Nasz drogi śnieg

Nasz drogi śnieg

Rodzinne ferie
Rodzinne ferie
Każde ocieplenie przyprawia właścicieli narciarskich stoków o szybsze bicie serca. Śnieg zyskuje status białego złota.

Pan Maciek, współwłaściciel pensjonatu i orczykowego wyciągu narciarskiego na Dolnym Śląsku, cieszy się, że zakazano handlu w niedziele. Liczy, że przyciągnie to ludzi na stok w świąteczne dni. Przynajmniej tak wynika z jego doświadczeń. Poza świętami największy ruch w pensjonacie i na stoku jest wtedy, gdy termometry wskazują -2 st. C, drogi są przejezdne, a trawniki delikatnie przyprószone. Jeśli do tego dojdzie słońce, to już ideał. Niestety, w tym roku niewiele było takich dni, a przez okres świąteczno-sylwestrowy udało mu się zarobić dopiero na rachunki. Zyski być może się pojawią, o ile nie będzie więcej takich sytuacji, gdy zaraz po deszczowych Trzech Królach musiał zamknąć wyciąg. To nie była łatwa decyzja, ale tak siąpiło, że woda stała na cienkiej warstwie sztucznego śniegu.

W efekcie pan Maciej musiał skalkulować, czy bardziej mu się opłaca odpalić dwie armatki i na szybko dośnieżyć stok, czy skupić się na porządnym dośnieżeniu przed feriami i poświęcić na to nadchodzący weekend. Aby sztuczne naśnieżanie miało sens, na zewnątrz musi być ok. -5 st. C i najlepiej bezwietrznie. Wtedy maszyny pracują najwydajniej, wytworzony śnieg jest gęsty i może przetrzymać skoki temperatur. – Armatka śnieżna działa jak spryskiwacz o dużej mocy. Silny wiatr potrafi ją oblodzić, unieruchomić albo kierować śnieg w złe miejsca. A tego byśmy nie chcieli, bo i bez tego koszty są duże – wyjaśnia właściciel pensjonatu. Nowa armatka kosztuje nawet 100 tys. zł. Używana – od kilkunastu do kilkudziesięciu tysięcy. Wydatki na jej użytkowanie to już sprawa indywidualna i zależy od wielu czynników, takich jak ilość zużywanych wody i prądu, pogoda itp. W przypadku stoku pana Macieja godzina pracy armatki to koszt rzędu 300 zł. – Klient zupełnie tego nie zauważa, a przy tym oczekuje standardów europejskich, co zresztą zrozumiałe. Jednak przez problemy ze śniegiem naturalnym jest nam coraz trudniej sprostać tym oczekiwaniom – opowiada pan Maciej. Dlatego stale myśli o drugiej nodze dla swojego biznesu, poza sezonem zimowym, czyli organizacji imprez.

EFEKT ŚNIEGOWEJ KULI

Problemy ze śniegiem nie dotyczą tylko Polski. W Alpach w sezonie 2016/2017 odnotowanonajwiększy w tym stuleciu spadek opadów i pokrywy śnieżnej. Co prawda w połowie stycznia wystąpiły największe od 20 lat opady śniegu, a świat obiegły obrazki wielkich tego świata przebijających się przez zaspy, aby dotrzeć na Forum Ekonomiczne w Davos. To jednak tylko wyjątek potwierdzający regułę. – W Alpach, gdzie od lat monitoruje się sytuację, badacze zaobserwowali, że podnosi się linia śniegu, minimalna wysokość, powyżej której można liczyć na pewny śnieg. Dziś to 1200 m n.p.m. Według badaczy, jeśli nie ograniczymy emisji dwutlenku węgla, do 2050 r. linia śniegu podniesie się do 1800 m n.p.m. – opowiada Joanna Mieszkowicz, prezes Fundacji Aeris Futuro, której misją jest przeciwdziałanie globalnym zmianom klimatu. Jak szacuje Europejska Agencja Środowiska, od lat 70. XX w. średnia długość okresu śnieżenia na półkuli północnej skraca się o pięć dni na dekadę. W rezultacie spora część alpejskich ośrodków narciarskich może przestać funkcjonować. Davos leży na 1560 m n.p.m. i jest najwyżej położonym miastem w Europie. Szacuje się, że liczba szwajcarskich górskich kurortów z ponad 200 zmaleje do 100. Jeszcze gorzej ma być w Austrii, we Włoszech i na Słowacji, a także w Polsce, gdzie zimowe kurorty położone są niżej. To zdecydowanie kiepska wiadomość dla prawie 300 tys. jeżdżących na nartach Polaków (szacunki Polskiej Organizacji Turystycznej) oraz narciarskiego biznesu, górskich regionów i całej gospodarki. Jeszcze kilka lat temu co ósmy z badanych do raportu „Zimowe destynacje narciarskie” (ARC Rynek i Opinia) wybierał Polskę z ok. 200 ośrodkami narciarskimi. Dziś sytuacja z roku na rok zmienia się na korzyść Alp, a nawet Czech czy Słowacji.

ZNIKAJĄCY ŚNIEG

W XXI w. śnieg staje się towarem deficytowym. Dlatego po sezonie zimowym szwajcarskie lodowce (np. Titlis) okrywane są specjalnymi płachtami termoizolacyjnymi, które odbijają nawet 80 proc. promieni słonecznych i o 60 proc. zmniejszają proces topnienia lodowców. Zdecydowana większość wysiłków ośrodków żyjących ze sportów zimowych koncentruje się na sztucznym naśnieżaniu. W Davos jeszcze 20 lat temu można było spotkać pojedyncze armatki śnieżne, a w całej Szwajcarii sztucznie naśnieżano ok. 10 proc. stoków. Obecnie działa tam sterowany komputerowo system kontrolujący prawie 400 maszyn, które ruszają w październiku. W USA sztuczne naśnieżanie to już standard – używa go 88 proc. z 300 ośrodków należących do National Ski Areas Association. W Polsce praktycznie każdy ośrodek narciarski potrzebuje instalacji i urządzeń naśnieżających. Wyjątkiem jest Kasprowy Wierch, choć z powodu braku instalacji naśnieżającej sezon otwierany jest tam nierzadko dopiero w styczniu. W śnieżnym biznesie nie chodzi o zwykłe armatki śniegowe, ale o skomplikowane systemy naśnieżania stoków i tras narciarskich (zbiorniki z wodą, chłodnice, pompy, kompresory, armatki i lance), które w niczym nie przypominają pierwszej armatki skonstruowanej w 1950 r. w USA przez wspólników firmy Tey Manufacturing Company of Milford – z kompresora, dyszy i węża ogrodowego. Dziś możliwe staje się uprawianie narciarstwa na odkrytych stokach nawet latem, czego przykładem może być polska Beskid Sport Arena w Szczyrku.

Zaopatrzyła ją polska firma Supersnow, plasująca się w czołówce dostawców urządzeń naśnieżających. Firma działa od 2000 r., a zaczynała od serwisowania i remontowania urządzeń naśnieżających. Pierwszymi klientami były sąsiadujące z nią ośrodki. Supersnow swoje technologie wykorzystuje m.in. na austriackim lodowcu Pitztal. Wśród nich jest Fabryka Śniegu. Od kilku lat podobne rozwiązanie oferuje włoska TechnoAlpin. Produkcja śniegu odbywa się w wielkim kontenerze, gdzie wydajny wymiennik ciepła schładza wodę do punktu zamarzania. Obieg chłodzenia pozostaje zamknięty, co umożliwia wytwarzanie śniegu przy każdej temperaturze na zewnątrz. Płatki są suche, całkowicie zamrożone i dlatego długo się topią. Przy czym SnowFactory nie ma zastępować tradycyjnych systemów naśnieżania, a je wspomagać. Używana jest głównie podczas imprez w dużych miastach, np. podczas Pucharu Świata w narciarstwie alpejskim w chorwackim Sljeme. W Polsce testuje ją m.in. Karpacz, instalację rozważa Dolnośląskie Centrum Sportów Jakuszyce. Powstaje tam jeden z najnowocześniejszych w Polsce i w Europie Środkowej ośrodków narciarstwa biegowego i biatlonu. Budowa potrwa trzy lata i ma kosztować do 100 mln zł. To tam będą się odbywać takie prestiżowe imprezy sportowe, jak puchar świata w narciarstwie biegowym. Pociąga to za sobą konieczność posiadania dobrze przygotowanych tras nie tylko w wysokim sezonie, czyli okresie grudzień–luty. Federacji narciarskich nie interesują pogodowe perturbacje. Śnieg ma być, i już. Inaczej organizatorom imprez grożą wysokie kary. – Wybór technologii naśnieżania zależy wyłącznie od zdolności finansowych właścicieli obiektu. Każdy taki system, obojętnie, czy to są armatki, czy fabryki śniegu, jest nieprawdopodobnie kosztowny. Chodzi o ogromne zużycie wody i energii elektrycznej – tłumaczy Waldemar Skórski z realizującego inwestycję Dolnośląskiego Parku Innowacji i Nauki. Kurorty w USA połowę wydatków na prąd przeznaczają na sztuczne naśnieżanie, a jeden sezon narciarski w Alpach pochłania niemal tyle wody, ile rocznie zużywa duże miasto.

– W cenie skipassu w Tyrolu 50 proc. to koszt przygotowania i obsługi stoków, a tylko 25 proc. to koszt wyciągów – szacuje Joanna Mieszkowicz. Średnio metr sześcienny technicznego śniegu kosztuje od 3 do 5 euro. Z danych Tatry Mountain Resorts, właściciela stacji: Tatrzańska Łomnica, Jasná pod Chopokiem, Szpindlerowy Mlyn i Szczyrkowski Ośrodek Narciarski, wynika, że pokrycie warstwą śniegu o grubości 0,5 m kilometrowej trasy o szerokości 60 m to jednorazowy koszt 20-30 tys. zł. W zależności od pogody naśnieżania trzeba powtarzać, a także codziennie (a nawet dwa razy dziennie) wyrównywać powierzchnię stoku ratrakami. Drogo pozyskany surowiec nie może się tak po prostu rozpuścić. W Alpach stosuje się więc wspomniane magazyny śniegu. Z szacunków Skórskiego wynika, że system sztucznego naśnieżania obiektu Polany Jakuszyckiej będzie kosztował od 2 do 4 mln zł. Alternatywą może być magazyn śniegu. Na koniec sezonu zwozi się pozostały na trasach śnieg na wielką pryzmę, którą okłada się termoizolacją. Przygotowanie infrastruktury pod magazyn śniegu, czyli obramowania z odpływem wody, to koszt rzędu 300-400 tys. zł. Trzeba tylko tę wielką górę każdego roku przy użyciu koparek i ciężarówek rozwieźć po trasach narciarskich. Też za niemałe pieniądze. Skórski zwraca uwagę na inną ważną rzecz związaną z instalowaniem systemów naśnieżania. – Większość zimowych obiektów sportowych znajduje się w obszarze o chronionym krajobrazie, z chronionymi gatunkami zwierząt i roślin. A regionalne dyrekcje ochrony środowiska uważają naśnieżanie za największe zło, które negatywnie oddziałuje na faunę i florę, bo np. w niektórych systemach do produkcji śniegu używa się środków chemicznych. Każda tego typu instalacja wymaga raportów i decyzji środowiskowych, co trwa czasem miesiącami lub latami. Dlatego Dolnośląskie Centrum Sportów Jakuszyce powstaje niezależnie od systemów naśnieżania, do których dokumentacja przygotowywana jest równolegle – dodaje. Punkt widzenia regionalnych dyrekcji ochrony środowiska rozumie Joanna Mieszkowicz. – Produkując sztuczny śnieg, pogłębiamy ocieplenie klimatyczne, bo gros energii potrzebnej do jego produkcji wciąż pochodzi z zasobów nieodnawialnych, w tym węgla – wylicza. Ten proces można minimalizować, czerpiąc prąd ze źródeł odnawialnych, np. wody. Taki ekologiczny śnieg powstaje m.in. w szwajcarskim kurorcie Melchsee-Frutt. Ale wykorzystanie odnawialnych źródeł energii to w Polsce zupełnie osobna historia. g

© Wszelkie prawa zastrzeżone

Okładka tygodnika WPROST: 5/2018
Więcej możesz przeczytać w 5/2018 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 5/2018 (1821)

  • Dziennikarze do piór, funkcjonariusze do funkcji 28 sty 2018, 20:00 Na moim osiedlu, czyli warszawskim Ursynowie, pasją osób zarządzających jedną z lokalnych telewizji jest tropienie przypadków łamania przepisów drogowych. W efekcie na facebookowym profilu lądują filmiki z kierowcami naruszającymi... 3
  • Niedyskrecje parlamentarne 28 sty 2018, 20:00 W PIS NARASTA NIEPOKÓJ W ZWIĄZKU Z DZIAŁALNOŚCIĄ JAROSŁAWA GOWINA, który intensywnie powiększa swój stan posiadania w parlamencie. Parlamentarzyści Prawa i Sprawiedliwości z przerażeniem patrzą, jak w ich okręgach pojawiają się... 6
  • Info radar 28 sty 2018, 20:00 Generał od reprywatyzacji Jan Śpiewak, lider stowarzyszenia Wolne Miasto Warszawa, złożył zawiadomienie do prokuratury. Chce, by śledczy wyjaśnili, jaką rolę w zwrotach warszawskich kamienic odegrał generał z czasów PRL i III RP.... 12
  • Światowe Forum Nierówności 28 sty 2018, 20:00 RAFAŁ GÓRSKI NAJBOGATSI I NAJBARDZIEJ WPŁYWOWI LUDZIE ŚWIATA WŁAŚNIE SPOTKALI SIĘ NA ŚWIATOWYM FORUM EKONOMICZNYM W DAVOS. Tylko czy na pewno rozmawiali o tym, co najważniejsze? 82 proc. majątku trafiło do 1 proc. najbogatszych ludzi w... 12
  • Idioci w krzakach 28 sty 2018, 20:00 JOACHIM BRUDZIŃSKI MA RACJĘ, DRWIĄC Z NAZIOLI, TYCH „IDIOTÓW W KRZAKACH” I ZARAZEM PRZYPOMINAJĄC, że w niejednym kraju Europy zupełnie zachodniej problem neofaszyzmu jest obiektywnie większy niż w Polsce. Kiedy antyprawica w kraju i... 14
  • Biało-Polacy 28 sty 2018, 20:00 O nazistowskich szkoleniach młodzieży w lasach pisaliśmy już 15 lat temu. Dziś uczestnicy tych kursów to dorośli ludzie. Dziesięć tysięcy nastolatków wyszkolą tego lata w Polsce neonaziści” – pisali w maju 2003 r. dziennikarze... 17
  • Kulisy odwołania Macierewicza 28 sty 2018, 20:00 Politycy PiS spodziewali się, że ludzie Antoniego Macierewicza zawistują teczkami. Mówiono nawet o domniemanych „kwitach na Morawieckich”. To miało się przyczynić do dymisji szefa MON. „Wprost” poznał kulisy sprawy. 20
  • Odsiadka czy rządzenie? 28 sty 2018, 20:00 Właśnie upadł w Rumunii gabinet premiera Michała Tudosego, po tym, jak władze rządzącej partii socjaldemokratycznej odmówiły mu dalszego poparcia. Tudose został szefem rządu ledwie pół roku temu, w efekcie wotum nieufności, jakie... 25
  • Jak pęka PiS 28 sty 2018, 20:00 Sprawa senatora Koguta pokazuje, że w obozie Zjednoczonej Prawicy królują nieufność, wzajemna niechęć i lęk o własną pozycję. 26
  • Pospolite poruszenie lewicy 28 sty 2018, 20:00 Barbara Nowacka i Robert Biedroń prawdopodobnie staną na czele nowej lewicowej formacji. Czy wyjdzie z tego wino czy ocet? 28
  • Walczący ze smogiem 28 sty 2018, 20:00 Rząd pracuje nad modelem walki zesmogiem. Pod lupę trafią 33 polskie miasta z najbardziej zanieczyszczonym powietrzem. Na razie na ten cel zaplanowano 180 mln zł. 32
  • Pomazańcy 28 sty 2018, 20:00 Myśliwy w Polsce ma więcej praw i przywilejów niż policjant. I nie ma się co dziwić, ma ważniejsze zadania. Nie tylko chroni polską przyrodę, głównie przed nią samą, ale przede wszystkim chroni polskich obywateli przed przyrodą.... 33
  • Minister uderza w regionalne uczelnie 28 sty 2018, 20:00 Po reformie Gowina regionalne uniwersytety spadną do rangi szkół licencjackich, a rektorzy zostaną panami życia i śmierci naukowców – alarmuje Aleksander Temkin. 34
  • Krajobraz po kolejnej bitwie o samorządy 28 sty 2018, 20:00 Zmiany w ordynacji wyborczej nie są efektem konsultacji PiS, bo ich nie było. Po prostu prezes przestraszył się możliwych skutków. 36
  • Organizujmy Polskę bez doktrynerstwa 28 sty 2018, 20:00 CYRYL EKIERSKI Zarządzanie państwem nie opiera się na jednej sprawdzonej recepturze. Na świecie koegzystują monarchie, dyktatury, republiki i inne formy sprawowania władzy – wbrew rozpowszechnionej tezie, że demokracja jest jedynym... 41
  • Aborcja nie w moim interesie 28 sty 2018, 20:00 ADRIAN FURMAN, osoba z niepełnosprawnością, przedsiębiorca, bloger, człowiek Jako osoba z niepełnosprawnością jestem zdeklarowanym przeciwnikiem aborcji. Powód? Nie jest to w moim interesie. Kropka. Zdaję sobie sprawę ze złożoności... 42
  • W cieniu swastyki 28 sty 2018, 20:00 Organizacje nazistowskie to w Polsce margines. Większym problemem jest parasol bezpieczeństwa, który władza roztacza nad środowiskami narodowymi sączącymi rasizm oraz agresję wobec obcych. 44
  • Babcie są zmęczone 28 sty 2018, 20:00 Chciałyby korzystać z życia, ale kto wychowa wnuki? Za emancypację babcie płacą wyrzutami sumienia. 49
  • Rolnik z aplikacją 28 sty 2018, 20:00 Jak zdjęcia robione z orbity okołoziemskiej pomagają polskim rolnikom. 51
  • Kuchenne rewolucje w szkole 28 sty 2018, 20:00 Dietetyczne posiłki przygotowywane na miejscu i 40-minutowa przerwa obiadowa – taką szkołę widzi minister Anna Zalewska. 52
  • Nowy rok według najbogatszych 28 sty 2018, 20:00 Jeden planuje odwiedzić operę w Omanie, drugi chciałby poprawić się w grze w golfa. Wszyscy chcą ze swoim biznesem silniej rozpychać się na zagranicznych rynkach. O plany na 2018 r. spytaliśmy bohaterów naszej listy 100 najbogatszych. 54
  • Dobry zwyczaj – wypożyczaj! 28 sty 2018, 20:00 Świadomość klientów bardzo się zmieniła. Znacznie wzrosły ich wymagania, a co za tym idzie, standard floty – mówi Agnieszka Drzymała-Feć, dyrektor sprzedaży w firmie Rentis. 60
  • Nasz drogi śnieg 28 sty 2018, 20:00 Każde ocieplenie przyprawia właścicieli narciarskich stoków o szybsze bicie serca. Śnieg zyskuje status białego złota. 62
  • Dłużnicy na gapę 28 sty 2018, 20:00 Rośnie liczba zadłużonych Polaków – w większości to osoby przed 35. rokiem życia. 65
  • Puszka Pandory 28 sty 2018, 20:00 Grecja od lat domaga się od Berlina wojennych reparacji i choć Niemcy konsekwentnie odrzucają te żądania, upór wyszedł jej na dobre. 66
  • Narodziny przywódcy 28 sty 2018, 20:00 Winston Churchill stał się ikoną alianckiego oporu w czasie II wojny światowej. Choć wcześniej nic nie zapowiadało, że to on będzie przywódcą, którego przemówienia porwą naród. 70
  • Po prostu meble 28 sty 2018, 20:00 Nowoczesny, minimalistyczny i skandynawski – to style, które rządzą w domach Polaków. 74
  • Biuro dobrze przemyślane 28 sty 2018, 20:00 Aż trzy czwarte kandydatów przy wyborze nowego pracodawcy bierze pod uwagę atrakcyjność jego biura. 76
  • Nie mam planu B 28 sty 2018, 20:00 Człowiek wiecznie szczęśliwy to jednostka chorobowa – przekonuje Edyta Olszówka i pyta, czy jesteśmy otwarci na drugą osobę. Po wybitnej roli teatralnej w „Elementarzu” aktorka wraca do kina w filmie „Plan B”. 78
  • Co jest (i było) grane 28 sty 2018, 20:00 Rock nigdy nie miał w Polsce łatwo. W PRL narodził się z trudem, potem próbowano go zamknąć w domu poprawczym. Na krótko wyrwał się na wolność, ale szybko utknął w klatce komercji. 82
  • Praca reżysera to nie wyczyn, to harówa 28 sty 2018, 20:00 Jeden z najciekawszych współczesnych reżyserów stworzył portret jednego z największych twórców filmu. Michel Hazanavicius opowiada nam o swoim filmie „Ja, Godard”. Wkrótce w kinach. 86
  • Wydarzenie 28 sty 2018, 20:00 WSPOMNIENIA Bard i pisarz O Stanisławie Grzesiuku było niedawno głośno za sprawą jego biografii napisanej przez Bartosza Janiszewskiego. Nic dziwnego, że teraz wydawca przypomina jego pierwszą książkę. To wspomnienia autora, który jako... 90
  • Film 28 sty 2018, 20:00 TRAGIKOMEDIA Kowbojska mentalność Nagrodzone czterema Złotymi Globami i nominowane do Oscarów w siedmiu kategoriach „Trzy billboardy” to ostatnio jeden z najzabawniejszych filmów. Ale w tej przywodzącej na myśl kino braci Coen... 92
  • Muzyka 28 sty 2018, 20:00 PŁYTA Pop mile widziany W NIEKOŃCZĄCEJ SIĘ DYSKUSJI NA TEMAT TEGO, dlaczego rozgłośnie radiowe nie prezentują nowych polskich twórców, pojawia się często argument, że brak jest przebojowej, dobrze zaaranżowanej i zagranej muzyki pop.... 93
  • Książka 28 sty 2018, 20:00 TEATR Lupa do czytania Łukasz Maciejewski, „Lupa. Koniec świata wartości”, PWSFTViT w Łodzi Podczas egzaminów do łódzkiej Filmówki Krystian Lupa usłyszał, że jest beztalenciem – na szczęście dla polskiego teatru. Dziś ta sama... 94
  • Kalejdoskop 28 sty 2018, 20:00 WYSTAWA Zamiast Mony Lisy Łódź pozazdrościła Warszawie „Kopernika” i w murach dawnej elektrowni stworzyła centrum naukowo-kulturalne EC1. Nikt tak jak da Vinci nie nadaje się na bohatera tutejszej wystawy. Z jednej strony niewątpliwie... 95
  • Kulturalna trzynastka 28 sty 2018, 20:00 Anna Jadowska REŻYSERKA FILMÓW „TERAZ JA” I „Z MIŁOŚCI”. POD KONIEC ZESZŁEGO ROKU PREMIERĘ MIAŁY JEJ „DZIKIE RÓŻE” 1. Najbardziej znienawidzona lektura? Instrukcje obsługi. 2. Którym bohaterem z literatury chciałabyś być... 96
  • Norylsk. Piękno i zło 28 sty 2018, 20:00 MICHAŁ WITKOWSKI Kto był już wszędzie i wszystko widział, kto jest turystą zblazowanym, hipsterskim, na kogo już nie działają wizje błękitnych mórz i drinków z wisienką pitych przy jacuzzi, kto już nie kolekcjonuje mil i nie... 97
  • Rząd w RFN? Może już za dwa miesiące... 28 sty 2018, 20:00 Nie chcę się chwalić, ale tuż po ostatnich wyborach w Niemczech w tekście opublikowanym w „Gazecie Polskiej Codziennie”, gdy wszyscy mówili, że powstanie „jamajska koalicja” (CDU/CSU, liberałowie i Zieloni), ja upierałem się, że... 98

ZKDP - Nakład kontrolowany