Byłam molestowana. Ja też.

Byłam molestowana. Ja też.

Zdjecie profilowe Ewa Wanat
Zdjecie profilowe Ewa Wanat
Opowiedziałam o tym, że byłam molestowana, by uświadomić innym ofiarom, że to nie one mają się wstydzić. I to nie one są winne i brudne.

Powiedzenie tego głośno to ogromna ulga. Uwolnienie. Oczyszczenie z tamtego brudnego dotyku. Zrzucenie z siebie tamtych lepkich łap. Mnie uwolniło. Po 30 latach. Zrobiłam to w 2006 r. „Mam 13 lat. Od roku mieszkamy w rodzinnym mieście mojego ojczyma, w którym mieszka też cała jego rodzina. Od szóstego roku życia jest to również moja rodzina.Tego dnia dziadkowie, rodzice ojczyma, są u nas w domu z wizytą, nadchodzi wieczór, zbieram się do snu. Kiedy wychodzę z łazienki po wieczornej toalecie, mama mówi: »Odprowadź dziadków«. Ubrana tylko w cienką nocną koszulę idę z nimi długim korytarzem do drzwi. Widzę dokładnie tę chwilę przed ich wyjściem, widzę kolor mojej koszuli – jest żółta – czuję lekkość materiału, z którego jest uszyta. Widzę tę scenę, jakbym stała z boku i obserwowała ją, jakbym oglądała film: stoję, już nieco śpiąca, naprzeciwko pary starszych ludzi, do których od lat zwracam się »Babciu« i »Dziadku«. Widzę twarz dziadka – twarz starego mężczyzny, jego obwisłe policzki, zmarszczki, starczą cerę. Cmokam babcię w policzek, potem dziadka.”.. – tak zaczynała się moja dwuletnia historia. Opisałam ją w „Dużym Formacie”. Potem przez tydzień trwała akcja „Gazety i Radia TOK FM „Molestowane w Domu”. Powstało wiele świetnych tekstów i audycji. Jeszcze przez wiele miesięcy dostawałam e-maile. W sumie kilkaset. Kilkaset tragedii, tajemnic i bólu. W większości okropne historie. Niektóre tak drastyczne, że trudno było mi je czytać. Wiele osób (były również listy od mężczyzn) pisało, że po raz pierwszy opowiadają komuś tę historię, że coś w nich pękło, poczuły, że nie mogą dalej milczeć, muszą coś z tym zrobić. Wiem, że niektóre z nich poszły na terapię, inne powiedziały głośno, co je spotkało, wskazując na sprawcę. Jeżeli tamta akcja pomogła choć jednej ofierze uporać się z problemem – miała sens. Jeżeli tamta akcja choć jednego sprawcę przestraszyła, że tajemnica może się wydać – miała sens. Jej celem było uświadomienie ofiarom molestowania, że to nie one mają się wstydzić, to nie one są winne i brudne. I że milczenie jest największym sprzymierzeńcem sprawcy.

„Chcąc uniknąć odpowiedzialności za swoje zbrodnie, sprawca robi wszystko, co w jego mocy, by doszło do zapomnienia. Głównymi jego sprzymierzeńcami są tajemnica i milczenie. Jeśli tajemnica zostaje odkryta, sprawca próbuje podważyć wiarygodność swej ofiary. Jeśli nie może całkowicie jej uciszyć, usiłuje upewnić się, że nikt nie będzie jej słuchał” – pisze amerykańska psychiatra Judith Lewis Herman w książce „Przemoc”. Myślę, że to właśnie próbują robić mężczyźni, którzy, komentując lawinę wyznań, piszą: „Ciesz się, że się podobasz facetom”, „to jakieś histeryczki”, „same pasztety to piszą”. A znany dziennikarz pisze na swoim profilu: „Coraz więcej kobiet opowiada o molestowaniu seksualnym w przeszłości. W przypadku niektórych z nich nie wydaje mi się to prawdopodobne”. Jedna z komentatorek trafnie zauważa: „Czyli molestowanie to nagroda, wyróżnienie dla kobiety”. Dziennikarz post dość szybko kasuje, ale w następnym udowadnia, że nie tylko nie rozumie, co napisał, ale nie rozumie również, dlaczego to potem usunął. Takie teksty niekoniecznie świadczą o tym, że mężczyźni podważający wiarygodność kobiet sami dopuścili się molestowania czy gwałtu. To znaczy, że dopuszczając się takich idiotycznych i chamskich komentarzy, sprzyjają sprawcom. Czują się bardziej solidarni z nimi niż z ich ofiarami. To znaczy również, że patrzą na kobiety w kategoriach seksualnego towaru – nadaje się albo się nie nadaje. Ta, co się nadaje, jest oczywiście więcej warta od tej, co się nie nadaje. W nagrodę można złapać ją za cycki, żeby poczuła się dowartościowana.

Wstrząs

Swoją drogą ciekawa jestem, co sobie teraz myśli Dorota Stalińska (zajrzałam na jej Facebooka,nic na ten temat nie znalazłam), która w 2009 r., broniąc Polańskiego, powiedziała, że 13-latki same pchają się dorosłym mężczyznom do łóżka. Albo co myśli Krzysztof Zanussi, który o zgwałconej przez reżysera dziewczynce powiedział, że to nieletnia prostytutka. W dwa dni po apelu amerykańskiej aktorki Alyssy Milano na samym Facebooku aż 12 mln kobiet oznaczyło się hashtagiem #MeToo – #JaTeż. Mam wrażenie, że ruszyła lawina, której już nikt nie zatrzyma. Nie zdziwiło mnie, że tak dużo. Diana Russell, amerykańska socjolożka, na początku lat 80. przeprowadziła badania na grupie 900 kobiet – jedna na cztery została zgwałcona, jedna na trzy była wykorzystywana seksualnie w dzieciństwie. To te najbardziej drastyczne historie, które skutkują traumą. O wiele więcej jest tych, które „tylko” upokarzają, odbierają godność, wbudzają wstręt – ekshibicjoniści w parkach, ocieracze w tramwajach i autobusach, podglądacze, podrywacze, erotomani gawędziarze. Chyba nie ma kobiety, która by na nich nie trafiła. Myślałam, że mężczyźni też o tym wiedzą, przecież to ich znajomi, koledzy, współpracownicy. Zdziwiło mnie więc i poruszyło, jak wielu mężczyzn jest wstrząśniętych skalą zjawiska. Piszą, że są w szoku. Czują się winni, wstyd im. Stają po naszej stronie. To ważne. Tego potrzebujemy. Waszego wsparcia. I żebyście szerzej otworzyli oczy i reagowali, kiedy trzeba.

Zrzucić poczucie wstydu

Są też oczywiście głosy: to już teraz nie będzie można powiedzieć kobiecie komplementu? Podrywać, flirtować? Co innego usłyszeć: „Czy mógłbym panią zaprosić na kawę”, a co innego: „Hej, lala, ale bym cię wyruchał”. Czym innym jest wyznanie „masz piękne oczy”, a czym innym „wyobrażam sobie, jak mi robisz loda”. To pierwsze nie obraża, nie narusza intymnej sfery, nie poniża. To drugie to słowna przemoc. Po prostu. I jeszcze to, co najsmutniejsze. Komentarze kobiet, które uważają, że same sobie jesteśmy winne, bo nie umiemy zareagować, dać w pysk, odciąć się. Niestety brak empatii nie ma płci. Wiele kobiet po prostu nie umie się bronić. Nikt ich tego nie nauczył. Zostały wychowane w poczuciu, że są gorsze od mężczyzn i że „mężczyźni już tacy są”. Mówiąc „ja też”, domagamy się uwagi, chcemy zostać wysłuchane, zrzucić z siebie to poczucie upokorzenia i wstydu. I zmusić świadków do reakcji. Bo przecież tak często to tajemnica poliszynela, że szef, że wykładowca, że nauczyciel wuefu, że reżyser... „Najłatwiej stanąć po stronie sprawcy nieszczęścia, ponieważ prześladowca żąda od nas tylko bezczynności. Apeluje do powszechnej skłonności, aby „nie słyszeć, nie widzieć i milczeć – pisze Herman. Ofiara przeciwnie – domaga się od nas, byśmy wzięli na siebie część jej cierpienia. Ofiara żąda działania, zaangażowania i pamięci”. g

© Wszelkie prawa zastrzeżone

Okładka tygodnika WPROST: 43/2017
Więcej możesz przeczytać w 43/2017 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 1
  • Bycie kiedyś (przed 30-50laty), molestowaną (molestowanym)- przez księdza, opiekuna artystycznego, kierownika baletu, chóru, reżysera, producenta filmowego, telewizyjnego, - i zatajanie tegoż - tyle lat -i zwłaszcza w tamtych latach - tych zakazanych praktyk, czy to pochlebnie świadczy -o karierze ofiary, o zatajaniu molestowania- dla kariery? Bo zwykle to torowało kariery aktorskie, medialne, artystyczne, bizneswomen, klerykalne itp.- jeżeli to nawet prawda, i zatajana dawno temu, w kwiecie wieku "ofiary" i jej młodości, ale cwane korzystanie, w te - i pisanie o tym - ale dopiero po 30-50 latach - to teraz jakby moda, odważna nobilitacja, podkreślenie swojej urody, "niewinności"- w szczeblach kariery zawodowej - w tamtych latach! Brr, czy to już nowo-moda, na obnażanie swoich molestowań, dla kariery? A co maja na to ;powiedzieć -naprawdę zdolni aktorzy, artyści, czołowi dziennikarze, modelki, zwycięzcy konkursów -z owych lat, którzy nie zgodzili się -wtedy,-tajnie - na owe molestowanie, nie przeszli przez łóżka swoich mentorów i też zrobili kariery, tylko swoim talentem, a nie dopingiem, genitaliami?

    Spis treści tygodnika Wprost nr 43/2017 (1808)

    • Pozwalajcie dzieciom krzyczeć 22 paź 2017, 20:00 Zaczęło się od zdjęć na Facebooku. Ubrane na czarno kobiety publikowały selfie z hashtagiem CzarnyProtest – tak podawał „Wprost” 2 października 2016 r. Pisaliśmy, że w kobietach coś pękło, że nie chodzi tylko o bezwzględny... 4
    • Niedyskrecje parlamentarne 22 paź 2017, 20:00 ELIZY OLCZYK I JOANNY MIZIOŁEK W PiS mówi się, że Witolda Waszczykowskiego (na zdj.) w fotelu szefa MSZ może zastąpić Adam Bielan. Ale zdaniem przeciwników wicemarszałka Senatu, to „zbyt duża nagroda dla zdrajcy” WITOLD... 8
    • Czy Benedykt umiera? 22 paź 2017, 20:00 Benedykt XVI nie odprawia już sam mszy świętej i ma kłopoty z samodzielnym staniem – taka informacja zelektryzowała katolików na całym świecie. Spekulacje na temat jego złego stanu zdrowia wzmogły się po opublikowaniu zdjęć... 12
    • Gdzie ta izolacja Polski? 22 paź 2017, 20:00 TEZA O POGŁĘBIAJĄCEJ SIĘ NIEUCHRONNIE IZOLACJI POLSKI W UE JEST ULUBIONYM PALIWEM OPOZYCJI. Jakież musiało być więc zdumienie wielu w Polsce, gdy przy okazji zeszłotygodniowego szczytu w Brukseli przewodniczący Rady Europejskiej Donald... 13
    • Obraz tygodnia 22 paź 2017, 20:00 8 mld dolarów wyda w przyszłym r o k u Ne t fl i x na produkcję filmów i seriali Wygrany Adam Bodnar TK po dwóch latach przychylił się do wniosku rzecznika praw obywatelskich i orzekł, że „eksmisja na bruk” jest niezgodna z... 14
    • Misjonarz wolności 22 paź 2017, 20:00 Gęsty szpaler ludzi – uśmiechniętych i spłakanych. I oklaski. Myślałem, że ktoś ważny idzie za mną. Ale to były oklaski na powitanie pierwszego w historii tego zakładu księdza przekraczającego jego bramy, oklaski dla Kościoła,... 15
    • Zdarzyło się jutro 22 paź 2017, 20:00 MARIUSZ CIEŚLIK I ROBERT GÓRSKI, KABARET MORALNEGO NIEPOKOJU Kawior, podróże i rezydencja – będącmłodą lekarką. JUŻ WIADOMO, KIM SĄ STRAJKUJĄCY LEKARZE REZYDENCI. TVP Info wykryła, że jedzą kanapki z kawiorem i bywają za... 16
    • Robi się kolorowo 22 paź 2017, 20:00 Nie tylko w polityce i na ulicy. Kolor pojawia się na okładkach tygodnika „Wprost”. W 1990 r. startuje też Lista najbogatszych Polaków oraz nagrody Kisiela. 18
    • Z czego pan, pani naprawdę żyje? 22 paź 2017, 20:00 „Wprost” nie wstydził się rozmawiać o pieniądzach. Zarówno tych dużych, jak i małych. I to był znak, że skończyły się czasy, w których wszyscy mieli mieć po równo. 19
    • Jak się molestuje w Polsce 22 paź 2017, 20:00 W Sejmie, show-biznesie, w szkole, na ulicy. Okazało się, że polskie kobiety są masowo molestowane. Tylko wcześniej o tym nie mówiły. 20
    • Byłam molestowana. Ja też. 22 paź 2017, 20:00 Opowiedziałam o tym, że byłam molestowana, by uświadomić innym ofiarom, że to nie one mają się wstydzić. I to nie one są winne i brudne. 25
    • Marzenia to za mało 22 paź 2017, 20:00 Zmiany w służbie zdrowia naruszają różne interesy – mówi minister Konstanty Radziwiłł oraz deklaruje zrozumienie dla lekarzy rezydentów, wyjaśnia sens powstania sieci szpitali i wylicza kolejne miliardy złotych na leczenie Polaków. 28
    • Polityczna singielka 22 paź 2017, 20:00 Joanna Mucha napisała program dla całej opozycji. Zdaniem niektórych to preludium do nowej inicjatywy politycznej, która może się okazać gwoździem do trumny Platformy Obywatelskiej. 34
    • Pilna misja Zalewskiej 22 paź 2017, 20:00 JAN ROKITA Bogu dzięki Warszawa ciągle różni się od Budapesztu. Najnowszym tego dowodem może być sposób podejścia węgierskiego i polskiego rządu do kwestii nowej ukraińskiej ustawy oświatowej. Prezydent Petro Poroszenko podpisał... 38
    • Meandry rosyjskiej propagandy 22 paź 2017, 20:00 WALDEMAR SKRZYPCZAK, generał broni Aby zrozumieć rosyjską politykę propagandową, trzeba pokusić się o jej analizę w okresie co najmniej trzech lat. W zasadzie jej oblicze znamy od zawsze. Nigdy jednak ofensywa Rosjan w przestrzeni... 40
    • Wagon trzeciej klasy wyje ostatkiem sił 22 paź 2017, 20:00 W 2019 r. Partia Razem wejdzie do parlamentu. A w perspektywie sześciu lat nowa lewica zawalczy o władzę – zapowiada Adrian Zandberg, jeden z liderów Partii Razem. 42
    • CEP-em w kierowców 22 paź 2017, 20:00 Jeżeli czeka cię wizyta w wydziale komunikacji, zrób to szybko. 13 listopada ma wejść w życie nowy system informatyczny i wiele wskazuje na to, że nie zadziała. Kierowców może czekać horror. 46
    • Programowanie to nasza broń kobieca 22 paź 2017, 20:00 Kto potrafi programować, ten będzie miał władzę. Prawie 90 proc. programistów to mężczyźni. Django Girls chcą to zmienić. 49
    • Jaka piękna katastrofa 22 paź 2017, 20:00 Rok temu na rynku zadebiutowały cztery nowe stacje telewizyjne. I kiepsko im idzie. Ich nadawcy tną koszty i szukają winnego. 52
    • Firmowe opowieści 22 paź 2017, 20:00 Bez zniewalającej historii nie osiągniesz sukcesu w biznesie. Wylądujesz w worku z innymi firmami podobnymi do twojej – mówi Matthew Luhn, doradca Google’a, BMW i Adidasa. 56
    • Rodziny Kulczyków domek w górach 22 paź 2017, 20:00 185 mln dolarów, czyli grubo ponad 660 mln zł – tyle jest warta obłędna 185 rezydencja rodziny Kulczyków w Szwajcarii. Nieruchomość położona w Alpach, niedaleko znanego kurortu narciarskiego St. Moritz jest najdroższą w całej... 58
    • Wielkie gwiazdy i premiery na Warsaw Moto Show 22 paź 2017, 20:00 Tego wydarzenia z pewnością nie mogą przegapić miłośnicy motoryzacji. III targi Warsaw Moto Show w Ptak Warsaw Expo odbędą się 27-29 października w podwarszawskim Nadarzynie. 59
    • Europa na celowniku chińskich komunistów 22 paź 2017, 20:00 Zjazd Komunistycznej Partii Chin zatwierdził plany ekspansji na najbliższe pięć lat. Wobec oporu USA głównym celem podboju gospodarczego będziemy my. Czyli Europa. 60
    • Co ma Trump do Weinsteina 22 paź 2017, 20:00 W wojnie z prezydentem USA i z konserwatywną Ameryką przybywa ofiar po stronie liberalnej opozycji. Hollywoodzka afera z molestowaniem aktorek sięgnęła elit Partii Demokratycznej. 64
    • Innowacyjność we krwi 22 paź 2017, 20:00 Niemal 500 nominowanych firm i ponad 100 wręczonych statuetek to bilans Innowatorów Wprost, które zostały wręczone już po raz siódmy. 70
    • DNA innowacji 22 paź 2017, 20:00 Innowacje i nowe technologie są kluczowymi elementami rozwoju Grupy Enea. 72
    • Przełomowe terapie 22 paź 2017, 20:00 Wszystkie nasze działania mają na celu poprawę sytuacji polskich pacjentów – mówi Magda Lisiecka, country director, Janssen-Cilag Polska. 73
    • Technologie dla finansów 22 paź 2017, 20:00 Innowator Wprost 2017 w kategorii finanse został przyznany it Card, firmie, która łączy osiągnięcia technologii z potrzebami branży. 74
    • Targi bez końca 22 paź 2017, 20:00 Sukces firmy Superexpo.com, która pierwsza zdigitalizowała zwiedzanie targów, to dowód na to, że nawet tak tradycyjna branża jak wystawiennicza potrzebuje nowatorskich rozwiązań. 75
    • Instytut zdrowego zarządzania 22 paź 2017, 20:00 W Instytucie Centrum Zdrowia Matki Polki w Łodzi nauka i troska o pacjentów idzie w parze z nowoczesnym zarządzaniem. 76
    • Przedsionek dużej giełdy 22 paź 2017, 20:00 NewConnect ma dziesięć lat i dość burzliwą historię. Były na nim spółki, które dały zarobić nawet kilka tysięcy procent, ale i takie, które zbankrutowały. Jednak wielu firmom, dzięki małej giełdzie, udało się przejść na duży parkiet. 79
    • High-tech dewelopera 22 paź 2017, 20:00 Inwestycje dewelopera Terra Casa udowadniają, że ultranowoczesne rozwiązania w budownictwie to standard, którego oczekują klienci. 82
    • Psychologia w służbie biznesu 22 paź 2017, 20:00 Jest pionierem e-learningowych kampanii digital marketingowych w tej części Europy, a jego firma rusza na podbój rynku w USA. Te działania doceniło jury Innowatorów Wprost 2017, które przyznało dr. Mateuszowi Grzesiakowi nagrodę w kategorii dobre geny innowacji. 83
    • Przyszłość mobilności 22 paź 2017, 20:00 Future Of The Mobility – pod takim hasłem odbyła się kolejna edycja Round Table Mixer. 84
    • Innowacyjne geny Lotosu 22 paź 2017, 20:00 Innowacje są filarem strategii Grupy Kapitałowej LOTOS i elementem jej biznesowego DNA. 86
    • Dobry pomysł na elektryka 22 paź 2017, 20:00 Dobry pomysł na car-sharing samochodów elektrycznych powinien uwzględnić braki w infrastrukturze ładowania tych aut. 88
    • Sektor TSL na fali trudnej hossy 22 paź 2017, 20:00 Popyt na ich usługi logistyczne szybko rośnie, jednak brakuje rąk do pracy w tej branży , a przepisy i rynek dyktują logistykom coraz trudniejsze warunki. 90
    • O biomarkerach i czekoladkach 22 paź 2017, 20:00 Innowacje dotyczące zdrowia to nie tylko nowe leki. To również żywność funkcjonalna, nowoczesne ekstrakty i biomarkery. 94
    • Odręczny podpis elektroniczny 22 paź 2017, 20:00 Od dekady wróżymy papierowi koniec, on jednak ma się dobrze. Nawet jeśli do czytania książek używamy czytników, podpisujemy się wciąż na papierze. Czas to zmienić! 95
    • Szpiczak – choroba przewlekła? 22 paź 2017, 20:00 Dzięki nowym terapiom szpiczaka możemy dziś traktować jak chorobę przewlekłą, a nie wyrok. 96
    • Kręgi (bez) bólu 22 paź 2017, 20:00 Kręgosłup to narząd ruchu i w ruchu czuje się najlepiej. Unieruchomiony godzinami z powodu siedzenia przed monitorem choruje i boli – przypominają neurochirurdzy i ortopedzi. 98
    • Na tropach polskich imperiów 22 paź 2017, 20:00 Wielkość Polski to nie tylko troska polityków, lecz także obiekt historycznych fascynacji wydarzeniami, które często nigdy nie miały miejsca. 100
    • Nasz świat jest projekcją 22 paź 2017, 20:00 Jesteśmy tylko pikselami – mówi Rutger Hauer, opowiadając o pracy nad „Łowcą androidów”. – Historia nauczyła mnie, aby być milszym dla maszyn – dopowiada Ryan Gosling, gwiazda „Blade Runnera 2049”. 103
    • Sprywatniałem 22 paź 2017, 20:00 Pokora jest fragmentem elementarnego wychowania – mówi Marek Kondrat, choć na toruńskim festiwalu Tofifest odbierze nagrodę za twórczą niepokorność. 106
    • Wydarzenie 22 paź 2017, 20:00 MUZYKA Mędrzec rocka W wywiadach nie rozmawia już o Led Zeppelin, mimo że podobno proponował Page’owi wspólną pracę nad nową akustyczną płytą. Po ogromnym sukcesie countrowo-folkowego albumu z Alison Krauss 10 lat temu Robert Plant... 108
    • Koniecznie! 22 paź 2017, 20:00 architektura Bohater Plac Warszawa wciąż jest miastem w budowie. Wiążą się z tym wielkie emocje i pieniądze, a także szanse, których nie wolno zaprzepaścić. O tych problemach opowiada festiwal „Warszawa w budowie” organizowany... 109
    • Powyżej średniej 22 paź 2017, 20:00 opera Kuriozum warte przypomnienia Ponad 20 postaci w pięciu aktach, a każdy z nich rozgrywa się w innej rzeczywistości. Karuzela rozpoczynająca się w starożytnej Arkadii kończy się na współczesnym bankiecie.  Libretto pełne jest... 110
    • W mediach 22 paź 2017, 20:00 INTERNET Cisze i hałasy EVERY NOISE AT ONCE (HTTP://EVERYNOISE.COM/ENGENREMAP.HTML) TO CO PRAWDA UBOGI GRAFICZNIE, ale bogaty koncepcyjnie projekt mający na celu zebranie każdego możliwego gatunku muzycznego na jednym ekranie.  Na razie... 112

    ZKDP - Nakład kontrolowany