Pierogi dla Jaggera

Pierogi dla Jaggera

Pierogi dla Jaggera
Pierogi dla Jaggera / Źródło: Bogdan Krężel
Kto w sercu czuje rocka, nigdy się nie zestarzeje. Seniorki z Podkarpacia śpiewają „Satisfaction” Rolling Stonesów. I z życia czerpią prawdziwą satysfakcję.

Janina Obirek (69 lat) zaczęła jeździć skuterem dopiero dwa lata temu, gdy mąż podupadł na zdrowiu. A tutaj na Roztoczu bez auta ani rusz – do sklepu, urzędu i na pocztę prawie 10 km. Do lekarza 30 km. We wsi Gorajec mieszka zaledwie 36 osób. Jedna droga, kilka domów i stara drewniana cerkiew. Okolica piękna, ale dla turystów. Dla lokalsów niewygodna, bo tylko pola i lasy. A Janina jest aktywna. Nigdy nie opuściła próby zespołu Niezapominajki. Dwa razy w tygodniu jedzie do Cieszanowa, żeby w domu kultury śpiewać ludowe pieśni.

Żyj, jakżeś żyła

Wnuk Janiny pewnego dnia przyprowadził na podwórze motocykl i kazał babci jeździć slalomem, kręcić ósemki. Dlatego Janina jeździ teraz odważnie. Po drodze śpiewa w głos podkarpackie przyśpiewki. Nigdy nie miała wypadku, bo i ruch w okolicy niewielki. Raz tylko, w maju, zemdlała, ale zdążyła wyhamować przed upadkiem. Wracała z pogrzebu męża. Skoczyło jej ciśnienie. Chociaż mąż zmarł miesiąc temu, nie przestała śpiewać z Niezapominajkami. – Przed śmiercią powiedział: „żyj, jakżeś żyła”. Kazał przysiąc, że będę śpiewać, póki starczy tchu. Pochowałam córkę, zięcia, teraz męża. Jak przestanę śpiewać, to będzie po mnie – opowiada. Janina jest mistrzynią białego śpiewu, czyli specyficznej techniki wokalnej, typowej dla muzyki ludowej. Uczyła się od seniorek z poprzednich pokoleń. Pamięta, jak była dzieckiem i śpiewała, wypasając krowy na łące. Zresztą wtedy cała wieś śpiewała wieczorami. Dziś już niewielu muzyków zna technikę białego śpiewu, choć odkąd wróciła moda na folk, do Janiny przyjeżdżają zespoły z Polski i Ukrainy pobierać lekcje. Wystąpiła nawet w teledysku zespołu Tadirindum, grającego tradycyjną muzykę taneczną dawnego regionu Galicji. Gdy więc padł pomysł, że Niezapominajki zaśpiewają rockowy szlagier, który przecież już w latach 60. zdarzało im się czasem usłyszeć, przyjęła to jako muzyczne wyzwanie. Motor także się przydał, bo w teledysku, ubrana w skórzaną kurtkę i kask z rogami jelenia, gra herszta gangu motocyklowego.

Pełna kulturka

Ręce zacierały także inne Niezapominajki. Grażyna Barszcz (60 lat) i Maria Kida (63 lata) rocka czują od dawna. Od lat w sierpniu w Cieszanowie odbywa się kultowy już Rock Festiwal, jedna z nielicznych atrakcji w okolicy, największa impreza muzyczna w południowo-wschodniej Polsce, zwana podkarpackim Woodstockiem. Niezapominajki angażują się jako wolontariuszki, chociaż o tym, że ich praca nazywa się wolontariatem, dowiedziały się przypadkiem, od młodzieży. A więc stoją „na biletach”, pilnują kolejki do pryszniców, lepią pierogi i rozdają je wśród imprezowiczów. A przy okazji pośpiewają, potańczą i dużo się śmieją. – Młodzi są wspaniali, pełna kulturka. Czasem z dziwną fryzurą, czasem dziwnie ubrani, ale zawsze weseli – opowiada Maria. Z imprezy panie wracają nad ranem, wciąż ze śpiewem na ustach. Spacerkiem, przez pola. Grażyna jednak przeczuwa, że jej mąż zamilknie na kilka dni. Na stare lata zrobił się zazdrosny, nie lubi wypadów żony. Grażyna się dziwi: – Za młodu pracowałam jako kelnerka. Byłam otoczona mężczyznami. Wtedy nic nie mówił. Dziś jest zazdrosny o Niezapominajki. Kto zrozumie mężczyzn? – pyta retorycznie. Na szczęście może liczyć na wsparcie dzieci. – Zadzwonił syn z Holandii, bo przeczytał o nas w internecie. „Mama, tak trzymaj! Dawaj czadu!”, wykrzykiwał. Bo skoro wychowałam pięcioro dzieci, na emeryturze coś mi się chyba od życia należy – mówi. Pod względem dzietności rekordzistką wśród Niezapominajek jest 73-letnia Józefina Makuch, która ma dziewięcioro dzieci, 18 wnucząt i cztery prawnuczki. – Nie było 500 plus ani urlopów macierzyńskich. Nie wzięłam żadnego zwolnienia, a pracowałam w PGR-ze – wspomina. Dwaj synowie Anieli Szlezak (72 lata) wprawdzie deklarują poparcie, ale ona podejrzewa, że przyglądają się jej poczynaniom nieufnie. Mieszkają razem, bo obaj są kawalerami po czterdziestce. Aniela nie rozumie, dlaczego niektórzy ludzie nie życzą dobrze Niezapominajkom. Nasłuchała się od kobiet w rodzinie, że zamiast latać po wsi, powinna w gospodarstwie siedzieć. I że takie śpiewy są nieprzyzwoite. – Czy zazdrość ludzka naprawdę aż tak daleko sięga? – zastanawia się. W śpiewie nie widzi niczego złego, zwłaszcza że do chórów należała zawsze: w szkole, w kościele, w ośrodkach kultury. I cieszy się, że z kolei dla innych jest przykładem. – Zadzwoniła koleżanka z młodości, że też z sąsiadkami założyły zespół. Już wiemy, że ościenne gminy idą naszym śladem – opowiada. Na planie filmowym teledysku nie miała łatwego zadania. Jest filigranowa i nieśmiała. – Musiałam żonglować drewnianym wałkiem tak, żeby wielokrotnie się obrócił w powietrzu. A on mi ciągle spadał na nogę albo na głowę – śmieje się. W dodatku, żonglując, śpiewała z rockowym zacięciem: „A wieczorem pójdę w pogo, pójdę w pogo własną drogą”.

Co tam chwasty

To część zwrotki dopisanej przez Niezapominajki specjalnie dla Rolling Stonesów. Jako dowód, że jednak można odnaleźć w życiu satysfakcję. Panie odnalazły ją m.in. w robieniu pierogów regionalnych z kaszą, serem i miętą, które w teledysku lepią wraz z harleyowcami. W prace na planie zaangażowała się niemal cała społeczność gminy Cieszanów. Teledysk jest utrzymany w konwencji westernu, ale zamiast na koniach bohaterowie jeżdżą na motocyklach. To historia o tym, jak folkowe kobiety, obrończynie Cieszanowa, rozprawiają się z przybyłymi do wsi „Czarnymi jeźdźcami”. W scenach zbiorowych wzięło udział ponad 300 osób. – Codziennie praca po 12 godzin, a ja już mam 73 lata – opowiada Józefina. – Ogródki nam pozarastały, bo kto by myślał o chwastach – śmieje się Grażyna. – Nigdy nie kierowałam traktorem, ale dałam radę. Pracom nad klipem przyglądali się nawet ksiądz i burmistrz. Obaj z entuzjazmem i dumą robili zdjęcia. Zresztą burmistrz to ojciec chrzestny zespołu. Z jego inicjatywy panie się zrzeszyły i zaczęły śpiewać. Nie szczędzi pochwał, gdy Niezapominajki wygrywają kolejne konkursy pieśni i tańca. Kupił im spódnice w kwiaty i buty. Raz nawet zasponsorował zespołowi wycieczkę na Węgry.

Folkowisko pod morwą

Ale Niezapominajki są zgodne – nie byłoby tego wszystkiego, gdyby nie Marcin Piotrowski, 36-latek, który rok temu wraz z rodziną wrócił z wieloletniej emigracji i od razu zaczął zmieniać marketingowy wizerunek regionu. Niezapominajki zna bardzo dobrze. Od lat zespół występuje na Folkowisku, czyli Festiwalu Kultury Pogranicza, który Marcin organizuje na własnym podwórku. Po kilku latach spędzonych w Lublinie przyjechał na Roztocze i w Gorajcu, niedaleko rodzinnego Tomaszowa Lubelskiego, kupił budynek starej szkoły, w którym przed II wojną światową mieścił się ukraiński dom ludowy. Aby zarobić na remont folwarku, Marcin razem z żoną Mariną, Estonką, pojechał do Irlandii. Z czasem stworzył Chutor Gorajec, czyli według definicji osadniczą posiadłość położoną na słabo zaludnionym terenie pośród pól i stepów, a w praktyce agroturystykę i centrum kultury folkowej regionu, skierowane na poznanie i promocję wielokulturowości ściany wschodniej. – Gdy braliśmy ślub i na podwórzu mieliśmy wesele, zawarliśmy z przyjaciółmi pakt, że co roku będziemy się spotykać. Każdego pognało w świat, nas do Irlandii, innych do Indii, Holandii, Brazylii, i na co dzień nie mieliśmy kontaktu. W ziemi zakopaliśmy flaszkę i podpisany cyrograf. W tym roku mija dekada, więc je odkopiemy – cieszy się Piotrowski. Jest co świętować, bo przyjaciele dotrzymali słowa. Z czasem ze spotkań w wąskim gronie wyrósł prawdziwy festiwal kultury ludowej, który trafił na listę 250 najlepszych festiwali w Europie. Na imprezę przyjeżdżają nawet dwa tysiące osób, artyści, nie tylko lokalni, sami się dopominają o możliwość wystąpienia. „To festiwal z bogatym międzynarodowym programem, transgraniczny i wielokulturowy, jest również interaktywny, angażuje lokalnych widzów i mieszkańców” – pisze prezydent Europejskiej Federacji Festiwali, Darko Brlek. Marcinowi zależy, aby promować to, co regionalne, swojskie. Chce przypomnieć wciąż trudną dla mieszkańców historię regionu, dlatego co roku festiwal ma wątek przewodni, raz jest poświęcony wysiedlonym Ukraińcom, innym razem Żydom. Aby móc więcej zdziałać, Piotrowski rozpoczął pracę w Urzędzie Gminy i Miasta Cieszanów, gdzie jest odpowiedzialny za promocję regionu. Gdy wpadł na pomysł teledysku dla Stonesów, rozbudził marzenia seniorek. Zorganizował fachowców od filmu i muzyków, scenariusz, sprzęt, scenografię. – To szalony pomysł, ale mówi coś o nas. Pokazuje, jak się u nas żyje – tłumaczą Niezapominajki. I dodają, że to nie tylko zabawa. – Tu chodzi o pamięć. Dzięki takim akcjom okolica nie umrze, może napłynie trochę młodych, a my, mieszkańcy, będziemy dumni i zaangażowani. Właśnie dlatego Niezapominajki wybierają się 8 lipca do Warszawy. Chcą przed koncertem Rolling Stonesów osobiście wręczyć muzykom płytę z teledyskiem i wielki garnek pełen pierogów. Już napisali list do menedżera Stonesów w tej sprawie. – Może uda nam się zaprosić ich na nasz rockowy festiwal? A może w tym roku zaśpiewamy „Satisfaction” na głównej scenie w Cieszanowie, a w przyszłości w Opolu? – rozmyślają podekscytowane. – Działamy na spontanie. Burmistrz pozwolił wziąć busa, jedziemy do stolicy – śmieje się Piotrowski. – Jak nie dopchamy się do Stonesów, zaśpiewamy pod Pałacem Kultury albo na „patelni” (plac przy stacji Metro Centrum – red.), a pierogi rozdamy warszawiakom. I też będzie fajnie. g

© Wszelkie prawa zastrzeżone

Okładka tygodnika WPROST: 27/2018
Więcej możesz przeczytać w 27/2018 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 27/2018 (1842)

  • Ile kosztuje Polskę brak szacunku dla prawa 1 lip 2018, 20:00 Jak wielu Polaków nie dożyje końca wakacji? Rok temu na naszych drogach w lipcu i w sierpniu zginęło 455 osób, czyli nieco ponad siedem osób dziennie. Z roku na rok jest coraz lepiej, liczba ofiar maleje, ale trudno twierdzić, że jest... 3
  • Niedyskrecje parlamentarne 1 lip 2018, 20:00 Z OBOZU WŁADZY DOCHODZĄ NIEPOKOJĄCE WIEŚCI. Podobno jest zgoda prezesa Jarosława Kaczyńskiego na wyrzucenie z rządu ministra ds. służb specjalnych Mariusza Kamińskiego. Informacja o jego możliwej dymisji przemknęła przez media w maju... 8
  • Obraz tygodnia 1 lip 2018, 20:00 45,6 mln funtów (225 mln zł) kosztuje rocznie obywateli Wielkiej Brytanii utrzymanie rodziny królewskiej. 210 MLN ZŁ kosztuje rocznie obywateli Polski utrzymanie Kancelarii Prezydenta RP. Przegrany Minister Zbigniew Ziobro, prokurator... 10
  • Jak Morawiecki przekuł klęskę w sukces 1 lip 2018, 20:00 BURZA, JAKĄ WYWOŁAŁA NOWELIZACJA USTAWY O IPN W RELACJACH POLAKÓW Z ŻYDAMI, BYŁA TAK WIELKA, że zagłuszyła nawet zasadne pytania o powody odpalenia tej bomby, jak choćby podejrzenia o podłożenie kukułczego jaja nowo powołanemu... 12
  • Inforadar 1 lip 2018, 20:00 Kulisy negocjacji polsko-żydowskich Negocjacje między stronami polską, izraelską i amerykańską wokół nowelizacji ustawy o IPN toczyły się od wielu tygodni. Politycy reprezentujący polski rząd powtarzali jednak, że czekają na wyrok... 12
  • Zarżał kartonowy koń z tęczą 1 lip 2018, 20:00 GDAŃSCY RADNI WPROWADZILI DO MIASTA KONIA TROJAŃSKIEGO – uchwalili wytyczne na temat równego traktowania mieszkańców miasta. Że to podstępna próba rozsadzenia miasta od środka, zorientowali się niestety tylko radni PiS i część... 15
  • Lewo Prawo 1 lip 2018, 20:00 IPN, czyli reperowanie zegarka młotkiem prof. Magdalena Środa filozofka, feministka lewo „NIE MA RZECZY TAK DOSKONAŁEJ, KTÓRA NIE MOGŁABY BYĆ JESZCZE DOSKONALSZA”. Ta starożytna zasada idealnie odnosi się do ustawy o IPN. Dawna ustawa... 18
  • Oni będą rządzić Polską 1 lip 2018, 20:00 Robert Biedroń, Patryk Jaki oraz Małgorzata Wassermann mają – zdaniem Polaków – największe szanse na to, by za 10-15 lat rządzić Polską. Wynika to z badania dla „Wprost” przeprowadzonego na panelu Ariadna. 20
  • Czas na nowe pokolenie polityków 1 lip 2018, 20:00 Jeżeli zdecydowałbym się budować ogólnopolski ruch polityczny, nie mógłbym wystartować w wyborach na prezydenta miasta. Decyzję podejmę w ciągu kilku tygodni – mówi Robert Biedroń, prezydent Słupska. 22
  • Podstępny złodziej wzroku 3 lip 2018, 14:17 Wczesne wykrycie jaskry i wdrożenie właściwego leczenia stwarzają szansę na zatrzymanie postępu choroby – mówi dr n. med. Barbara Polaczek-Krupa, specjalista chorób oczu z Centrum Okulistycznego Jaskra. 23
  • PO dusi jak ośmiornica 1 lip 2018, 20:00 Wybory w Warszawie będą starciem ideologicznego Trzaskowskiego i pragmatycznego Jakiego – deklaruje Patryk Jaki, kandydat PiS na prezydenta Warszawy. 26
  • W poszukiwaniu emocji 1 lip 2018, 20:00 Tomasz Siemoniak, szef kampanii wyborczych PO, ma dylemat. Jak poprowadzić partię do zwycięstwa w sytuacji, gdy jej lider budzi głównie negatywne emocje? 30
  • Gowin idzie na kompromis 1 lip 2018, 20:00 Kierownictwo PiS zdecydowało: reforma szkolnictwa wyższego w tym tygodniu zostanie mimo wszystko przyjęta przez Sejm. 31
  • Bojkot Komisji 1 lip 2018, 20:00 Bojkot oenzetowskiej Komisji Praw Człowieka to odruch politycznej i ludzkiej przyzwoitości. Dla każdego wolnego i szanującego się kraju zasiadanie w tym gremium to kompromitacja. Działalność, w jakiej wyspecjalizowało się owo gremium –... 32
  • Granice mogą wrócić 1 lip 2018, 20:00 Moje pokolenie przez lata marzyło o Europie bez granic. Nasze marzenie się spełniło. Dziś brak granic jest tak oczywisty jak powietrze, którym oddychamy. Lub raczej był. Granice mogą wrócić. Ich brak czyni Europę silną, a nie wszystkim... 34
  • Pierogi dla Jaggera 1 lip 2018, 20:00 Kto w sercu czuje rocka, nigdy się nie zestarzeje. Seniorki z Podkarpacia śpiewają „Satisfaction” Rolling Stonesów. I z życia czerpią prawdziwą satysfakcję. 37
  • Rodzina bijącym sercem Polski 1 lip 2018, 20:00 Dla państwa polskiego rodzina staje się ważniejsza niż wychowujące się w niej dziecko. 41
  • Tomasz Gudzowaty: „Jestem okradany” 1 lip 2018, 20:00 Grube miliony przelane na konta spółek krzaków. Nieruchomości przenoszone na Cypr. Historia o tym, jak Grzegorz Ślak, menedżer wynajęty do zarządzania biznesami Aleksandra Gudzowatego, wkupił się w łaski rodziny i rozporządzał jej majątkiem. 45
  • Loża pretendentów 1 lip 2018, 20:00 Jeden ma szansę dać światu pierwszy polski lek na raka, drugi dorobił się fortuny na grze w kosza. Inny zaczynał w biznesie od handlowania pieprzem. Wszyscy pukają do wejścia na Listę 100 najbogatszych tygodnika ,,Wprost”. 52
  • Dynastia w budowie 1 lip 2018, 20:00 Przekazanie władzy w firmie młodszemu pokoleniu to prawdziwe wyzwanie nawet dla specjalistów od zarządzania. 58
  • Z Unią się dogadamy 1 lip 2018, 20:00 Nie chcemy nacjonalizacji gospodarki. Wręcz przeciwnie. Ale Polska ma za mało kapitału. I musimy go wykreować – mówi Jerzy Kwieciński, minister inwestycji i rozwoju. 60
  • Hossa Bessa 1 lip 2018, 20:00 Harley z białą flagą Amerykański producent motocykli Harley-Davidson to pierwsza ofiara wojny celnej między USA a Unią Europejską. Po tym jak Stany Zjednoczone wprowadziły taryfy ochronne na stal i aluminium, UE odpowiedziała odwetowymi... 63
  • Różne oblicza sukcesu 1 lip 2018, 20:00 Na gali wręczenia nagród Orłom Wprost na Dolnym Śląsku spotkali się światowi potentaci i polskie firmy rodzinne. 64
  • Portfele Wprost po raz czwarty 1 lip 2018, 20:00 Kolejny rok z rzędu „Wprost” przyznał prestiżową nagrodę Portfel Wprost tym przedsiębiorstwom z sektora usług finansowych i bankowości, które wyróżniają się poziomem i innowacyjnością usług. 66
  • Czy to jeszcze jest bank? 1 lip 2018, 20:00 Polskie banki na tle europejskich są dziś fintechami. Są nowoczesne i innowacyjne, ale tradycyjne placówki nie znikną. 68
  • Know How 1 lip 2018, 20:00 Bose na sportowo To było zaskoczenie, bo po raz pierwszy testowałem słuchawki Bose, które nie mają systemu aktywnej redukcji szumów. Dlatego wobec modelu SoundSport Free mam mieszane uczucia, choć bardzo lubię markę Bose. To słuchawki... 69
  • Unia na ratunek Angeli Merkel 1 lip 2018, 20:00 Awantury i groźby weta zamiast salonowej kurtuazji. Szczyt UE pokazał, że konsekwencje niemieckiej polityki migracyjnej rozsadzają Europę od środka. 71
  • Potrzebujemy więcej dynamizmu 1 lip 2018, 20:00 Jednym z fundamentów Unii Europejskiej jest dobrowolność, żaden kraj nie powinien blokować innych – mówi Wolfgang Schäuble, jeden z najważniejszych polityków w Niemczech. 72
  • Gratis nie znaczy za darmo 1 lip 2018, 20:00 Różnica między jednym centem a zerem jest ogromna! Jeżeli jesteś biznesmenem i to zrozumiesz – możesz zdziałać cuda. Chcesz przyciągnąć tłumy? Zaoferuj coś gratis! Chcesz sprzedać więcej produktów? Spraw, że część zakupu będzie gratis! 75
  • Mózg mam analogowy 1 lip 2018, 20:00 Dylan nie pisze piosenek typu „Majteczki w kropeczki”, które będą gromadziły tłumy na stadionach – mówi Martyna Jakubowicz, która właśnie nagrała płytę z jego piosenkami pt. „Zwykły włóczęga”. 78
  • Człowiek – to nie brzmi dumnie 1 lip 2018, 20:00 Dostępne na HBO GO dwa sezony serialu „Westworld” pokazują, że jeśli nie zbuntujemy się przeciwko technologii, wszyscy kiepsko skończymy. 82
  • Najważniejsze zawody w Polsce 1 lip 2018, 20:00 W czerwcu po raz kolejny Sopot na cztery dni stał się stolicą jeździectwa – tak jak dzieje się od 2015 r., kiedy rozgrywane tutaj zawody CSIO otrzymały najwyższą rangę 5*. 85
  • Wydarzenie 1 lip 2018, 20:00 Houston, mamy problem Kevin Macdonald nie uniknie porównań jego filmu z „Amy”. Ale w niczym to nie zaszkodzi świetnemu i głębokiemu dokumentowi „Whitney”. Reżyser wykonał wielką pracę, przeczesując archiwa oraz rozmawiając z... 86
  • Film 1 lip 2018, 20:00 BIOGRAFIA Samotnik na morzu „Na głęboką wodę”, reż. James Marsh, Best Film James Marsh znalazł swoją receptę na kino. Sięga po prawdziwe historie, podkręca emocje, atakuje ilustracyjną muzyką. Ale w końcu nie każdy film musi być... 87
  • Kalejdoskop 1 lip 2018, 20:00 Dla mnie (prawie) bomba! Joseph Conrad „W oczach Zachodu”, reż. Janusz Opryński, Teatr Polski w Warszawie Choć Rok Conrada zakończył się sześć miesięcy temu, wciąż trwa jego festiwal. Jak się okazuje, proza sprzed wieku doskonale... 88
  • Książka 1 lip 2018, 20:00 Kraj absurdu Andrzej Saramonowicz, „Pokraj”, Muza DRUGA POWIEŚĆ DZIENNIKARZA I SCENARZYSTY TO ZJADLIWA SATYRA NA „JAKIŚ” KRAJ – postkraj – który kojarzy się, jak trzeba. Władzę w nim trzyma dziwna partia z dziwnym wodzem i, jak... 90
  • Muzyka 1 lip 2018, 20:00 Kto bogatemu zabroni? Klip w Luwrze, opowieści o drogich prezentach (nie chodzi o biżuterię, ale… samoloty), blichtr i hajs wylewający się z każdego słowa, zdjęcia, fragmenty filmu. Im bardziej jesteś bogaty, tym bardziej cię... 91
  • Maja Bohosiewicz 1 lip 2018, 20:00 AKTORKA FILMOWA I SERIALOWA, OSTATNIO W SERIALU TVP2 „ZA MARZENIA” 1. Najbardziej znienawidzona lektura? „Nad Niemnem”, nawet nie wiedziałam, że jest tam coś poza opisami. 2. Którym bohaterem z literatury chciałabyś być i dlaczego?... 92
  • Udowodnij, że jesteś robotem 1 lip 2018, 20:00 MICHAŁ WITKOWSKI W życiu każdej znanej osoby, o ile nie jest całkiem tępa (co się przecież nierzadko zdarza), przychodzi dzień refleksji nad fenomenem potrzeby „zwykłych” (nieznanych) ludzi zrobienia sobie z nią zdjęcia. Podchodzi... 93
  • Lubię realizować bezsensowne marzenia 1 lip 2018, 20:00 Tym, co przestawia mi puzzle w głowie, są podróże. Niekoniecznie egzotyczne. Wystarczy mi bycie w drodze. 94
  • Zarabianie na blogowaniu 1 lip 2018, 20:00 Chcesz zacząć się dzielić swoją wiedzą w sieci? Planujesz zostać influencerem? A może marzy ci się kariera blogerki parentingowej? Podpowiadamy, jak to zrobić. 96
  • Jak to się robi w Berlinie… 1 lip 2018, 20:00 Gdy w Polsce formacja Kukiz’15, rywalizując w przedwyborczym populizmie z Platformą Obywatelską, domaga się zlikwidowania dotacji dla partii politycznych z budżetu państwa, za naszą zachodnią granicą pragmatyczni Niemcy owe dotacje... 98

ZKDP - Nakład kontrolowany