Nie je? No to macie problem

Nie je? No to macie problem

Nastolatka jest pod opieką psychologów (fot. sxc.hu) / Źródło: FreeImages.com
Kiedy nastolatek się głodzi albo objada, zwykle ma problemy emocjonalne i trzeba mu pomóc.

Helena potrafi jeść po 500 kalorii dziennie, a ja znowu jestem z tym sama. Nie wiem, co mam robić – Anna, mieszkanka Warszawy, kończy w ten sposób opowieść o tym, jak od półtora roku krąży z córką między psychiatrami, psychologami, dietetykami i terapeutami. Bezskutecznie szuka pomocy dla nastolatki, która na przemian się głodzi albo objada i wymiotuje. – Dookoła jest mnóstwo przeróżnych specjalistów – mówi Anna. – Stawiają sprzeczne diagnozy, nie umieją wskazać, jak mam dalej postępować, albo przyznają, że nie potrafią pomóc. I właśnie teraz znowu nie wiem, co robić. – Zadzwoniła do mnie szkolna pielęgniarka, bardzo zaniepokojona – opowiada Małgorzata, matka Julii, szóstoklasistki, też z Warszawy. – Julka przyszła do niej z bólem brzucha. Przy okazji zaczęła mówić, że ma grube nogi i musi schudnąć, że przejdzie na dietę i będzie dużo ćwiczyć. Pielęgniarka uznała, że to dzwonek alarmowy, tak objawiają się początki zaburzeń odżywiania i trzeba coś z tym zrobić. Ale sama już od dawna szukałam pomocy, bo Julka ma problemy emocjonalne. To jak spacer w labiryncie. Jak podaje dr Cezary Żechowski, psychiatra, który opracował dla Ośrodka Rozwoju Edukacji raport „Zaburzenia odżywiania się – problem współczesnej młodzieży”, na anoreksję cierpi ok. 2 proc. dziewcząt i kobiet (mężczyzn i chłopców dotyczy to w znacznie mniejszym stopniu), na bulimię 3 proc. Występują też inne zaburzenia, także mieszane, nietypowe czy niepełnoobjawowe i one mogą dotykać nawet 40 proc. młodych ludzi. Kryteria rozpoznania są niejednoznaczne, pacjenci nie zawsze szukają pomocy, więc trudno podać twarde liczby. Z innych badań, podawanych przez Ogólnopolskie Centrum Zaburzeń Odżywiania (OCZO), które zajmuje się profilaktyką i edukacją na ten temat, wynika z kolei, że tylko jedna z dziesięciu chorych osób otrzymuje pomoc. – Młodzi ludzie często nie wiedzą, gdzie szukać ratunku – mówi Katarzyna Góźdź, pedagog i terapeutka dzieci i młodzieży z fundacji Studio Psychologii Zdrowia w Warszawie. – Paradoksalnie w związku z ogromną ofertą różnych form pomocy coraz bardziej zagubieni są też rodzice. Z badań OCZO wynika, że połowa nastolatków jest niezadowolonych ze swojego wyglądu, co druga dziewczyna i co czwarty chłopak uważają, że są grubi, choć nie są. Wielu spośród nich wkrótce będzie potrzebowało pomocy. Problemy z odżywianiem mają coraz młodsze dzieci, do gabinetów specjalistów przychodzą już 12-latki.

Tego rodzaju zaburzenia psychiczne wymagają leczenia u psychiatry, psychoterapii grupowej albo indywidualnej, terapii rodzinnej. – Dla każdego trzeba ustalić osobną strategię – mówi Katarzyna Góźdź. – Ścieżki mogą być różne, w zależności od tego, co się dzieje. Trzeba tylko wiedzieć, którą ścieżkę wybrać. A z tym jest problem.

Zdrowo? Nie, niskokalorycczie

Pierwsze objawy choroby u Heleny Anna zauważyła, gdy sytuacja była już poważna. Ale pamięta, jak wszystko się zaczęło. Helena postanowiła się zdrowo odżywiać. – Jemy w domu raczej tradycyjnie: kotlet, ziemniaki, surówka – opowiada Anna. – Hela, która miała wtedy 13 lat, postanowiła jeść inaczej. Zdrowo, jak to ujęła. Na wspólnych zakupach prosiła, żeby jej kupić sałatę, pomidory, szpinak, w domu sama robiła sałatki. – Mnie się to nawet podobało – mówi Anna. – Nie przepadam za kuchnią roślinną, ale wiem, że jest zdrowa. Kupiłam nawet córce książkę kucharską z przepisami wegetariańskimi. Helena coraz bardziej wciągała się w zdrowe jedzenie. Zaczęła w końcu sama robić zakupy, jeździła na bazarek po warzywa, dokładnie planowała posiłki. Było to niezwykłe jak na nią, ale matka tłumaczyła sobie, że dziewczyna dorasta i zachowuje się podobnie jak jej koleżanki. – Nie zorientowałam się, że nie chodziło o dietę zdrową, tylko niskokaloryczną – mówi Anna. Helena zaczęła ćwiczyć. Najpierw trochę, z czasem coraz więcej, wreszcie codziennie zamykała się w pokoju i ciężko trenowała. Matka cieszyła się, że córka uprawia sport. Przecież to samo zdrowie. Aż w końcu się przestraszyła. Kiedy znowu długo była zajęta toaleta, do Anny dotarło, że Helena spędza w niej niepokojąco dużo czasu. Przyłożyła ucho do drzwi i usłyszała, że córka wymiotuje. Anna ma wyższe wykształcenie, pracuje w fundacji, która zajmuje się dziećmi, wie, że zaburzenia odżywiania to poważny problem wśród nastolatków, wie też, jak się objawiają. Korzystając z tego, że córka jest w toalecie, weszła do jej pokoju. Wzięła telefon.

Nie wiedziała, gdzie szukać. Poczta? Portale społecznościowe? Zajrzała do notatnika. I znalazła tam dwa pliki. Jeden przypominał kalendarz z notatkami. Były to daty, a przy nich wyzwiska: tłusta krowa, żarłoczna świnia, słonica. A przy nich liczby. Anna domyśliła się, że są to kalorie, które zjadła tego dnia Helena. W drugim pliku był plan. Ile kalorii będzie jeść w kolejnych dniach i ile tygodniowo będzie chudnąć, aby osiągnąć perfekcyjną wagę. Perfekcyjna, zauważyła Anna, to słowo, które często pojawiało się w notatkach córki. – Postanowiłam z nią porozmawiać – opowiada Anna. – Rozpłakała się, przyznała, że wymiotuje, ale powtarzała, że wie, co robi, i że nie ma w tym nic złego. – Pierwsze symptomy zależą od rodzaju zaburzeń – mówi Monika Piotrowska, psycholog i terapeutka z Ogólnopolskiego Centrum Zaburzeń Odżywiania. Prowadzi w szkołach warsztaty dla uczniów i nauczycieli w ramach kampanii społecznej „Tu nie chodzi o jedzenie”. – Nauczyciele powinni zwrócić uwagę, kiedy dziecko chudnie, ale zaprzecza temu, albo mówi, że chce schudnąć więcej. Unika wspólnych posiłków, do szkoły przynosi mały, niskokaloryczny posiłek. Na wycieczce cała klasa nie może się doczekać hamburgera z frytkami, a ona czy on mówi, że nie jest głodny. W domu mówi, że jadł u koleżanki.

Epatuje wiedzą o zdrowym odżywianiu, ale nie je. Nadmiernie ćwiczy, żeby spalić kalorie. To symptomy anoreksji, a mamy jeszcze bulimię, kompulsywne objadanie się i inne. Na warsztatach w szkołach Piotrowska mówi nie tylko o symptomach, lecz także o tym, jak na nie reagować. Uczy tego również rodziców. – Należy przedstawić dziecku swoją obserwację: widzę, że mniej jesz, martwię się. Albo: widzę, że jesz więcej słodyczy, czy mogę ci pomóc. Często rodzice, chcąc pomóc dzieciom, wmuszają w nie jedzenie. Nie jest to dobry pomysł. Jedzenie jest już i tak trudnym momentem dla osoby chorej, nie stygmatyzujmy go dodatkowo. Nie palmy mostów. Przy objadaniu się nie wolno mówić: będziesz gruba, jeżeli chcemy zapobiec rozwojowi zaburzeń. Warto dociec, co się kryje za jedzeniem, bo to jest właśnie istota problemu. W szkołach Piotrowska uczy młodzież akceptacji samych siebie, swojego ciała. A w centrum przyjmuje tych, którzy potrzebują pomocy. – Miałam pacjentkę, która się objadała. Poszła do dietetyka, ale nie było efektów i ten jej w końcu powiedział: pani żre! – opowiada. – Jak ona miała schudnąć, skoro nikt się nie zajął jej emocjami? Katarzyna Góźdź również prowadzi warsztaty dla młodzieży, rodziców i nauczycieli, bezpłatne, w ramach środków z 1 proc. – Zauważyłam, że młodzież ma informacje na temat zaburzeń odżywiania, jednak szczątkowe. Czasem są to stereotypy, że ktoś choruje na własne życzenie, bo objada się albo głodzi.

Z gabinetu do gabinetu

Ale jeśli nawet rodzice już się zorientują, że dzieje się coś złego, trudno im znaleźć realną pomoc: – Leczenie zaburzeń odżywiania wymaga współpracy kilku specjalistów. Ale brakuje spójnego systemu pomocy. To ogromna wada naszego systemu. Bardzo ważne jest by, szczególnie na początku, prowadzić rodziców za rękę, tłumaczyć, jaka jest różnica między psychologiem, psychiatrą i psychoterapeutą, konsultować z nimi efekty terapii, a jeśli ona nie działa, mówić, co robić dalej. To zbyt rzadko się zdarza. – Większość bezpłatnych konsultacji, które prowadzimy w fundacji, to właśnie wsparcie rodziców w szukaniu właściwej pomocy dla dziecka – mówi Katarzyna Góźdź. Julia, 12-letnia córka Małgorzaty, od lat ma problemy z rówieśnikami. Na przerwach zawsze sama, w domu płacze, że nikt jej nie lubi. Rzeczywiście w klasie nie ma przyjaciół, chociaż z dziećmi znajomych rodziców bez trudu nawiązuje relacje. Małgorzata dwa razy była w tej sprawie prywatnie u psychologa. Ponieważ Julia ma kłopoty z koncentracją, jest nerwowa, była też na konsultacji w publicznej przychodni u neurologa, psychologa i psychiatry. Na koniec poszła do psychologa w poradni psychologiczno-pedagogicznej. A ten poprosił o diagnozy specjalistów, którzy dotychczas konsultowali Julię. Wtedy do Małgorzaty dotarło, że w dokumentacji z publicznej poradni jest głównie to, co sama opowiedziała o córce, plus wynik testu na inteligencję i określenie typu jej osobowości. – Musi pani ją zdiagnozować – powiedziała psycholog z PPP. – Przecież od lat to robię – zdenerwowała się Małgorzata.

– Prywatna psycholog powiedziała mi, że córka ma problemy z koncentracją, z emocjami, ale jest za młoda na psychoterapię, a leków nie warto dawać – opowiada Małgorzata. – Publiczna psychiatra od razu zaproponowała leki wyciszające, żeby córka nie była nerwowa. Mam ją faszerować lekami, skoro jej problemem są kontakty z rówieśnikami? Psycholog z PPP powiedziała Małgorzacie coś jeszcze: Julka może mieć zaburzenia odżywiania. Ma zaburzony obraz siebie, bezpodstawnie uważa się za grubą i zbyt często powtarza, że ma grube nogi. Małgorzata potwierdziła, że dziewczynka ma duży apetyt, a kiedy się naje, płacze i układa plan. Ile kalorii będzie od jutra jadła i ile będzie ćwiczyć, żeby spalić to, co zjadła. Na szczęście na razie realizuje tylko plan ćwiczeń. Kilka tygodni później zadzwoniła szkolna pielęgniarka, błagając o reakcję, zanim z Julią stanie się to, co z dziewczynami z siódmej klasy, które jedzą tylko sałatę. – Przecież ja reaguję od dawna, tylko nikt nie potrafi mi pomóc – mówi Małgorzata. – Mogę się zapisać do kolejnego psychologa czy psychiatry, on mi powie, że jest problem, i na tym skończymy wizytę. Ale ja nie chcę już płacić za takie porady. Chcę specjalisty, który powie mi, co mam robić, żeby pomóc córce, a nie tylko skasuje za wizytę. I Małgorzata, i Anna zareagowały, gdy tylko się zorientowały, że dzieci potrzebują pomocy, bo mają problemy emocjonalne. Mimo kontaktów z różnymi specjalistami obie czują się bezradne. – Wiedziałam, że nie ma sensu iść do publicznej poradni zdrowia psychicznego, bo tam zawsze jest tak samo – mówi Anna.

– Najpierw pani psycholog robi test na inteligencję, a potem psychiatra proponuje leki. Przerabialiśmy to już, kiedy Hela miała tiki nerwowe. Poszła więc do psychiatry prywatnie. Ta skierowała Helenę na psychoterapię. – Powiedziała, że to jest poważne i że musimy przejąć nad córką kontrolę, bo ona nie radzi sobie z odpowiedzialnością za własne żywienie. Musimy też pilnować jej przez pół godziny po każdym posiłku, żeby nie szła do toalety. Helena chodziła więc raz w tygodniu na terapię indywidualną. Nie zgadzała się na rodzinną, choć też była wskazana. Psychoterapeutka zaleciła wizytę u psychodietetyka, nie potrafiła jednak wskazać, gdzie go szukać. Anna znalazła więc sama. – Porażka – mówi. – Miała przygotować Heli jadłospis, ale nawet nie zapytała, co ona jada. Zapłaciłam za wizytę 170 zł, a za tygodniowy jadłospis miałam dopłacić 90 zł. Stan Heleny się nie poprawiał. Psychoterapeutka uznała w końcu, że nic więcej nie zrobi i że Helena powinna się leczyć w ośrodku zamkniętym albo w szpitalu. – Jeśli ma to być szpital publiczny, skierowanie musi dać publiczny psychiatra. Dwa miesiące czekania – opowiada Anna. – Ten okres wykończył nas psychicznie. W końcu się doczekały na skierowanie. Ale kolejka do dobrego szpitala trwa ponad rok.

Anna postanowiła ją ominąć i pojechała z Heleną na ostry dyżur – słyszała, że należy tak robić, gdy sytuacja jest poważna. Helena nie została przyjęta, bo nie ma myśli samobójczych i dostatecznie niskiej wagi ciała. – Który z lekarzy się myli: psychiatra, który dał skierowanie do szpitala, czy ten z izby przyjęć, który odmówił? – pyta retorycznie Anna. – Podsumujmy: psychoterapeutka już nie podejmuje się leczenia, a szpital jeszcze się nie podejmuje. Co mam robić? Czekać, aż stan Heli pogorszy się tak, że szpital się podejmie? Anna poszła prywatnie do szanowanej w środowisku psychiatrów specjalistki od zaburzeń odżywiania. Zapłaciła za wizytę 600 zł. – Lekarka była straszna – opowiada. – Nie wniosła nic nowego ze swoją diagnozą. Dobrze, mówię, ale co ja mam robić? A ona na to: mamy wolny rynek, można sobie wybrać ośrodek. I nic mi nie zaleciła. Nie pomogła mi więc też w tym, w czym jestem najbardziej zagubiona. Anna nie ustępuje. Zapisze Helenę do kolejnej psychoterapeutki, prywatnie oczywiście. Małgorzata posłała Julię, której głównym problemem są kontakty z rówieśnikami, na treningi umiejętności społecznych, też prywatnie. Może tym razem terapeuci nie zostawią ich samym sobie? g

© Wszelkie prawa zastrzeżone

Okładka tygodnika WPROST: 15/2018
Więcej możesz przeczytać w 15/2018 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 15/2018 (1831)

  • Co naprawdę dolega naszemu państwu 8 kwi 2018, 20:00 Jeśli PiS zrealizuje zapowiedzi Jarosława Kaczyńskiego, państwo polskie czeka rewolucja. Tylko niekoniecznie we właściwym kierunku. Propozycje dotyczące obniżenia wynagrodzeń posłów i samorządowców są dziwne. W administracji... 3
  • Niedyskrecje parlamentarne 8 kwi 2018, 20:00 ELIZY OLCZYK I JOANNY MIZIOŁEK POJAWIŁY SIĘ PIERWSZE ZGRZYTY NA LINII KACZYŃSKI – MORAWIECKI. W otoczeniu prezesa PiS zapanowało przekonanie, że wybór Morawieckiego na premiera był błędem. Tę tezę dyskretnie sufluje prezesowi m.in.... 6
  • Obraz tygodnia 8 kwi 2018, 20:00 155 mln zł to szacunkowy koszt ślubu księcia Harry’ego z Meghan Markle. Wygrani Aleksandra Mierzejewska Została najsilniejszą Europejką. Podniosła w dwuboju 237 kg i zdobyła złoty medal mistrzostw. Przegrani Michał Wiśniewski... 9
  • Info radar 8 kwi 2018, 20:00 Jak Petru z tragarzami obok Lubnauer przechodził Po tym, jak Ryszard Petru przegrał wybory na przewodniczącego Nowoczesnej, zabrał z siedziby partii… meble – dowiedział się „Wprost”. W efekcie pracownicy biura musieli siedzieć na... 10
  • Wytykanie grzechów 8 kwi 2018, 20:00 prof. Magdalena Środa, filozofka, feministka PEWNYM POCIESZENIEM DLA TYCH, KTÓRZY CIĄGLE OBURZAJĄ SIĘ Z POWODU PAZERNOŚCI RZĄDU BEATY SZYDŁO, może być potępienie religijne. Rząd ten – jak wiadomo – przyznał sobie gigantyczne... 12
  • Żandarm na emeryturze 8 kwi 2018, 20:00 ZESZŁOTYGODNIOWE SPOTKANIE „NA SZCZYCIE” STANIE SIĘ PRAWDOPODOBNIE SMUTNĄ ZAPOWIEDZIĄ KOLEJNYCH TEGO TYPU. Trudno o bardziej przygnębiający widok – przywódcy Turcji, Rosji i Iranu wspólnie ustalają nowy porządek w Syrii. Wielu... 12
  • Nie ma świętych krów 8 kwi 2018, 20:00 W każdym razie nie ma ich dla tygodnika „Wprost”. Hasło wraz z logo (przekreślona krowa w aureoli) towarzyszyło Wprost przez cały 2013 r. Tygodnik nie stosował taryfy ulgowej wobec nikogo – ani lewicy, ani prawicy, ani celebrytów. 14
  • Ojciec generał 8 kwi 2018, 20:00 Rok przed śmiercią gen. Wojciech Jaruzelski udzielił głośnego wywiadu dziennikarce „Wprost” Magdalenie Rigamonti. Przyznał, że nie był dobrym ojcem i żałuje, że został ministrem obrony. Magdalena Rigamonti: Jakim był pan ojcem?... 15
  • Jak prezes wygasza Macierewicza 8 kwi 2018, 20:00 Antoni Macierewicz zbudował swoją polityczną pozycję na wyjaśnianiu smoleńskiej katastrofy. Ale w przeddzień rocznicy tragedii już nawet Jarosław Kaczyński stracił wiarę w niego i jego rewelacje. 17
  • Zła passa Gowina 8 kwi 2018, 20:00 Resort Jarosława Gowina przyznał 236 tys. zł stowarzyszeniu założonemu przez osoby blisko związane z jego partią Porozumienie – ustalił „Wprost”. 20
  • Porzucił szefa za fotel ministra 8 kwi 2018, 20:00 Marek Zagórski, były wiceszef partii Gowina, dołącza do PiS. Stoi za tym Artur Balazs. Mówi się, że to próba likwidacji Porozumienia. 23
  • Suski na prezydenta 8 kwi 2018, 20:00 Nic mi nie wiadomo, żeby prezes Jarosław Kaczyński wybierał się na emeryturę – mówi Krzysztof Łapiński, rzecznik prasowy prezydenta Andrzeja Dudy. 26
  • Serial o premiach 8 kwi 2018, 20:00 Oglądamy już końcowe, choć może najciekawsze, odcinki politycznego serialu opowiadającego o tym, jak Beata Szydło przyznała nagrody swoim ministrom. I jak potem ona sama i wszyscy inni musieli je oddawać. Historia ta fascynowała polski... 30
  • Renesans lewicy 8 kwi 2018, 20:00 SLD chce wystartować w wyborach samorządowych razem z PSL i Unią Pracy – ustalił „Wprost”. Taka centrolewicowa formacja ma szanse, by zaistnieć jako trzecia siła polityczna. 32
  • Przeprosić homofoba 8 kwi 2018, 20:00 W Polsce poprawność polityczna się nie przyjęła. Tak samo jak chrześcijaństwo, co potwierdza większość Polaków stosunkiem do obcych. A pogardę dla poprawności widzimy co dzień w mediach, na portalach społecznościowych, na każdym... 35
  • Daj się zamknąć, a dowiesz się, kim jesteś 8 kwi 2018, 20:00 Polacy są mistrzami w uciekaniu z zamkniętych pokoi. Pokochali tę zabawę, a twórcy prześcigają się w wymyślaniu coraz lepszych scenariuszy, zagadek i efektów specjalnych. 36
  • Wychowani w duchu 8 kwi 2018, 20:00 MEN chce, żeby katecheci i księża mogli być wychowawcami klas w szkole. To będzie martwy przepis, rodzice nie będą się na to zgadzać – ostrzegają dyrektorzy. 41
  • Nie je? No to macie problem 8 kwi 2018, 20:00 Kiedy nastolatek się głodzi albo objada, zwykle ma problemy emocjonalne i trzeba mu pomóc. 44
  • Autorytety czy hipokryci 8 kwi 2018, 20:00 Sięgnięcie po znanych i lubianych to dobry sposób na wypromowanie idei czy produktu. Ale po wiekach ciemnych przyszło oświecenie i lud już nie wszystko jest gotowy kupić. 48
  • Z miłości do sushi i skarpetek 8 kwi 2018, 20:00 Siedząc po godzinach, Cyprian Iwuć wymyślił biznes, który przynosi dziś ponad 100 tys. euro przychodów miesięcznie. Swoje kolorowe skarpetki sprzedaje niemal wyłącznie za granicą. 53
  • Hossa Bessa 8 kwi 2018, 20:00 Cwany lis domowy Frantics” to gra, w którą spokojnie możemy się bawić z dziećmi. Cwany lis popijający trunek z małej szklaneczki jest szefem całej rozgrywki i to on stawia przed nami zadania. My zaś mamy się wcielić w jednego z 12... 55
  • Viktor, postrach Europy 8 kwi 2018, 20:00 Premier Węgier znów pokazał, że w politycznej grze pod tytułem: niech nienawidzą, byleby się mnie bali, nie ma sobie równych. Wzorujący się na Orbánie PiS ma w tej kwestii jeszcze wiele lekcji do odrobienia. 58
  • Pokolenie Baracka Obamy 8 kwi 2018, 20:00 Młodzi ludzie stają się coraz poważniejszą siłą polityczną w usa i zagrożeniem dla rządzących. Ostatnio pokazali swoją moc w gigantycznych demonstracjach przeciwko dostępowi do broni. 63
  • Trudna wiosna Macrona 8 kwi 2018, 20:00 Miodowy rok prezydenta Francji dobiegł końca. Jego notowania spadają gwałtownie, bo w narodzie rośnie opór wobec rynkowych reform, które planuje przeprowadzić. 64
  • Maski szpiczaka 8 kwi 2018, 20:00 Szpiczaka, który jest jednym z intensywniej badanych nowotworów, nie trzeba już traktować jak wyroku. Nowe terapie dają pacjentom szansę na dłuższe życie. 68
  • Nowe życie po zawale 8 kwi 2018, 20:00 Nie wystarczy przeżyć zawał, ważne, by nie doznać kolejnego. 70
  • Niewydolność serca – epidemia XXI wieku 8 kwi 2018, 20:00 Niewydolności serca możemy zapobiegać, lecząc prawidłowo pacjentów z chorobami, które do niej prowadzą – mówi prof. Piotr Ponikowski, prezes Polskiego Towarzystwa Kardiologicznego. 71
  • Kobieta z pejczem na barykadzie 8 kwi 2018, 20:00 Władysław Bartoszewski nazwał ją spsiałą córką szlachetnego rodu. Była uosobieniem całego zła kolaboracji, choć w rzeczywistości walczyła tylko, jak każdy, o przetrwanie, pracując dla pięciu różnych służb wywiadowczych polskich i niemieckich – mówi Michał Wójcik, autor książki... 72
  • Wiara jako przyjemność 8 kwi 2018, 20:00 Ciekawość jest napędem naukowych badań. I także jednym ze źródeł przyjemności – pisze prof. Paul Bloom. 77
  • Przejąłem inicjatywę 8 kwi 2018, 20:00 Moja kariera jest dziełem pięknego przypadku – mówi nam światowej sławy aktor Javier Bardem, który na chwilę przyjechał do Warszawy. 80
  • Kaczki rządzą 8 kwi 2018, 20:00 W królestwie zwierząt rządzi Disney, bo w swojej stajni ma Kaczki. Teraz jego niesforny drób powraca w nowej odsłonie. 87
  • Świat na żądanie 8 kwi 2018, 20:00 Politycy biją się o telewizję, publicyści dyskutują o „Koronie królów”. Tyle że oczy widzów zwrócone są już w inną stronę. 88
  • Wydarzenie 8 kwi 2018, 20:00 Dużo skakania Tomb Raider” filmem Bergmana nie będzie. Ale propozycja Roara Uthauga i tak zaskakuje. W odróżnieniu od niesamowicie wręcz głupiej ekranizacji kultowej gry z 2001 r. jest przyzwoitym filmem akcji, który pozwala w kinie... 91
  • Film 8 kwi 2018, 20:00 DRAMAT Przez ranę do serca Ramsey nakręciła kolejny „amerykański” film. W rodzinnym Glasgow reżyserka uważnie obserwowała rzeczywistość, którą znała od podszewki. W USA Szkotka ucieka od realizmu w mroczną, uniwersalną... 92
  • Kalejdoskop 8 kwi 2018, 20:00 TEATR Bajki robotów Wkrótce czeka nas nawałnica dzieł przypominających wydarzenia sprzed wieku, tymczasem Teatr Nowy odważnie propronuje cykl ukazujący, jak może wyglądać nasz świat za 100 lat. Nie jest to widok krzepiący, choć... 93
  • Książka 8 kwi 2018, 20:00 POWIEŚĆ W trybach polityki Sana Krasikov, „Patrioci”, WAB Urodzona na Ukrainie amerykańska autorka po świetnie przyjętym zbiorze opowiadań debiutuje powieścią, która jest sagą rodzinną rozciągniętą na 70 lat i rozpiętą... 94
  • Muzyka 8 kwi 2018, 20:00 ELEKTORNIKA Lekko, łatwo i przyjemnie Kiedy wydawało się, że konwencja duetu, w którym on gra a ona śpiewa, a całość dostarcza nam nowoczesnych, mocno elektronicznych brzmień już się wyczerpała, pojawili się oni. Linia Nocna... 95
  • Kulturalna trzynastka 8 kwi 2018, 20:00 Marek Kaliszuk AKTOR I PIOSENKARZ 1. Najbardziej znienawidzona lektura? W tej konkurencji jest remis – „Krzyżacy” i „Potop” – przez żadną z nich nie przebrnąłem. 2. Którym bohaterem z literatury chciałbyś być i dlaczego?... 96
  • „Twarz” Polski? 8 kwi 2018, 20:00 MICHAŁ WITKOWSKI Rzecz się dzieje „na polskiej wsi”, co – poza stereotypowymi wyobrażeniami – daje też pretekst do przepięknych zdjęć cudnej doliny z rzeką i odciętej od świata wioski, do której płynie się przez tę rzekę... 97
  • III wojna światowa? Zacznie się w Azji? 8 kwi 2018, 20:00 Jeżeli III wojna światowa ma wybuchnąć, to – jak mówią eksperci – ma się zacząć w Azji. Tylko gdzie? Na Morzu Południowochińskim? Od konfliktu między Koreami? A może, jeśli nawet dojdzie do konfliktu zbrojnego, to będzie miał... 98

ZKDP - Nakład kontrolowany