Kuchenne rewolucje w szkole

Kuchenne rewolucje w szkole

Posiłki przygotowywane dla polskich żołnierzy
Posiłki przygotowywane dla polskich żołnierzy / Źródło: Facebook / Żarcie w wojsku
Dietetyczne posiłki przygotowywane na miejscu i 40-minutowa przerwa obiadowa – taką szkołę widzi minister Anna Zalewska.

Na ministerialnych korytarzach mówi się, że powrót szkolnych stołówek miałby być poprzedzony dużą kampanią promocyjną. Lubiany kucharz celebryta miałby zrobić tour po szkołach, by zachęcić dzieciaki do zdrowej kuchni, a przy okazji pokazać szkolnym kucharzom, jak przygotowywać proste i atrakcyjne dietetyczne posiłki. Pomysł nie jest nowy. Kilkanaście lat temu znany zapewne wszystkim miłośnikom jedzenia Jamie Oliver wypowiedział wojnę niezdrowym nawykom żywieniowym młodych Brytyjczyków. Program „Jamie w szkolnej stołówce” okazał się na Wyspach hitem, który w efekcie przyczynił się do zmiany polityki żywieniowej tamtejszej oświaty. Brytyjski rząd po kampanii społecznej, która rozpoczęła się dzięki programowi Olivera, wyasygnował 280 mln funtów na zmiany w szkolnym żywieniu uczniów. W trakcie realizacji programu brytyjski kucharz celebryta odkrywał, że dzieci nie znają nazw warzyw lub że niewielka londyńska szkoła tygodniowo konsumuje ćwierć tony frytek. Rząd brytyjski zaalarmowały wówczas statystyki wykazujące wzrost nadwagi u dzieci, która prowadzi do zwiększenia – w postępie geometrycznym – wydatków państwa na leczenie związanych z nią chorób. Z tym samym mierzymy się dziś w Polsce. Badania pokazują, że problem z nadwagą lub otyłością ma już blisko co czwarty uczeń (22,5 proc. – Instytut Żywienia i Żywności, 2015 r.). W połowie lat 90. ubiegłego wieku dotyczył on ok. 9 proc. uczącej się populacji. 10 lat temu – ok. 16 proc. Próbę zmian szkolnych nawyków żywieniowych w 2014 r. podjęły wspólnie resorty zdrowia i edukacji.

Wprowadzono jednak tak restrykcyjne regulacje, że projekt zamienił się w groteskę. Z dnia na dzień ze szkół zniknął cukier do herbaty, do obiadów serwowano niesolone ziemniaki. Minister Anna Zalewska doprowadziła do zliberalizowania przepisów. Teraz zgłasza pomysł na to, jak zadbać o zdrowe jedzenie w szkołach. Z naszych ustaleń wynika, że koncepcja Zalewskiej idzie w innym kierunku niż wprowadzanie ostrych ograniczeń w asortymencie szkolnych sklepików. Rozważa się powszechne przywrócenie stołówek, które serwowałyby dietetyczne i tanie posiłki gotowane na miejscu. Na razie w ponad połowie szkół stołówek nie ma wcale. Kilkanaście dni temu minister edukacji na spotkaniu z dziennikarzami mówiła, że będzie lobbować za doposażeniem szkół w kuchnie i stołówki z budżetowych pieniędzy. Pytana o szczegóły Zalewska ucięła dyskusję, mówiąc, że opowie o nich w maju. Jak twierdzi jeden z wpływowych polityków PiS, nie jest wykluczone, że pieniądze na ten cel się znajdą. – Umocowanie Beaty Szydło jako wicepremiera ds. społecznych oznacza, że PiS wciąż będzie wrażliwy na te tematy. W kontekście zbliżających się wyborów samorządowych czy parlamentarnych wszelkie tematy wzmacniające rolę opiekuńczą szkoły są zawsze poważnie traktowane – słyszymy. Z naszych informacji wynika, że równolegle rozważana jest koncepcja, według której szkoła w konkursie wybierałaby firmę gastronomiczną. Nie chodzi tu jednak o zwykły catering. Za możliwość świadczenia długookresowej usługi firma musiałaby np. doposażyć szkołę w kuchnię i stołówkę, by przygotowywać posiłki na miejscu.

Okazuje się, że szkolne obiady nie muszą być drogie. Doskonałym przykładem jest Publiczne Gimnazjum nr 2 w Łasku. Choć trudno w to uwierzyć, dwudaniowy obiad kosztuje tam 3 zł. Za miesięczny abonament w styczniu rodzice płacili 54 zł. Co więcej, w tej cenie szkoła oferuje posiłki na bazie produktów z ekologicznych upraw. Jak to się robi, opowiada intendentka Jadwiga Bajzert. – Co roku kontraktujemy całoroczne dostawy bezpośrednio u rolników. Dzięki temu mamy gwarancję stałej ceny i rozwiązany problem transportu. Nie kupujemy żadnych mrożonych produktów. Kopytka, pyzy czy naleśniki kuchnia przygotowuje na miejscu – mówi intendentka. Pieniądze od uczniów bilansują wsad do kotła. Szkoła płaci jedynie kucharkom. Kuchnia łaskiego gimnazjum zdobyła taką popularność, że gotuje także posiłki dla uczniów z pobliskich Wrzeszczewic. Niestety tego typu przykłady nie są regułą w polskich szkołach.

Jak pokazują kontrole prowadzone przez różne służby, szczególnie źle jest tam, gdzie szkoły zdecydowały się na catering. Kilka dni temu inspekcja handlowa opublikowała raport z działalności 83 tego typu firm gotujących m.in. dla szkół. U 70 proc. skontrolowanych przedsiębiorców wykryto nieprawidłowości. W pogoni za zyskiem używano przeterminowanej żywności, stosowano tańsze zamienniki czy zaniżano wielkość porcji. Na przykład masło zastępowano miksem tłuszczowym, a kakao czy jogurty produktami kakaoi jogurtopodobnymi. Gimnazjalistom, którzy zapłacili za naleśniki o wadze 250 g, serwowano o połowę mniejsze, podobnie było z kotletami. Jedna z firm porcję owoców zastępowała herbatką owocową. W magazynach kontrolerzy natknęli się na przeterminowane produkty, na przykład mięso, którego termin spożycia upłynął blisko dwa tygodnie wcześniej. Jak pokazują kontrole NIK, w szkołach, które przeszły na catering, z roku na rok o kilka-, kilkanaście procent maleje liczba uczniów korzystających z posiłku.

Z ubiegłorocznej informacji izby wynika, że tam, gdzie szkoła prowadzi własną kuchnię, obiady jada średnio 53 proc. uczniów, a tam, gdzie jedzenie jest dostarczane przez firmę cateringową, je co czwarty. Najmniej atrakcyjna jest oferta ajencyjna, cena tych obiadów bywa nawet pięciokrotnie wyższa od ceny szkolnych kuchni. W szkołach obsługiwanych przez ajentów z obiadów korzysta średnio ok. 7 proc. uczniów. Jest jeszcze jedno zagadnienie, z którym chce się zmierzyć minister Zalewska. To wydłużenie czasu przerwy obiadowej do 40 minut, by uczniowie mogli w spokoju zjeść posiłek. To kolejny problem, na który wskazuje NIK. W 11 na 20 skontrolowanych przez izbę szkołach uczniowie mieli mniej niż 20 minut na zjedzenie obiadu. Najczęściej były to przerwy 15lub nawet 10-minutowe. W jednej ze szkół w ciągu 10 minut na stołówce liczącej 90 miejsc wydano przeszło 100 obiadów. Inne szkoły radziły sobie w ten sposób, że rozłożyły wydawanie obiadów na kilka przerw. W jednej z placówek obiady serwowano już kwadrans po dziewiątej. W Wielkiej Brytanii wprowadzenie rządowych programów naprawczych zajęło kilka lat. Fundacja Jamiego Olivera kontroluje tę reformę do dziś. g

© Wszelkie prawa zastrzeżone

Okładka tygodnika WPROST: 5/2018
Więcej możesz przeczytać w 5/2018 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 5/2018 (1821)

  • Dziennikarze do piór, funkcjonariusze do funkcji 28 sty 2018, 20:00 Na moim osiedlu, czyli warszawskim Ursynowie, pasją osób zarządzających jedną z lokalnych telewizji jest tropienie przypadków łamania przepisów drogowych. W efekcie na facebookowym profilu lądują filmiki z kierowcami naruszającymi... 3
  • Niedyskrecje parlamentarne 28 sty 2018, 20:00 W PIS NARASTA NIEPOKÓJ W ZWIĄZKU Z DZIAŁALNOŚCIĄ JAROSŁAWA GOWINA, który intensywnie powiększa swój stan posiadania w parlamencie. Parlamentarzyści Prawa i Sprawiedliwości z przerażeniem patrzą, jak w ich okręgach pojawiają się... 6
  • Info radar 28 sty 2018, 20:00 Generał od reprywatyzacji Jan Śpiewak, lider stowarzyszenia Wolne Miasto Warszawa, złożył zawiadomienie do prokuratury. Chce, by śledczy wyjaśnili, jaką rolę w zwrotach warszawskich kamienic odegrał generał z czasów PRL i III RP.... 12
  • Światowe Forum Nierówności 28 sty 2018, 20:00 RAFAŁ GÓRSKI NAJBOGATSI I NAJBARDZIEJ WPŁYWOWI LUDZIE ŚWIATA WŁAŚNIE SPOTKALI SIĘ NA ŚWIATOWYM FORUM EKONOMICZNYM W DAVOS. Tylko czy na pewno rozmawiali o tym, co najważniejsze? 82 proc. majątku trafiło do 1 proc. najbogatszych ludzi w... 12
  • Idioci w krzakach 28 sty 2018, 20:00 JOACHIM BRUDZIŃSKI MA RACJĘ, DRWIĄC Z NAZIOLI, TYCH „IDIOTÓW W KRZAKACH” I ZARAZEM PRZYPOMINAJĄC, że w niejednym kraju Europy zupełnie zachodniej problem neofaszyzmu jest obiektywnie większy niż w Polsce. Kiedy antyprawica w kraju i... 14
  • Biało-Polacy 28 sty 2018, 20:00 O nazistowskich szkoleniach młodzieży w lasach pisaliśmy już 15 lat temu. Dziś uczestnicy tych kursów to dorośli ludzie. Dziesięć tysięcy nastolatków wyszkolą tego lata w Polsce neonaziści” – pisali w maju 2003 r. dziennikarze... 17
  • Kulisy odwołania Macierewicza 28 sty 2018, 20:00 Politycy PiS spodziewali się, że ludzie Antoniego Macierewicza zawistują teczkami. Mówiono nawet o domniemanych „kwitach na Morawieckich”. To miało się przyczynić do dymisji szefa MON. „Wprost” poznał kulisy sprawy. 20
  • Odsiadka czy rządzenie? 28 sty 2018, 20:00 Właśnie upadł w Rumunii gabinet premiera Michała Tudosego, po tym, jak władze rządzącej partii socjaldemokratycznej odmówiły mu dalszego poparcia. Tudose został szefem rządu ledwie pół roku temu, w efekcie wotum nieufności, jakie... 25
  • Jak pęka PiS 28 sty 2018, 20:00 Sprawa senatora Koguta pokazuje, że w obozie Zjednoczonej Prawicy królują nieufność, wzajemna niechęć i lęk o własną pozycję. 26
  • Pospolite poruszenie lewicy 28 sty 2018, 20:00 Barbara Nowacka i Robert Biedroń prawdopodobnie staną na czele nowej lewicowej formacji. Czy wyjdzie z tego wino czy ocet? 28
  • Walczący ze smogiem 28 sty 2018, 20:00 Rząd pracuje nad modelem walki zesmogiem. Pod lupę trafią 33 polskie miasta z najbardziej zanieczyszczonym powietrzem. Na razie na ten cel zaplanowano 180 mln zł. 32
  • Pomazańcy 28 sty 2018, 20:00 Myśliwy w Polsce ma więcej praw i przywilejów niż policjant. I nie ma się co dziwić, ma ważniejsze zadania. Nie tylko chroni polską przyrodę, głównie przed nią samą, ale przede wszystkim chroni polskich obywateli przed przyrodą.... 33
  • Minister uderza w regionalne uczelnie 28 sty 2018, 20:00 Po reformie Gowina regionalne uniwersytety spadną do rangi szkół licencjackich, a rektorzy zostaną panami życia i śmierci naukowców – alarmuje Aleksander Temkin. 34
  • Krajobraz po kolejnej bitwie o samorządy 28 sty 2018, 20:00 Zmiany w ordynacji wyborczej nie są efektem konsultacji PiS, bo ich nie było. Po prostu prezes przestraszył się możliwych skutków. 36
  • Organizujmy Polskę bez doktrynerstwa 28 sty 2018, 20:00 CYRYL EKIERSKI Zarządzanie państwem nie opiera się na jednej sprawdzonej recepturze. Na świecie koegzystują monarchie, dyktatury, republiki i inne formy sprawowania władzy – wbrew rozpowszechnionej tezie, że demokracja jest jedynym... 41
  • Aborcja nie w moim interesie 28 sty 2018, 20:00 ADRIAN FURMAN, osoba z niepełnosprawnością, przedsiębiorca, bloger, człowiek Jako osoba z niepełnosprawnością jestem zdeklarowanym przeciwnikiem aborcji. Powód? Nie jest to w moim interesie. Kropka. Zdaję sobie sprawę ze złożoności... 42
  • W cieniu swastyki 28 sty 2018, 20:00 Organizacje nazistowskie to w Polsce margines. Większym problemem jest parasol bezpieczeństwa, który władza roztacza nad środowiskami narodowymi sączącymi rasizm oraz agresję wobec obcych. 44
  • Babcie są zmęczone 28 sty 2018, 20:00 Chciałyby korzystać z życia, ale kto wychowa wnuki? Za emancypację babcie płacą wyrzutami sumienia. 49
  • Rolnik z aplikacją 28 sty 2018, 20:00 Jak zdjęcia robione z orbity okołoziemskiej pomagają polskim rolnikom. 51
  • Kuchenne rewolucje w szkole 28 sty 2018, 20:00 Dietetyczne posiłki przygotowywane na miejscu i 40-minutowa przerwa obiadowa – taką szkołę widzi minister Anna Zalewska. 52
  • Nowy rok według najbogatszych 28 sty 2018, 20:00 Jeden planuje odwiedzić operę w Omanie, drugi chciałby poprawić się w grze w golfa. Wszyscy chcą ze swoim biznesem silniej rozpychać się na zagranicznych rynkach. O plany na 2018 r. spytaliśmy bohaterów naszej listy 100 najbogatszych. 54
  • Dobry zwyczaj – wypożyczaj! 28 sty 2018, 20:00 Świadomość klientów bardzo się zmieniła. Znacznie wzrosły ich wymagania, a co za tym idzie, standard floty – mówi Agnieszka Drzymała-Feć, dyrektor sprzedaży w firmie Rentis. 60
  • Nasz drogi śnieg 28 sty 2018, 20:00 Każde ocieplenie przyprawia właścicieli narciarskich stoków o szybsze bicie serca. Śnieg zyskuje status białego złota. 62
  • Dłużnicy na gapę 28 sty 2018, 20:00 Rośnie liczba zadłużonych Polaków – w większości to osoby przed 35. rokiem życia. 65
  • Puszka Pandory 28 sty 2018, 20:00 Grecja od lat domaga się od Berlina wojennych reparacji i choć Niemcy konsekwentnie odrzucają te żądania, upór wyszedł jej na dobre. 66
  • Narodziny przywódcy 28 sty 2018, 20:00 Winston Churchill stał się ikoną alianckiego oporu w czasie II wojny światowej. Choć wcześniej nic nie zapowiadało, że to on będzie przywódcą, którego przemówienia porwą naród. 70
  • Po prostu meble 28 sty 2018, 20:00 Nowoczesny, minimalistyczny i skandynawski – to style, które rządzą w domach Polaków. 74
  • Biuro dobrze przemyślane 28 sty 2018, 20:00 Aż trzy czwarte kandydatów przy wyborze nowego pracodawcy bierze pod uwagę atrakcyjność jego biura. 76
  • Nie mam planu B 28 sty 2018, 20:00 Człowiek wiecznie szczęśliwy to jednostka chorobowa – przekonuje Edyta Olszówka i pyta, czy jesteśmy otwarci na drugą osobę. Po wybitnej roli teatralnej w „Elementarzu” aktorka wraca do kina w filmie „Plan B”. 78
  • Co jest (i było) grane 28 sty 2018, 20:00 Rock nigdy nie miał w Polsce łatwo. W PRL narodził się z trudem, potem próbowano go zamknąć w domu poprawczym. Na krótko wyrwał się na wolność, ale szybko utknął w klatce komercji. 82
  • Praca reżysera to nie wyczyn, to harówa 28 sty 2018, 20:00 Jeden z najciekawszych współczesnych reżyserów stworzył portret jednego z największych twórców filmu. Michel Hazanavicius opowiada nam o swoim filmie „Ja, Godard”. Wkrótce w kinach. 86
  • Wydarzenie 28 sty 2018, 20:00 WSPOMNIENIA Bard i pisarz O Stanisławie Grzesiuku było niedawno głośno za sprawą jego biografii napisanej przez Bartosza Janiszewskiego. Nic dziwnego, że teraz wydawca przypomina jego pierwszą książkę. To wspomnienia autora, który jako... 90
  • Film 28 sty 2018, 20:00 TRAGIKOMEDIA Kowbojska mentalność Nagrodzone czterema Złotymi Globami i nominowane do Oscarów w siedmiu kategoriach „Trzy billboardy” to ostatnio jeden z najzabawniejszych filmów. Ale w tej przywodzącej na myśl kino braci Coen... 92
  • Muzyka 28 sty 2018, 20:00 PŁYTA Pop mile widziany W NIEKOŃCZĄCEJ SIĘ DYSKUSJI NA TEMAT TEGO, dlaczego rozgłośnie radiowe nie prezentują nowych polskich twórców, pojawia się często argument, że brak jest przebojowej, dobrze zaaranżowanej i zagranej muzyki pop.... 93
  • Książka 28 sty 2018, 20:00 TEATR Lupa do czytania Łukasz Maciejewski, „Lupa. Koniec świata wartości”, PWSFTViT w Łodzi Podczas egzaminów do łódzkiej Filmówki Krystian Lupa usłyszał, że jest beztalenciem – na szczęście dla polskiego teatru. Dziś ta sama... 94
  • Kalejdoskop 28 sty 2018, 20:00 WYSTAWA Zamiast Mony Lisy Łódź pozazdrościła Warszawie „Kopernika” i w murach dawnej elektrowni stworzyła centrum naukowo-kulturalne EC1. Nikt tak jak da Vinci nie nadaje się na bohatera tutejszej wystawy. Z jednej strony niewątpliwie... 95
  • Kulturalna trzynastka 28 sty 2018, 20:00 Anna Jadowska REŻYSERKA FILMÓW „TERAZ JA” I „Z MIŁOŚCI”. POD KONIEC ZESZŁEGO ROKU PREMIERĘ MIAŁY JEJ „DZIKIE RÓŻE” 1. Najbardziej znienawidzona lektura? Instrukcje obsługi. 2. Którym bohaterem z literatury chciałabyś być... 96
  • Norylsk. Piękno i zło 28 sty 2018, 20:00 MICHAŁ WITKOWSKI Kto był już wszędzie i wszystko widział, kto jest turystą zblazowanym, hipsterskim, na kogo już nie działają wizje błękitnych mórz i drinków z wisienką pitych przy jacuzzi, kto już nie kolekcjonuje mil i nie... 97
  • Rząd w RFN? Może już za dwa miesiące... 28 sty 2018, 20:00 Nie chcę się chwalić, ale tuż po ostatnich wyborach w Niemczech w tekście opublikowanym w „Gazecie Polskiej Codziennie”, gdy wszyscy mówili, że powstanie „jamajska koalicja” (CDU/CSU, liberałowie i Zieloni), ja upierałem się, że... 98

ZKDP - Nakład kontrolowany