Gorzkie słodkie życie

Gorzkie słodkie życie

Diabetyk
Diabetyk / Źródło: Fotolia / zlikovec
Słodka krew nie byłaby taka zła, gdyby nie uszkadzała naczyń krwionośnych. Pięć nieznanych prawd o cukrzycy ujawnia prof. Leszek Czupryniak, diabetolog.

Bez insuliny – jak bez powietrza – nie da się żyć. Zanim ją odkryto (w 2021 r. będziemy obchodzić stulecie tego wydarzenia), chorzy z cukrzycą typu 1 – ci, których trzustka nie wydziela insuliny – żyli nie dłużej niż rok. Insulina jest bowiem niezbędna do spalania glukozy, czyli głównego źródła energii dla wszystkich procesów metabolicznych. Chory, w którego organizmie nie jest wytwarzana insulina, spala tłuszcze i białka do kwasów. Dochodzi do kwasicy organizmu i człowiek umiera. Dziś w cukrzycy typu 1, która stanowi 10 proc. przypadków tej choroby, jedynym skutecznym leczeniem jest insulinoterapia. Jednak dziewięć na dziesięć przypadków tej choroby to cukrzyca typu 2, powodowana często przez otyłość. W tym typie choroby insulina nie jest produkowana w stopniu wystarczającym, ale dochodzi również do insulinooporności, czyli braku odpowiedzi komórek na prawidłowy poziom insuliny. Hormon jest wytwarzany przez trzustkę, lecz działa słabo, bo otłuszczone komórki się przed nią bronią. Co musimy wiedzieć o cukrzycy? Nieznane prawdy o tej chorobie ujawnia prof. Leszek Czupryniak.

Kryty zabójca

Nie ma drugiej takiej choroby jak cukrzyca, która byłaby jednocześnie groźna, nieuleczalna i długo nie dawała objawów. W cukrzycy typu 2 wzrost stężenia glukozy we krwi jest powolny, może trwać latami. Nawet wtedy, gdy dyskretne sygnały choroby, jak wzmożone pragnienie, częste oddawanie moczu, niezamierzona utrata masy ciała, senność, zakażenia skóry czy narządów płciowych, już wystąpią, pacjent może je przez długi czas lekceważyć. Cukrzyca, zdiagnozowana w 40. czy 50. roku życia, skraca je o 10 lat. Jest gorsza nawet od raka, w tym sensie, że zdecydowana większość nowotworów wykryta wcześnie jest uleczalna. Pacjenta, który po pięciu latach od rozpoznania i podjęcia leczenia nie ma nawrotów raka, uznaje się za wyleczonego. Z cukrzycą tak nie jest. Nie potrafimy jej wyleczyć, żyje się z nią do końca życia. Jest chorobą przewlekłą w najgłębszym sensie tego słowa, czyli nieuleczalną.

Niewinne cukierki

„Nie jadłem cukierków, ale dostałem cukrzycy” – mówią pacjenci. Bo przyczyną cukrzycy nie jest bezpośrednio cukier – mimo że wiele osób tak myśli – tylko tłuszcz, a właściwie jego nadmiar. Jeżeli dostarczamy organizmowi z pożywieniem więcej kalorii, niż ich spalamy, wówczas energia jest magazynowana w postaci tłuszczu. Komórki, które nie potrzebują więcej energii, nie chcąc jej gromadzić, bronią się przed działaniem insuliny (umożliwiającej im wchłanianie dostarczającej energię glukozy). W efekcie glukoza krąży we krwi w coraz większej ilości. Gdyby chodziło tylko o zbyt słodką krew, nie byłoby tak źle. Cóż, trochę nadwyżki tego cukru przeszłoby do moczu, co spowodowałoby co najwyżej częstsze zakażenia narządów moczowo-płciowych. Cukrzyca byłaby wtedy chorobą, którą leczyłoby się ze względu na nawracające zakażenia grzybicze pochwy albo prącia. I tyle. Rzecz jednak w tym, że nadmiar cukru uszkadza naczynia krwionośne. A to już jest poważny problem. Glukoza jest źródłem energii dla wszystkich komórek, w tym dla komórek śródbłonka, które wyściełają wnętrze naczyń krwionośnych. Wyjątkowość komórek śródbłonka polega na tym, że nie potrzebują insuliny, by wchłaniać glukozę, ale też nie potrafią jej magazynować tak jak komórki tłuszczowe. Przepełnione glukozą komórki śródbłonka pękają, ulegają zniszczeniu, a to uszkadza naczynia krwionośne. Zdrowe naczynie jest w środku gładkie, a uszkodzone przez cukier wygląda w środku jak pordzewiała rura. Na takiej nierównej powierzchni bardzo łatwo powstają zakrzepy, zatory i pogarsza się dopływ krwi do narządów – serca, nerek, kończyn, oczu. Kiedy następuje zatkanie naczyń, wówczas dochodzi do zawału serca bądź udaru mózgu. Toteż celem leczenia chorych jest zapobieganie uszkodzeniu naczyń poprzez obniżanie poziomu cukru.

Najważniejsze są naczynia krwionośne

Najlepsze leki dla diabetyków to takie, które nie tylko obniżają poziom cukru we krwi, ale także zmniejszą ryzyko powikłań sercowo-naczyniowych. Lekiem przewodnim o takim działaniu jest empagliflozyna z grupy inhibitorów SGLT2, leków dostępnych w postaci tabletek. Druga grupa leków o działaniu kardioprotekcyjnym to agoniści receptora GLP-1, której przedstawicielem jest liraglutyd, podaje się go w zastrzykach. Empagliflozyna to jedyny nowy doustny lek przeciwcukrzycowy, którego przyjmowanie powoduje spektakularne zmniejszenie ryzyka zgonu z przyczyn sercowo-naczyniowych, głównie u osób z cukrzycą już powikłaną chorobami układu krążenia, m.in. będących po zawale serca – pokazało badanie EMPA-REG OUTCOME. Badanie to udowodniło, że empagliflozyna dodana do dotychczasowej terapii cukrzycy typu 2 u osób z wysokim ryzykiem zdarzeń sercowo-naczyniowych powoduje redukcję liczby zgonów z przyczyn sercowo-naczyniowych o 38 proc.

Dotyczy to także zmniejszenia ryzyka zgonu (o 32 proc.) z dowolnej przyczyny oraz spadku liczby hospitalizacji z powodu niewydolności serca (o 35 proc.). Empagliflozyna nie tylko pozwala skutecznie kontrolować glikemię, ale także wydłuża życie pacjentów. Jej mechanizm działania polega na tym, że powoduje ona cukromocz (cukier jest wydalany z moczem), a wraz z nadmiarem cukru organizm pozbywa się także nadmiaru sodu. To ważne, bo sód zatrzymuje wodę w organizmie, przez co obciąża serca i układ krążenia. Podobny mechanizm leczenia stosują kardiolodzy przy niewydolności serca – podają chorym leki moczopędne, które odciążają serce, dzięki czemu ludzie rzadziej umierają na serce. Pytanie, czy flozyny tak samo dobrze działają u osób z nowo rozpoznaną cukrzycą, ze zdrowym sercem? U zdrowych osób serce kurczy się prawidłowo i żaden lek nie spowoduje, że będzie kurczyło się jeszcze bardziej prawidłowo. Ale jest jeszcze jeden czynnik.

Ciche zawały u diabetyków

Jedna trzecia osób chorych na cukrzycę przechodzi zawał serca, nie odczuwając tego. Wysoki poziom glukozy uszkadza nie tylko śródbłonek naczyń krwionośnych, ale też nerwy obwodowe – i chorzy mają zaburzenia czucia. Dlatego co trzeci chory z cukrzycą, przechodząc zawał serca, nie ma typowych bólów zawałowych, najwyżej dwa-trzy dni gorzej się czuje, bo serce gorzej pracowało. Tacy chorzy, jeśli nie umrą, to o tym, że przeszli zawał, dowiadują się podczas badania EKG, które wykazuje zaburzenia przewodnictwa w mięśniu sercowym spowodowane zastąpieniem tkanki mięśniowej tkanką bliznowatą w sercu. Mówimy wówczas o zawale niemym klinicznie albo o cichym zawale – bez typowych bólów zawałowych. U pacjentów, którzy przeszli niemy zawał, serce jest słabsze i dosyć szybko dochodzi u nich do niewydolności. Z powodu ubytku czynnej tkanki mięśniowej takie serce kurczy się słabiej niż zdrowy mięsień sercowy. Z tego powodu warto podawać flozyny nie tylko osobom po zawale, ale także tym z nieuszkodzonym sercem, a raczej nieświadomym swojej choroby wieńcowej. Oba leki – empagliflozyna oraz liraglutyd – są stosowane na świecie do leczenia pacjentów z cukrzycą, w Polsce nie są dostępne z powodu braku refundacji. Zarówno pacjenci, jak i lekarze o tę refundację walczą.

Cukrzyca rzadko jest jedynaczką

Cukrzyca typu 2 niemal zawsze ma liczne rodzeństwo. Jej starszą siostrą jest otyłość, ale są i inne siostry i bracia: nadciśnienie tętnicze, zaburzenia lipidowe, dna moczanowa, depresja. Cukrzycy typu 1 często towarzyszy autoimmunologiczne zapalenie tarczycy – pod postacią niedoczynności lub nadczynności tego gruczołu. Lekarz opiekujący się chorym na cukrzycę zawsze sprawdza, czy nie występują inne zaburzenia. I na odwrót: lekarz, do którego trafia chory z nadciśnieniem, miażdżycą czy chorobą wieńcową, powinien sprawdzić także to, czy chory nie ma cukrzycy. g

© Wszelkie prawa zastrzeżone

PROF. LESZEK CZUPRYNIAK – DIABETOLOG Z KLINIKI DIABETOLOGII I CHORÓB WEWNĘTRZNYCH WARSZAWSKIEGO UNIWERSYTETU MEDYCZNEGO

Okładka tygodnika WPROST: 32/2017
Więcej możesz przeczytać w 32/2017 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 32/2017 (1798)

  • Pochłopień: Łatwo jest o Polsce mówić 6 sie 2017, 20:17 W sztuce negocjacji znane jest takie narzędzie jak budowa złotego mostu. Chodzi o to, aby stworzyć drugiej stronie możliwość pójścia w pożądanym przez nas kierunku. Nie stawiać w sytuacji bez wyjścia, ale angażować w tworzenie rozwiązania i w razie potrzeby pozwolić wyjść z... 4
  • Obraz tygodnia 6 sie 2017, 20:00 20 mln euro o tyle za sprawą brazylijskiego napastnika Neymara wzbogaciła się FC Barcelona, a zbiedniał Paris Saint-Germain po piłkarskim transferze wszech czasów Wygrany Robert Kubica Ma za sobą udane testy na aktualnym bolidzie F1, co... 6
  • Niedyskrecje parlamentarne 6 sie 2017, 20:00 ZBIGNIEW ZIOBRO, MINISTER SPRAWIEDLIWOŚCI, zrobił sobie w minionym tygodniu rajd po zaprzyjaźnionych mediach. W poprzedniej kadencji rządów PiS, kiedy Ziobro też był ministrem sprawiedliwości, w mediach bywał często, a potem miał z tego... 8
  • Info radar 6 sie 2017, 20:00 Mama Jacka i Agatki Zwykła mówić, że łatwo jej pisać dla najmłodszych, bo sama nie zapomniała, jak to jest być dzieckiem. Z drugiej strony, zapytana przez znajomego, czy nie machnęłaby czegoś na szybko, bo to dla niej jak splunąć,... 10
  • Zdarzyło się jutro 6 sie 2017, 20:00 Drużyna na medal: Thun, Macierewicz, Misiewicz i Gronkiewicz. 12
  • Mój Woodstock 6 sie 2017, 20:00 TAK JAK NIE ZNOSZĘ MASOWYCH IMPREZ, NIE ROZUMIEM I NIE SŁUCHAM MUZYKI ROCKOWEJ (czy, jakkolwiek by nazwać to, co komponowano po Strawińskim), a moja wiedza o nowoczesnych zespołach muzycznych skończyła się na The Beatles i Czerwonych... 14
  • Dehisteryzacja 6 sie 2017, 20:00 BURZOWE WAHANIA CIŚNIENIA POWODUJĄ W GŁOWIE TAKI MĘTLIK, że aż postanowiłem wystąpić w obronie ludzi inteligentnych i bredzących. Nie, nie siebie mam na myśli, lecz autorki i autorów barwnych, wypowiadanych drżącym głosem deklaracji... 14
  • Seksmisja po polsku 6 sie 2017, 20:00 Chociaż prawo zabrania handlu nasieniem i jajeczkami, wystarczy kilka godzin, by w internecie znaleźć dawców komórek rozrodczych lub brzuch do wynajęcia. 17
  • Sieć na zamówienie 6 sie 2017, 20:00 Lajki na sprzedaż kupowane przez polityków. Boty popierające PO i trolle działające na rzecz PiS. Ujawniamy, jak wielka polityka wchodzi do internetu, by manipulować opinią publiczną. 22
  • Alfabet Andrzeja Dudy 6 sie 2017, 20:00 Od Adriana do Zdrajcy. „Wprost” podsumowuje dwa lata rządów prezydenta w subiektywnym alfabecie. 26
  • Z powrotem do Afryki 6 sie 2017, 20:00 Wbrew temu, co się zazwyczaj sądzi, to wcale nie Niemcy, ale Włosi prowadzili z największym uporem i konsekwencją politykę zapraszania imigrantów do Europy. Dlatego zwrot, jakiego właśnie dokonuje lewicowy rząd w Rzymie, jest tyleż... 29
  • Niemcy ciągle nie wyrównali rachunków 6 sie 2017, 20:00 Niemcy, w imię przyjaźni, powinni się rozliczyć z mordów, jakich dokonali na Polakach – mówi Marek Suski. 30
  • Rosyjska strategia zastraszania 6 sie 2017, 20:00 WALDEMAR SKRZYPCZAK, generał broni Zaangażowanie się Rosji w konflikty na Ukrainie i w Syrii. Utrzymywanie silnych kontyngentów wojskowych w Armenii, w pobliżu Gruzji w Abchazji, w byłych republikach: Tadżykistanie, Kazachstanie czy... 33
  • Widmo dekoncentracji krąży po mediach 6 sie 2017, 20:00 Jeszcze nie opadł kurz po bitwie o sądy, a PiS już zapowiada jesienną bitwę o media. 34
  • Chłopiec do bicia potrzebny na gwałt 6 sie 2017, 20:00 EWA WANAT Nic tak skutecznie nie odwraca uwagi od prawdziwych problemów jak wróg. Autorytarne rządy bez wroga są jak ryba bez wody. Wróg musi być, inaczej władza długo nie popływa. Wewnętrzny już się opatrzył – PO, KOD, Obywatele... 36
  • Miłosierdzie prawdziwych Polaków 6 sie 2017, 20:00 Uchodźcy chcą być Polakom potrzebni. To nic, że czasem ktoś ich opluje lub nazwie terrorystą. Bo zdarzają się dobre chwile. 38
  • Jak zdobyć pieniądze na dzieci 6 sie 2017, 20:00 500+ na innych zasadach, więcej żłobków i kolejne możliwości dla posiadaczy Karty Dużej Rodziny to efekty nowych przepisów. 41
  • Przewodnik po 500+ 6 sie 2017, 20:00 Kto otrzyma pieniądze G Wsparcie w kwocie 500 zł miesięcznie, czyli tzw. świadczenie wychowawcze w ramach programu „Rodzina 500 plus”, mogą otrzymać rodzice i opiekunowie dzieci do 18. roku życia na drugie i kolejne dziecko,... 43
  • Wielki Brat w telefonie 6 sie 2017, 20:00 Kilka dolarów jest warta twoja tożsamość w sieci. Są firmy, które handlując danymi, robią świetny interes. Bo wiedzą o tobie więcej niż własna rodzina. 44
  • Bitwa o polskie niebo 6 sie 2017, 20:00 Nieskromnie powiem, że nasz AW101 jest najlepszym śmigłowcem do zwalczania okrętów podwodnych na świecie – mówi Krzysztof Krystowski z Leonardo Helicopters, do której należy PZL-Świdnik. 48
  • Plaża, książka i biznes 6 sie 2017, 20:00 Zostań superprognostą, stwórz własny rynek, buntuj się mądrze i naucz się pre-swazji. Polecamy, co czytać w wakacje. 50
  • Kogo stać na wakacje? 6 sie 2017, 20:00 Ponad 40 proc. Polaków nie stać na tygodniowe wakacje poza domem – tak wynika z najnowszego badania Eurostatu. Pod tym względem nasz kraj znalazł się na 17. miejscu w Unii Europejskiej. Średnia unijna: jedna trzecia mieszkańców w całej... 52
  • Polski Hyperloop w finale! 6 sie 2017, 20:00 Zespół złożony ze studentów Politechniki Warszawskiej i Politechniki Wrocławskiej jako jedna z 24 drużyn z całego świata i czterech z Europy zakwalifikował się do finału konkursu organizowanego przez SpaceX na prototyp Hyperloopa. 14... 54
  • Piętno cywilizacji 6 sie 2017, 20:00 Nasze coraz zamożniejsze i coraz lepiej odżywione społeczeństwo żyje coraz dłużej i zamiast z głodem, wojnami i klęskami żywiołowymi zmaga się z chorobami. 56
  • Papierosy jak rosyjska ruletka 6 sie 2017, 20:00 Profesor Rafał Dziadziuszko ma nadzieję, że rak płuca, dotychczas nieuleczalny, stanie się chorobą, z którą będzie można żyć wiele lat. 59
  • Gorzkie słodkie życie 6 sie 2017, 20:00 Słodka krew nie byłaby taka zła, gdyby nie uszkadzała naczyń krwionośnych. Pięć nieznanych prawd o cukrzycy ujawnia prof. Leszek Czupryniak, diabetolog. 60
  • Żyj bez bólu 6 sie 2017, 20:00 Ból jest chorobą i należy ją leczyć. Trwający długo staje się bólem przewlekłym i nieleczony może zniszczyć życie człowieka. 62
  • Sprawa wagi ciężkiej 6 sie 2017, 20:00 Naukowcy odkrywają kolejne choroby, których przyczyną jest otyłość. I błędy, jakie popełniamy przy odchudzaniu. 64
  • Bicz Boży w Chinach 6 sie 2017, 20:00 Jezus odrodził się w Chinach jako kobieta. Jej wyznawcy od ponad 20 lat próbują zgładzić biblijnego czerwonego smoka, utożsamianego z partią komunistyczną. 69
  • Zbawiciel diesel 6 sie 2017, 20:00 Niemcy bronią silników na ropę jak niepodległości, bo bez nich ich gospodarka znalazłaby się w kryzysie. 72
  • Maski Casanovy 6 sie 2017, 20:00 Blisko 220 lat temu zmarł w zapomnieniu jako bibliotekarz w czeskim Duchcovie, ale nadal Giacomo Casanova uważany jest za najskuteczniejszego w dziejach uwodziciela. A chciał być filozofem i sławnym pisarzem… 75
  • Nie chcę odgrzewanych kotletów 6 sie 2017, 20:00 Luc Besson, autor „Nikity” i „Leona zawodowca”, zrobił „Valeriana i Miasto Tysiąca Planet” – najdroższy nieamerykański film w historii. Nam mówi, czemu ludzie boją się zmian. 78
  • Kocham cię, Polsko 6 sie 2017, 20:00 Międzynarodowe sławy doceniają Polskę. Wśród gwiazd mamy przyjaciół w politycznej biedzie, ale i fanów naszej... motoryzacji. 82
  • Potworki i spółka 6 sie 2017, 20:00 Parlament przyjął ustawę zakazującą „propagowania komunizmu przez pomniki”. Czy grozi nam zastąpienie dzieł wybitnych, choć powstałych w czasach PRL, patriotycznymi statuami kiepskiej jakości? 86
  • Słoń a sprawa polska 6 sie 2017, 20:00 Przez dekady związki polsko-indyjskie były naprawdę zawiłe, o czym przypomina wystawa w MSN w Warszawie. Stach Szabłowski Wśród świadectw tych relacji jest karykatura Józefa Cyrankiewicza opublikowana w „Szpilkach” w 1957 r.; premier,... 90
  • Wydarzenie 6 sie 2017, 20:00 FILM Manifest przyjemności Trudno o lepszy film na wakacje. Eleanor Coppola, żona legendarnego Francisa Forda, stworzyła ironiczny portret partnerki filmowca. Ale też opowiedziała o potrzebie czerpania radości ze świata. Tempo życia Anne... 92
  • Koniecznie! 6 sie 2017, 20:00 SZTUKA Namalujcie to ładnie TA WYSTAWA TO PRZYPIECZĘTOWANIE POWROTU ABSTRAKCJI Z WYGNANIA, bo co prawda kierunek ten w sztuce niezmiennie funkcjonuje, ale w ostatnich latach na polskim rynku zdecydowanie wyprzedziła go figuracja. Teraz... 93
  • Powyżej średniej 6 sie 2017, 20:00 KSIĄŻKA Kraj stworzony z kserokopiarki BOURNE, TYTUŁOWY BOHATER ZE SŁYNNEJ POWIEŚCI LUDLUMA, wskutek wypadku popadł w amnezję. Tak właśnie Karłowicz widzi Polaków na początku przemian ustrojowych roku 1989 – jako ludzi bez pamięci,... 94
  • Bez entuzjazmu 6 sie 2017, 20:00 Farmazony w ogrodzie Pięknymi dniami” Wim Wenders postanowił uciec od współczesności. W ciemnym pokoju dramaturg pisze na maszynie (!) sztukę o kobiecie i mężczyźnie. Większość filmu jest zapisem rozmowy, którą para prowadzi w... 95
  • Gołda Tencer: To się państwu spodoba 6 sie 2017, 20:00 ZAWSZE NAJBLIŻSZA BYŁA MI MUZYKA ŻYDOWSKA. Pamiętam wakacje w Wiśniowej Górze pod Łodzią i tatę, który usłyszał ją u jakiegoś gospodarza. Wszedł do domu i odkupił wszystkie płyty. Słucham ich najczęściej wieczorami, to chwila... 96
  • Muzycy i polityka 6 sie 2017, 20:00 RYSZARD CZARNECKI Mówiono o nim, że „wygrał Polskę na fortepianie”. Niewielka była w tym przesada. Był wielkim pianistą, ale też kimś więcej. Bodaj jako pierwszy w dziejach muzyki wszedł do świata popkultury. Podbił Amerykę... 98

ZKDP - Nakład kontrolowany