Minister uderza w regionalne uczelnie

Minister uderza w regionalne uczelnie

Wicepremier Jarosław Gowin
Wicepremier Jarosław Gowin / Źródło: Newspix.pl / GRZEGORZ KRZYZEWSKI / FOTONEWS
Po reformie Gowina regionalne uniwersytety spadną do rangi szkół licencjackich, a rektorzy zostaną panami życia i śmierci naukowców – alarmuje Aleksander Temkin.

W imieniu Komitetu Kryzysowego Humanistyki Polskiej zarzuca pan reformie wicepremiera Gowina, że jest atakiem na regionalne uniwersytety. Jak ma on przebiegać?

W reformie Gowina pod pięknymi hasłami o modernizacji kryje się bezwzględny cios w prowincję, w Polskę niewielkomiejską. Establishment warszawsko-krakowski od dawna marzył o kraju, w którym monopol na kształcenie i badania naukowe mają trzy lub cztery uniwersytety. Reszta ma spełniać funkcję podwykonawczą w stosunku do centrum.Mieszkańcy wielu województw stracą szansę nie tylko na karierę naukową, ale nawet na zdobycie pełnego wykształcenia. Mówiąc konkretnie: minister Gowin pozbawi regionalne uniwersytety i politechniki praw do przeprowadzania habilitacji, doktoryzacji oraz studiów magisterskich. Jeżeli reforma weszłaby teraz w życie, w 60 proc. placówek można będzie studiować wyłącznie na poziomie studiów licencjackich.

Jakie jest uzasadnienie?

Oficjalnym uzasadnieniem jest chęć poprawy jakości nauczania na uniwersytetach oraz tworzenie elit, jednak to tylko piękne słowa. Przytoczone uzasadnienie oparte jest na kłamstwie, gdyż reforma deregulująca przeprowadzona przez ministra Gowina w 2016 r. doprowadziła do obniżenia poziomu studiów podyplomowych.

Czy ograniczenie biurokracji jest czymś złym?

Nie, samo ograniczenie biurokracji to pozytyw, ale ustawa z 2016 r. wprowadziła wolną amerykankę odnośnie do studiów podyplomowych. Znajdują się one obecnie poza wszelką kontrolą. Nie sprawdza się, co faktycznie wykłada się na tych studiach oraz czy uczelnie mają kompetencje do prowadzenia wybranego kierunku lub czy dysponują odpowiednią kadrą. Studia podyplomowe są zaś o tyle istotne, że dają uprawnienia do wykonywania zawodu, np. do pracy w administracji publicznej! Obecnie każda szkoła „mydła i powidła” może prowadzić dowolne studia podyplomowe. To skutek lobbingu, bo jest to prezent dla szkół prywatnych. Drugim prezentem będzie nowa ustawa – cios w regionalne uniwersytety publiczne jest wymarzonym scenariuszem dla prywatnych „wyższych szkół gotowania na gazie”.

Jakie placówki pana zdaniem najbardziej ucierpią?

Dobrym przykładem są Uniwersytet Opolski oraz Politechnika Opolska. One niemal znikną z powierzchni ziemi i zostaną zredukowane do placówek oferujących wyłącznie studia licencjackie. Nie będzie można tam prowadzić badań naukowych ani realizować kariery naukowej, stracą one prawo do przyznawania tytułu magistra i prowadzenia studiów doktoranckich. Mieszkańcy całego województwa zostaną odcięci od edukacji wyższej. Jako komitet pojechaliśmy na spotkanie ze studentami i studentkami z Opola. Są to osoby, które w większości nie mają możliwości wyprowadzenia się do Poznania lub Warszawy. Ta reforma oznacza, że państwo polskie z nich rezygnuje. W podobnej sytuacji są przykładowo województwa zachodniopomorskie czy świętokrzyskie.

Minister Gowin przeprowadzał szerokie konsultacje społeczne przed napisaniem tej reformy. Czy rektorzy uniwersytetów nie protestowali?

Klakierami tej reformy są rektorzy dużych uniwersytetów i politechnik. Nic dziwnego. Nie tylko wyniszczą konkurencję, ale – co dla nich ważniejsze – uzyskają pełnię władzy na swoich uczelniach.

Na czym ma polegać zwiększenie ich kompetencji?

Rektorzy żalili się, że mają zbyt mało władzy, że muszą coś z kimś uzgadniać. Że na naszych słynnych z feudalizmu uczelniach jest za dużo demokracji! Stąd ta słynna „umowa” pomiędzy ministrem Gowinem a rektorami. W zamian za poparcie ustawy rektorzy uzyskają pełnię władzy w swoich ośrodkach.

Jakie dokładnie przywileje otrzymają?

Będą prowadzić samowładną politykę finansową. Nie będą kontrolowani w żaden sposób przez innych pracowników uczelni. Proponowana ustawa przyznaje im też dowolność ruchów w polityce kadrowej uczelni. Oznacza to w praktyce, że rektorzy będą panami życia i śmierci naukowców. Będą dowolnie ustawiać reguły oceny i od tej oceny pracownik nie będzie mógł się odwołać. Najważniejsze: wokół uczelni zostanie wytworzony trwały układ oligarchiczny. Ustawa stwarza rady uczelni, takie quasi-rady nadzorcze, składające się głównie z osób spoza jednostek naukowych. To rady będą namaszczać kandydatów na rektorów i nadzorować politykę finansową. Formalnie członków do takich rad będzie wybierał senat, ale nie wiadomo, kto będzie przedstawiał kandydatów senatowi. To kolejny poważny mankament tej ustawy, który powinien być wyjaśniony.

Czy środowisko naukowe spodziewa się, kto znajdzie się w takich radach?

W kuluarach wre: ludzie Gowina w samorządach i rektorzy już ustalają, kto zasiądzie w jakiej radzie. Grozi nam, że byli rektorzy razem z „zaprzyjaźnionymi” samorządowcami będą namaszczać przyszłych rektorów i kontrolować obecnych. Minister Gowin planuje stworzyć bardzo korupcjogenny system, w którym establishment okołouczelniany będzie zabezpieczony w każdy możliwy sposób i będzie dzierżył w ręku wszystkie karty.

Co jest największym problemem polskich uczelni wyższych?

Toczy je feudalizm, z którego biorą się konformizm i nepotyzm. Trzeba zmienić te relacje władzy. Stąd nasze postulaty, które nazwaliśmy pakietem demokratycznym. Mogłyby one zapobiec wzmacnianiu klik uniwersyteckich. Postulujemy pełną jawność finansową, aby uczelnie publikowały w internecie wszystkie informacje finansowe dotyczące nagród czy rozdziału środków. To stanowi największe pole do nadużyć, zatem takie informacje powinny być dostępne publicznie. Uczelnie odmawiają udzielania tych informacji, zasłaniając się autonomią. A uniwersytety publiczne powinny być instytucjami w pełni przejrzystymi.

A inne propozycje komitetu?

Inny postulat dotyczy zmiany sposobu wyboru rektorów. Nie może być zgody na takie sytuacje jak obecnie – rektorzy nie prowadzą debat oraz wystawiany jest jeden kandydat na tę pozycję. To staje się powszechnym zjawiskiem, ponieważ decydenci poza zasięgiem maluczkich podejmują w kuluarach decyzję co do kandydata. Przykładowo na Uniwersytecie Warszawskim pojawiło się parę kandydatur, ale urzędujący rektor wygrał walkowerem, gdyż wszyscy się wycofali. Próbowaliśmy to zmienić, narzucić wyższe standardy. Podobne praktyki nie powinny mieć miejsca. Konieczne jest, aby kandydaci ujawniali się wcześniej, przykładowo cztery miesiące przed wyborami. Potrzebne jest, aby ogłaszali swój program, który następnie zawiśnie na stronach internetowych do wiadomości wszystkich oraz aby program zwycięzcy nie zniknął z takiej strony po przeprowadzonych wyborach. Preferowane byłyby otwarte debaty, nie tylko w gronie wąskiego establishmentu uczelnianego, ale też z udziałem studentów, doktorantów i pracowników naukowych, aby oni również mieli szansę wyrazić swoje potrzeby. To cywilizacyjne minimum.

Czy ministerstwo nie wzięło pod uwagę tych postulatów?

Jak mogłoby, skoro idzie w zupełnie odwrotną stronę, w stronę betonowania klik rządzących uczelniami? Właśnie z tego powodu ta reforma jest nie do przyjęcia. g

© Wszelkie prawa zastrzeżone

Okładka tygodnika WPROST: 5/2018
Więcej możesz przeczytać w 5/2018 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 5/2018 (1821)

  • Dziennikarze do piór, funkcjonariusze do funkcji 28 sty 2018, 20:00 Na moim osiedlu, czyli warszawskim Ursynowie, pasją osób zarządzających jedną z lokalnych telewizji jest tropienie przypadków łamania przepisów drogowych. W efekcie na facebookowym profilu lądują filmiki z kierowcami naruszającymi... 3
  • Niedyskrecje parlamentarne 28 sty 2018, 20:00 W PIS NARASTA NIEPOKÓJ W ZWIĄZKU Z DZIAŁALNOŚCIĄ JAROSŁAWA GOWINA, który intensywnie powiększa swój stan posiadania w parlamencie. Parlamentarzyści Prawa i Sprawiedliwości z przerażeniem patrzą, jak w ich okręgach pojawiają się... 6
  • Info radar 28 sty 2018, 20:00 Generał od reprywatyzacji Jan Śpiewak, lider stowarzyszenia Wolne Miasto Warszawa, złożył zawiadomienie do prokuratury. Chce, by śledczy wyjaśnili, jaką rolę w zwrotach warszawskich kamienic odegrał generał z czasów PRL i III RP.... 12
  • Światowe Forum Nierówności 28 sty 2018, 20:00 RAFAŁ GÓRSKI NAJBOGATSI I NAJBARDZIEJ WPŁYWOWI LUDZIE ŚWIATA WŁAŚNIE SPOTKALI SIĘ NA ŚWIATOWYM FORUM EKONOMICZNYM W DAVOS. Tylko czy na pewno rozmawiali o tym, co najważniejsze? 82 proc. majątku trafiło do 1 proc. najbogatszych ludzi w... 12
  • Idioci w krzakach 28 sty 2018, 20:00 JOACHIM BRUDZIŃSKI MA RACJĘ, DRWIĄC Z NAZIOLI, TYCH „IDIOTÓW W KRZAKACH” I ZARAZEM PRZYPOMINAJĄC, że w niejednym kraju Europy zupełnie zachodniej problem neofaszyzmu jest obiektywnie większy niż w Polsce. Kiedy antyprawica w kraju i... 14
  • Biało-Polacy 28 sty 2018, 20:00 O nazistowskich szkoleniach młodzieży w lasach pisaliśmy już 15 lat temu. Dziś uczestnicy tych kursów to dorośli ludzie. Dziesięć tysięcy nastolatków wyszkolą tego lata w Polsce neonaziści” – pisali w maju 2003 r. dziennikarze... 17
  • Kulisy odwołania Macierewicza 28 sty 2018, 20:00 Politycy PiS spodziewali się, że ludzie Antoniego Macierewicza zawistują teczkami. Mówiono nawet o domniemanych „kwitach na Morawieckich”. To miało się przyczynić do dymisji szefa MON. „Wprost” poznał kulisy sprawy. 20
  • Odsiadka czy rządzenie? 28 sty 2018, 20:00 Właśnie upadł w Rumunii gabinet premiera Michała Tudosego, po tym, jak władze rządzącej partii socjaldemokratycznej odmówiły mu dalszego poparcia. Tudose został szefem rządu ledwie pół roku temu, w efekcie wotum nieufności, jakie... 25
  • Jak pęka PiS 28 sty 2018, 20:00 Sprawa senatora Koguta pokazuje, że w obozie Zjednoczonej Prawicy królują nieufność, wzajemna niechęć i lęk o własną pozycję. 26
  • Pospolite poruszenie lewicy 28 sty 2018, 20:00 Barbara Nowacka i Robert Biedroń prawdopodobnie staną na czele nowej lewicowej formacji. Czy wyjdzie z tego wino czy ocet? 28
  • Walczący ze smogiem 28 sty 2018, 20:00 Rząd pracuje nad modelem walki zesmogiem. Pod lupę trafią 33 polskie miasta z najbardziej zanieczyszczonym powietrzem. Na razie na ten cel zaplanowano 180 mln zł. 32
  • Pomazańcy 28 sty 2018, 20:00 Myśliwy w Polsce ma więcej praw i przywilejów niż policjant. I nie ma się co dziwić, ma ważniejsze zadania. Nie tylko chroni polską przyrodę, głównie przed nią samą, ale przede wszystkim chroni polskich obywateli przed przyrodą.... 33
  • Minister uderza w regionalne uczelnie 28 sty 2018, 20:00 Po reformie Gowina regionalne uniwersytety spadną do rangi szkół licencjackich, a rektorzy zostaną panami życia i śmierci naukowców – alarmuje Aleksander Temkin. 34
  • Krajobraz po kolejnej bitwie o samorządy 28 sty 2018, 20:00 Zmiany w ordynacji wyborczej nie są efektem konsultacji PiS, bo ich nie było. Po prostu prezes przestraszył się możliwych skutków. 36
  • Organizujmy Polskę bez doktrynerstwa 28 sty 2018, 20:00 CYRYL EKIERSKI Zarządzanie państwem nie opiera się na jednej sprawdzonej recepturze. Na świecie koegzystują monarchie, dyktatury, republiki i inne formy sprawowania władzy – wbrew rozpowszechnionej tezie, że demokracja jest jedynym... 41
  • Aborcja nie w moim interesie 28 sty 2018, 20:00 ADRIAN FURMAN, osoba z niepełnosprawnością, przedsiębiorca, bloger, człowiek Jako osoba z niepełnosprawnością jestem zdeklarowanym przeciwnikiem aborcji. Powód? Nie jest to w moim interesie. Kropka. Zdaję sobie sprawę ze złożoności... 42
  • W cieniu swastyki 28 sty 2018, 20:00 Organizacje nazistowskie to w Polsce margines. Większym problemem jest parasol bezpieczeństwa, który władza roztacza nad środowiskami narodowymi sączącymi rasizm oraz agresję wobec obcych. 44
  • Babcie są zmęczone 28 sty 2018, 20:00 Chciałyby korzystać z życia, ale kto wychowa wnuki? Za emancypację babcie płacą wyrzutami sumienia. 49
  • Rolnik z aplikacją 28 sty 2018, 20:00 Jak zdjęcia robione z orbity okołoziemskiej pomagają polskim rolnikom. 51
  • Kuchenne rewolucje w szkole 28 sty 2018, 20:00 Dietetyczne posiłki przygotowywane na miejscu i 40-minutowa przerwa obiadowa – taką szkołę widzi minister Anna Zalewska. 52
  • Nowy rok według najbogatszych 28 sty 2018, 20:00 Jeden planuje odwiedzić operę w Omanie, drugi chciałby poprawić się w grze w golfa. Wszyscy chcą ze swoim biznesem silniej rozpychać się na zagranicznych rynkach. O plany na 2018 r. spytaliśmy bohaterów naszej listy 100 najbogatszych. 54
  • Dobry zwyczaj – wypożyczaj! 28 sty 2018, 20:00 Świadomość klientów bardzo się zmieniła. Znacznie wzrosły ich wymagania, a co za tym idzie, standard floty – mówi Agnieszka Drzymała-Feć, dyrektor sprzedaży w firmie Rentis. 60
  • Nasz drogi śnieg 28 sty 2018, 20:00 Każde ocieplenie przyprawia właścicieli narciarskich stoków o szybsze bicie serca. Śnieg zyskuje status białego złota. 62
  • Dłużnicy na gapę 28 sty 2018, 20:00 Rośnie liczba zadłużonych Polaków – w większości to osoby przed 35. rokiem życia. 65
  • Puszka Pandory 28 sty 2018, 20:00 Grecja od lat domaga się od Berlina wojennych reparacji i choć Niemcy konsekwentnie odrzucają te żądania, upór wyszedł jej na dobre. 66
  • Narodziny przywódcy 28 sty 2018, 20:00 Winston Churchill stał się ikoną alianckiego oporu w czasie II wojny światowej. Choć wcześniej nic nie zapowiadało, że to on będzie przywódcą, którego przemówienia porwą naród. 70
  • Po prostu meble 28 sty 2018, 20:00 Nowoczesny, minimalistyczny i skandynawski – to style, które rządzą w domach Polaków. 74
  • Biuro dobrze przemyślane 28 sty 2018, 20:00 Aż trzy czwarte kandydatów przy wyborze nowego pracodawcy bierze pod uwagę atrakcyjność jego biura. 76
  • Nie mam planu B 28 sty 2018, 20:00 Człowiek wiecznie szczęśliwy to jednostka chorobowa – przekonuje Edyta Olszówka i pyta, czy jesteśmy otwarci na drugą osobę. Po wybitnej roli teatralnej w „Elementarzu” aktorka wraca do kina w filmie „Plan B”. 78
  • Co jest (i było) grane 28 sty 2018, 20:00 Rock nigdy nie miał w Polsce łatwo. W PRL narodził się z trudem, potem próbowano go zamknąć w domu poprawczym. Na krótko wyrwał się na wolność, ale szybko utknął w klatce komercji. 82
  • Praca reżysera to nie wyczyn, to harówa 28 sty 2018, 20:00 Jeden z najciekawszych współczesnych reżyserów stworzył portret jednego z największych twórców filmu. Michel Hazanavicius opowiada nam o swoim filmie „Ja, Godard”. Wkrótce w kinach. 86
  • Wydarzenie 28 sty 2018, 20:00 WSPOMNIENIA Bard i pisarz O Stanisławie Grzesiuku było niedawno głośno za sprawą jego biografii napisanej przez Bartosza Janiszewskiego. Nic dziwnego, że teraz wydawca przypomina jego pierwszą książkę. To wspomnienia autora, który jako... 90
  • Film 28 sty 2018, 20:00 TRAGIKOMEDIA Kowbojska mentalność Nagrodzone czterema Złotymi Globami i nominowane do Oscarów w siedmiu kategoriach „Trzy billboardy” to ostatnio jeden z najzabawniejszych filmów. Ale w tej przywodzącej na myśl kino braci Coen... 92
  • Muzyka 28 sty 2018, 20:00 PŁYTA Pop mile widziany W NIEKOŃCZĄCEJ SIĘ DYSKUSJI NA TEMAT TEGO, dlaczego rozgłośnie radiowe nie prezentują nowych polskich twórców, pojawia się często argument, że brak jest przebojowej, dobrze zaaranżowanej i zagranej muzyki pop.... 93
  • Książka 28 sty 2018, 20:00 TEATR Lupa do czytania Łukasz Maciejewski, „Lupa. Koniec świata wartości”, PWSFTViT w Łodzi Podczas egzaminów do łódzkiej Filmówki Krystian Lupa usłyszał, że jest beztalenciem – na szczęście dla polskiego teatru. Dziś ta sama... 94
  • Kalejdoskop 28 sty 2018, 20:00 WYSTAWA Zamiast Mony Lisy Łódź pozazdrościła Warszawie „Kopernika” i w murach dawnej elektrowni stworzyła centrum naukowo-kulturalne EC1. Nikt tak jak da Vinci nie nadaje się na bohatera tutejszej wystawy. Z jednej strony niewątpliwie... 95
  • Kulturalna trzynastka 28 sty 2018, 20:00 Anna Jadowska REŻYSERKA FILMÓW „TERAZ JA” I „Z MIŁOŚCI”. POD KONIEC ZESZŁEGO ROKU PREMIERĘ MIAŁY JEJ „DZIKIE RÓŻE” 1. Najbardziej znienawidzona lektura? Instrukcje obsługi. 2. Którym bohaterem z literatury chciałabyś być... 96
  • Norylsk. Piękno i zło 28 sty 2018, 20:00 MICHAŁ WITKOWSKI Kto był już wszędzie i wszystko widział, kto jest turystą zblazowanym, hipsterskim, na kogo już nie działają wizje błękitnych mórz i drinków z wisienką pitych przy jacuzzi, kto już nie kolekcjonuje mil i nie... 97
  • Rząd w RFN? Może już za dwa miesiące... 28 sty 2018, 20:00 Nie chcę się chwalić, ale tuż po ostatnich wyborach w Niemczech w tekście opublikowanym w „Gazecie Polskiej Codziennie”, gdy wszyscy mówili, że powstanie „jamajska koalicja” (CDU/CSU, liberałowie i Zieloni), ja upierałem się, że... 98

ZKDP - Nakład kontrolowany