To niemożliwe, że nie jesteś szczęśliwa

To niemożliwe, że nie jesteś szczęśliwa

Depresja poporodowa
Depresja poporodowa / Źródło: Fotolia / tiagozr
Oczekuje się, że będą radosne, a one są smutne i nieszczęśliwe. Depresje związane z macierzyństwem są najmniej społecznie akceptowane. To wciąż temat tabu.

Katarzyna Nowicka

Trudno zrozumieć ten smutek, bo kłóci się z obrazem promiennej kobiety z ciążowym brzuszkiem czy szczęśliwej matki tulącej niemowlę. Wydaje się, że tak właśnie ma to wyglądać i po prostu niepojęte, że może być inaczej. A jednak może… Szacuje się, że nawet 20 proc. kobiet w ciąży, a także tych po porodzie może się mierzyć z depresją. O problemie wciąż mówi się za mało, chociaż ostatnio zrobiło się o nim głośniej ze względu na ogłoszenie przez resort zdrowia nowych standardów opieki okołoporodowej. Znalazł się wśród nich test na ryzyko pojawienia się depresji w ciąży i po porodzie. Badanie byłoby przeprowadzane dwa razy w czasie ciąży oraz po urodzeniu dziecka. – Depresja w ciąży i depresja poporodowa wpływają w znaczącym stopniu na dwie osoby. Nie tylko na matkę, ale też na dziecko – może oddziaływać na jego rozwój emocjonalny i poznawczy oraz powodować, że samo w przyszłości będzie się zmagać z depresją – mówi prof. Piotr Gałecki, psychiatra, kierownik Kliniki Psychiatrii Dorosłych UM w Łodzi i krajowy konsultant w dziedzinie psychiatrii. O sprawie – podkreśla prof. Gałecki – trzeba jak najwięcej mówić. Także po to, by przełamać stereotyp, że ciąża to dla kobiety stan uprzywilejowany, chroniący przed całym złem tego świata. Oczekuje się też, że po porodzie młoda mama musi tryskać optymizmem, bo właśnie urodziła dziecko.

Wyjść i nie wrócić

Zdaniem prof. Gałeckiego test przesiewowy wydaje się być dobrym rozwiązaniem także dlatego, że w wielu przypadkach pomoże uwolnić się od presji rodziny. – Bo to lekarz, którego kobieta sobie wybrała do prowadzenia ciąży i któremu zaufała, zdecyduje, czy powinna udać się do psychologa lub psychiatry. Powie jej, że to, co się dzieje, jest realnym problemem, a nie, jak mogłoby uznać otoczenie, zbędnym narzekaniem czy wyolbrzymianiem objawów. Rodzina z kolei stwierdzi: no tak, skoro specjalista mówi, że to ma pomóc tobie i dziecku, to musimy działać – mówi prof. Gałecki. Reakcja rodziny jest bardzo ważna. Eksperci są zgodni, że kobiety często nie znajdują zrozumienia, wstydzą się, boją się krytyki lub lekceważenia. Potwierdzają to ich relacje na forach internetowych. Wielu kobietom w ciąży i młodym mamom łatwiej opowiadać o swych odczuciach anonimowo. „Nikt mnie nie rozumie. Wszyscy nam gratulują, a ja zastanawiam się: czego? Łapię się na tym, że wcale nie chcę tego dziecka, wręcz mnie denerwuje..”.. „Nie mam ochoty na nic. Nie cieszę się, że jestem w ciąży, a przecież starałam się o dziecko. Mam ochotę wyjść i nie wrócić. Zaczynam mieć złe myśli. To straszne. Nie mam ochoty nikogo oglądać. Chcę zapaść się pod ziemię, nie istnieć…”. „Wszelkie próby rozmowy z mężem kończą się tym, że mówi: urodzisz, to ci przejdzie. Czuję się zupełnie sama na świecie..”.. Według prof. Gałeckiego temat depresji w ciąży należy do tych kwestii, o których wiedza jest najmniejsza. – Panuje przekonanie, że ciąża jest wspaniałym stanem, zarówno psychofizycznym, jak i emocjonalnym. Tymczasem emocjonalnie to ogromne wyzwanie dla kobiety.

Zmienia się wygląd fizyczny. Zaczynają się pytania: „Czy podołam?”, „Co będzie dalej?”. I to, co bardzo ważne: pojawia się lęk przed porodem i obawa, czy dziecko będzie zdrowe. Niektóre kobiety myślą o tym wręcz obsesyjnie – tłumaczy profesor. Często bywa też tak, że jeżeli kobieta doświadcza w trakcie ciąży niektórych objawów depresji, uznaje się je za typowe dla tego okresu. Pogorszenie nastroju, smutek, wzmożona płaczliwość, a nawet podwyższona agresja uznawane są za coś naturalnego. Tymczasem nie należy tego lekceważyć. – Depresja to nie jest chwilowy smutek czy emocjonalna huśtawka. To permanentnie obniżony nastrój. Zazwyczaj, jak dzieje się coś wesołego, to się cieszymy, a jak smutnego – smucimy się. A osoba chora na depresję traci tę kompatybilność i reaguje na wszystko obniżonym nastrojem – mówi psycholog Małgorzata Remlein, która prowadzi psychoterapię także dla kobiet, u których w ciąży czy po porodzie pojawiła się depresja. Jak podkreślają eksperci, na ryzyko depresji w większym stopniu są narażone te kobiety, które miewały już podobne epizody wcześniej, a także te, u których depresja pojawiała się w rodzinie. Mitem jest, że jeśli coś takiego nie miało miejsca wcześniej, to w ciąży takie problemy się nie pojawią. Wpływ może mieć także wiele innych czynników. Wskazuje się m.in. brak stabilnego związku emocjonalnego, nagłą sytuację traumatyczną, a także niepewność materialną. Depresja może się też pojawić u kobiet, które miały wcześniej problemy z zajściem w ciążę lub jej utrzymaniem.

W potrzasku

Jak mówi Małgorzata Remlein, u części kobiet depresja ciążowa może się przekształcić w depresję poporodową. To nie jest reguła. Często w ciąży jest wszystko w porządku, a otaczający świat nieoczekiwanie wali się jak domek z kart wtedy, gdy dziecko przyjdzie na świat. Specjaliści zaznaczają, że wiedza o tym, iż może wystąpić coś takiego jak depresja poporodowa, w społeczeństwie jest już większa. Bywa jednak, że niektórzy mylnie uważają, że depresją jest także tzw. baby blues, czyli spadek nastroju po narodzinach dziecka. – Przez ciało kobiety w trakcie porodu i kilka dni po porodzie przechodzi tajfun hormonalny. To reakcja fizjologiczna. Wtedy ma prawo występować przygnębienie, zmęczenie, apatia, które po mniej więcej dwóch tygodniach do miesiąca powinny minąć. Jeżeli te zmiany trwają dłużej, to powinniśmy poważnie brać pod uwagę to, że występuje jakiś epizod depresyjny – tłumaczy prof. Gałecki. Bywa, że u kobiet, które cierpią na depresję poporodową, strach przed reakcją rodziny, wyrzuty sumienia i uczucie wstydu są większe niż u kobiet, które borykają się depresją w czasie ciąży. Bo dziecko przyszło już na świat, a matka czuje, że nie jest w stanie się nim zająć. To ogromnie frustrujące, kobieta może mieć poczucie winy z powodu braku zadowolenia z macierzyństwa. – Kobiety często nie chcą się przyznać, że czas, który jest oceniany przez innych jako piękny i radosny, dla nich jest pasmem smutku. Często moje pacjentki mówią, że są niekompetentne, że przecież tak chciały być matkami, a nie umieją nimi być, że się nie nadają do tej roli – mówi Małgorzata Remlein. – Dochodzi do tego, że u tych kobiet pojawiają się obsesyjne, nawracające myśli i obawy, że z powodu swej „niekompetencji” mogą zaszkodzić dziecku. Każdy kontakt z nim łączy się ze stresem, więc go za wszelką cenę unikają – dodaje. Tu także ważna jest rola rodziny. – Często kobieta czuje się tak, jakby była w potrzasku.

Chciałaby o tym powiedzieć, ale nikt nie chce tego słuchać. Odczuwa również wewnętrzną presję, żeby nie martwić najbliższych stwierdzeniami: „Nie dam sobie rady, pomóżcie mi”. No bo jak ma im to powiedzieć, skoro wszyscy wokół są zachwyceni i szczęśliwi? – mówi prof. Gałecki. Małgorzata Remlein dodaje, że sytuacji młodych matek nie sprzyja promowany w mediach kult atrakcyjności, energii i wspaniałego rodzicielstwa. Bo z jednej strony wiadomo, że sexy mamy, zawsze roześmiane i piękne, to swojego rodzaju bajka, z drugiej strony – „zwykła”, świeżo upieczona matka czuje się nieatrakcyjna, może też w niej wzmagać się przekonanie, że sobie nie radzi. Eksperci są zgodni: zarówno w przypadku depresji w ciąży, jak i depresji po porodzie konieczna jest pomoc specjalisty. Nie można liczyć na to, że problem sam zniknie. – W przypadku ciąży chodzi o wpływ hormonów stresu na dziecko, czyli tzw. hiperkortyzolemię. To może oddziaływać na rozwój układu limbicznego, który odpowiada za strukturę osobowości dziecka. Ma to bardzo istotne znaczenie w ostatnim trymestrze ciąży – mówi prof. Gałecki. Podkreśla, że ważne jest też, aby problem rozpoznać jeszcze przed porodem. Częściej wykonuje się wtedy cesarskie cięcie. W przypadku depresji kobiety często bardzo boją się rozwiązania siłami natury. Do tego stopnia, że strach może powodować brak współpracy przy porodzie. Profesor dodaje, że można doprowadzić do porodu naturalnego, pod warunkiem że kobieta odpowiednio wcześnie uzyska specjalistyczną pomoc. – Również depresja po porodzie może mieć poważne konsekwencje zarówno dla matki, jak i dla rozwoju dziecka. Ono rozpoznaje emocje matki, jej radość, gniew czy złość szybciej, niż zaczyna rozpoznawać przedmioty wokół siebie. Jeżeli matka w tym czasie ma problem w komunikacji z dzieckiem, to ono zostanie w taki, a nie inny sposób ukształtowane. To może mieć swoją ekspresję kliniczną dopiero wtedy, gdy dziecko będzie w okresie adolescencji – mówi Gałecki. Bywa, że konieczne jest leczenie farmakologiczne. Jednak w przypadku kobiet w ciąży pojawia się mnóstwo pytań o wpływ leków na dziecko. – Nowe leki przeciwdepresyjne są preparatami bezpiecznymi. Wiele kobiet w ciąży je przyjmuje, sam mam dużo takich pacjentek – mówi prof. Gałecki. Jak pokazuje jego zawodowe doświadczenie, leczenie depresji w ciąży jest na pewno bezpieczniejsze niż jej nieleczenie. g

© Wszelkie prawa zastrzeżone

Okładka tygodnika WPROST: 25/2018
Więcej możesz przeczytać w 25/2018 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 25/2018 (1840)

  • Oto moja propozycja referendum 17 cze 2018, 20:00 Wygląda to tak, jakby prezydenckie referendum konsultacyjne na temat konstytucji się zakończyło, zanim jeszcze się rozpoczęło. Osądzam tak na podstawie opinii, jakie pojawiły się po ogłoszeniu w ubiegłym tygodniu 15 pytań, które... 3
  • Niedyskrecje parlamentarne 17 cze 2018, 20:00 PREZYDENT ANDRZEJ DUDA ODBIERA LICZNE SYGNAŁY OD SZEREGOWYCH POSŁÓW PIS, że byliby mu ogromnie wdzięczni, gdyby głowa państwa zawetowała obniżki pensji parlamentarnych uchwalone przez Sejm. Niewykluczone, że w takiej sytuacji puściliby... 6
  • Info radar 17 cze 2018, 20:00 POLITYKA Tusk nie chce wspólnej opozycyjnej listy Donald Tusk nie chce tworzyć wspólnej listy opozycji w wyborach do Parlamentu Europejskiego. O ewentualnej odrębnej liście szefa Rady Europejskiej, obok Platformy Obywatelskiej, media... 12
  • Referendum, którego nikt nie chce 17 cze 2018, 20:00 REFERENDUM KONSULTACYJNE PREZYDENTA ANDRZEJA DUDY JESZCZE NIE ZOSTAŁO ROZPISANE, a już poniosło porażkę. 15 pytań na temat ewentualnych zmian w konstytucji, które zaprezentowała Kancelaria Prezydenta, można podzielić na absurdalne (np.... 13
  • Foka jako obcy 17 cze 2018, 20:00 NA POLSKICH PLAŻACH GINĄ FOKI I RÓŻNE SĄ TEORIE, KTÓRE WYJAŚNIAJĄ TO ZJAWISKO. Foki nie popełniają samobójstw. Może dotknęła je jakaś zaraza? Ale żadna zaraza nie roztrzaskuje głów. Zapewne ktoś je zabija. Rybacy? Jest taka... 14
  • Drukarz na kursie kolizyjnym 17 cze 2018, 20:00 DRUKARZ, KTÓRY PROCESUJE SIĘ O PRAWO DO NIEWYDRUKOWANIA ULOTKI O TREŚCI BUDZĄCEJ W NIM PROTEST, STAŁ SIĘ BOHATEREM SPOREJ CZĘŚCI PRAWICY. Oto Polak indywidualista, na dodatek przeciwnik ruchów LGBT, zmuszany przez sąd (ha!) do wykonania... 14
  • Kukiz się sypie 17 cze 2018, 20:00 Tuż przed wyborami samorządowymi ugrupowanie Kukiz’15 przeżywa trudne chwile, które mogą zmieść tę formację ze sceny politycznej. 16
  • Lewica kontra lewica 17 cze 2018, 20:00 Wypadły z parlamentu, straciły rzesze wyborców, ale ciągle ekscytują się głównie pytaniem, kto kogo ostatecznie pokona. Ugrupowania lewicowe. 20
  • Verheugen jak łyk świeżego powietrza 17 cze 2018, 20:00 Nigdy nie miałem sympatii politycznej dla komisarza Güntera Verheugena. Zbyt dobrze pamiętam, jak niegdyś wywierał presję na polskich polityków, aby bez szemrania akceptowali niekorzystną dla Polski zmianę w systemie głosowań w UE. Albo... 23
  • Zajazd na Litwie 17 cze 2018, 20:00 Fundacja podległa MSZ zawiadomiła prokuraturę o przekrętach w Związku Polaków na Litwie. I sama znalazła się pod ostrzałem polityków związanych z obozem rządzącym. 24
  • Tusk będzie w Radzie Europejskiej do ostatniego dnia kadencji 17 cze 2018, 20:00 Obaj z Januszem Lewandowskim przekonujemy, że Parlament Europejski nie powinien wprowadzać cięć w polityce spójności. Nadal będziemy to robić, choć pewnie na koniec i tak zostaniemy zdrajcami – mówi Jan Olbrycht, europoseł PO. 26
  • Synu, pomówmy o seksie 17 cze 2018, 20:00 Spędzanie czasu z dzieckiem jest konieczne, aby w dorosłym synu odnaleźć partnera – o męskości i ojcostwie opowiadają ojciec Zbigniew Lew-Starowicz i syn Michał. 30
  • Gruppensex nad Wisłą 17 cze 2018, 20:00 Wiecie, co jest najgorsze w seksie grupowym? To, że można zostać pominiętym. Przypomniał mi się ten stary dowcip, gdy przeczytałam w poprzednim numerze „Wprost” artykuł „Między nami swingersami”. Zdaje się, że warszawscy radni,... 35
  • Dla mnie Tomek żyje 17 cze 2018, 20:00 Gdy syn przez narkotyki podciął sobie żyły, powiedziałem: „Za bardzo cię kocham, żeby patrzeć, jak idziesz do grobu. Opuść mój dom” – mówi Witold Mackiewicz, ojciec tragicznie zmarłego himalaisty. 36
  • Wojna o foki 17 cze 2018, 20:00 Dla rybaków są szkodnikami, które wyjadają im ryby. Dla pracowników fokarium to Balbin, Helenka, Celebrytka, a przede wszystkim zwieńczenie lat pracy nad przywróceniem Polsce fok. 42
  • Śmierdzący problem 17 cze 2018, 20:00 Mieszkańcy wsi kontra inwestor rozwijający przemysłowy chów świń – instytucje państwa nie są w stanie rozstrzygnąć sprawy związanej z jakością życia i zdrowiem ludzi. 46
  • Pieniądze z drugiej ręki 17 cze 2018, 20:00 Dawne lumpeksy i second-handy to dziś duże sieciowe salony z używaną odzieżą. Zasada jest taka, że nic się nie marnuje. 49
  • Zarobić na chaosie 17 cze 2018, 20:00 Jak wrócić z wakacji mądrzejszym, zainspirowanym i z większym dystansem do świata? Trzeba przeczytać te książki. 52
  • Hossa Bessa 17 cze 2018, 20:00 Końcówka ubiegłego piątku to kolejna odsłona wojny handlowej, którą wypowiedziała już jakiś czas temu administracja Donalda Trumpa. Znów padło na Chiny. Prezydent USA oficjalnie ogłosił, że nałoży dodatkowe cła na wartą 50 mld... 54
  • Know How 17 cze 2018, 20:00 Monitor dla wszystkich To dowód, że da się tworzyć produkty budżetowe, czyli takie, które nie będą nas kosztowały majątku i jednocześnie nie będą wyglądały, jak byśmy właśnie przywieźli je z Chin. Za niecałe 800 zł możemy... 56
  • Odwaga tworzenia 17 cze 2018, 20:00 O nowej koncepcji budowania mieszkań na wynajem mówi Piotr Hofman, prezes HM Inwest SA – Grupa Inwest. 57
  • Salonowiec Kim 17 cze 2018, 20:00 Donald Trump dopieszczał w Singapurze przywódcę Korei Północnej, jak się dało. Ale już następnego dnia Amerykanie dali jasno do zrozumienia, że jeśli Kim będzie próbował migać się od rozbrojenia, nie uzyska nic poza pamiątkowym zdjęciem z prezydentem USA. 58
  • Kokainowe problemy hiszpańskiej prawicy 17 cze 2018, 20:00 Przez Galicję wlewa się do Europy rzeka kokainy, ale lokalni politycy długo przymykali na to oko. Jeden z nich kandyduje dziś na lidera hiszpańskiej prawicy i może zostać premierem. 62
  • Złapać przemytnika za rękę 17 cze 2018, 20:00 Rozmowa z NACHO CARRETERO, autorem zakazanej w Hiszpanii książki o przemycie kokainy. Czy ktoś potężny obawia się informacji zawartych w pana książce i dlatego zakazano jej sprzedaży? Nie sądzę, żeby w grę wchodziła wielka polityka.... 63
  • To niemożliwe, że nie jesteś szczęśliwa 17 cze 2018, 20:00 Oczekuje się, że będą radosne, a one są smutne i nieszczęśliwe. Depresje związane z macierzyństwem są najmniej społecznie akceptowane. To wciąż temat tabu. 67
  • Mały fiat, wielka polityka 17 cze 2018, 20:00 45 lat temu zaczęto produkować w Polsce auto, które zrewolucjonizowało życie Polaków. 70
  • My wszyscy z niego 17 cze 2018, 20:00 Opisując życie najsłynniejszego polskiego jazzmana Krzysztofa Komedy, Magdalena Grzebałkowska opisuje też środowisko artystyczne lat 60. 72
  • Emerytura jest do kitu 17 cze 2018, 20:00 Ozzy Osbourne znów zawita do Krakowa. Wystąpi z projektem solowym, do którego oprawę stworzył polski artysta. 76
  • Zwierzęta mają swój głos 17 cze 2018, 20:00 Słodki maluszek może okazać się czarnym charakterem opowieści – mówią sir David Attenborough i Michael Gunton, twórcy legendarnych programów przyrodniczych. 78
  • Wydarzenie 17 cze 2018, 20:00 MUZEUM Bar wniebowzięty Jeszcze do 2007 r. wytwarzano tu 250 tys. butelek wódki na dobę. Trudno więc wyobrazić sobie lepsze miejsce na muzeum tego trunku, tym bardziej, że Koneser staje się przestrzenią, gdzie powstają nie tylko... 80
  • Film 17 cze 2018, 20:00 DOKUMENT Ofiara seksu JEGO ANIMACJE FASCYNOWAŁY, FABULARNE „OPOWIEŚCI NIEMORALNE” STAŁY SIĘ WE FRANCJI KASOWYM HITEM, „Dzieje grzechu” miały premierę w Cannes. Był częścią kulturowej rewolucji seksualnej i nie bał się... 82
  • Muzyka 17 cze 2018, 20:00 HIP-HOP Cholernie zdolny bufon Nie znać Kanye Westa można tylko wtedy, kiedy całkowicie odetniemy się od świata popkultury. By obiektywnie ocenić jego muzykę, przydałoby się odciąć od wszystkiego, co o nim i jego słynnej rodzinie... 84
  • „Dwie pary do pary” – wakacyjna premiera teatru Capitol! 17 cze 2018, 20:00 Kazadi, Romanowska, Wierzbicka, Żurek i Cieszyński w sztuce w reżyserii Olafa Lubaszenki! Gdy noc poślubna zmienia się w koszmar… to publiczność śmieje się do łez! 85
  • Książka 17 cze 2018, 20:00 POWIEŚĆ Historyczny Bond Arturo Péreza-Reverte nie ma powodu przedstawiać. Jego najnowsza powieść dzieje się w czasie hiszpańskiej wojny domowej, a jej tytułowy bohater jest bardzo tajnym agentem służb specjalnych gen. Franco. To wręcz... 86
  • Kalejdoskop 17 cze 2018, 20:00 FESTIWAL Stronice i granice Goście niemal z całej Europy, ale również z Izraela i USA. Nie tylko pisarze, ale również dziennikarze, biolog ewolucyjny, psycholog, reżyser teatralny czy kompozytorka i wokalista – Big Book Festival nie od... 87
  • Sportowcy z żelaza 17 cze 2018, 20:00 Trzecia edycja Enea IRONMAN 5150 Warsaw zapisze się na kartach warszawskiego triatlonu jako rekordowa pod względem frekwencji i temperatury. 88
  • Kulturalna trzynastka 17 cze 2018, 20:00 Andrzej Krzywy WOKALISTA ZESPOŁU DE MONO 1. Najbardziej znienawidzona lektura? Lubiłem czytać, więc nie miałem jakichś koszmarów związanych z książkami. Najgorzej czytało mi się „Chłopów”. 2. Którym bohaterem z literatury... 90
  • Kultura wtórnego obiegu 17 cze 2018, 20:00 MICHAŁ WITKOWSKI Kiedy do niedawna mieszkałem jeszcze na Chmielnej, codziennie zderzany byłem z fenomenem TKMaxxa. Wystarczyło wyjść z domu i zejść na podwórko, dlatego patrolowałem go dzielnie. Przedziwne połączenie adrenaliny... 91
  • Uwielbiam uczyć się od innych 17 cze 2018, 20:00 Nigdy nie chciałam mieć jednego wzorca do naśladowania. Inspiracji szukam w każdym napotkanym na swojej drodze człowieku. 92
  • Skuteczne oszczędzanie pieniędzy 17 cze 2018, 20:00 Zbliżają się wakacje, a my znowu nie mamy odłożonych pieniędzy? Tłumaczymy się niskimi pensjami lub wysokimi kosztami życia. Szczerze? To wszystko wymówki. Skutecznie oszczędzać może każdy. 94
  • Jak podróżować z dziećmi 17 cze 2018, 20:00 Radzi Anna Olej-Kobus, podróżniczka, autorka książek, m.in. „Podróżuj z dzieckiem” i cyklu „Podróżownik”. 96
  • Frans jedzie do Moskwy, a siatkarki Moskwę leją... 17 cze 2018, 20:00 Działo się w zeszłym tygodniu! Na niwie europejskiej i sportowej. W Strasburgu osiwiały – z powodu Polski zapewne – towarzysz Timmermans Frans (nie, nie jest „towarzyszem sztuki drukarskiej” ani też „towarzyszem broni pancernej”,... 98

ZKDP - Nakład kontrolowany