Newsletter | Prenumerata | E-wydania | Mobile | RSS
Dołącz do nas:
    
Tutaj jesteś: Strona główna | Aktualności  Diabeł i damy z Łańcuta

Diabeł i damy z Łańcuta

Łańcucki pałac odwiedzają duchy trzech dawnych jego gospodarzy: wzbudzający grozę duch Stanisława Stadnickiego, zwanego za życia Łańcuckim Diabłem oraz dwie sympatyczne zjawy zwane Błękitną i Białą Damą.
Stadnicki, starosta zygwulski i pan na zamku w Łańcucie, również za życia cieszył się ponurą sławą, a dziś - jak mówią legendy - straszy turystów. Mimo że łańcucka rezydencja, jaką dziś znamy, powstała już po jego śmierci, duch tego pierwszego awanturnika i warchoła ówczesnej Rzeczpospolitej ponoć wciąż snuje się po zamkowych korytarzach.
Skocz do tekstu
REKLAMA


Współcześni żyjącego na przełomie XVI i XVII wieku Stadnickiego nazywali diabłem, sądząc, że zaprzedał duszę czartu. Nie było bowiem takiej zbrodni, przed którą by się cofnął. Ze zgrozą mówiono o nim, że potrafił nawet zedrzeć z człowieka skórę, obciąć ręce czy zakopać żywcem. Znany był z ciągłych najazdów rabunkowych na okoliczne dwory, miasta i wsie i zginął zabity przez nadwornego Kozaka swojego wroga starosty leżajskiego, Łukasza Opalińskiego, z którym o nadwornego karła toczył największą prywatną wojnę w historii Rzeczpospolitej. Przy tak pokaźnej liście grzechów nic dziwnego, że jego duch nie zaznał po śmierci spokoju.

Sympatią pracowników i bywalców pałacu cieszą się dwie pozostałe łańcuckie zjawy. Błękitna Dama, za życia nazywana „Błękitną Markizą" ze względu na upodobanie do tego koloru, czyli Izabela z Czartoryskich Lubomirska, której zamek w Łańcucie zawdzięcza swoją świetność. Markizę w błękitnej krynolinie i wysokiej peruce, widywać mieli pracownicy i turyści najczęściej w galerii rzeźby, a czasem zdarzało się, że ktoś zaskoczył ją w jej dawnym buduarze spoczywającą na sofie. Wówczas jawa natychmiast znikała. Mówi się, że w zamku słychać też czasem westchnienia księżnej marszałkowej, za życia nieszczęśliwie zakochanej w późniejszym królu Stanisławie Auguście Poniatowskim, którego nie pozwolono jej poślubić.

Z kolei nazywany Białą Damą duch obdarzonej niezwykłą urodą jej córki Julii Potockiej można ponoć zobaczyć piszący przy sekretarzyku w chińskim saloniku listy do ukochanego. Eustachy Sanguszko, adresat tych listów, zdobył serce Julii, zaniedbywanej i samotnej w małżeństwie z ekscentrykiem Janem Potockim, autorem "Rękopisu znalezionego w Saragossie", lecz gdy Julia umierała młodo na gruźlicę jego przy niej nie było; walczył w powstaniu kościuszkowskim. Współcześnie na cześć pięknej Julii nazwano Białą Damą wódkę produkowaną przez Polmos Łańcut.

Historia pałacu
Zamek w Łańcucie to jeden z najchętniej zwiedzanych obiektów w województwie podkarpackim. Pierwszymi właścicielami zamku była rodzina Pileckich, którzy wybudowali na wzgórzu zwanym Łysą Górą w północnej części miasta, mały zameczek, później rozbudowywany, o charakterze obronnym. Prawdopodobnie jeszcze za czasów Pileckich na południe od zamku powstał zalążek obecnego pałacu w postaci wieży strażniczej. Dwa wieki później w 1586 roku budowla przeszła we władanie starosty zygwulskiego - Stanisława Stadnickiego. Były to burzliwe lata nieustających najazdów, które zakończyły się spaleniem zamku przez starostę leżajskiego Łukasza Opalińskiego.

Kiedy łańcuckie włości przejął za długi Stanisław Lubomirski, wojewoda ruski i krakowski,, przebudował zamek na typowe "pallazzo in fortezza" otoczone potężnymi ziemno-murowanymi fortyfikacjami bastionowymi w kształcie gwiazdy oraz głęboką, suchą fosą. Czasy świetności zamku przypadają na koniec XVIII w., kiedy zajęła się nim wdowa po marszałku wielkim koronnym Stanisławie Lubomirskim księżna Izabela z Czartoryskich Lubomirska. Założyła ona ogród włoski i zwierzyniec, dokonała także przebudowy wnętrz. Pracowali dla niej najwybitniejsi twórcy epoki stanisławowskiej m.in. Vincenzo Brenna i Szymon Zug. Powstała okazała magnacka rezydencja. Pod panowaniem księżnej marszałkowej Łańcut stał się ostoją zwolenników Konstytucji 3 Maja: przebywał tu m.in. Tadeusz Kościuszko.
Po jej śmierci zamek zaczął podupadać. Jej wnuk Alfred Potocki częściej przebywał we Lwowie niż w Łańcucie, choć w zamku gościli jeszcze 1883 r. cesarz Franciszek Józef i arcyksiążę Rudolf.
Sześć lat później zamek został przebudowany w stylu neobaroku francuskiego. Jego ówcześni właściciele małżeństwo Roman Potocki i Elżbieta z Radziwiłłów zainstalowali w pałacu kanalizację i założyli łazienki. W 1911 roku, po wielu innych modernizacjach wybudowano teatr, który istnieje do dziś. Za panowania ostatniego ordynata Alfreda Potockiego posiadłość wzbogaciła się o cenną kolekcję dzieł sztuki. Łańcut stał się miejscem spotkań ważnych osobistości z całego świata, organizowano tu bale dla korpusu dyplomatycznego, turnieje tenisowe i polowania. Gośćmi byli m.in. Ferdynand I i minister propagandy III Rzeszy - Joachim Ribbentrop. W czasie II wojny światowej Alfred Potocki zbiegł na Zachód zabierając ze sobą wiele dzieł sztuki, w tym obrazy Giovanniego Belliniego. Po wojnie zamek zamieniono w muzeum.

Co warto zobaczyć

Na kompleks pałacowo-ogrodowy w Łańcucie składają się na niego ogrody, park, oranżeria, ujeżdżalnia, wozownia i pałacyk romantyczny. Całość zbudowano na planie czworoboku z czterema narożnymi wieżami i wewnętrznym dziedzińcem w środku. Po prawej stronie znajduje się oranżeria z ogrodem botanicznym. W najmniej zabytkowej części zamku urządzono hotel. W pałacowym parku znajdują się fontanny w stylu włoskim, ujeżdżalnia obecnie zamieniona na obiekt sportowy oraz korty tenisowe. Przy bramie północnej stoi Zameczek Romantyczny, w którym mieści się kawiarnia. Osobna część zajmuje powozownia licząca ponad 100 eksponatów, m.in. powóz którym podróżował Fryderyk Chopin. Najciekawszym obiektem jest jednak sam pałac i jego wnętrza. Wraz z przewodnikiem można zwiedzić salę balową, apartament turecki, sypialnię chińską, salon zimowy, gabinet zwierciadlany.



INFO
Położenie: zamek znajduje sie w Łańcucie, oddalonym 18 km od Rzeszowa

Adres:

Muzeum-Zamek w Łańcucie

ul. Zamkowa 1

37-100 Łańcut

Dojazd: pociągiem lub PKS-em z Rzeszowa


Noclegi: W Łańcucie lub w pobliżu są trzy niewielkie hotele, zajazd, pensjonat i motel. Lepiej jednak wcześniej zarezerwować w nich nocleg. Można tez szukać noclegów w pobliskim Rzeszowie








Podziel się














Polecamy

Reklama
Reklama
Reklama

Dodatkowe opcje wyszukiwania:
Serwis używa plików cookies, aby mógł lepiej spełniać Państwa oczekiwania. Podczas korzystania z serwisu pliki te są zapisywane w pamięci urządzenia. Zapisywanie plików cookies można zablokować, zmieniając ustawienia przeglądarki. zamknij
Więcej informacji w naszej Polityce prywatności