Początek XX wieku przyniósł wiele różnorodnych interpretacji muzyki Fryderyka Chopina – również takich, które wykraczały poza estetyczne założenia kompozytora. Dało to początek debacie, w jaki sposób należy wykonywać jego utwory. Owocem tej dyskusji stał się I Międzynarodowy Konkurs Pianistyczny im. Fryderyka Chopina zorganizowany z inicjatywy profesora Jerzego Żurawlewa, polskiego pianisty i pedagoga. Odbył się on w 1927 roku w Filharmonii Warszawskiej. W organizację wydarzenia zaangażowało się Warszawskie Towarzystwo Muzyczne, patronat nad nim objął natomiast prezydent Ignacy Mościcki.
Z perspektywy lat liczba uczestników pierwszej edycji może nas zaskoczyć. W konkursie wzięło udział jedynie 26 pianistów z ośmiu krajów. Wśród nich znalazły się jednak wybitne osobowości, które na stałe zapisały się w historii muzyki. Laureatem pierwszego miejsca został Lew Oborin. Doceniono także talent Stanisława Szpinalskiego i Dymitra Szostakowicza.
Przed II wojną światową odbyły się jeszcze dwie edycje wydarzenia. W 1932 roku laureatem został Aleksander Uninsky, a w roku 1937 Jakov Zak. Po zakończeniu wojny powrócono szybko do idei popularyzowania twórczości Chopina. I tak, już 1949 roku odbyła się kolejna edycja konkursu. Co ciekawe, był to jedyny jak dotąd Konkurs Chopinowski, w którym I nagrodę przyznano ex aequo. Jury doceniło wtedy zarówno talent Haliny Czerny-Stefańskiej, jak i Belli Dawidowicz.
Międzynarodowe sukcesy
Bez wątpienia Konkurs Chopinowski już od ponad 90 lat otwiera uczestnikom drzwi do kariery na całym świecie. Obecnie laureaci podpisują kontrakty z międzynarodowymi wytwórniami, wydają płyty, które cieszą się wielkim zainteresowaniem, otrzymują zamówienia na koncerty.
Konkurs wypromował wiele wybitnych postaci w świecie muzyki fortepianowej. Najlepszym przykładem może być kariera muzyczna Marthy Argerich, pochodzącej z Argentyny pianistki, która w 1965 roku została laureatką VII Kon kursu Chopinowskiego. Już rok po wydarzeniu Argerich debiutowała w nowojorskim Lincoln Center i nagrała swoją pierwszą płytę, na której znalazły się między innymi utwory Chopina.
Seong-Jin Cho z Korei Południowej, który wygrał XVII edycję Konkursu Chopinowskiego w 2015 roku podpisał umowę z wytwórnią Deutsche Grammophon. Wydał kilka płyt z utworami Chopina i obecnie koncertuje na całym świecie.
Wśród pianistów, którzy brali udział w różnych edycjach Konkursu Chopinowskiego, znalazło się wielu uznanych w świecie polskich artystów, takich jak Władysław Kędra, Ryszard Bakst, Regina Smendzianka, Barbara Hesse-Bukowska, Jerzy Godziszewski, Marta Sosińska, Janusz Olejniczak, Wojciech Świtała, Ewa Pobłocka czy Krzysztof Jabłoński. Jedną z najwybitniejszych osobowości związanych z wydarzeniem jest bez wątpienia Krystian Zimerman, który został laureatem I nagrody w 1975 roku.
Wspólne działania
Planowo kolejne edycje Konkursu Chopinowskiego odbywają się co pięć lat, jednak z powodu pandemii COVID-19 edycja z 2020 roku została przełożona o rok i rozpocznie się 2 października 2021 roku. Obecnie za organizację wydarzenia odpowiada Narodowy Instytutu Fryderyka Chopina, który od lat popularyzuje twórczość Fryderyka Chopina w kraju i poza jego granicami. Funkcjonuje od 2001 roku pod bezpośrednim nadzorem Ministra Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Sportu. Instytucja upowszechnia dziedzictwo Fryderyka Chopina, prowadzi też liczne badania naukowe nad jego dorobkiem. Instytut odpowiada za działalność Muzeum Fryderyka Chopina, które znajduje się w Zamku Ostrogskich w Warszawie. Opiekuje się także Domem Urodzenia Fryderyka Chopina i Parkiem w Żelazowej Woli.
Narodowy Instytutu Fryderyka Chopina od lat aktywnie współpracuje z PKN ORLEN. Dzięki wsparciu finansowemu koncernu zakupiono m.in. na aukcji w Londynie w 2016 roku unikatowy rękopis fragmentu Ballady g-moll, jak i wiele innych bezcennych autografów kompozytora, które obecnie znajdują się w zbiorach Muzeum Fryderyka Chopina. PKN ORLEN został też mecenasem XVIII Międzynarodowego Konkursu Pianistycznego im. Fryderyka Chopina.
Liczba miejsc ograniczona
Konkurs Chopinowski cieszy się wśród pianistów dużym zainteresowaniem, jednak może wziąć w nim udział jedynie ok. 80 uczestników. Konieczne stało się opracowanie skutecznego procesu eliminacji, który składa się z kilku etapów. Chętnych do udziału w tegorocznej edycji było naprawdę wielu – odnotowano rekordową liczbę zgłoszeń! Około 500 pianistów z całego świata nadesłało nagrania ze swoimi interpretacjami utworów Chopina. To właśnie na ich podstawie wyłoniono 160 uczestników, którzy zakwalifikowali się do kolejnego etapu eliminacji – przesłuchań w Warszawie.
W dniach 12–23 lipca w Sali Kameralnej Filharmonii Narodowej jury oceniało kompetencje prawie 160 pianistów z całego świata. Emocje były spore – tylko połowa kandydatów mogła przejść do pierwszego etapu.
Kilku pianistów zakwalifikowano do Konkursu Chopinowskiego z pominięciem etapu eliminacji. Są to laureaci prestiżowych konkursów pianistycznych, które odbywają się m.in. w Stanach Zjednoczonych.
Najlepsi z najlepszych
Wydarzenie składa się z trzech etapów i finału, w którym zmierzą się najlepsi uczestnicy. W jury pod przewodnictwem Katarzyny Popowej-Zydroń zasiądą najwybitniejsze autorytety muzyczne oraz znakomici pedagodzy, m.in. Wojciech Świtała, Janusz Olejniczak, Philippe Giusiano, Dmitri Alexeev, Adam Harasiewicz, Ewa Pobłocka, Sa Chen. W gronie tym są zarówno laureaci, jak i finaliści poprzednich edycji Konkursu Chopinowskiego.
W XVIII Konkursie Chopinowskim udział weźmie kilkoro pianistów, których talent został dostrzeżony w poprzedniej edycji. Będzie to m.in. polski pianista Szymon Nehring i pochodzący z Łotwy Georgijs Osokins.
Bilety na ten cieszący się sławą turniej pianistyczny wyprzedały się błyskawicznie. Jednak wszyscy miłośnicy twórczości Chopina, którzy nie mogą osobiście uczestniczyć w wydarzeniu, z pewnością nie będą zawiedzeni. Organizatorzy konkursu w przemyślany sposób korzystają z najnowszych technologii. W tym roku po raz pierwszy będzie można oglądać wydarzenie w transmisji VR. Zmagania najwybitniejszych pianistów podziwiać będziemy mogli również w streamingu, mediach społecznościowych i za pomocą dedykowanej aplikacji. Statystyki oglądalności z poprzednich edycji były naprawdę imponujące. To najlepszy dowód na to, że zainteresowanie Konkursem stale rośnie.
Chwila, która zmienia wszystko
Wyniki XVII Konkursu Chopinowskiego ogłoszono w nocy z 20 na 21 października 2015 roku w warszawskiej Filharmonii Narodowej. Sam fakt, że jury obradowało kilkanaście godzin, sprawiał, że emocje sięgały zenitu. Listę laureatów ogłosił tuż przed godziną pierwszą w nocy dyrektor Narodowego Instytutu Fryderyka Chopina Artur Szklener. Tego dnia kilku znakomitych pianistów i pianistek z całego świata dzięki wybitnemu talentowi i ciężkiej pracy otrzymało swoją szansę. Z niecierpliwością czekamy na najnowszą edycję Konkursu Chopinowskiego i wieńczący go Koncert Laureatów. Kto będzie nowym objawieniem? Kto wykorzysta swoją szansę? Odpowiedzi na te pytania poznamy już wkrótce.
Czytaj też:
Muzyka Chopina i polskie malarstwo współczesne w Pałacu Pacółtowo Czytaj też:
Tam, gdzie „Chopin” brzmi najpiękniej. Recitale Chopinowskie w Pałacu Pacółtowo
Dalsze rozpowszechnianie artykułu tylko za zgodą wydawcy tygodnika Wprost.
Regulamin i warunki licencjonowania materiałów prasowych.