Zauważył, że każda z tych etnicznych społeczności jest wrogo do siebie nastawiona i uznał, że to właśnie różnorodność języków jest jedyną lub przynajmniej główną przyczyną, która rozdziela "ludzką rodzinę na wrogie części". Dlatego postanowił stworzyć wspólny międzynarodowy język i sprawić, by był używany i pomógł w unikaniu konfliktów narodowościowych i religijnych.
Po wyjeździe do Warszawy, pod pseudonimem dr Esperanto ("mający nadzieję"), wydał podręcznik do nauki języka międzynarodowego stworzonego na podstawie już istniejących. W publikacjach używał dwunastu pseudonimów, z których najbardziej znanym był właśnie "Esperanto". Zmarł w Warszawie 14 kwietnia 1917 roku.
Na całym świecie jest ponad tysiąc miejsc noszących imię Ludwika Zamenhofa lub nazwę esperanto; najwięcej w Brazylii.
W Białymstoku do niedzieli będą trwać obchody związane ze 143. rocznicą urodzin Zamenhofa. Białostoccy esperantyści i przedstawiciele władz miasta złożyli w sobotę kwiaty pod jego pomnikiem. Odbywają się prelekcje i dyskusje poświęcone znaczeniu esperanto. W sobotę po południu odprawione zostało też nabożeństwo w języku esperanto, w intencji esperantystów.
W niedzielę uczestnicy Dni Zamenhofa 2002 udadzą się na wycieczkę szlakiem tatarskim, z Białegostoku do Bohonik i Kruszynian, gdzie znajdują się zabytkowe meczety.
Z okazji rocznicy, władze Białegostoku wydały także miejski bedeker w języku esperanto, a oficjalną korespondencję stemplują okolicznościową pieczęcią.
em, pap