Nowa mniejszość narodowa w Polsce. Zapadła historyczna decyzja

Grecka diaspora w Polsce doczekała się historycznej zmiany. Po latach starań Sejm przyjął nowelizację ustawy o mniejszościach narodowych i etnicznych, a prezydent ją podpisał, dzięki czemu Grecy zostali oficjalnie uznani za mniejszość narodową.

Grecy nową mniejszością narodową w Polsce

Tym samym Grecy stali się oficjalnie dziesiątą mniejszością narodową w Polsce, obok m.in. Niemców, Ukraińców czy Białorusinów. To finał wieloletnich zabiegów środowisk zrzeszających osoby greckiego pochodzenia, które od dawna apelowały o formalne uznanie ich statusu.

Przedstawiciele diaspory podkreślają, że to symboliczne domknięcie wieloletniej historii ich obecności w Polsce. — Zabiegaliśmy o to u parlamentarzystów i wojewody zachodniopomorskiego – zaznaczyła Ekaterini Ewangelu ze Stowarzyszenia Greków Pomorza Zachodniego „Ellas Parea”.

Obecnie w Polsce mieszka około sześciu tysięcy osób pochodzenia greckiego, głównie na Pomorzu Zachodnim i Dolnym Śląsku. Ich obecność sięga końca lat 40., kiedy do Polski przybyły tysiące Greków uciekających przed wojną domową w ich kraju. W latach 1949–1950 w Polsce osiedliło się około 14 tysięcy osób, a jednym z głównych ośrodków stały się okolice Polic koło Szczecina. W tamtym okresie w regionie funkcjonowały greckie szkoły, w których uczyło się nawet 2500 dzieci.

Prof. Mirosław Dymarski z Uniwersytetu Wrocławskiego wskazał jednak w ekspertyzie, że że udokumentowana jest liczna obecność Greków w Poznaniu, Kaliszu i Lublinie w XVI-XIX w. Byli to m.in. osiadli kupcy, migranci i duchowni.

Co daje status mniejszości narodowej w Polsce?

Uznanie Greków za mniejszość narodową w Polsce oznacza dla tej społeczności konkretne nowe prawa. W dokumentach urzędowych, w tym w aktach stanu cywilnego i dowodach osobistych, będzie można używać greckich imion i nazwisk.

W gminach, gdzie mniejszość grecka przekroczy 20 proc. mieszkańców, język grecki może stać się językiem pomocniczym w urzędach. Pojawi się też możliwość wprowadzania dwujęzycznych tablic z nazwami miejscowości.

Nowe przepisy zobowiązują państwo do wspierania greckiej kultury i tożsamości poprzez finansowanie inicjatyw kulturalnych, edukacyjnych i społecznych. W praktyce oznacza to większą ochronę języka, tradycji i dziedzictwa tej społeczności w Polsce.