Ogromne zainteresowanie dokumentem o Chodorkowskim

Ogromne zainteresowanie dokumentem o Chodorkowskim

Ogromne zainteresowanie publiczności i mediów towarzyszyło premierze filmu dokumentalnego o skazanym w Rosji byłym szefie Jukosu Michaile Chodorkowskim, który pokazano w poniedziałek na festiwalu filmowym w Berlinie.
Premiera odbyła się zaledwie kilka tygodni po tym, jak Chodorkowski i jego były partner biznesowy Płaton Lebiediew zostali skazani na 13 i pół roku więzienia za rzekome przywłaszczenie 218 mln ton ropy naftowej i wypranie uzyskanych w ten sposób pieniędzy. Wyrok spotkał się z międzynarodową krytyką.

Blisko dwugodzinny dokument pod tytułem "Chodorkowski", w  reżyserii niemieckiego filmowca Cyrila Tuschi, przedstawia portret byłego rosyjskiego oligarchy. Oparty jest na rozmowach z jego dawnymi współpracownikami, rodziną, politykami - rosyjskimi i zachodnimi, m.in. byłym szefem niemieckiej dyplomacji Joschką Fischerem - oraz na relacjach mediów. Reżyser wykorzystał również listy, jakie otrzymał w minionych latach od przebywającego w więzieniu Chodorkowskiego. Prace nad filmem trwały od 2005 r. - Nie chciałem robić z Chodorkowskiego ani diabła, ani świętego. Starałem się przedstawić zróżnicowany obraz tego człowieka - powiedział Tuschi na konferencji prasowej po premierze.

W filmie pojawiają się także krytyczne oceny byłego magnata naftowego, dotyczące np. pierwszych lat jego działalności w rosyjskim biznesie, zanim popadł w niełaskę Kremla. Tuschi zastrzegł, że nie uważał za swe zadanie analizy zarzutów wobec Chodorkowskiego. "Jednak jego wrażenie z moskiewskiego procesu było jednoznaczne: każdy widział, że na sali sądowej rozgrywał się teatr". Autorom filmu udało się również przeprowadzić kilkuminutowy wywiad z samym Chodorkowskim. Rozmowa odbyła się na sali w sądzie po rozprawie. Chodorkowski odpowiada na pytania zza szyby, która w czasie rozpraw oddzielała ławę oskarżonych od reszty sali. Według reżysera był to pierwszy wywiad z oligarchą przed kamerą od chwili jego aresztowania. - Było dla nas wielkim zaskoczeniem, że sędzia zgodził się na tę rozmowę. Być może dlatego, że  nie dostał żadnych instrukcji w tej sprawie - powiedział Tuschi. Przyznał, że pracom nad filmem stale towarzyszył strach. "Na początku prawie nikt nie chciał z nami rozmawiać. Stale padały pytania: Kto wam płaci? - opowiadał.

Była żona Chodorkowskiego, Elena, obecna na premierze w Berlinie, przyznała, że przez kilka miesięcy przed grudniowym wyrokiem w procesie jej męża miała nadzieję na bardziej pozytywny wynik. - Teraz nie sądzę, by cokolwiek miało się zmienić przed najbliższymi wyborami. Wierzę jednak, że w  społeczeństwie i rządzie rosyjskim trwa pewien proces zmiany na lepsze - powiedziała. Za znak tych zmian uznała poniedziałkową wypowiedź rzeczniczki sądu w Moskwie Natalii Wasiliewej. Według niej wyrok w sprawie Chodorkowskiego został narzucony odgórnie i ogłoszony wbrew woli sędziego Wiktora Daniłkina, który przez całe postępowanie sądowe znajdował się pod presją. Zainteresowanie filmem o Chodorkowskim wzrosło po tym, jak Tuschi ujawnił, że  kilkanaście dni przed premierą okradziono jego berlińskie biuro. Skradziono m.in. dwa laptopy i komputery stacjonarne, na których zachowano m.in. ostateczną wersję filmu. - To był dla mnie szok. Po prostu znikły efekty mojej pracy - powiedział, krytykując jednocześnie histerię, z jaką kradzież komentowały niektóre media. W poniedziałek Tuschi wyjaśnił jednak, że dużo wcześniej przekazał taśmę organizatorom festiwalu.

Twórcy filmu mają nadzieję, że uda im się go pokazać również w Rosji, np. na niezależnych festiwalach filmowych. W  Niemczech ma trafić do dystrybucji. "Chodorkowski" pokazywany jest na  Berlinale w sekcji Panorama.

Czytaj także

 0

Czytaj także