Piętno cywilizacji

Piętno cywilizacji

Glukometr i insulina (fot.Fotolia.pl/abidika)
Nasze coraz zamożniejsze i coraz lepiej odżywione społeczeństwo żyje coraz dłużej i zamiast z głodem, wojnami i klęskami żywiołowymi zmaga się z chorobami.

Małgorzata Kwiatkowska

To nie żarty. Status kraju wysoko rozwiniętego i dostęp do wysoko przetworzonej żywności z jednej strony wydłuża nam życie, ale z drugiej – mocno je komplikuje. Żywność i wynikające z rozwoju cywilizacyjnego zatrucie środowiska sprowadzają na nas choroby, z którymi coraz trudniej poradzić sobie układowi odpornościowemu. Zgodnie z szacunkami Światowej Organizacji Zdrowia (World Health Organization, WHO) w 2008 r. ponad połowa Europejczyków miała nadwagę, a 23 proc. kobiet i 20 proc. mężczyzn było otyłych. Ostatnie szacunki WHO są dużo mniej optymistyczne – nadwaga ma dotykać od 30 do 70 proc. dorosłych Europejczyków, a otyłość od 10 do 30 proc. Co gorsza, na nadwagę lub otyłość cierpi jeden na trzech europejskich 11-latków.

Pandemia cukrzycy

Nadmierna masa ciała to nie tylko defekt estetyczny. Każdy kilogram to dodatkowe obciążenie dla mięśni, kości i układu krążeniowo-oddechowego. Badania naukowe dowodzą, że wiąże się ona z ryzykiem rozwoju wielu chorób, w tym cukrzycy typu II, ale także chorób psychicznych, takich jak depresja. Sama cukrzyca staje się prawdziwą epidemią. Ocenia się, że w Polsce dotyka nawet 8 proc. społeczeństwa. Według opublikowanego w 2014 r. raportu Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego „Cukrzyca. Ukryta pandemia. Sytuacja w Polsce” cukrzyca i stan przedcukrzycowy mogą dotyczyć 3 mln Polaków i – jeśli dodać utratę produktywności – mogą kosztować budżet państwa nawet 12 mld zł rocznie. Cukrzyca to nie tylko konieczność przyjmowania leków, lecz także groźne powikłania. Te ze strony układu krążenia prowadzą do zawałów lub udarów, a ze strony układu neurologicznego powodują utratę czucia i prowadzą do amputacji, najczęściej palców lub całej stopy. Tzw. nefropatia cukrzycowa, czyli uszkodzenie nerek, powoduje ich niewydolność, a retinopatia cukrzycowa – prowadzi do utraty wzroku.

Ponura jesień

To, co nadwaga i otyłość powodują już u ludzi młodych, często dotyka starszych. Choroby związane z wiekiem są bowiem prawdziwą plagą. A seniorów przybywa. Według danych Głównego Urzędu Statystycznego(GUS) w 2014 r. w Polsce było ponad 8,5 mln osób powyżej 60. roku życia, czyli 22 proc. Polaków. W 2050 r. będzie ich 13,7 mln i będą stanowić 40,4 proc. ludności. Tymczasem po 60. urodzinach istotnie rośnie ryzyko wystąpienia chorób związanych z wiekiem, do których zalicza się schorzenia układu krążenia, przewlekłą obturacyjną chorobę płuc (POChP), osteoporozę, zaćmę, cukrzycę typu 2, chorobę Alzheimera, zapalenia stawów i nowotwory. Co gorsza, u wielu seniorów niektóre z tych chorób wystąpią jednocześnie,bo po 65. roku życia często występuje wielochorobowość. Wizja starości spędzonej na wózku inwalidzkim, z paraliżem, powykręcanymi chorobą stawami i koniecznością korzystania z butli z tlenem nie jest więc wcale nierealna. Szczęśliwi, którzy ten stan spędzą w błogiej nieświadomości. Ta jednak rzadko jest domeną chorych na alzheimera, którym świadomość gotuje często koszmary dezorientacji, strachu i cierpienia. Statystyki są bezlitosne. Nasze coraz zamożniejsze i coraz lepiej odżywione społeczeństwo żyje coraz dłużej i zamiast z głodem, wojnami i klęskami żywiołowymi zmaga się z chorobami wieku podeszłego. A tych z każdym rokiem życia przybywa. Zgodnie z badaniami przeprowadzonymi w latach 2008-2013 przez instytucje Unii Europejskiej w ramach priorytetów zdrowotnych w 2060 r. przeciętna oczekiwana długość życia kobiet wyniesie 89 lat, a mężczyzn – ponad 84 lata. Tymczasem szanse na niekorzystanie z opieki zdrowotnej obie płcie mają tylko do 60. roku życia. Co gorsza, od 65. roku życia gwałtownie wzrasta odsetek osób niepełnosprawnych w zakresie złożonych czynności życia codziennego ocenianych za pomocą skali Lawtona IADL. Podczas gdy w grupie 65-69 lat wynosi on 21,6 proc., w grupie osób powyżej 90. roku życia rośnie aż do 90,1 proc. Jeśli zaś chodzi o podstawowe czynności życia codziennego, odsetek ten rośnie z 0,1 proc. w grupie 65-69 lat do 20,9 proc w starszej grupie wiekowej. Obecnie liczbę Polaków wymagających pomocy w zakresie czynności złożonych ocenia się na ok. 750 tys. Jak czytamy w wydanym w 2013 r. raporcie „Zdrowe starzenie się: Biała Księga” pod redakcją prof. Bolesława Samolińskiego, już 12 proc. osób po 65. roku życia ma problemy poznawcze, a u co trzeciej z nich występują zaburzenia depresyjne. U co czwartego seniora depresja i utrata sprawności fizycznej zwiększają ryzyko upadków, które prowadzą

Wiek kontra wzrok

Zgodnie z raportem opublikowanym przez „Lancet Global Health” do 2050 r. ponad trzykrotnie zwiększy się światowa populacja osób, które całkowicie stracą wzrok. Obecnie niewidomych jest 36 mln, a za 33 lata ich liczba wzrośnie do 115 mln. Powód? Tradycyjnie: starzenie się społeczeństwa i choroby związane z wiekiem. Krajowe dane również nie napawają optymizmem. Według raportu Fundacji na rzecz Zdrowego Starzenia się „Okulistyka i choroby siatkówki w aspekcie zdrowego i aktywnego starzenia się” 1,5 mln Polaków jest niewidomych lub wykazuje upośledzenie wzroku w związku z zaćmą, jaskrą lub zwyrodnieniem plamki żółtej związanym z wiekiem (AMD). Choć Światowa Organizacja Zdrowia stoi na stanowisku, że 85 proc. zaburzeń widzenia można zapobiec dzięki kompleksowej diagnostyce i leczeniu, nie wszyscy mają na to szansę. Pogodna starość czy smutna naznaczona chorobami? Wiele zależy nie tylko od wieku, ale również naszego trybu życia. g

© Wszelkie prawa zastrzeżone

O cukrzycy i jej powikłaniach s. 60 O otyłości czytaj na s. 64

Okładka tygodnika WPROST: 32/2017
Więcej możesz przeczytać w 32/2017 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 32/2017 (1798)

  • Pochłopień: Łatwo jest o Polsce mówić 6 sie 2017, 20:17 W sztuce negocjacji znane jest takie narzędzie jak budowa złotego mostu. Chodzi o to, aby stworzyć drugiej stronie możliwość pójścia w pożądanym przez nas kierunku. Nie stawiać w sytuacji bez wyjścia, ale angażować w tworzenie rozwiązania i w razie potrzeby pozwolić wyjść z... 4
  • Obraz tygodnia 6 sie 2017, 20:00 20 mln euro o tyle za sprawą brazylijskiego napastnika Neymara wzbogaciła się FC Barcelona, a zbiedniał Paris Saint-Germain po piłkarskim transferze wszech czasów Wygrany Robert Kubica Ma za sobą udane testy na aktualnym bolidzie F1, co... 6
  • Niedyskrecje parlamentarne 6 sie 2017, 20:00 ZBIGNIEW ZIOBRO, MINISTER SPRAWIEDLIWOŚCI, zrobił sobie w minionym tygodniu rajd po zaprzyjaźnionych mediach. W poprzedniej kadencji rządów PiS, kiedy Ziobro też był ministrem sprawiedliwości, w mediach bywał często, a potem miał z tego... 8
  • Info radar 6 sie 2017, 20:00 Mama Jacka i Agatki Zwykła mówić, że łatwo jej pisać dla najmłodszych, bo sama nie zapomniała, jak to jest być dzieckiem. Z drugiej strony, zapytana przez znajomego, czy nie machnęłaby czegoś na szybko, bo to dla niej jak splunąć,... 10
  • Zdarzyło się jutro 6 sie 2017, 20:00 Drużyna na medal: Thun, Macierewicz, Misiewicz i Gronkiewicz. 12
  • Mój Woodstock 6 sie 2017, 20:00 TAK JAK NIE ZNOSZĘ MASOWYCH IMPREZ, NIE ROZUMIEM I NIE SŁUCHAM MUZYKI ROCKOWEJ (czy, jakkolwiek by nazwać to, co komponowano po Strawińskim), a moja wiedza o nowoczesnych zespołach muzycznych skończyła się na The Beatles i Czerwonych... 14
  • Dehisteryzacja 6 sie 2017, 20:00 BURZOWE WAHANIA CIŚNIENIA POWODUJĄ W GŁOWIE TAKI MĘTLIK, że aż postanowiłem wystąpić w obronie ludzi inteligentnych i bredzących. Nie, nie siebie mam na myśli, lecz autorki i autorów barwnych, wypowiadanych drżącym głosem deklaracji... 14
  • Seksmisja po polsku 6 sie 2017, 20:00 Chociaż prawo zabrania handlu nasieniem i jajeczkami, wystarczy kilka godzin, by w internecie znaleźć dawców komórek rozrodczych lub brzuch do wynajęcia. 17
  • Sieć na zamówienie 6 sie 2017, 20:00 Lajki na sprzedaż kupowane przez polityków. Boty popierające PO i trolle działające na rzecz PiS. Ujawniamy, jak wielka polityka wchodzi do internetu, by manipulować opinią publiczną. 22
  • Alfabet Andrzeja Dudy 6 sie 2017, 20:00 Od Adriana do Zdrajcy. „Wprost” podsumowuje dwa lata rządów prezydenta w subiektywnym alfabecie. 26
  • Z powrotem do Afryki 6 sie 2017, 20:00 Wbrew temu, co się zazwyczaj sądzi, to wcale nie Niemcy, ale Włosi prowadzili z największym uporem i konsekwencją politykę zapraszania imigrantów do Europy. Dlatego zwrot, jakiego właśnie dokonuje lewicowy rząd w Rzymie, jest tyleż... 29
  • Niemcy ciągle nie wyrównali rachunków 6 sie 2017, 20:00 Niemcy, w imię przyjaźni, powinni się rozliczyć z mordów, jakich dokonali na Polakach – mówi Marek Suski. 30
  • Rosyjska strategia zastraszania 6 sie 2017, 20:00 WALDEMAR SKRZYPCZAK, generał broni Zaangażowanie się Rosji w konflikty na Ukrainie i w Syrii. Utrzymywanie silnych kontyngentów wojskowych w Armenii, w pobliżu Gruzji w Abchazji, w byłych republikach: Tadżykistanie, Kazachstanie czy... 33
  • Widmo dekoncentracji krąży po mediach 6 sie 2017, 20:00 Jeszcze nie opadł kurz po bitwie o sądy, a PiS już zapowiada jesienną bitwę o media. 34
  • Chłopiec do bicia potrzebny na gwałt 6 sie 2017, 20:00 EWA WANAT Nic tak skutecznie nie odwraca uwagi od prawdziwych problemów jak wróg. Autorytarne rządy bez wroga są jak ryba bez wody. Wróg musi być, inaczej władza długo nie popływa. Wewnętrzny już się opatrzył – PO, KOD, Obywatele... 36
  • Miłosierdzie prawdziwych Polaków 6 sie 2017, 20:00 Uchodźcy chcą być Polakom potrzebni. To nic, że czasem ktoś ich opluje lub nazwie terrorystą. Bo zdarzają się dobre chwile. 38
  • Jak zdobyć pieniądze na dzieci 6 sie 2017, 20:00 500+ na innych zasadach, więcej żłobków i kolejne możliwości dla posiadaczy Karty Dużej Rodziny to efekty nowych przepisów. 41
  • Przewodnik po 500+ 6 sie 2017, 20:00 Kto otrzyma pieniądze G Wsparcie w kwocie 500 zł miesięcznie, czyli tzw. świadczenie wychowawcze w ramach programu „Rodzina 500 plus”, mogą otrzymać rodzice i opiekunowie dzieci do 18. roku życia na drugie i kolejne dziecko,... 43
  • Wielki Brat w telefonie 6 sie 2017, 20:00 Kilka dolarów jest warta twoja tożsamość w sieci. Są firmy, które handlując danymi, robią świetny interes. Bo wiedzą o tobie więcej niż własna rodzina. 44
  • Bitwa o polskie niebo 6 sie 2017, 20:00 Nieskromnie powiem, że nasz AW101 jest najlepszym śmigłowcem do zwalczania okrętów podwodnych na świecie – mówi Krzysztof Krystowski z Leonardo Helicopters, do której należy PZL-Świdnik. 48
  • Plaża, książka i biznes 6 sie 2017, 20:00 Zostań superprognostą, stwórz własny rynek, buntuj się mądrze i naucz się pre-swazji. Polecamy, co czytać w wakacje. 50
  • Kogo stać na wakacje? 6 sie 2017, 20:00 Ponad 40 proc. Polaków nie stać na tygodniowe wakacje poza domem – tak wynika z najnowszego badania Eurostatu. Pod tym względem nasz kraj znalazł się na 17. miejscu w Unii Europejskiej. Średnia unijna: jedna trzecia mieszkańców w całej... 52
  • Polski Hyperloop w finale! 6 sie 2017, 20:00 Zespół złożony ze studentów Politechniki Warszawskiej i Politechniki Wrocławskiej jako jedna z 24 drużyn z całego świata i czterech z Europy zakwalifikował się do finału konkursu organizowanego przez SpaceX na prototyp Hyperloopa. 14... 54
  • Piętno cywilizacji 6 sie 2017, 20:00 Nasze coraz zamożniejsze i coraz lepiej odżywione społeczeństwo żyje coraz dłużej i zamiast z głodem, wojnami i klęskami żywiołowymi zmaga się z chorobami. 56
  • Papierosy jak rosyjska ruletka 6 sie 2017, 20:00 Profesor Rafał Dziadziuszko ma nadzieję, że rak płuca, dotychczas nieuleczalny, stanie się chorobą, z którą będzie można żyć wiele lat. 59
  • Gorzkie słodkie życie 6 sie 2017, 20:00 Słodka krew nie byłaby taka zła, gdyby nie uszkadzała naczyń krwionośnych. Pięć nieznanych prawd o cukrzycy ujawnia prof. Leszek Czupryniak, diabetolog. 60
  • Żyj bez bólu 6 sie 2017, 20:00 Ból jest chorobą i należy ją leczyć. Trwający długo staje się bólem przewlekłym i nieleczony może zniszczyć życie człowieka. 62
  • Sprawa wagi ciężkiej 6 sie 2017, 20:00 Naukowcy odkrywają kolejne choroby, których przyczyną jest otyłość. I błędy, jakie popełniamy przy odchudzaniu. 64
  • Bicz Boży w Chinach 6 sie 2017, 20:00 Jezus odrodził się w Chinach jako kobieta. Jej wyznawcy od ponad 20 lat próbują zgładzić biblijnego czerwonego smoka, utożsamianego z partią komunistyczną. 69
  • Zbawiciel diesel 6 sie 2017, 20:00 Niemcy bronią silników na ropę jak niepodległości, bo bez nich ich gospodarka znalazłaby się w kryzysie. 72
  • Maski Casanovy 6 sie 2017, 20:00 Blisko 220 lat temu zmarł w zapomnieniu jako bibliotekarz w czeskim Duchcovie, ale nadal Giacomo Casanova uważany jest za najskuteczniejszego w dziejach uwodziciela. A chciał być filozofem i sławnym pisarzem… 75
  • Nie chcę odgrzewanych kotletów 6 sie 2017, 20:00 Luc Besson, autor „Nikity” i „Leona zawodowca”, zrobił „Valeriana i Miasto Tysiąca Planet” – najdroższy nieamerykański film w historii. Nam mówi, czemu ludzie boją się zmian. 78
  • Kocham cię, Polsko 6 sie 2017, 20:00 Międzynarodowe sławy doceniają Polskę. Wśród gwiazd mamy przyjaciół w politycznej biedzie, ale i fanów naszej... motoryzacji. 82
  • Potworki i spółka 6 sie 2017, 20:00 Parlament przyjął ustawę zakazującą „propagowania komunizmu przez pomniki”. Czy grozi nam zastąpienie dzieł wybitnych, choć powstałych w czasach PRL, patriotycznymi statuami kiepskiej jakości? 86
  • Słoń a sprawa polska 6 sie 2017, 20:00 Przez dekady związki polsko-indyjskie były naprawdę zawiłe, o czym przypomina wystawa w MSN w Warszawie. Stach Szabłowski Wśród świadectw tych relacji jest karykatura Józefa Cyrankiewicza opublikowana w „Szpilkach” w 1957 r.; premier,... 90
  • Wydarzenie 6 sie 2017, 20:00 FILM Manifest przyjemności Trudno o lepszy film na wakacje. Eleanor Coppola, żona legendarnego Francisa Forda, stworzyła ironiczny portret partnerki filmowca. Ale też opowiedziała o potrzebie czerpania radości ze świata. Tempo życia Anne... 92
  • Koniecznie! 6 sie 2017, 20:00 SZTUKA Namalujcie to ładnie TA WYSTAWA TO PRZYPIECZĘTOWANIE POWROTU ABSTRAKCJI Z WYGNANIA, bo co prawda kierunek ten w sztuce niezmiennie funkcjonuje, ale w ostatnich latach na polskim rynku zdecydowanie wyprzedziła go figuracja. Teraz... 93
  • Powyżej średniej 6 sie 2017, 20:00 KSIĄŻKA Kraj stworzony z kserokopiarki BOURNE, TYTUŁOWY BOHATER ZE SŁYNNEJ POWIEŚCI LUDLUMA, wskutek wypadku popadł w amnezję. Tak właśnie Karłowicz widzi Polaków na początku przemian ustrojowych roku 1989 – jako ludzi bez pamięci,... 94
  • Bez entuzjazmu 6 sie 2017, 20:00 Farmazony w ogrodzie Pięknymi dniami” Wim Wenders postanowił uciec od współczesności. W ciemnym pokoju dramaturg pisze na maszynie (!) sztukę o kobiecie i mężczyźnie. Większość filmu jest zapisem rozmowy, którą para prowadzi w... 95
  • Gołda Tencer: To się państwu spodoba 6 sie 2017, 20:00 ZAWSZE NAJBLIŻSZA BYŁA MI MUZYKA ŻYDOWSKA. Pamiętam wakacje w Wiśniowej Górze pod Łodzią i tatę, który usłyszał ją u jakiegoś gospodarza. Wszedł do domu i odkupił wszystkie płyty. Słucham ich najczęściej wieczorami, to chwila... 96
  • Muzycy i polityka 6 sie 2017, 20:00 RYSZARD CZARNECKI Mówiono o nim, że „wygrał Polskę na fortepianie”. Niewielka była w tym przesada. Był wielkim pianistą, ale też kimś więcej. Bodaj jako pierwszy w dziejach muzyki wszedł do świata popkultury. Podbił Amerykę... 98

ZKDP - Nakład kontrolowany