Śmierdzący problem

Śmierdzący problem

Chlewnia, zdj. ilustracyjne
Chlewnia, zdj. ilustracyjne / Źródło: Fotolia / curto
Mieszkańcy wsi kontra inwestor rozwijający przemysłowy chów świń – instytucje państwa nie są w stanie rozstrzygnąć sprawy związanej z jakością życia i zdrowiem ludzi.

Świnie zatruwają nam życie”. „Smród jest nie do wytrzymania” – mieszkańcy wsi Załuskie Kościelne w gminie Brańsk mają dość. W ich wsi rozrasta się przemysłowa hodowla świń i nikt nie jest w stanie tego zatrzymać. Bezskutecznie skarżą się po różnych instytucjach, zainteresowali sprawą tabloidy. „Nigdy nie chorowałam, a teraz mam astmę. Malutkie dzieci siedzą w domach, bo jak tylk o wyjdą, zaraz mają alergię” – skarżyła się Stanisława Bagińska, starsza mieszkanka wsi, dziennikarzom „Super Expressu”. „Wprost” udało się zajrzeć za kulisy tej sprawy. Prawnicze wojny i decyzje urzędników budzą wątpliwości.

Centymetry warte miliony

Na 11 tys. mkw. działki Grzegorz Osmólski w środku wsi postawił w 2006 r. chlewnię przemysłową (tuczarnię) na 200 macior. Nie miały się z tym wiązać szczególne uciążliwości, a nowoczesne technologie, jak zapewniał sąsiadów, uchronią przed smrodem. Z czasem hodowla zaczęła się rozwijać i pojawiły się problemy. Mieszkańcy alarmowali różne instytucje, że inwestycja rozrasta się etapami, na które trzeba spojrzeć razem, aby zastosować właściwe przepisy i ocenić w pełni jej wpływ na otoczenie. Ostatnia odsłona to budowa paszarni. 14 stycznia 2016 r. Grzegorz Osmólski złożył w Starostwie Powiatowym w Bielsku Podlaskim wniosek o pozwolenie na budowę paszarni dla prosiąt z 10 silosami. Zgodnie z prawem został o tym powiadomiony sąsiad mieszkający w bezpośredniej strefie oddziaływania inwestycji. Mógł zapoznać się z aktami sprawy i zgłosić uwagi istotne dla wydania pozwolenia. Jednak 15 lutego wniosek Grzegorza Osmólskiego został wycofany, a 23 lutego postępowanie umorzono.

To była duża ulga. Sąsiad nie miał jednak pojęcia, że 16 lutego inwestor złożył nowy wniosek dotyczący budowy paszarni. Starosta bielski wydał zgodę już 8 marca. Kiedy sąsiad zorientował się, co się dzieje, próbował zabrać głos w sprawie. Bezskutecznie. 22 grudnia 2017 r. starosta odrzucił jego wniosek. Powód? Jak wynika z dokumentów, w pierwotnym wniosku odległość budynku paszarni od granicy sąsiedniej działki wynosiła 4,18 m oraz 7,18 m od budynku na tej działce. W nowym wniosku odległości te zwiększono odpowiednio do 5,05 m i 8,05 m. Jakby te 87 cm miało coś zmienić. Sąsiad i inni mieszkańcy nie złożyli broni: w Głównym Inspektoracie Nadzoru Budowlanego toczy się postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę, w starostwie – wznowienia postępowania o wydanie pozwolenia, w Podlaskiej Komendzie Straży Pożarnej – zachowania przepisów przeciwpożarowych. Do Prokuratury Okręgowej w Białymstoku trafiło zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia przestępstwa przez starostę. Toczy się postępowanie przygotowawcze, prokuratura może je umorzyć albo wszcząć postępowanie w sprawie lub przeciwko komuś. Uciążliwości związane z realizacją inwestycji, rozjeżdżone drogi i ruch samochodów to osobny problem, na który skarżą się mieszkańcy Załuskich.

W prawniczym labiryncie

Do zamieszania przy okazji inwestycji we wsi doszło nie po raz pierwszy. Boje prawne mieszkańców z inwestorem toczyły się np. w 2011 r., gdy ówczesny wójt gminy wydał decyzję środowiskową w sprawie rozbudowy tuczarni bez oceny oddziaływania inwestycji na środowisko. – Chlewnia znajdująca się 100 m od istniejącej nie ma żadnego z nią związku, bo oddziela ją mała droga wiejska i nie kumulują się one – głosił fragment wniosku dotyczącego rozbudowy. W ocenie środowiskowej brane jest pod uwagę oddziaływanie hodowli na zanieczyszczenie powietrza i co za tym idzie – zdrowie ludzi. Do powietrza mogą dostawać się odoranty (np. amoniak, siarkowodór, dwutlenek węgla, aldehydy), w wyniku ruchu pojazdów – spaliny, w związku z napełnianiem silosów paszowych – pyły, a nawożeniem pól nawozem naturalnym – odory. Oceniany jest hałas, a także wpływ hodowli na wody podziemne, do których mogą przedostać się groźne bakterie. Gnojowica wylewana na działki może dotrzeć do warstw wodonośnych. Przez sześć lat na działce przeznaczonej na chlewnię rosło zboże, a mieszkańcy uspokoili się. Wiedzieli, że pozwolenie budowlane z czasem wygasa. Tym większy przeżyli szok, gdy w maju 2017 r. na teren gospodarstwa wjechały maszyny i ruszyły prace. Mieszkańcy od razu wystąpili o wygaszenie pozwolenia na budowę. Starosta odmówił jednak wszczęcia postępowania. Zaskarżyli tę decyzję do wojewody podlaskiego, a ten ją uchylił, przekazując sprawę do ponownego rozpoznania. Starosta ponownie odmówił wszczęcia postępowania. Z kolei do Prokuratury Rejonowej w Bielsku Podlaskim trafiło zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia przestępstwa przez poświadczenie nieprawdy w dzienniku budowy, umieszczenia wpisów o jej kontynuowaniu. Zostało ono umorzone, z czym mieszkańcy się nie zgodzili, zgłaszając zastrzeżenia do pracy prokuratora. I zaskarżyli jego decyzję do Sądu Rejonowego w Bielsku Podlaskim.

Jak relacjonuje pełnomocnik mieszkańców, oprócz tego w czerwcu 2017 r. został złożony wniosek do Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) w Białymstoku o stwierdzenie nieważności decyzji wójta z 2011 r. dotyczącej braku oceny oddziaływania na środowisko. Zapadła ona dopiero we wrześniu – negatywna dla skarżących. Mieszkańcy czuli się zwodzeni przez urzędników w sprawie, która dla nich była pilna i miała żywotne znaczenie. Nie pomogło odwołanie do wojewódzkiego sądu administracyjnego (WSA), teraz sprawą zajmie się Naczelny Sąd Administracyjny. Inna bitwa rozegrała się w 2013 r., gdy Grzegorz Osmólski i jego syn Maciej osobno wystąpili do wójta o decyzje o środowiskowych uwarunkowaniach budowy odpowiednio budynków inwentarskich chlewni z infrastrukturą towarzyszącą oraz tuczarni trzody na sąsiadujących działkach. Mieszkańcy Załuskich i innych wsi protestowali i podnosili zarzuty koncentracji chowu dziesiątek tysięcy świń rocznie. Wykazywali też, że chodzi o jedno przedsięwzięcie. Wójt odmówił ustalenia uwarunkowań, powołującsię na prawo i ekspertów. Inwestorzy odwołali się do SKO, które ponownie wydało korzystny dla nich werdykt i uchyliło decyzję wójta. Mieszkańcy nie odpuścili, wygrali przed WSA. Sprawa wróciła do wybranego w 2014 r. wójta, który uznał, że przedsięwzięcia ojca i syna stanowią w istocie jedno i odmówił ustalenia warunków środowiskowych. Inwestorzy ponownie odwołali się do SKO, a to znów uchyliło decyzję. Dalej też bez zmian: WSA zdecydował po myśli mieszkańców. Ci walczą w urzędach, skarżą się też na terminowość i sposób prowadzenia sprawy przez SKO w Białymstoku. Ostatecznie nie zatrzymali jednak inwestycji. SKO wzięło jeszcze raz stronę inwestora i ustaliło środowiskowe uwarunkowania (wcześniej uchylało decyzje).

Kto jest winien

Stanisław Snarski, starosta bielski (w jego imieniu stanowisko przedstawił naczelnik Tadeusz Leszczyński), nie ma wątpliwości co do sytuacji z 2016 r. Jego zdaniem drugi wniosek nie mógł być potraktowany jako tożsamy, bo inwestor „dokonał istotnych zmian w zakresie usytuowania obiektu na własnej działce”. W efekcie oddziaływanie inwestycji zamykało się, zdaniem starosty, w granicach działki inwestora. Dodatkowo starostwo, komentując wydarzenia w Załuskich Kościelnych, przywołało plan zagospodarowania przestrzennego przyzwalający na inwestycje. Podobny argument dotyczący planu zagospodarowania wysuwa Grzegorz Osmólski. Podpiera go ekspertyzami stwierdzającymi m.in., że inwestycje nie powodują przekroczenia norm i standardów jakości środowiska. – Interweniujący [we „Wprost” – red.] mieszkańcy to miejscowi hodowcy bydła. W przeciwieństwie do moich inwestycji nie utrzymują oni przy własnej produkcji nawet minimalnych standardów ograniczających uciążliwości oborowe– twierdzi Osmólski. Nie komentuje szerzej wydarzeń z 2016 r. – Prawem inwestora jest cofnięcie wniosku, jak też jego ponowne złożenie – kwituje. Inwestor się broni, instytucje państwa niby działają, a mieszkańcy wsi na Podlasiu są rozgoryczeni. Hałas, przykre zapachy, ruch aut, zmiany krajobrazu – wszystko to wpływa na ich życie, uderza w wartość domów. Ludzie mają poczucie, że ich interes jest mniej ważny niż przedsiębiorcy. I pytają, co się musi zmienić w stosowaniu prawa, aby głos społeczności lokalnych był brany pod uwagę, gdy wśród domów mieszkalnych powstają takie inwestycje. g

© Wszelkie prawa zastrzeżone

Współpraca K.Ż.

Okładka tygodnika WPROST: 25/2018
Więcej możesz przeczytać w 25/2018 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 25/2018 (1840)

  • Oto moja propozycja referendum 17 cze 2018, 20:00 Wygląda to tak, jakby prezydenckie referendum konsultacyjne na temat konstytucji się zakończyło, zanim jeszcze się rozpoczęło. Osądzam tak na podstawie opinii, jakie pojawiły się po ogłoszeniu w ubiegłym tygodniu 15 pytań, które... 3
  • Niedyskrecje parlamentarne 17 cze 2018, 20:00 PREZYDENT ANDRZEJ DUDA ODBIERA LICZNE SYGNAŁY OD SZEREGOWYCH POSŁÓW PIS, że byliby mu ogromnie wdzięczni, gdyby głowa państwa zawetowała obniżki pensji parlamentarnych uchwalone przez Sejm. Niewykluczone, że w takiej sytuacji puściliby... 6
  • Info radar 17 cze 2018, 20:00 POLITYKA Tusk nie chce wspólnej opozycyjnej listy Donald Tusk nie chce tworzyć wspólnej listy opozycji w wyborach do Parlamentu Europejskiego. O ewentualnej odrębnej liście szefa Rady Europejskiej, obok Platformy Obywatelskiej, media... 12
  • Referendum, którego nikt nie chce 17 cze 2018, 20:00 REFERENDUM KONSULTACYJNE PREZYDENTA ANDRZEJA DUDY JESZCZE NIE ZOSTAŁO ROZPISANE, a już poniosło porażkę. 15 pytań na temat ewentualnych zmian w konstytucji, które zaprezentowała Kancelaria Prezydenta, można podzielić na absurdalne (np.... 13
  • Foka jako obcy 17 cze 2018, 20:00 NA POLSKICH PLAŻACH GINĄ FOKI I RÓŻNE SĄ TEORIE, KTÓRE WYJAŚNIAJĄ TO ZJAWISKO. Foki nie popełniają samobójstw. Może dotknęła je jakaś zaraza? Ale żadna zaraza nie roztrzaskuje głów. Zapewne ktoś je zabija. Rybacy? Jest taka... 14
  • Drukarz na kursie kolizyjnym 17 cze 2018, 20:00 DRUKARZ, KTÓRY PROCESUJE SIĘ O PRAWO DO NIEWYDRUKOWANIA ULOTKI O TREŚCI BUDZĄCEJ W NIM PROTEST, STAŁ SIĘ BOHATEREM SPOREJ CZĘŚCI PRAWICY. Oto Polak indywidualista, na dodatek przeciwnik ruchów LGBT, zmuszany przez sąd (ha!) do wykonania... 14
  • Kukiz się sypie 17 cze 2018, 20:00 Tuż przed wyborami samorządowymi ugrupowanie Kukiz’15 przeżywa trudne chwile, które mogą zmieść tę formację ze sceny politycznej. 16
  • Lewica kontra lewica 17 cze 2018, 20:00 Wypadły z parlamentu, straciły rzesze wyborców, ale ciągle ekscytują się głównie pytaniem, kto kogo ostatecznie pokona. Ugrupowania lewicowe. 20
  • Verheugen jak łyk świeżego powietrza 17 cze 2018, 20:00 Nigdy nie miałem sympatii politycznej dla komisarza Güntera Verheugena. Zbyt dobrze pamiętam, jak niegdyś wywierał presję na polskich polityków, aby bez szemrania akceptowali niekorzystną dla Polski zmianę w systemie głosowań w UE. Albo... 23
  • Zajazd na Litwie 17 cze 2018, 20:00 Fundacja podległa MSZ zawiadomiła prokuraturę o przekrętach w Związku Polaków na Litwie. I sama znalazła się pod ostrzałem polityków związanych z obozem rządzącym. 24
  • Tusk będzie w Radzie Europejskiej do ostatniego dnia kadencji 17 cze 2018, 20:00 Obaj z Januszem Lewandowskim przekonujemy, że Parlament Europejski nie powinien wprowadzać cięć w polityce spójności. Nadal będziemy to robić, choć pewnie na koniec i tak zostaniemy zdrajcami – mówi Jan Olbrycht, europoseł PO. 26
  • Synu, pomówmy o seksie 17 cze 2018, 20:00 Spędzanie czasu z dzieckiem jest konieczne, aby w dorosłym synu odnaleźć partnera – o męskości i ojcostwie opowiadają ojciec Zbigniew Lew-Starowicz i syn Michał. 30
  • Gruppensex nad Wisłą 17 cze 2018, 20:00 Wiecie, co jest najgorsze w seksie grupowym? To, że można zostać pominiętym. Przypomniał mi się ten stary dowcip, gdy przeczytałam w poprzednim numerze „Wprost” artykuł „Między nami swingersami”. Zdaje się, że warszawscy radni,... 35
  • Dla mnie Tomek żyje 17 cze 2018, 20:00 Gdy syn przez narkotyki podciął sobie żyły, powiedziałem: „Za bardzo cię kocham, żeby patrzeć, jak idziesz do grobu. Opuść mój dom” – mówi Witold Mackiewicz, ojciec tragicznie zmarłego himalaisty. 36
  • Wojna o foki 17 cze 2018, 20:00 Dla rybaków są szkodnikami, które wyjadają im ryby. Dla pracowników fokarium to Balbin, Helenka, Celebrytka, a przede wszystkim zwieńczenie lat pracy nad przywróceniem Polsce fok. 42
  • Śmierdzący problem 17 cze 2018, 20:00 Mieszkańcy wsi kontra inwestor rozwijający przemysłowy chów świń – instytucje państwa nie są w stanie rozstrzygnąć sprawy związanej z jakością życia i zdrowiem ludzi. 46
  • Pieniądze z drugiej ręki 17 cze 2018, 20:00 Dawne lumpeksy i second-handy to dziś duże sieciowe salony z używaną odzieżą. Zasada jest taka, że nic się nie marnuje. 49
  • Zarobić na chaosie 17 cze 2018, 20:00 Jak wrócić z wakacji mądrzejszym, zainspirowanym i z większym dystansem do świata? Trzeba przeczytać te książki. 52
  • Hossa Bessa 17 cze 2018, 20:00 Końcówka ubiegłego piątku to kolejna odsłona wojny handlowej, którą wypowiedziała już jakiś czas temu administracja Donalda Trumpa. Znów padło na Chiny. Prezydent USA oficjalnie ogłosił, że nałoży dodatkowe cła na wartą 50 mld... 54
  • Know How 17 cze 2018, 20:00 Monitor dla wszystkich To dowód, że da się tworzyć produkty budżetowe, czyli takie, które nie będą nas kosztowały majątku i jednocześnie nie będą wyglądały, jak byśmy właśnie przywieźli je z Chin. Za niecałe 800 zł możemy... 56
  • Odwaga tworzenia 17 cze 2018, 20:00 O nowej koncepcji budowania mieszkań na wynajem mówi Piotr Hofman, prezes HM Inwest SA – Grupa Inwest. 57
  • Salonowiec Kim 17 cze 2018, 20:00 Donald Trump dopieszczał w Singapurze przywódcę Korei Północnej, jak się dało. Ale już następnego dnia Amerykanie dali jasno do zrozumienia, że jeśli Kim będzie próbował migać się od rozbrojenia, nie uzyska nic poza pamiątkowym zdjęciem z prezydentem USA. 58
  • Kokainowe problemy hiszpańskiej prawicy 17 cze 2018, 20:00 Przez Galicję wlewa się do Europy rzeka kokainy, ale lokalni politycy długo przymykali na to oko. Jeden z nich kandyduje dziś na lidera hiszpańskiej prawicy i może zostać premierem. 62
  • Złapać przemytnika za rękę 17 cze 2018, 20:00 Rozmowa z NACHO CARRETERO, autorem zakazanej w Hiszpanii książki o przemycie kokainy. Czy ktoś potężny obawia się informacji zawartych w pana książce i dlatego zakazano jej sprzedaży? Nie sądzę, żeby w grę wchodziła wielka polityka.... 63
  • To niemożliwe, że nie jesteś szczęśliwa 17 cze 2018, 20:00 Oczekuje się, że będą radosne, a one są smutne i nieszczęśliwe. Depresje związane z macierzyństwem są najmniej społecznie akceptowane. To wciąż temat tabu. 67
  • Mały fiat, wielka polityka 17 cze 2018, 20:00 45 lat temu zaczęto produkować w Polsce auto, które zrewolucjonizowało życie Polaków. 70
  • My wszyscy z niego 17 cze 2018, 20:00 Opisując życie najsłynniejszego polskiego jazzmana Krzysztofa Komedy, Magdalena Grzebałkowska opisuje też środowisko artystyczne lat 60. 72
  • Emerytura jest do kitu 17 cze 2018, 20:00 Ozzy Osbourne znów zawita do Krakowa. Wystąpi z projektem solowym, do którego oprawę stworzył polski artysta. 76
  • Zwierzęta mają swój głos 17 cze 2018, 20:00 Słodki maluszek może okazać się czarnym charakterem opowieści – mówią sir David Attenborough i Michael Gunton, twórcy legendarnych programów przyrodniczych. 78
  • Wydarzenie 17 cze 2018, 20:00 MUZEUM Bar wniebowzięty Jeszcze do 2007 r. wytwarzano tu 250 tys. butelek wódki na dobę. Trudno więc wyobrazić sobie lepsze miejsce na muzeum tego trunku, tym bardziej, że Koneser staje się przestrzenią, gdzie powstają nie tylko... 80
  • Film 17 cze 2018, 20:00 DOKUMENT Ofiara seksu JEGO ANIMACJE FASCYNOWAŁY, FABULARNE „OPOWIEŚCI NIEMORALNE” STAŁY SIĘ WE FRANCJI KASOWYM HITEM, „Dzieje grzechu” miały premierę w Cannes. Był częścią kulturowej rewolucji seksualnej i nie bał się... 82
  • Muzyka 17 cze 2018, 20:00 HIP-HOP Cholernie zdolny bufon Nie znać Kanye Westa można tylko wtedy, kiedy całkowicie odetniemy się od świata popkultury. By obiektywnie ocenić jego muzykę, przydałoby się odciąć od wszystkiego, co o nim i jego słynnej rodzinie... 84
  • „Dwie pary do pary” – wakacyjna premiera teatru Capitol! 17 cze 2018, 20:00 Kazadi, Romanowska, Wierzbicka, Żurek i Cieszyński w sztuce w reżyserii Olafa Lubaszenki! Gdy noc poślubna zmienia się w koszmar… to publiczność śmieje się do łez! 85
  • Książka 17 cze 2018, 20:00 POWIEŚĆ Historyczny Bond Arturo Péreza-Reverte nie ma powodu przedstawiać. Jego najnowsza powieść dzieje się w czasie hiszpańskiej wojny domowej, a jej tytułowy bohater jest bardzo tajnym agentem służb specjalnych gen. Franco. To wręcz... 86
  • Kalejdoskop 17 cze 2018, 20:00 FESTIWAL Stronice i granice Goście niemal z całej Europy, ale również z Izraela i USA. Nie tylko pisarze, ale również dziennikarze, biolog ewolucyjny, psycholog, reżyser teatralny czy kompozytorka i wokalista – Big Book Festival nie od... 87
  • Sportowcy z żelaza 17 cze 2018, 20:00 Trzecia edycja Enea IRONMAN 5150 Warsaw zapisze się na kartach warszawskiego triatlonu jako rekordowa pod względem frekwencji i temperatury. 88
  • Kulturalna trzynastka 17 cze 2018, 20:00 Andrzej Krzywy WOKALISTA ZESPOŁU DE MONO 1. Najbardziej znienawidzona lektura? Lubiłem czytać, więc nie miałem jakichś koszmarów związanych z książkami. Najgorzej czytało mi się „Chłopów”. 2. Którym bohaterem z literatury... 90
  • Kultura wtórnego obiegu 17 cze 2018, 20:00 MICHAŁ WITKOWSKI Kiedy do niedawna mieszkałem jeszcze na Chmielnej, codziennie zderzany byłem z fenomenem TKMaxxa. Wystarczyło wyjść z domu i zejść na podwórko, dlatego patrolowałem go dzielnie. Przedziwne połączenie adrenaliny... 91
  • Uwielbiam uczyć się od innych 17 cze 2018, 20:00 Nigdy nie chciałam mieć jednego wzorca do naśladowania. Inspiracji szukam w każdym napotkanym na swojej drodze człowieku. 92
  • Skuteczne oszczędzanie pieniędzy 17 cze 2018, 20:00 Zbliżają się wakacje, a my znowu nie mamy odłożonych pieniędzy? Tłumaczymy się niskimi pensjami lub wysokimi kosztami życia. Szczerze? To wszystko wymówki. Skutecznie oszczędzać może każdy. 94
  • Jak podróżować z dziećmi 17 cze 2018, 20:00 Radzi Anna Olej-Kobus, podróżniczka, autorka książek, m.in. „Podróżuj z dzieckiem” i cyklu „Podróżownik”. 96
  • Frans jedzie do Moskwy, a siatkarki Moskwę leją... 17 cze 2018, 20:00 Działo się w zeszłym tygodniu! Na niwie europejskiej i sportowej. W Strasburgu osiwiały – z powodu Polski zapewne – towarzysz Timmermans Frans (nie, nie jest „towarzyszem sztuki drukarskiej” ani też „towarzyszem broni pancernej”,... 98

ZKDP - Nakład kontrolowany