Chce się płakać

Chce się płakać

Haker (zdj. ilustracyjne)
Haker (zdj. ilustracyjne) / Źródło: Fotolia / Artem
Największy w historii atak hakerski pokazuje, że w wielu instytucjach procedury bezpieczeństwa istnieją tylko na papierze.

Mark Hutchins, bohater, który ocalił świat przed jednym z największych ataków hakerskich w historii, jest 22-latkiem z angielskiej Kornwalii, a w sieci występuje pod przezwiskiem Malware Tech. Jego internetowym awatarem jest kot w ciemnych okularach. Kiedy w ubiegły piątek po południu gigantyczny cyberatak zaczął paraliżować komputery na całym świecie, Hutchins wraz ze znajomymi przez 48 godzin szukał tzw. kill switch, czyli awaryjnego wyłącznika wirusa. To zaszyta w oprogramowaniu funkcja pozwalająca przerwać atak na wypadek gdyby na przykład organizacja, która wypuściła wirusa, chciała go wycofać. Mark zauważył, że jedna z domen, z której korzystali hakerzy, nie była zarejestrowana. Za 10 dolarów zarejestrował ją i uruchomił, żeby zobaczyć, co się stanie. To zablokowało atak. Jednak w sobotę rano widać było, jakie zniszczenia poczynił wirus. Niemiecki operator kolei Deutsche Bahn poinformował, że zepsute zostały wyświetlacze, na których pojawiają się komunikaty dotyczące odjazdów i przyjazdów pociągów. Zamiast normalnych informacji po ataku pokazywały się czerwone okienka z żądaniem zapłacenia okupu. Francuski koncern Renault musiał zawiesić produkcję w kilku swoich fabrykach. Z kolei Nissan poinformował, że szkodliwe oprogramowanie zaatakowało ich fabrykę w Sunderlandzie na północnym wschodzie Anglii.

Ofiarami ataku padły m.in. rosyjskie ministerstwo spraw wewnętrznych, uniwersytety w Chinach, węgierscy i hiszpańscy operatorzy telekomunikacyjni, a także szpitale prowadzone przez British National Health Services. W sumie dotkniętych zostało 200 tys. podmiotów w co najmniej 150 krajach. – Nigdy nie widzieliśmy czegoś takiego, ataku o tak wielkiej skali. Z zainfekowanego jednego komputera rozprzestrzenia się to po całej sieci. Liczba zarażonych komputerów cały czas rośnie – mówił dyrektor Europolu Rob Wainwright. Wirus, który zaatakował świat, nazywa się WannaCry i był atakiem typu ransomware. Polega to na zainstalowaniu złośliwego oprogramowania, za pomocą którego hakerzy żądają okupu w zamian za odblokowanie dostępu do sieci teleinformatycznych lub komputerów. W tym wypadku okup wynosił 300 dolarów i miał być opłacony w bitcoinach. I choć atak, mimo swej skali, został szybko powstrzymany, a przestępcy nie zarobili wiele, eksperci przestrzegają, że takie napaści się nie skończą.

Czyja wina

Historia WannaCry zaczyna się nieco wcześniej. Narzędzia do stworzenia wirusa pochodzą bowiem z amerykańskiej agencji cybernetycznej NSA. To stamtąd miesiąc temu grupa The Shadow Brokers wykradła kody wirusów, które stosuje CIA. Grupa szantażowała amerykańską administrację; opublikowała list, w którym twierdziła, że do tej pory popierała działania prezydenta Trumpa, jednak ostatnie posunięcia Białego Domu budzą ich sprzeciw. Dlatego publikują to, co wykradli z NSA. Co więcej, jeszcze zanim nastąpił atak, Microsoft wypuścił odpowiednie aktualizacje zabezpieczające. Już w marcu można było się uchronić przed atakiem. Wystarczyło zaktualizować systemy.

Dlaczego więc tyle komputerów poddało się atakowi? Według ekspertów firmy same prosiły się o kłopoty. – Na przykładzie tego ataku widać doskonale, jak złożonym problemem jest cyberbezpieczeństwo i jaki wpływ na nie ma pewnego rodzaju bezwład cechujący duże organizacje: korporacje, instytucje publiczne – mówi dr Łukasz Olejnik, konsultant ds. cyberbezpieczeństwa i prywatności. – Atak ransomware WannaCry to powtórka z przeszłości. Niestety, organizacje przez długi czas ignorowały podstawowe zasady bezpieczeństwa, takie jak konieczność użycia firewalla i dlatego WannaCry szybko wymknął się spod kontroli – dodaje Sean Sullivan, doradca ds. cyberbezpieczeństwa w firmie F-Secure. Z kolei Brad Smith, dyrektor działu prawnego Microsoftu, o zaniechanie oskarżył samą NSA. W liście otwartym napisał, że usterka była znana amerykańskiej NSA od dawna. Ta, zamiast poinformować o niej Microsoft, postanowiła utajnić tę wiedzę celem wykorzystywania jej do zakładania podsłuchów. Stąd skala ataku. Innym problemem są stare system Windows XP, które cały czas działają na milionach komputerów. Bardzo często obsługują tablice z wyświetlaczami, bankomaty czy systemy rejestrujące w szpitalach. Działają nawet na wojskowych łodziach podwodnych. Microsoft już od dłuższego czasu nie wspiera obsługi tych systemów, co oznacza, że nie są wypuszczane aktualizacje zabezpieczające. Dopiero w połowie tygodnia Microsoft umieścił aktualizację zabezpieczającą XP przed atakiem WannaCry.

Polska bezpieczna? To ostrzeżenie

Co ciekawe, na ataku przestępcy nie zarobili wiele. Z ostatnich danych wynika, że zgromadzili 129 wpłat na kwotę ok. 18 BTC (125 000 zł). To bardzo mało, jak na taką skalę ataku. CryptoLocker, czyli inny ransomware, w 2013 r. zarobił miliony! Przestępcy w sieci umieścili trzy konta, na które miały wpływać pieniądze z okupu. Jednak przez to, że płatności odbywały się w bitcoinach, nie mieli oni możliwości widzieć, kto płaci okup. I tym samym nie mogli odblokować zainfekowanego komputera. Dlatego eksperci radzili, by w żadnym wypadku nie płacić. Inną ciekawostką jest to, że atak w zasadzie ominął Polskę. Ale eksperci studzą nadzieje, że jesteśmy zieloną wyspą. Jak mówią, po prostu atak nie był wycelowany w nasz kraj.

– Nie wiemy na razie zbyt wiele o ataku na polskie instytucje publiczne. W tej sprawie padło bardzo dużo pytań i mało odpowiedzi. Z tego, co wiem, pani minister Streżyńska musiała zainterweniować, żeby w ogóle wyjawiono tę informację. Traktujmy ten atak jako przestrogę – mówi Robert Ślaski, ekspert firmy Atende. Zresztą już pojawiają się kolejne mutacje wirusa WannaCry. Wirus Adylkuzz, wykorzystuje podczas ataku tę samą lukę w systemie Windows i służy do wyłudzania kryptowaluty monero. – To, co się stało, nie jest najgorszym scenariuszem – szczęście w nieszczęściu atak nie był aktem terrorystycznym czy działaniem na zlecenie rządu. Cyberprzestępcy w tym przypadku kierują się chęcią zarobienia pieniędzy, a skutki ataku są odwracalne. Skala przedsięwzięcia to jednak niebezpieczny dowód na to, że potencjalnie możliwy byłby atak o nieodwracalnych skutkach, przeprowadzony przez hakerów na rzecz któregoś z państw – mówi Sullivan z F-Secure.g

© Wszelkie prawa zastrzeżone

Okładka tygodnika WPROST: 21/2017
Więcej możesz przeczytać w 21/2017 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 21/2017 (1787)

  • Wolności oddać nie umiem 21 maj 2017, 20:00 Jak nasi parlamentarzyści nie uchwalą raz na jakiś czas jakiegoś zakazu, ewentualnie nakazu, to po prostu nie mogą. Jakby nie zaistnieli. 3
  • Info radar 21 maj 2017, 20:00 „Wiedźmin” z Netflixem Rok temu fani prozy Andrzeja Sapkowskiego, zauroczeni „Grą o tron”, napisali petycję skierowaną do HBO z prośbą o realizację serialu o przygodach Geralta z Rivii. Niestety, amerykańska telewizja pozostała... 6
  • Niedyskrecje parlamentarne 21 maj 2017, 20:00 ELIZY OLCZYK I JOANNY MIZIOŁEK W PLATFORMIE SŁYCHAĆ, ŻE GRZEGORZ SCHETYNA JEST PRZEKONANY, iż Donald Tusk buntuje przeciwko niemu posłów, o czym pisałyśmy już w ubiegłym tygodniu. – Grzesiek uważa, że Tusk już zaangażował się w... 8
  • Obraz tygodnia 21 maj 2017, 20:00 42,2 % polskich internautów (najwięcej na świecie) korzysta z adblocków. Tuż za nimi są użytkownicy z Wielkiej Brytanii (38,8 proc.) i Irlandii (37,2 proc.). Przegrana Martyna Wojciechowska Dr Aleksandra Przegalińska ujawniła, że ekipa... 10
  • Zdarzyło się jutro 21 maj 2017, 20:00 Artysta tygodnia? Maryla Narodowicz. UNIA EUROPEJSKA ZAPROPONOWAŁA POLSCE PRZYJĘCIE 7 TYS. ZAMACHOWCÓW. Rząd zdecydowanie odmówił, ignorując także wezwanie papieża Franciszka, aby każda parafia przyjęła jedną rodzinę zamachowców.... 14
  • Lewo 21 maj 2017, 20:00 Echo WIELE, WIELE LAT TEMU, GDY POLSKA DOPIERO BUDOWAŁA SWOJĄ DEMOKRACJĘ, ks. Józef Tischner zapytywał, co to znaczy, że jakaś idea jest demokratyczna? To ważne pytanie, bo przecież „demokracja” to szerokie pojęcie i pod jej szyld... 16
  • Prawo 21 maj 2017, 20:00 Jan Wróbel, zawodowy nauczyciel, dziennikarz, publicysta Hajda na (m)uczelnię! NIEPOKOJĘ SIĘ KAŻDEGO DNIA. Przeczytałem w internecie, że matura słusznie nazywa się „egzaminem dojrzałości”. Otóż młodzi ludzie „dokonają za... 16
  • Nie muszę być liderem Nowoczesnej 21 maj 2017, 20:00 Wyborców poruszyła historia moja i Joanny. Ale nie ma co rozgrywać tego PR-owo – mówi Ryszard Petru, lider Nowoczesnej. 18
  • Petru dla „Wprost” po raz pierwszy o związku ze Schmidt. „Wyborców poruszyła historia moja i Joanny” 21 maj 2017, 20:00 – Wyborców poruszyła historia moja i Joanny. Ale nie ma co rozgrywać tego PR-owo – mówi w rozmowie z „Wprost” Ryszard Petru. Przewodniczący Nowoczesnej komentuje też spadki w sondażach i rywalizację z Platformą Obywatelską. Pada też zaskakująca deklaracja. – Nie muszę być... 18
  • Wygrana „układu” 21 maj 2017, 20:00 JAN ROKITA W tym samym czasie, gdy w Polsce, ku powszechnej uldze i satysfakcji, Jarosław Kaczyński wycofuje się z planu ograniczenia do dwóch kadencji burmistrzom, Emmanuel Macron, ku powszechnemu entuzjazmowi, wprowadza niemal identyczny... 21
  • Życie w rękach ministra 21 maj 2017, 20:00 Sprawiedliwość w wymierzaniu kary to nie jest widzimisię z ulicy – mówią sędziowie SN. Minister Ziobro na drugiej szali kładzie społeczne poczucie sprawiedliwości. 22
  • Szkoła bicia 21 maj 2017, 20:00 Pobita w Gdańsku gimnazjalistka kilka dni wcześniej zgłaszała szkolnemu pedagogowi, że czuje się zagrożona. Odeszła z kwitkiem. 26
  • Macierewicza kłopot główny 21 maj 2017, 20:00 Kompromitacja Wacława Berczyńskiego uderza w wiarygodność smoleńskiej podkomisji. I w pozycję Antoniego Macierewicza. 28
  • Kierowanie armią powinno zastąpić kontrolę 21 maj 2017, 20:00 WALDEMAR SKRZYPCZAK, generał broni Przez blisko 28 lat, po przemianach po 1989 r., kształtuje się „doktryna” kierowana Siłami Zbrojnymi przez polityków dzierżących ster rządów w Polsce. W obiegowym języku określa się to mianem... 31
  • Jarosław kontra Jarosław 21 maj 2017, 20:00 Jarosław Gowin szykuje się na wybory samorządowe. Gra toczy się o realną siłę wicepremiera. 32
  • Wizerunek w polityce jest najważniejszy 21 maj 2017, 20:00 Nie pomagamy sobie w budowaniu pozytywnego przekazu o Polsce. Wielu ludzi wypowiada się publicznie, nie bardzo zastanawiając się, jak to zostanie w świecie odebrane – mówi Anna Maria Anders. 34
  • Chłopak, kałasznikow i dziewczyna – normalna rodzina 21 maj 2017, 20:00 EWA WANAT Portret polskiej rodziny we wnętrzu, pierwsza połowa XXI w. – mama, tata, dzieci, w tle bunkier. Kilkuletnia dziewczynka w białych rajstopkach i różowej sukienusi ściska w rękach giwerę nieco mniejszą niż ta, którą dzierży... 36
  • Udar atakuje Polaków 21 maj 2017, 20:00 Zbigniew Wodecki, a wcześniej Krzysztof Globisz i Michał Figurski. Znane osoby, które miały udar, zwracają uwagę na groźną chorobę, która jest trzecią najczęstszą przyczyną śmierci Polaków. 38
  • Polski proton w służbie zdrowia 21 maj 2017, 20:00 Dzięki Unii Europejskiej pojawiła się w Polsce szansa leczenia najcięższych nowotworów radioterapią protonową. 43
  • Kobiety, które wiedzą, co to jest aborcja 21 maj 2017, 20:00 Niektórzy widzą w aborcji zabijanie, inni prawo do własnego ciała. A aborcja w Polsce to przede wszystkim strach i samotność kobiet. 45
  • Najszybsi w pomnażaniu złotówek 21 maj 2017, 20:00 Kto radzi sobie lepiej w biznesie: prywatni właściciele czy menedżerowie z politycznego nadania? Oto wyniki trzeciej edycji naszego rankingu Polskich Gepardów. 50
  • Gospodarka złapała wiatr w żagle 21 maj 2017, 20:00 Nastroje przedsiębiorców są najlepsze od 2011 r. Mamy dwucyfrowe wzrosty w leasingu, który jest doskonałym miernikiem aktywności firm – mówi Mariusz Adamiak z PKO BP. 54
  • Na górnictwie da się zarobić 21 maj 2017, 20:00 Bez inwestycji polskie kopalnie się nie obronią. Niezależnie od tego, jakich sztuczek finansowych dokona rząd. 56
  • Klarnet, ropa, fota 21 maj 2017, 20:00 Polaroid, tak, ta słynna firma od aparatów, które od razu wywołują zdjęcia, została kupiona przez rodzinę Smołokowskich. Nazwisko nic nie mówi? Sławomir Smołokowski to jeden z głównych bohaterów naszej listy 100 najbogatszych Polaków. 60
  • Szukanie szans w labiryncie wyzwań 21 maj 2017, 20:00 Mimo wszystko powiało optymizmem podczas Europejskiego Kongresu Gospodarczego w Katowicach. 62
  • Kluczowy element rewolucji 21 maj 2017, 20:00 Panie prezesie, podczas EKG w Katowicach wiele mówiło się o innowacjach, również w kontekście małych i średnich firm. Tomasz Haiduk, dyrektor branż przemysłowych w Siemensie, członek zarządu: W ostatnich kilku tygodniach... 63
  • Chce się płakać 21 maj 2017, 20:00 Największy w historii atak hakerski pokazuje, że w wielu instytucjach procedury bezpieczeństwa istnieją tylko na papierze. 64
  • Know How 21 maj 2017, 20:00 Wielki jak Samsung To jest telefon, który sprawia, że ludzie się za tobą oglądają. Galaxy S8+, choć może przerażać swoimi rozmiarami (6,2 cala), to jest piękny. Strategia Samsunga, czyli tworzenie telefonów z zakrzywionymi ramkami,... 66
  • Zielony nurt energii 21 maj 2017, 20:00 Dziś Wisła praktycznie nie wpływa na rozwój gospodarczy Polski. Może się to niedługo zmienić, bo rząd zamierza przywrócić żeglowność i budować kolejne kaskady na rzece. 68
  • Największa polska droga 21 maj 2017, 20:00 Uregulowana Wisła może być sposobem na zapchane drogi i źródłem dodatkowej, odnawialnej energii. 70
  • Know-how dla rolnictwa 21 maj 2017, 20:00 Polscy rolnicy w odróżnieniu od ich zachodnich sąsiadów nie mają dużych połaci ziemi. Koncentrują się na uzyskaniu jak największych plonów z hektara. Pomagają im w tym nowe technologie i genetyka. 72
  • Polska droga cyfrowej transformacji 21 maj 2017, 20:00 Cyfryzacja ma być w najbliższych latach jednym z fundamentów rozwoju polskiej gospodarki. 75
  • Carsson 4 startup 21 maj 2017, 20:00 Carsson Car Rental wychodzi naprzeciw potrzebom początkujących przedsiębiorców i minimalizuje formalności związane z wynajmem auta. 76
  • Z motyką na księżyc? 21 maj 2017, 20:00 Kosmos jeszcze nigdy nie był tak bliski. Także dla polskich firm i naukowców. 77
  • Apetyt na firmę 21 maj 2017, 20:00 Fuzje i przejęcia pozwalają firmom rosnąć, zwiększać udział w rynku czy zyskiwać dostęp do nowych technologii. 78
  • Targi w warszawskim Nadarzynie jak w Berlinie 21 maj 2017, 20:00 Targi służą promocji polskiej gospodarki – mówi prezes Ptak Warsaw Expo Tomasz Szypuła. I zapowiada coraz więcej imprez rangi krajowej i międzynarodowej. 80
  • Mały gość w hotelu 21 maj 2017, 20:00 Hotele zaczynają rozumieć, że dzieci mają coraz większy wpływ na decyzje zakupowe rodziców, dlatego coraz chętniej przygotowują oferty dla najmłodszych gości. 82
  • Nasz własny eliksir młodości 21 maj 2017, 20:00 Wykorzystywanie własnych mechanizmów naprawczych organizmu to najnowszy trend w medycynie regeneracyjnej. 86
  • Stent i balonik 21 maj 2017, 20:00 Spektakularny sukces polskich kardiologów – opracowali nowoczesną metodę leczenia chorych na miażdżycę. 88
  • Czego Twój wnuk nie będzie umiał 21 maj 2017, 20:00 DR MATEUSZ GRZESIAK Nie strzelisz z łuku do dzikiej zwierzyny. Nie zbudujesz sam domu z cegieł. Rodzic nie wybierze dla Ciebie partnera. Ale napiszesz e-maila. Zrozumiesz słowa w innym języku i poprowadzisz samochód. Niektóre umiejętności... 89
  • NATO na respiratorze 21 maj 2017, 20:00 Rosja jest dziś bardzo słaba, to właściwy moment, żeby przygotować się na gorszy scenariusz. Niestety na Starym Kontynencie tylko kraje Europy Wschodniej chcą się jeszcze bronić – mówi George Friedman. 91
  • Praworządność i imigranci w służbie Gazpromu 21 maj 2017, 20:00 Unia dobrze wie, że nie jest w stanie zmusić polskiego rządu do ustępstw w sprawie Trybunału Konstytucyjnego czy przyjmowania imigrantów. Moralizowanie może się jednak przydać w znacznie poważniejszych kwestiach. Gazpromianie, jak nazywa... 93
  • Historię „Orła” trzeba zamknąć 21 maj 2017, 20:00 20 maja wyruszyła najszerzej zakrojona wyprawa poszukiwawcza wraku słynnego polskiego okrętu podwodnego. 94
  • Piraci: przygoda, komedia, horror 21 maj 2017, 20:00 Ci złoczyńcy nie łupią, lecz przynoszą pieniądze, i to niemałe. Chodzi oczywiście o „Piratów z Karaibów”, których 5. część właśnie wkracza do kin. 96
  • Widzu, krocz ze mną 21 maj 2017, 20:00 „Twin Peaks” to serial, który zmienił telewizję. Wraca po ćwierć wieku. Od 22 maja HBO pokaże nowe odcinki. 100
  • Ciemna strona księżyca 21 maj 2017, 20:00 Rafael Kapeliński nakręcił film „Butterfly Kisses”, cichy i skromny, ale świetny. I bardzo mocny. Zdobył już nagrodę w Berlinie i na festiwalu Netia Off Camera. 102
  • Talent z innego świata 21 maj 2017, 20:00 Rolami w „Obcym: Przymierze” i „Song to Song” Michael Fassbender ponownie dowodzi, że może zagrać wszystko. 104
  • Wydarzenie 21 maj 2017, 20:00 TEATR Nekrodance w Polsce trwa To „Wesele” brzmi bardzo aktualnie. Arcydramat znów opowiada o Polakach, naszym wiecznym chocholim tańcu. Ale jak może być inaczej, skoro w kraju A.D. 2017 wciąż dyskutujemy z upiorami przeszłości, a... 106
  • Koniecznie! 21 maj 2017, 20:00 KSIĄŻKA Izrael w pigułce CHOCIAŻ SHALEV JEST ZA GRANICĄ MNIEJ ZNANY OD AMOSA OZA I ETGARA KERETA, należy do czołówki literatury izraelskiej. Może nie jest tak rozpoznawalny, bo powieści wydaje rzadko,na co dzień koncentrując się na... 107
  • Powyżej średniej 21 maj 2017, 20:00 muzyka Trzyma się mocno Sheryl Crow już w początkach kariery, dzięki estradowej charyzmie i świetnym piosenkom, wykazała unikatową zdolność wpisania się w panteon klasyków gitarowego rocka. Dzieliła scenę z największymi gwiazdami... 108
  • Bez entuzjazmu 21 maj 2017, 20:00 DVD Traktat ą la Coelho Warto obejrzeć „Ukryte piękno”. Film Davida Frankela, skądinąd sprawnego hollywoodzkiego rzemieślnika, przypomina, co znaczą wyświechtane zwroty krytyków: „żerowanie na prostych uczuciach”, „tanie... 110
  • Kayah: To się państwu spodoba 21 maj 2017, 20:00 CIĘŻKO MNIE WYCIĄGNĄĆ DO KINA CZY TEATRU, A KIEDY JUŻ SIĘ UDA, to z teatru zawsze wychodzę z podziwem dla gry aktorskiej i dla niezwykłego kontaktu, jaki aktor nawiązuje z widownią. Wstyd się przyznać, ale ostatnio byłam w teatrze... 112
  • Bruksela: interesy, a nie idioci 21 maj 2017, 20:00 RYSZARD CZARNECKI Tak, Unia Europejska jest zbiurokratyzowana – choć, prawdę mówiąc, wiele jej krajów członkowskich jest zbiurokratyzowanych bardziej. UE jest coraz mniej demokratyczna, choć jednocześnie rzeczownik „demokracja”... 114

ZKDP - Nakład kontrolowany