Bije w imię miłości

Bije w imię miłości

Przemoc
Przemoc / Źródło: Fotolia / Autor: LoloStock
Przemoc domowa to codzienność i milczenie ofiar. Są jednak kobiety, które decydują się przerwać milczenie – mówi o tym Urszula Nowakowska, współzałożycielka Europejskiej Organizacji Kobiet przeciwko Przemocy.

W czasie Świąt Wielkanocnych Karolina Piasecka, żona radnego PiS z Bydgoszczy, opublikowała wstrząsające nagranie przemocy, jakiej doznała ze strony męża. Rafał Piasecki słynie z konserwatywnych poglądów. Publicznie hołdował tradycyjnemu modelowi rodziny i wartościom chrześcijańskim. Czy mężczyźni wyznający patriarchat częściej są sprawcami przemocy?

Z naszych obserwacji wynika, że nie ma zależności między poglądami politycznymi a wyznawaną religią czy wykonywanym zawodem. Jednak opieranie relacji w rodzinie na patriarchalnym modelu, który zakłada, że kobiety powinny być podporządkowane mężczyźnie, leży u źródeł przemocy wobec kobiet. Do naszej fundacji zgłaszają się żony i córki posłów i polityków różnych opcji, wysoko postawionych figur związanych ze światem kultury i biznesu. Na jednej z pikiet, którą organizowałyśmy w centrum Warszawy, podeszła do nas żona ważnego polityka partii stricte lewicowej, prosząc o pomoc.

Przemoc domowa wciąż kojarzy się z patologią, alkoholem, niskim statusem społecznym i niskim wykształceniem. Przykład państwa Piaseckich temu przeczy.

W taki scenariusz łatwiej jest uwierzyć, gdyż jest zgodny z utrwalonym stereotypem. Alkohol może współwystępować z przemocą, być czynnikiem zwiększającym ryzyko eskalacji przemocy, ale nie jest jej przyczyną i nie może stanowić żadnego usprawiedliwienia dla sprawcy. Przemoc dokonywaną w białych rękawiczkach, pod płaszczykiem dobrze funkcjonującej rodziny, trudniej jest sobie wyobrazić, bo odbiega od stereotypu. Żony prominentów czy polityków często mają więcej do stracenia, dlatego milczą, a sprawy rzadko wychodzą na jaw. Ale to się zmienia.

Wydawałoby się, że takie kobiety mają większą moc. To sprawcy mają więcej do stracenia.

Niestety często jest odwrotnie. Środowisko wcale nie piętnuje i nie wyklucza agresora. Sprawę zamiata się pod dywan, za to podważa się wiarygodność ofiary. Oskarża się ją o atak polityczny. Podejrzewa o próbę manipulacji, dyskredytacji dobrego imienia męża w celu osiągnięcia własnych korzyści. Często sprawcy zarzucają ofiarom niepoczytalność, chorobę psychiczną. I niekiedy udaje im się ta linia obrony. Pamiętam przykład klientki, nad którą mąż znęcał się wiele lat. Gdy postanowiła przerwać milczenie, mąż wykorzystał fakt, że ta cierpiała na depresję. Udało mu się sądownie ją ubezwłasnowolnić, a na dodatek uczyniono go prawnym opiekunem żony. Gdy ofiara w końcu uciekła do Warszawy, udało nam się wszystko odkręcić i znieść ubezwłasnowolnienie, co do którego przecież nie było podstaw. Bo ofiary długotrwałej agresji bardzo często cierpią na depresję lub inne schorzenia, które są skutkiem przemocy. Chorobę pogłębia fakt, że są bezsilne wobec oprawcy.

To dlatego ofiarom przemocy tak trudno jest przerwać milczenie? Co powstrzymuje je przed odejściem?

Ofiary w Polsce są wciąż traktowane jako podejrzane, same sobie winne. Również przez organy ścigania. Na różne sposoby sprawdza się ich wiarygodność. Sugeruje, że może przesadzają albo same sprowokowały zdarzenie, wysuwając fałszywe oskarżenia. Policja wzywana na interwencję często rozkłada ręce, twierdząc, że niewiele może zrobić. Prokuratura często umarza postępowanie lub odmawia jego wszczęcia ze względu na brak dowodów. Tymczasem kobieta wiele ryzykuje, zawiadamiając służby, bo w wielu przypadkach sam ten fakt będzie powodem kolejnej awantury i pobicia. Do tego dochodzą czynniki społeczne. Przyznać się do tego, że mąż jest katem, to jak przyznać się do własnej życiowej porażki. Wiele kobiet nie decyduje się na odejście dla dobra dziecka, bo skoro sprawca nie bije własnych dzieci, to znaczy że jest poprawnym ojcem. Wiele nie chce odejść z powodów religijnych. Do tego wciąż pokutuje stereotyp żony i matki, która bierze odpowiedzialność za mir domowy i hołduje przekonaniu, że własne brudy pierze się w domu. Nic dziwnego, że ofiary często szukają winy w sobie. Wiele kobiet też nie wie, że jest ofiarą przemocy. Na spotkaniu dotyczącym przemocy w pewnej wsi głos zabrała młoda kobieta, która zaprzeczała, że jest ofiarą przemocy. Ale jej mąż często pił, a wtedy domagał się współżycia. Ona nie chciała takich zbliżeń, ale w cudzysłowie godziła się na nie, bo bała się odmówić. Podejrzewała, że mąż może ją pobić, bała się jego agresji. Faktycznie do przemocy fizycznej nie dochodziło, ale czy uleganie sprawcy z lęku przed jego agresją nie jest formą przemocy?

Doszło do przemocy seksualnej i psychicznej.

Szacuje się, że co trzecia Polka choć raz padła ofiarą przemocy domowej. Ponad 30 proc. to przemoc psychiczna, ok. 20 proc. fizyczna i seksualna, rzadziej ekonomiczna i seksualna. Nawet pół tysiąca kobiet rocznie może tracić życie w związku z przemocą domową. To nie tylko zabójstwa, lecz także samobójstwa, pobicia ze skutkiem śmiertelnym czy choroby, które kończą się śmiercią. Ale to tylko szacunki, bo tak naprawdę nie znamy skali problemu.

Jak wiele kobiet zgłasza się po pomoc do Centrum Praw Kobiet?

Rocznie do Warszawy zgłasza się ok. 6 tys. kobiet. Do oddziałów w Gdańsku, Łodzi i we Wrocławiu drugie tyle. Łącznie ok. 10 tys. szuka u nas pomocy.

Czy zgłoszenia są do siebie podobne? Kiedy kobiety decydują się poprosić o pomoc?

To indywidualna sprawa. Są kobiety, które decydują się na szukanie pomocy dopiero po kilkunastu lub nawet kilkudziesięciu latach życia w związku, w którym doznają przemocy. Inne reagują szybko. Dużo zależy od sytuacji ekonomicznej i społecznej kobiety. Wiele kobiet mobilizuje fakt, że ofiarą lub świadkiem przemocy są dzieci. Dopóki dzieci to nie dotyczy, matki są gotowe wytrwać. Ale dla dobra dziecka decydują się działać. Jedna pani zgłosiła się do nas po tym, jak mąż dusił ją na oczach dziecka. Wcześniej wielokrotnie ją dusił, ale dopiero dobro dziecka ją zmobilizowało. Czasem jest tak, że mała, błaha sprawa, niewspółmierna do wcześniejszych aktów okrucieństwa przelewa czarę. Kobiety po prostu czują, że więcej nie wytrzymają. No i poważne groźby pozbawienia życia. Gdy ofiara zrozumie, że musi ratować własne życie.

Takie groźby zdaje się często padają ze strony sprawców przemocy i nie są poważnie traktowane. Na nagraniu Piaseckiej też słychać, że radny grozi jej śmiercią.

Niestety to prawda. Stosujący prawo często bagatelizują groźby zabójstwa i nie otaczają ofiary szczególną ochroną. Jeśli ktoś grozi zabójstwem lub samobójstwem, to jest w stanie to zrobić. Jak wynika z badań, ofiary zabójstw najczęściej najpierw były straszone odebraniem życia. Pamiętam sprawę w lubelskim sądzie, gdzie oskarżony groził żonie śmiercią. Prokuratura potraktowała sprawę poważnie i wniosła o tymczasowy areszt i ten został zastosowany przez sąd rejonowy. Ale sąd apelacyjny uchylił ten środek zapobiegawczy, bo sędzia naiwnie uwierzyła w tłumaczenia i zapewnienia sprawcy, że żałuje tych słów, kocha żonę i się zmieni. Po rozprawie, kiedy oskarżony wrócił do domu, wysłał dzieci do babci i zabił żonę. Pamiętam także sprawę pewnego myśliwego, który groził żonie bronią. Policja zlekceważyła doniesienia, nie zabezpieczono, nie odebrano mu broni. I z tej broni zastrzelił żonę. Często w postępowaniu karnym bagatelizuje się duszenie lub podduszenie ofiary, traktując to jak zwykły akt przemocy, a nie, tak jak na przykład w USA, próbę zabójstwa. Pamiętam sprawę naszej klientki, gdzie mąż, sprawca przemocy, zlecił morderstwo innym mężczyznom. Sam zadbał o alibi, wyszedł do pracy, zostawił otwarte drzwi do mieszkania. Wtedy mężczyźni weszli do środkai udusili kobietę w łazience. Wszyscy zostali skazani.

A co należy robić, gdy podejrzewamy, że osoba w naszym otoczeniu jest ofiarą przemocy?

Porozmawiajmy z nią. Zaproponujmy pomoc, wskażmy miejsca, gdzie może uzyskać wsparcie. Zapewnijmy, że gdy będzie gotowa, może na nas liczyć. Nie oceniajmy, powstrzymajmy się od rad w stylu – zostaw go. Możemy również powiadomić policję.

Co powinna zrobić ofiara, która chce przerwać milczenie i spiralę agresji?

Przygotować się do działania, mając świadomość, że przerwanie milczenia może spowodować eskalację przemocy. Powinna zbierać i zabezpieczać dowody. Nagrywać kłótnie, robić zdjęcia własnym obrażeniom, zwierzać się koleżance, pisać pamiętnik, zaznaczać agresywne zdarzenia w kalendarzu. Przygotować dokumenty, najpotrzebniejsze rzeczy oraz środki finansowe, które będą potrzebne w wypadku ucieczki z domu. Ofiara powinna zrobić rozeznanie w placówkach, gdzie mogłaby uzyskać pomoc, a w razie potrzeby bezpieczne schronienie. Kontakt ze specjalistami pozwoli jej opracować plan działania. Oczywiście w wypadku eskalacji przemocy powinna bezzwłocznie wzywać policję, złożyć zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa.

Czy w Polsce są schroniska dla takich ofiar? To przecież zapewnia międzynarodowa konwencja o zapobieganiu i zwalczaniu przemocy wobec kobiet i przemocy domowej.

Są, choć specjalistycznych jest wciąż za mało. Konwencja w Polsce nie jest też wypełniana w pełni. Na przykład policja nie ma uprawnień, aby natychmiast odizolować ofiarę od sprawcy, nakazać zakaz zbliżania się. Definicja gwałtu też odbiega od standardów zapisanych w konwencji. Procedura Niebieskiej Karty także daleka jest od ideału i nierzadko wydłuża uzyskanie rzeczywistej pomocy. Gdy trwa postępowanie cywilne, na przykład rozwodowe czy o podział majątku, policja, prokuratura i sędziowie patrzą podejrzliwie na kobiety, które uruchamiają procedurę Niebieskiej Karty lub składają zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa. Zarzucają im, że robią to po to, aby odnieść większe korzyści w sprawie cywilnej.

Tymczasem działania rządu orbitują wokół całkowitego zniesienia konwencji antyprzemocowej.

Mam nadzieję, że zgodnie z zapowiedziami rządu nie wszczęto procedury związanej z wypowiedzeniem konwencji.

A jeśli do tego dojdzie?

Cofniemy się o krok milowy w walce z przemocą domową i przemocą wobec kobiet. Straci na tym również wizerunek Polski. Na szczęście, w myśl konstytucji, możemy stosować prawo międzynarodowe w sposób bezpośredni. Ostatecznie więc będziemy mogli wciąż powoływać się na zapisy konwencji, chociaż nie jest to takie proste jak w wypadku prawa krajowego.

Rząd PiS zdaje się bagatelizować problem przemocy domowej. Podobnie jak inne prawa kobiet. Czy taka retoryka może przyczynić się do zwiększenia skali przemocy?

Może sprzyjać bagatelizowaniu takich zdarzeń przez służby i wymiar sprawiedliwości. Może ośmielać sprawców i utwierdzać w i tak silnym przekonaniu, że są bezkarni.

Półtora roku temu Ministerstwo Sprawiedliwości odebrało dotacje dla Fundacji Centrum Praw Kobiet. Co to zmieniło w waszej działalności?

To była duża część naszego budżetu. Dla oddziałów terenowych bliska 90 proc. Decyzje tłumaczono raz tym, że pomagamy tylko kobietom, innym razem, że dostaliśmy mniej punktów niż inne organizacje. Tymczasem dofinansowano organizacje, które kierują się stereotypowym sposobem myślenia o przemocy. Dla dobra kobiet wolałabym, żeby tam nie trafiły. Ograniczenie naszych funduszów uderza nie tylko w samą fundację, ale przede wszystkim w same ofiary przemocy. Mając mniej pieniędzy, możemy pomóc mniejszej ilości kobiet. I jest to pomoc ograniczona. Kiedyś pomagaliśmy w finansowaniu noclegów, zabezpieczałyśmy pierwsze potrzeby ofiar, finansowałyśmy kursy podnoszące kompetencje zawodowe, pomoc lekarza psychiatry. Dziś nie możemy zapewnić stabilnej pomocy, do której kobiety były przyzwyczajone. Brak kompleksowej pomocy prowadzi nierzadko do wtórnej wiktymizacji ofiar i jest w moim przekonaniu formą instytucjonalnej przemocy wobec kobiet. g

© Wszelkie prawa zastrzeżone

Okładka tygodnika WPROST: 17/2017
Więcej możesz przeczytać w 17/2017 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 17/2017 (1784)

  • Pochłopień: Osioł gordyjski 23 kwi 2017, 21:05 Znacie anegdotę, w której wędrowali Arab z żoną (ewentualnie synem) wraz z osłem? Było tak: jeśli ona jechała, a on szedł, to znaczyło, że mężczyzna był pantoflarzem. Jeśli było odwrotnie – to egoistą. Jeśli oboje siedzieli na ośle, można spokojnie uznać ich za dręczycieli... 3
  • Niedyskrecje parlamentarne 23 kwi 2017, 20:00 ODSUWA SIĘ W CZASIE TEGOROCZNY KONGRES PRAWA I SPRAWIEDLIWOŚCI. Miał się odbyć w marcu, później w kwietniu po świętach wielkanocnych, a teraz w PiS już nawet nikt nie spekuluje o kolejnej dacie. Jeden z naszych rozmówców stwierdził... 6
  • Obraz tygodnia 23 kwi 2017, 20:00 17 tys. tylu nielegalnych imigrantów aresztowano w marcu na granicy USA z Meksykiem. To najniższy wynik od 2000 r. Jeszcze w grudniu ub.r. było ich 60 tys. Wygrana Julia Roberts 49-letnia aktorka po raz piąty została uznana przez magazyn... 9
  • Info radar 23 kwi 2017, 20:00 Artystka magiczna Rzadko się zdarza, by forma dzieła sztuki wzięła nazwę od nazwiska jego twórcy. A tak było w przypadku Magdaleny Abakanowicz i jej słynnych, powstałych w latach 60. abakanów – przestrzennych tkanin, o których sama... 10
  • Konstytucja dla Obywateli 23 kwi 2017, 20:00 RAFAŁ GÓRSKI, PREZES INSTYTUTU SPRAW OBYWATELSKICH WKRÓTCE BĘDZIEMY OBCHODZIĆ 226. rocznicę uchwalenia Konstytucji 3 maja. W mediach zapewne będzie sporo historycznych wspominek. Są one ważne i… ważna jest debata poświęcona ustawie... 11
  • Zdarzyło się jutro 23 kwi 2017, 20:00 Zapraszamy na Donald Tusk’s Pendolino Circus PREZYDENT EUROPY WE WŁASNEJ OSOBIE zjechał triumfalnie do Warszawy. The Donald Tusk’s Pendolino Circus zajechał na Centralny z asystentem Pawłem, który podawał mistrzowi obręcze do żonglerki... 12
  • Antybohater „niepokornych” 23 kwi 2017, 20:00 prof. Magdalena Środa, filozo�ka, feministka RZĄDZĄCA PARTIA MA NIE TYLKO MASZYNKĘ DO GŁOSOWANIA W PARLAMENCIE, ale również maszynkę do produkowania bohaterów. Zarówno jedna, jak i druga wytwarza produkty, których ilość jest... 14
  • Rzeczywistość „sprawdza” 23 kwi 2017, 20:00 Jan Wróbel, zawodowy nauczyciel, dziennikarz, publicysta OCZYWIŚCIE OPOZYCJA MOŻE ZWYCZAJNIE WYGRAĆ WYBORY DZIĘKI AKTYWNOŚCI SZYSZKI, MACIEREWICZA, ZALEWSKIEJ CZY BERCZYŃSKIEGO, ale zazwyczaj warto sobie pomóc również własnym... 14
  • Słuchajcie, liderem jest on 23 kwi 2017, 20:00 W Nowoczesnej nikogo nie interesowało moje zdanie i sprawy, którymi się zajmowałam. Ciągle słyszałam, że są zbędne. A w Platformie są potrzebne – mówi Joanna Augustynowska, była posłanka Nowoczesnej, obecnie w PO. 16
  • Chaos, arogancja i brak wizji. Była posłanka Nowoczesnej zdradza w rozmowie z „Wprost” kulisy działania partii 23 kwi 2017, 20:08 – W Nowoczesnej moje wyobrażenia o polityce zasadniczo rozminęły się z rzeczywistością. Chciałam naprawiać Polskę, ale tematy, którymi się w partii zajmowałam czyli polityka społeczna i senioralna nikogo tam nie obchodziły – mówi w rozmowie z „Wprost” posłanka Joanna... 16
  • Nie będziemy zastępować sędziów piekarzami 23 kwi 2017, 20:00 – mówi Patryk Jaki, wiceminister sprawiedliwości. 21
  • Mroczne siły w Platformie 23 kwi 2017, 20:00 JAN ROKITA Tuż przed świętami opozycyjna „Gazeta Wyborcza” ostro zaatakowała szefa głównej partii opozycyjnej Grzegorza Schetynę. W dzisiejszej polskiej obyczajowości politycznej uznać to trzeba za fakt niezwykły. Redakcja tego... 23
  • Ruszam z nowym projektem politycznym 23 kwi 2017, 20:00 Na razie organizacja Wolne Miasto Warszawa będzie miała formę stowarzyszenia i fundacji – mówi Jan Śpiewak. 24
  • Jan Śpiewak rusza z nowym projektem politycznym. W rozmowie z „Wprost” ujawnia szczegóły 24 kwi 2017, 16:15 – Ruszam z nowym projektem politycznym – zapowiada Jan Śpiewak. Warszawski radny w wywiadzie dla „Wprost” zdradza, jak ma wyglądać jego nowa inicjatywa oraz ujawnia kulisy rozstania ze stowarzyszeniem Miasto Jest Nasze. 24
  • Nauczycielska rewolucja zawodowa 23 kwi 2017, 20:00 MEN chce podnieść standardy kształcenia pedagogów. Wpływ na ich doskonalenie mają mieć rodzice – dowiedział się „Wprost”. 26
  • A niech te muslimy toną! 23 kwi 2017, 20:00 EWA WANAT Sitra jest drobną i pełną wdzięku 11-letnią dziewczynką. Kiedy się uśmiecha, w policzkach pojawiają się dołeczki. Rzadko się uśmiecha. Duże czarne oczy są poważne jak oczy dorosłego człowieka. Jest Kurdyjką z Al... 27
  • Czuję się jak prymuska 23 kwi 2017, 20:00 Program 500 plus to dzieło mojego życia. Czasem czuję się jak aktor z serialu, którego wszyscy kojarzą z jedną rolą – mówi Elżbieta Rafalska, minister rodziny, pracy i polityki społecznej. 28
  • Problem, którego nikt nie chce dostrzec 23 kwi 2017, 20:00 WALDEMAR SKRZYPCZAK, generał broni Od kilku lat ludzie aspirujący do miana fachowców wypowiadają się autorytatywnie na temat armii. Celują w tym różnej maści politycy i eksperci. Ich wiedza wynika głównie z przekonania „ja wiem... 31
  • Gdzie się leczyć? 23 kwi 2017, 20:00 „Wprost” przedstawia ranking najlepszych szpitali w Polsce. Rozpoczynamy od placówek kardiologicznych oraz kardiochirurgicznych. 32
  • Inwestycja w zdrowie 23 kwi 2017, 20:00 W 36 miesięcy za 0,5 mld zł, przy wsparciu unijnym, w Toruniu powstanie kompleks Wojewódzkiego Szpitala Zespolonego. 41
  • Stawiamy na rozwój 23 kwi 2017, 20:00 Nasz szpital jest liderem w zakresie zarządzania jakością – mówi dr n. med. Wojciech Przybylski, dyrektor ZOZ Końskie. 43
  • Dla mózgu liczy się czas! 23 kwi 2017, 20:00 Co roku udar mózgu dotyka 90 tys. Polaków. Szczególnie groźny jest ten powstały w wyniku migotania przedsionków – najczęstszej z arytmii serca. 44
  • Bije w imię miłości 23 kwi 2017, 20:00 Przemoc domowa to codzienność i milczenie ofiar. Są jednak kobiety, które decydują się przerwać milczenie – mówi o tym Urszula Nowakowska, współzałożycielka Europejskiej Organizacji Kobiet przeciwko Przemocy. 46
  • Prawo maturzysty 23 kwi 2017, 20:00 W tym roku po raz pierwszy osoby niezadowolone z wyniku egzaminu dojrzałości będą mogły się odwołać do Kolegium Arbitrażu Egzaminacyjnego. 49
  • Turysta rządzi i niszczy 23 kwi 2017, 20:00 Brakuje wody, śmieci zasypują miasto, nie ma gdzie zaparkować, zrywa się przeciążone wi-fi. Nadchodzi kataklizm? Nie, to tylko majówka w atrakcyjnej miejscowości turystycznej. 50
  • Kto stoi za TVN 23 kwi 2017, 20:00 Nowi właściciele TVN zawsze chcieli robić telewizję bez przemocy, podtekstów seksualnych i wulgaryzmów. Ale tylko w Stanach, bo w Polsce przestawienie stacji na konserwatywne tory mogłoby kosztować ich zbyt wiele. 55
  • Biznesowy rollercoaster 23 kwi 2017, 20:00 Rusza budowa gigantycznego parku rozrywki pod Warszawą. Plany są ogromne, jednak to nie pierwszy tak ambitny projekt. Niestety zwykle kończy się na zapowiedziach. 60
  • Bojowa majówka 23 kwi 2017, 20:00 Miejsca wypoczynku na długi weekend trzeba wybierać wyjątkowo starannie. Terror staje się popularnym narzędziem politycznym. 64
  • Ameryka znów na straży 23 kwi 2017, 20:00 Po stu dniach rządów Donald Trump odnosi pierwsze sukcesy w polityce zagranicznej. W Europie go za to kochają, choć jego amerykańscy wyborcy są mocno rozczarowani. 67
  • Sukces Trumpa odczują wszyscy Amerykanie 23 kwi 2017, 20:00 Niższe podatki i nowe miejsca pracy przekonają do Trumpa nawet jego zagorzałych wrogów – mówi „Wprost” Corey Lewandowski, były szef kampanii prezydenta. 68
  • Nowe leki szansą na lepsze życie 23 kwi 2017, 20:00 Dzięki postępowi w medycynie, w tym wprowadzeniu nowych leków, udało się przedłużyć ludzkie życie, sprawiając, że wiele śmiertelnych chorób stało się przewlekłymi. 72
  • Medycyna przyszłości 23 kwi 2017, 20:10 Innowacje w medycynie to nie tylko przełomowe terapie. To także tworzenie nowych obszarów terapeutycznych na bazie już istniejących dziedzin medycznych i nowe sposoby aplikacji leków. 74
  • Recepta na rozwój 23 kwi 2017, 20:04 Polpharma jest liderem w zakresie wydatków na badania i rozwój w polskim przemyśle farmaceutycznym. Zajmuje pierwsze miejsce wśród polskich przedsiębiorstw pod względem liczby europejskich zgłoszeń patentowych. 76
  • Cukrzyca bez powikłań sercowych 23 kwi 2017, 20:02 Nowoczesne leczenie cukrzycy to takie, które nie tylko stabilizuje u chorych poziom glukozy, ale także zmniejsza u nich ryzyko zgonów z przyczyn sercowo-naczyniowych. 78
  • Inspirujemy naukowców 23 kwi 2017, 20:15 Rozbudowa polskiego centrum badań klinicznych to zaczątek mojego marzenia o Polsce jako o światowym centrum biotechnologii – mówi Jarosław Oleszczuk, prezes zarządu AstraZeneca. 80
  • Wybierasz się do Wrocławia? Odwiedź Hydropolis! 23 kwi 2017, 20:07 Jedyna na świecie replika batyskafu „Trieste”, 46-metrowa drukarka wodna i film na panoramicznym ekranie 360 stopni – to tylko część atrakcji, które czekają na zwiedzających wrocławskie Hydropolis. 84
  • Z Wrocławia za horyzont 23 kwi 2017, 20:00 NUTRIBIOMED Klaster® to dziś silna rozpoznawalna marka, o czym świadczy między innymi prestiżowy tytuł Krajowego Klastra Kluczowego (KKK). 85
  • Zagłada domu Hitlera 23 kwi 2017, 20:00 Kanclerz III Rzeszy udawał skromnego władcę. Zbombardowanie jego rezydencji ujawniło, że za tą fasadą kryło się wielkie bogactwo zdobyte w zbrodniczy sposób. 86
  • Kobieta z żelaza 23 kwi 2017, 20:00 Ukazujący się dziennik Krystyny Jandy to ewenement na skalę światową. Nikt ze współczesnych artystów nie prowadził tak systematycznie zapisków. Jest w nich „cała Janda”. 90
  • Dobra architektura złego ustroju 23 kwi 2017, 20:00 Dziura po Universalu, szkielety Rotundy i Smyka – centrum Warszawy wygląda jak po bombardowaniu. Powojenny modernizm nie jest w cenie. Ale są przykłady, że potrafimy go też docenić. 94
  • Gwiazdy błyszczą na Śląsku 23 kwi 2017, 20:00 „Gwiazdy” Jana Kidawy-Błońskiego to film osnuty wokół historii piłkarza Górnika Zabrze Jana Banasia. Nic dziwnego, że uroczysta premiera obrazu odbyła się w Zabrzu. 97
  • Wydarzenie 23 kwi 2017, 20:00 WYSTAWA Syreni śpiew Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie miało być już dawno zbudowane, ale od 12 lat to projekt w procesie. Jak na instytucję bez gmachu jest niezwykle żywotne; gromadzi zbiory, urządza festiwale, animuje debaty, wystawia... 98
  • Koniecznie! 23 kwi 2017, 20:00 MUZYKA Ludzie z Biblii DLA MIŁOŚNIKÓW MINKOWSKIEGO, KTÓRYCH W POLSCE NIE BRAKUJE, to długo wyczekiwana nagroda. Dla nowicjuszy w świecie wykonawstwa historycznego – znakomita okazja, by skosztować nowoczesnej, na wskroś dramatycznej i... 99
  • Powyżej średniej 23 kwi 2017, 20:00 KSIĄŻKA Prawo i niesprawiedliwość POWIEŚCI REALISTYCZNE TO DZIŚ NAD WISŁĄ BIAŁE KRUKI. Nieco łatwiej trafić na zbiór opowiadań pokazujący polską współczesność. Niemal równocześnie pojawiły się dwa takie zbiory traktujące o... 100
  • Bez entuzjazmu 23 kwi 2017, 20:00 film Zmrożone emocje Czekam na nową ważną rolę Mirosława Baki. Ale ona wciąż nie nadchodzi. W „Małym Jakubie” aktor gra mężczyznę, który musi skonfrontować się z własną przeszłością spędzoną na polskiej wsi.  Gdy... 102
  • Sebastian Karpiel-Bułecka: To się państwu spodoba 23 kwi 2017, 20:00 W DZIECIŃSTWIE CZYTAŁEM KSIĄŻKI PRZEDE WSZYSTKIM O SAMOLOTACH I WOJNACH. Pamiętam małe książeczki z tygrysem, które można było kupić w kiosku RUCH-u. Mój dziadek miał ich całe mnóstwo i czytałem je jedna po drugiej. Książką,... 104
  • Jak zostałem Żyrinowskim 23 kwi 2017, 20:00 RYSZARD CZARNECKI Stało się to podczas ostatniego pobytu w Azji postsowieckiej, na Zachodzie uparcie zwanej „Azją Środkową”. Piszę te słowa w samolocie z Konstantynopola do Warszawy. Wiem, dziś to Stambuł, ale jako historyk mam... 106

ZKDP - Nakład kontrolowany