wieść o tej deklaracji podobną obietnicę składa także car Mikołaj II.

ŚWIAT:

W Monachium powstaje firma BMW, Brytyjczycy i Francuzi ustalają obowiązujące do dziś granice państw na Bliskim Wschodzie, a rosyjskie socjalistki ogłaszają 8 marca Dniem Kobiet.

1816

POLSKA:

Stanisław Staszic zakłada pierwszą wyższą uczelnię techniczną w Kielcach, ar Aleksander powołuje do życia Uniwersytet Warszawski.

ŚWIAT:

W Rzymie premiera „Cyrulika ewilskiego” Rossiniego, rgentyna staje się niepodległym państwem, flota brytyjska atakuje Algier, niszcząc pirackie statki i zabijając 6 tys. ludzi.

1416

POLSKA: Polska dyplomacja na soborze w Konstancji znajduje zrozumienie dla toczonej od dziesięcioleci wojny z zakonem krzyżackim. Sprzyjający Krzyżakom krakowski dominikanin Jan Falkenberg staje przed inkwizycją za traktat szkalujący Polskę i króla Jagiełłę. Kierujący polską delegacją arcybiskup Mikołaj Trąba jest jednym z kandydatów na papieża.

ŚWIAT: Koczowniczy Kipczacy napadają i niszczą Kijów, mordując jego mieszkańców.

Bitwa pod Grunwaldem

1516

Obraz H. Boscha

POLSKA: Koniec cywilizacji Jagiellonów, rok wcześniej Zygmunt Stary i Władysław II Jagiellończyk zgadzają się oddać Habsburgom władzę w Czechach i na Węgrzech w razie bezpotomnej śmierci Władysława.

ŚWIAT: Umiera Hieronim Bosch, papież Leon X ustanawia odpusty, które staną się bezpośrednią przyczyną buntu Marcina Lutra i powstania

1616

POLSKA: Dzieło „O obrotach sfer niebieskich” Mikołaja Kopernika trafia do „Indeksu ksiąg zakazanych”, skreślone zostanie dopiero ponad 200 lat później.

ŚWIAT: Umierają Szekspir i Cervantes, w Holandii powstaje Duńska Kompania Wschodnioindyjska – pierwsza ponadnarodowa korporacja na świecie.

1216

Dominik Guzman

POLSKA: Biskup krakowski Wincenty Kadłubek próbuje zainicjować w Polsce dyskusję na temat celibatu księży i uniezależnienia się od władzy świeckiej.

ŚWIAT: Dominik Guzman zostaje pierwszym generałem nowo powołanego zakonu, nazwanego od jego imienia dominikanami.

1316

POLSKA:

Próbując odzyskać kontrolę nad Pomorzem, Władysław Łokietek wdaje się w sojusz z Danią, Szwecją i Norwegią, co kończy się najazdem Brandenburczyków na Wielkopolskę.

ŚWIAT: Władcą Litwy zostaje Giedymin, dziadek Władysława Jagiełły i twórca średniowiecznej potęgi Wielkiego Księstwa Litewskiego.

1116

POLSKA: Bolesław Krzywousty przywraca panowanie Polski nad Pomorzem Gdańskim.

ŚWIAT: Bizantyjczycy i krzyżowcy gromią siły Turków seldżuckich na Bliskim Wschodzie.

Wyprawa krzyżowa

1016

Kazimierz Odnowiciel

POLSKA: Rodzi się Kazimierz Odnowiciel, który przywróci władzę centralną i chrześcijaństwo zmiecione pogańskim powstaniem w Polsce.

ŚWIAT: Jarosław Mądry po pokonaniu brata Świętopełka staje się jedynym władcą Rusi Kijowskiej, która pod jego rządami osiągnie szczyt swojej potęgi.

Ile Paryż zapłaci za zamachy

Francuska branża turystyczna szacuje straty, na które naraziły ją listopadowe zamachy terrorystyczne. Według firmy analitycznej ForwardKeys potencjalni turyści odwołali 21 proc. biletów lotniczych do Paryża, a liczba nowych rezerwacji hotelowych spadła o 27 proc. W efekcie walcząc o klienta, hotele obniżają ceny – niektóre nawet o 30 proc. O średnio 5 proc. spadły ceny biletów do Paryża z USA. Uderzenie w turystykę (z pewnością zamierzone przez terrorystów) może spowodować straty rzędu 1,5 mld euro (dotąd same tylko linie lotnicze Air France straciły 55 mln euro). Szczególnie dotkliwe jest to dla Paryża, który w ostatnich latach był jednym z najczęściej odwiedzanych miast na świecie. Turystyka we Francji (z dużym udziałem stolicy) ma aż 9-proc. udział w PKB; w tej branży pracuje do dziesiąty Francuz. Jak długo może trwać efekt strachu wywołany terroryzmem? Według World Travel and Tourism Council średni okres trwania „turystycznej traumy” to 13 miesięcy. Jednak w przypadku Londynu i Madrytu odstraszający efekt zamachów utrzymywał się krócej, dlatego we Francji powrót do stanu zbliżonego do normalnego powinien nastąpić już latem. Niestety, ofiarą terroryzmu pada turystyka nie tylko we Francji. Wielu turystów z Ameryki, Australii i Azji rezygnuje w ogóle z wyjazdów do Europy. Dlatego jak obliczają analitycy z firm City Index i Allianz Global Investors, branża turystyczna w pozostałych krajach europejskich z powodu zagrożenia terroryzmem może stracić nawet 800 mln euro. JG

UNIA EUROPEJSKA

Gasnąca gwiazda Tuska

DONALD TUSK JEST ZBYT MAŁO AKTYWNY JAKO PRZEWODNICZĄCY RADY EUROPEJSKIEJ – uważa zdecydowana większość Polaków pytanych przez CBOS. Niskim notowaniom byłego lidera PO nie towarzyszy natomiast spadek poparcia dla UE. MAD

KSIĄŻKI

Szymborska bohaterką komiksu

WIERSZE WISŁAWY SZYMBORSKIEJ spodobały się nie tylko polskim czytelnikom i jurorom Nagrody Nobla. Alice Milani, młoda Włoszka, córka bibliotekarki, narysowała liczący ponad 140 plansz komiks o życiu noblistki zatytułowany „Si dą il caso che io sia qui”, czyli „Zdarzyło się, że jestem”. Rysunkowa opowieść o małżeństwie poetki, życiu w słynnym Domu Literatów w Krakowie, codzienności w Polsce na przełomie lat 40. i 50. ukazała się we Włoszech jesienią 2015 r. Na 27 stycznia zapowiadana jest polska edycja nakładem wydawnictwa Znak Emotikon. Tytuł: „Wisława Szymborska. Życie w obrazkach”.

ROZRYWKA

Szampańska zabawa na sylwestrze Polsatu

Po raz dziewiąty „Sylwestrowa Moc Przebojów” zabrzmi setką przebojów. Po raz pierwszy odbędzie się w sercu Katowic – na placu Honorowym przed Spodkiem. Na gigantycznej multimedialnej scenie wystąpią m.in. Enej, Urszula, Blue Café, Wilki, Golec uOrkiestra, Mesajah, Michał Wiśniewski i Stefano Terrazzino. Zabrzmią takie hity, jak „My Słowianie” Donatana i Cleo, „Bałkanica” Adama Asanowa z zespołem, „Płynie w nas gorąca krew” Bajmu czy „Prawy do lewego” Kajah. Ola Gintrowska zaśpiewa swój debiutancki przebój „Missing”. Swoją 40. rocznicę będzie świętował zespół, który roztańczył świat, królowie disco – Boney M. Mogli obchodzić jubileusz w Moskwie albo Nowym Jorku, ale wybrali Katowice.

„SYLWESTROWA MOC PRZEBOJÓW” Z KATOWIC Z NAJWIĘKSZYM KARAOKE ŚWIATA – 31 GRUDNIA, GODZ. 20.00, TYLKO W TELEWIZJI POLSAT

KRAJE

Powrót Miss Iraku

W BAGDADZIE PO RAZ PIERWSZY OD 40 LAT ODBYŁY SIĘ WYBORY MISS IRAKU. Koronę królowej piękności założyła 20-letnia zielonooka studentka ekonomii z Kirkuku Shaima Qassim. Najpiękniejszą Irakijkę po raz ostatni wybierano w 1972 r. Później zastrzeżenia wobec „naruszającego moralność publiczną pokazu” zgłaszały albo władze za czasów reżimu Saddama Husajna, albo radykałowie religijni. Mniejsze konkursy organizowano lokalnie albo w ramach promocji firm, ale ich zwyciężczynie nie mogły brać udziału w wyborach Miss Świata. Zastrzeżenia zawsze budził pokaz w strojach bikini, co dla arabskich konserwatystów jest właściwie nagością. Ostatecznie organizatorzy konkursu z niego zrezygnowali (podobnie jak z poczęstunku dla gości z alkoholem), ale i tak nie obyło się bez kłopotów po tym, jak w październiku otrzymali pogróżki ze strony islamistów zapowiadających podłożenie bomby w hotelu, gdzie będą się odbywały wybory. Kilkanaście uczestniczek wolało wycofać się przed finałem. Shaima Qassim stwierdziła jednak, że „nie da się zastraszyć, bo jej kraj potrzebuje normalności i radości”. Zdradziła też, że w walce z ISIS zginęli jej dwaj bracia służący w policji. JG

Więcej możesz przeczytać w 1/2016 wydaniu tygodnika e-Wprost.

Archiwalne wydania Wprost dostępne są w specjalnej ofercie WPROST PREMIUM oraz we wszystkich e-kioskach i w aplikacjach mobilnych App StoreGoogle Play.

 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 1/2016 (1718)

  • KOD odwołał Nowy Rok 27 gru 2015, 20:00 Z przykrością informujemy, że Nowego Roku w tym roku nie będzie. Przynajmniej nie w przewidzianym terminie. Grupa posłów postanowiła zablokować rząd i nie dopuścić do ogłoszenia postanowień noworocznych. Środowiska postępowe mocno... 3
  • SKANER 27 gru 2015, 20:00 POLSKA I ŚWIAT 100, 200... 1000 lat temu JAKUB MIELNIK POLSKA: 1916 Cesarze Niemiec i Austro-Węgier zapowiadają utworzenie niepodległego państwa polskiego. Na wieść o tej deklaracji podobną obietnicę składa także car Mikołaj II.... 6
  • ZDARZYŁO SIĘ JUTRO 27 gru 2015, 20:00 W SAMYM ŚRODKU EUROPY, NO MOŻE TROCHĘ Z PRAWEJ STRONY MAPY, powstało agresywne państwo PISIS, dużo groźniejsze niż ISIS. Specjalnością tego tworu jest porywanie obcojęzycznych dyrektorów banków oraz sklepów wielkopowierzchniowych dla... 12
  • Partii Kaczyńskiego grozi rozłam 27 gru 2015, 20:00 Znając wielu ludzi z PiS na eksponowanych stanowiskach, uważam, że oni nie wytrzymają tego, co się dzieje – mówi „Wprost” prof. Jadwiga Staniszkis, socjolog. 16
  • Duda – pierwsza taka dama 27 gru 2015, 20:00 Agata Duda nie błyszczy w mediach, a uczy społecznie w szkole. To różni ją od Jolanty Kwaśniewskiej, która stała się celebrytką i prowadziła własną fundację, i Marii Kaczyńskiej, która nie bała się zabierać głosu w sprawach politycznych. 20
  • Dekalog noworoczny 27 gru 2015, 20:00 Co drugi Polak robi noworoczne postanowienia, jednak zaledwie co dziesiątemu udaje się je zrealizować. Co zrobić, by się udało. 24
  • Franciszek nas uwiera 27 gru 2015, 20:00 Jeśli ktoś myśli, że papież przyjedzie do Krakowa, żeby dopieścić polski Kościół, to się mocno zdziwi. Raczej da nam prztyczka, żebyśmy nie obrośli za bardzo w piórka – mówi Piotr Żyłka, najpopularniejszy polski bloger katolicki. 28
  • Pozorowanie działań a problem imigrantów 27 gru 2015, 20:00 Gorącym tematem w ostatnich tygodniach byli imigranci. Wypowiadają się o nich politycy, etatowi „krytycy polskiego ciemnogrodu”, oraz społeczeństwo poprzez badania opinii i wystąpienia publiczne. Uczestnikiem milczącym jest... 30
  • Zet idzie do pracy 27 gru 2015, 20:00 W dorosłość wchodzi pokolenie, które socjologowie nazwali generacją Z. Mało o nim wiemy, ale jedno jest pewne: czeka nas rewolucja na rynku pracy. 32
  • Podróże roku 2016 27 gru 2015, 20:00 Bezpieczeństwo i natura to dwa słowa klucze, które w rozpoczynającym się roku będą decydowały o wyborach podróżniczych Polaków. Po latach dalekich wojaży docenimy też turystycznie nasz kraj. „Wprost” przedstawia 21 miejsc, które warto odwiedzić w 2016 r. 34
  • Kisielewski – szorstki przyjaciel 27 gru 2015, 20:00 Był twardy wobec swojego głównego wroga – ustroju, w jakim żył, ale przyjacielski wobec ludzi, którzy wyznawali bliski mu system wartości. Choć lubił się z nimi droczyć i oceniać po swojemu. 38
  • Nowy rok według najbogatszych 27 gru 2015, 20:00 Przejęcia firm, ekspansja zagraniczna, wprowadzanie nowych produktów, ale także podróże, dieta… O biznesowe i prywatne plany na rok 2016 spytaliśmy bohaterów naszej listy 100 najbogatszych. 40
  • Ekstremalni ludzie biznesu 27 gru 2015, 20:00 Biegają po pustyni 1000 km w temperaturze sięgającej 60 stopni, śpią w dziczy w namiocie lub na hamaku. Ryzykują zdrowiem, a nawet życiem, choć mogliby się delektować luksusem. Prezesi wielkich korporacji i biznesmeni z górnej półki pokochali ryzyko. 42
  • Wyjątkowość Europy 27 gru 2015, 20:00 Europa zawdzięcza swoją wyjątkowość splotowi okoliczności wewnętrznych i zewnętrznych, które nie wystąpiły w innych cywilizacjach. W końcowym efekcie powstało społeczeństwo oparte na osobistej wolności, oddzieleniu sfery świeckiej... 45
  • Najważniejsze trendy w technologiach w 2016 r. 27 gru 2015, 20:00 Pracę przejmą roboty, samochody będą same jeździły, a przedmioty będziemy drukować w domu. Co nas czeka w technologiach w najbliższym roku? 46
  • Wszyscy będziemy programistami 27 gru 2015, 20:00 W najbliższych latach 40 proc. amerykańskich przedsiębiorstw gruntownie się zmieni. Ci, którzy nie zdążą, odpadną – mówi Rowan Trollope. 48
  • Biznes we dwóch 27 gru 2015, 20:00 Na polskim rynku, w plątaninie przepisów i biurokracji, w pojedynkę ciężko prowadzić biznes. Przybywa więc biznesowych tandemów. 50
  • Siedem ekonomicznych haseł na 2016 rok 27 gru 2015, 20:00 Usłyszysz o nich nawet w tramwaju. W przyszłym roku popularnych będzie siedem trendów, o których mówią ekonomiści. 52
  • Czy Unia Europejska przetrwa rok 2016 27 gru 2015, 20:00 Wspólna waluta bez wspólnego państwa długo nie przetrwa. To samo dotyczy wspólnego parlamentu bez wspólnego elektoratu. Oraz unijnego prezydenta, który raportuje do podległych mu premierów i nie ma armii do obrony swoich granic. 56
  • Nie daj się zrobić w słupa przez urząd 27 gru 2015, 20:00 MEC. ROBERT NOGACKI – jeden z najlepszych ekspertów w zakresie bezprawia urzędniczego – ocenia wydarzenia przez pryzmat interesów klientów swojej kancelarii. 59
  • Przyszła wojna światów 27 gru 2015, 20:00 Media pokazują dziś wojnę z Państwem Islamskim. Światowe potęgi militarne przygotowują jednak swoje armie do konfliktu o nieporównywalnie większej skali. 60
  • Siedząc na beczce prochu 27 gru 2015, 20:00 Ludzkość zapomniała o zagrożeniu wojną jądrową, ale ryzyko takiego konfliktu wciąż jest realne. 62
  • Federaliści kontra separatyści 27 gru 2015, 20:00 Polityczne i ekonomiczne strachy, z jakimi zmaga się dziś Unia, sprowadzają się do wyboru: czy ma być ona superpaństwem, czy federacją suwerennych krajów. 64
  • Zmagania o lwowską duszę 27 gru 2015, 20:00 Fala migracji ze wschodu zmienia Lwów nie do poznania. Rdzenni mieszkańcy walczą o zachowanie stylu i atmosfery starego Lwowa. 66
  • Romantyczny znaczy kobiecy 27 gru 2015, 20:00 Zapłakać na ekranie może każdy – wystarczy, że charakteryzatorka dmuchnie mentolem w oczy. Ktoś, kto stara się być śmieszny, a nie jest – staje się żałosny – mówi Piotr Adamczyk, którego zobaczymy wkrótce na ekranach w komedii romantycznej „Słaba... 70
  • Gdy Ameryka była naiwna 27 gru 2015, 20:00 Niemiecka sieć szpiegowska kontra garstka policjantów. Howard Blum w książce „Szpiedzy Kajzera” odtwarza atmosferę Nowego Jorku z czasów I wojny światowej. 72
  • Starość i radość 27 gru 2015, 20:00 David Bowie, Elton John, The Rolling Stones nie przyjmują do wiadomości, że czas schodzić ze sceny. To albumy i trasy koncertowe artystów po siedemdziesiątce są najbardziej oczekiwanymi wydarzeniami pierwszych miesięcy 2016 r. 74
  • Reformacja małżeńska 27 gru 2015, 20:00 Wbrew temu, co głosili jego przeciwnicy, Marcin Luter nie był apostołem rozwiązłości. To reformacja stworzyła nowoczesną instytucję małżeństwa. 76
  • Tropem trunku 27 gru 2015, 20:00 Nie wiadomo, dlaczego szampan najlepiej smakuje w Szampanii, porto w Porto, a szkocka w Szkocji. Ale wiadomo, że najlepiej próbować to odkryć samemu. 78
  • Bąbelkowanie 27 gru 2015, 20:00 Wina musujące to nie tylko szampan. Wybraliśmy dziesięć, którymi można godnie przywitać Nowy Rok, nie rujnując domowego budżetu. 80
  • Choroba, którą można pokonać 27 gru 2015, 20:00 Wszystko, co chcielibyście wiedzieć o biologii nowotworu piersi, sposobach jego leczenia, szansach na wyleczenie, rekonstrukcji, a boicie się zapytać. 82
  • Chirurg na polu minowym 27 gru 2015, 20:00 Są dwa podstawowe warunki do przeprowadzenia rekonstrukcji piersi: chęć pacjentki i zakończony proces terapii onkologicznej – mówi dr n. med. Artur Śliwiński. 86
  • Odlot Chopina 27 gru 2015, 20:00 Rok 2015 okazał się dla największego portu lotniczego w Polsce rekordowy pod względem liczby przewiezionych pasażerów. 90
  • Potyczki korespondencyjne 27 gru 2015, 20:00 Trudno ocenić, czy ważniejsze są kwestie biznesowe, czy prestiżowe, ale fakt pozostaje faktem, że pod koniec roku Poczcie Polskiej udało się odbić rynek przesyłek sądowych. 92
  • Polski Cukier krzepnie 27 gru 2015, 20:00 Uwolnienie unijnego rynku cukru zbliża się wielkimi krokami. Największy krajowy producent widzi w tym swoją szansę. 92
  • Nowe oblicze Enei 27 gru 2015, 20:00 Wydarzenia w Grupie Enea jak w soczewce pokazują to, co ważnego dzieje się w polskiej energetyce. Firma przejęła pakiet kontrolny kluczowego dostawcy, zmieniła strategię i kontynuuje inwestycje. 94
  • Trzeba bronić niezależnych aptek 27 gru 2015, 20:00 Rok 2015 przyniósł ważne wydarzenia na rynku aptekarskim. Ważne dla przedsiębiorców i pacjentów – mówi Piotr Sucharski, prezes zarządu Grupy Neuca. 96
  • Kierunek: chemia 27 gru 2015, 20:00 Azoty to dziś gigant gotowy do walki z globalnymi potentatami. Stawka rośnie z każdym rokiem o kolejne miliardy euro, bo branża jest skazana na wielkie wzrosty. 98
  • Postanowienia noworoczne – przejdź do działania! 27 gru 2015, 20:00 Przełom roku to czas refleksji, podsumowań i nowych wyzwań. Postanowienia noworoczne to nieodłączny element rozważań nad minionym rokiem. 100
  • Gdy najdzie apetyt na słodycze 27 gru 2015, 20:00 Jesień i zima sprzyjają objadaniu się słodyczami. Czym można oszukać organizm, aby nie jeść cukru, ale czuć przyjemność? 101
  • Ostra jazda po błocie 27 gru 2015, 20:00 Kultura SUV-ów już wygrała. Nie tylko dlatego, że społeczeństwo się starzeje i coraz mniej osób jest w stanie wykonać na tyle głęboki skłon, by wejść do zwykłego auta. Nie tylko dlatego, że licząc na remont małych dróg, można... 102
  • KNOW-HOW 27 gru 2015, 20:00 Alternatywna deska SA oszalały na punkcie samopoziomujących się desek. Wywołały one też za oceanem sporo kontrowersji i dyskusji o bezpieczeństwie na drogach. W Nowym Jorku zabroniono poruszania się nimi po ulicach. Teraz moda na deski... 104
  • Bać się należy głównie fałszu 27 gru 2015, 20:00 Niewielu jest w Polsce tak zdolnych aktorów jak Maciej Stuhr. Rzadko zdarza się takie połączenie uroku, talentu i ciężkiej pracy. Świetnie odnajduje się w rolach komediowych, ale nie tylko przecież. Nawet do kreacji w wyjątkowo nędznym... 106