Eko, zdrowo i śmiertelnie niebezpiecznie

Eko, zdrowo i śmiertelnie niebezpiecznie

Hive
Hive / Źródło: Hive
Miasta w Polsce nie są gotowe na rosnącą liczbę rowerzystów, a przepisy ruchu drogowego nie uwzględniają istnienia elektrycznych hulajnóg czy monocykli.

Francuska minister transportu Élisabeth Borne ogłosiła projekt dekretu, zgodnie z którym za jazdę elektryczną hulajnogą po chodniku będzie groził mandat wysokości 135 euro. W wywiadzie dla dziennika „Le Parisien” minister tłumaczy: „Po francuskich ulicach jeździ coraz więcej elektrycznych hulajnóg, a także innych zmotoryzowanych środków transportu osobistego. To dobrze, bo (...) elektryczne urządzenia nie zatruwają powietrza spalinami”. Jest jednak problem. – Hulajnogi są wszędzie z wyjątkiem naszego prawa – dodaje Élisabeth Borne. Poruszanie się nimi po chodnikach nazywa prawem dżungli, które pieszych wciska pod ściany budynków. Stąd decyzja uregulowania w kodeksie drogowym zasad korzystania z nich. Hulajnogi będą mogły jeździć tylko po ścieżkach rowerowych albo drogach miejskich z ograniczeniem prędkości ruchu do 50 km/h. W całej Francji przepisy zaczną obowiązywać od września, ale w Paryżu mandat grozi już teraz.

Drogowe bezprawie

W Polsce wciąż panuje prawo dżungli. Ludzi na elektrycznych hulajnogach prawo drogowe traktuje jak osoby na hulajnogach dziecięcych albo deskorolkach, czyli jak pieszych. O zasadach poruszania się na nich użytkownicy dowiadują się dopiero, kiedy mają wypadek i sprawę rozstrzygnie policja lub sąd. W kwietniu w Warszawie na Krakowskim Przedmieściu nastolatek na elektrycznej hulajnodze wjechał na chodniku w kobietę. Policjant zdecydował, że mandat dostanie kobieta, chociaż została poturbowana. Tłumaczył, że oboje uczestników kolizji są pieszymi, a to ona nagle skręciła, wchodząc pod hulajnogę. Nastolatek dostałby mandat, gdyby jechał po jezdni albo po ścieżce rowerowej.

W Lublinie dwa lata temu 10-latek wjechał na przejściu dla pieszych w bok autobusu. Zginął. Sąd wydał wyrok: chłopiec nie miał prawa wjeżdżać na zielonym świetle na przejście, bo hulajnogi elektrycznej nie można traktować jak pieszego. Jak roweru też nie. Należy ją traktować jak motorower. Różne interpretacje wynikają z tego, że hulajnogi elektryczne w przepisach nie istnieją, chociaż podobnie jak deskorolek, segwayów czy monocykli jest ich coraz więcej. Ministerstwo Infrastruktury od dawna zapowiada uregulowanie zasad jeżdżenia nowymi urządzeniami po polskich ulicach. Ale na zapowiedziach się kończy. – Państwo nas zawiodło, te urządzenia nie przyleciały do nas z kosmosu, wiadomo było, że w końcu tu dotrą, bo od dawna są popularne w Europie.

Należało przygotować dla nich przepisy – mówi Jakub Nowotarski, prezes stowarzyszenia Akcja Miasto, które zajmuje się m.in. analizowaniem polityki mobilnej Wrocławia. Państwo było już w tej sprawie ponaglane. W styczniu posłanka PO Aldona Młyńczak w interpelacji pytała ministra o planowane nowelizacje w prawie drogowym właśnie pod tym kątem. Ministerstwo odpowiedziało, że trwają prace analityczne. – Pojazdy, które nie są ujęte w przepisach ruchu drogowego, powinny dawać pierwszeństwo pieszym – uważa Jan Mencwel, prezes warszawskiego stowarzyszenia Miasto Jest Nasze. To jednak tylko słuszny postulat miejskiego aktywisty, ale wciąż nie obowiązujące prawo. – Miasta duszą się motoryzacją, korzystanie z pojazdów jednośladowych jest ciekawą alternatywą dla samochodów i na szczęście coraz więcej osób wybiera ten sposób poruszania się po ulicach miast – mówi Ilona Buttler, kierownik projektu z Centrum Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego w Instytucie Transportu Samochodowego.

– Przybywa ich i będzie przybywać. To dobrze, warto promować rowery miejskie czy hulajnogi elektryczne. Ale zachęcając ludzi do jeżdżenia jednośladami, nie możemy zapominać o ich bezpieczeństwie. Dlatego należy wprowadzać rozwiązania prewencyjne. ITS we współpracy z policją realizował w Polsce europejski program SaferWheeles, w którym szczegółowo analizowano przyczyny wypadków drogowych z udziałem motocyklistów i rowerzystów w różnych krajach. Brak dobrych rozwiązań prawnych to jeden z powodów wypadków nowych elektrycznych środków transportu. Ale nie jedyny. Bo poza tym użytkownicy dróg nie znają albo znają i nie przestrzegają istniejących przepisów, a policja za mało się przykłada do ich egzekwowania.

Błędy kierowców

Badania ITS dotyczyły tych pojazdów, które znamy od dawna. Wynika z nich, że najwięcej wypadków wydarzyło się tam, gdzie dochodziło do przecięcia się drogi samochodu z jednośladem, a więc na skrzyżowaniach. Podstawowy błąd kierowców aut polega na tym, że nie zatrzymują się przed ścieżką rowerową, która przecina jezdnię, a powinni, bo rowerzyści mają tutaj pierwszeństwo. – To główna przyczyna potrąceń – mówi Jakub Nowotarski.

– Mimo kolejnych raportów, które pokazują tę prawidłowość, policja nie skupia się na tym, by to zmieniać. Opowiada o głośnym we Wrocławiu wypadku, gdy autokar potrącił młodą rowerzystkę z dzieckiem w foteliku. Kobieta jechała ścieżką rowerową wzdłuż ulicy. Autokar skręcał w prawo i przeciął tę ścieżkę, wciągając pod koła rowerzystkę. Wlókł ją kilkanaście metrów, bo kierowca nie zauważył, co się stało. Zginęła na miejscu. – Nasze stowarzyszenie zaapelowało wtedy do wrocławskiej policji, żeby zaczęła monitorować, jak kierowcy udzielają pierwszeństwa – mówi Jakub Nowotarski. – Policja przeprowadziła taką akcję, funkcjonariusze karali mandatami tych, którzy wymuszali pierwszeństwo. To była jednak wyjątkowa akcja, a podobne powinny być przeprowadzane na masową skalę w całym kraju, wtedy kierowcy zaczęliby zwracać na to uwagę. Rośnie liczba wypadków z udziałem motocykli i skuterów, których także w Polsce przybywa.

Wyjeżdżają na drogi sezonowo, kierowcy samochodów nie są przyzwyczajeni do ich obecności, nie zauważają ich. – Dobrym rozwiązaniem byłoby rozszerzenie programów szkolenia kierowców o moduł dotyczący potrzeb i typowych form zachowania użytkownikó innych pojazdów niż samochód osobowy – dodaje Ilona Buttler. – Nie wiem, czy jest to zasada powszechna, ale widziałam też w Paryżu, że kierowcy samochodów osobowych specjalnie zostawiają szerszą przestrzeń między drugim a trzecim pasem ruchu, aby ułatwić przejazd motocyklistom. To niepisana umowa, ale użytkownicy dróg jej przestrzegają. Istnieją sposoby, żeby ograniczać błędy popełniane przez kierowców. – Można zmodyfikować model szkoleń na prawo jazdy kategorii B, tak by przy analizowaniu sytuacji na drogach uwzględniano udział w nich rowerów czy motocykli – dodaje Ilona Buttler.

Prędkość

Duża prędkość samochodów, motocykli i rowerów sprawia, że gdy dochodzi do kolizji, obrażenia ofiar są ciężkie, a nawet śmiertelne. – Prędkość zwiększa zagrożenie – mówi Ilona Buttler. – Dotyczy to kierowców samochodów, ale także np. rowerzystów, którzy za szybko wjeżdżają na skrzyżowania, czy motocyklistów, którzy tracą panowanie nad kierownicą. Im szybciej jedzie samochód, tym wyższe ryzyko śmierci rowerzysty, który zostanie przez niego potrącony. Przy prędkości 50 km/h wynosi ono 90 proc.

Infrastruktura

Kierowcy samochodów jeżdżą za blisko rowerzystów i motocyklistów, kiedy ich wymijają. – Dlatego rowerzyści jeżdżą chodnikiem – mówi Jakub Nowotarski. – Jednak policja, zamiast walczyć ze źródłem problemu, robi łapanki na chodnikach. Oczywiście, najlepszym rozwiązaniem jest budowa dróg rowerowych. Choć takich przybywa, wciąż jest ich za mało, a te istniejące miewają wady. – Są zatłoczone, nie są dobrze oznakowane, kolizyjne z ruchem pieszym – mówi Jan Mencwel. Opowiada o drogach rowerowych w Danii, które wyznacza się kosztem pasa jezdni i odgradza od ruchu samochodowego separatorem. Żeby wyznaczyć ścieżkę rowerową, nie zmniejsza się liczby pasów na jezdni, tylko zwęża je i wyznacza ścieżkę powstałym w ten sposób miejscu. Węższe pasy mają tę dodatkową zaletę, że kierowcy jeżdżą nimi wolniej, nie rozpędzają się, są ostrożniejsi. Ruch jest dzięki temu płynniejszy, a więc jest mniej korków. – Inwestowanie w tego typu infrastrukturę jest racjonalne – mówi Jan Mencwel.

Zakaz wjazdu

Malowanie dróg dla jednośladów na istniejących jezdniach nie wymaga dużych nakładów, ale robi się to także dlatego, że w miastach brakuje przestrzeni na budowę nowych tras. Zwłaszcza że pojawiły się hulajnogi elektryczne, dla których też trzeba będzie znaleźć miejsce. – Na ścieżkach rowerowych już jest tłoczno, najlepiej byłoby dla hulajnóg wydzielić kolejne pasy – mówi Ilona Buttler. Europejskie miasta rozwiązują problem miejsca, ograniczając ruch samochodowy. – W Polsce chcemy zadowolić wszystkich: kierowców samochodów i kierujących pojazdami jednośladowymi. Wciąż jesteśmy na etapie fascynacji motoryzacją – mówi Ilona Buttler. – Osobom odpowiadającym za jakość życia ludzi w miastach brakuje politycznej odwagi, aby jednoznacznie rozwiązać ten węzeł gordyjski i np. zamknąć centra miast dla samochodów osobowych. Żeby więc poprawić bezpieczeństwo kierowców jednośladów na drogach, na początek trzeba oddzielić ruch drogowy od polityki.

Okładka tygodnika WPROST: 20/2019
Więcej możesz przeczytać w 20/2019 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 20/2019 (1885)

  • Politycy powinni świętować Dzień Dziecka 12 maj 2019, 20:00 Okazało się, że w polskiej polityce, tak bardzo przeżartej konfliktem, istnieje nieprzekraczalna granica: los i dobro dzieci. Po piątkowej publikacji, której bohaterami stali się adoptowani syn i córka Mateusza Morawieckiego, słowa... 3
  • Niedyskrecje parlamentarne 12 maj 2019, 20:00 NIE MILKNĄ ECHA TRZECIOMAJOWEGO WYKŁADU DONALDA TUSKA NA UNIWERSYTECIE WARSZAWSKIM. W szeregach Platformy Obywatelskiej wciąż plotkuje się o tym, czy były premier wiedział, jaki charakter będzie miało wystąpienie Leszka Jażdżewskiego.... 6
  • Obraz tygodnia 12 maj 2019, 20:00 2 godziny to czas, w jakim Eliud Kipchoge chce wczesną jesienią przebiec maraton (42 196 m). Jego dotąd najlepszy wynik to 2:01.39 Przegrani Jacek Dubois i Roman Giertych będą pierwszymi adwokatami, którymi zajmie się Izba Dyscyplinarna... 9
  • Info radar 12 maj 2019, 20:00 WHO odciąga dzieci od smartfonów Dzieci poniżej piątego roku życia nie powinny spędzać przed ekranami urządzeń elektronicznych więcej niż godzinę dziennie – radzi Światowa Organizacja Zdrowia. Smartfony coraz częściej zastępują... 10
  • Uderzyć w dzieci premiera 12 maj 2019, 20:00 MASZ DZIEWIĘĆ LAT, CHODZISZ DO SZKOŁY, ZACZĄŁEŚ FUNKCJONOWAĆ w grupie rówieśniczej, od początku masz pod górę, bo twój tata jest premierem. Może jeszcze niezbyt często zaglądasz do sieci, ale jednak z jej czeluści docierają do... 11
  • Trzeba stawiać na swoim 12 maj 2019, 20:00 Rozmowa z Dominiką Kluźniak, aktorką 12
  • Tęczowa korona 12 maj 2019, 20:00 Czy, jak i dlaczego obraża uczucia religijne? A jeśli nie obraża, to o co chodzi w całym tym zamieszaniu? 13
  • Jestem łagodny jak synogarlica 12 maj 2019, 20:00 Daj mi, Boże, taką przytomność i siłę umysłu, jaką ma dzisiaj Jarosław Kaczyński – mówi Joachim Brudziński, minister spraw wewnętrznych i administracji. 15
  • Polska wojna religijna 12 maj 2019, 20:00 Przeżywamy właśnie kolejny odcinek polskiego piekiełka. Niestety, znowu z Kościołem w roli głównej. 20
  • Pustosłowie doskonałe 12 maj 2019, 20:00 Zapewne nie mogło być inaczej wobec niezliczonej liczby konfliktów i sprzeczności interesów. Ale w takiej sytuacji lepiej było w ogóle nie świętować 40-lecia pierwszych wyborów do Parlamentu Europejskiego, aniżeli uroczyście uchwalać... 22
  • Dwaj panowie i Pałac 12 maj 2019, 20:00 Wszystko wskazuje na to, że Andrzej Duda i Donald Tusk rozpoczęli właśnie rywalizację o prezydenturę. 24
  • Kościół umiera 12 maj 2019, 20:00 Jeśli dożyję tego, że katolicy są w Polsce słabszą, dyskryminowaną mniejszością, będę bronić ich praw 27
  • Ten film rozjechał mnie emocjonalnie 12 maj 2019, 20:00 Ofiary pedofilii, które ze mną rozmawiały, mówiły, że po opowiedzeniu swojej historii poczuły się lepiej. Ja kby zrzuciły ciężar – mówi Tomasz Sekielski, dziennikarz, autor filmu „Tylko nie mów nikomu”. 28
  • Bezpieczeństwa w ogóle nie było 12 maj 2019, 20:00 Za życie i zdrowie najważniejszych osób w państwie odpowiedzialni są amatorzy, w dodatku ręcznie sterowani przez polityków. Niech nikogo nie dziwi tak duża liczba wypadków i kolizji – mówi Jerzy Dziewulski, specjalista od spraw bezpieczeństwa. 32
  • Eko, zdrowo i śmiertelnie niebezpiecznie 12 maj 2019, 20:00 Miasta w Polsce nie są gotowe na rosnącą liczbę rowerzystów, a przepisy ruchu drogowego nie uwzględniają istnienia elektrycznych hulajnóg czy monocykli. 36
  • Polskie Gepardy 12 maj 2019, 20:00 Przedstawiamy tegoroczne zestawienie 50 najszybciej rozwijających się firm. 40
  • Wakacje ze strajkami 12 maj 2019, 20:00 Brak wypłat 500+, zagrożony eksport polskiego mięsa, sparaliżowane prokuratury i sądy, w których nie ma kto wydawać wyroków. To nie scenariusz filmu katastroficznego, tylko bardzo prawdopodobna wizja tego, co będzie się działo w Polsce w najbliższych miesiącach. 47
  • To nie jest kraj dla innowatorów 12 maj 2019, 20:00 Za kilka tygodni w USA rusza proces Elizabeth Holmes, nazywanej największą mistyfikatorką w historii Doliny Krzemowej. W Polsce też nie brakuje startupowych bajerantów. Kuszą ich miliony z publicznych pieniędzy. 51
  • Hossa Bessa 12 maj 2019, 20:00 Wokół Księżyca Wrocławska spółka Scanway razem z berlińską firmą German Orbital Systems chcą wysłać satelitę na Księżyc. Kilka dni temu Polacy podpisali z Niemcami list intencyjny w tej sprawie. Głównym zadaniem satelity ma być... 54
  • Targi Kielce: świetny początek sezonu 12 maj 2019, 20:00 Liczymy, że znakomita tendencja utrzyma się do końca tego roku – mówi dr Andrzej Mochoń, prezes Targów Kielce. 55
  • XI Europejski Kongres Gospodarczy 12 maj 2019, 20:00 Przyjadą politycy i samorządowcy, ekonomiści i prezesi firm oraz start-upowcy – w ciągu trzech majowych dni Katowice będą gościć XI Europejski Kongres Gospodarczy. 56
  • Przewodnik po III wojnie światowej 12 maj 2019, 20:00 Wojny celne, przewroty, rebelie, naloty, próby rakietowe. Nie ma dnia, żebyśmy nie byli bombardowani hiobowymi wieściami z całego świata. „Wprost” wyjaśnia, kto z kim tak naprawdę wojuje i dlaczego wszystkie te wydarzenia są ze sobą ściśle powiązane. 58
  • Włoskie sposoby 12 maj 2019, 20:00 W Pentedattilo byłam po raz pierwszy w latach 90., kiedy ta kalabryjska wioska, malowniczo przyczepiona do skalistego zbocza góry Monte Calvario, nie była jeszcze turystyczną atrakcją. Pokazali mi ją znajomi z Reggio di Calabria, bo... 62
  • Piersi do (wy) leczenia 12 maj 2019, 20:00 Około 18 tys. kobiet w Polsce słyszy co roku diagnozę: rak piersi. Dobra wiadomość: są coraz skuteczniejsze metody leczenia. Niestety, nie wszystkie dostępne w Polsce. 66
  • Zagraj to jeszcze raz, Walt 12 maj 2019, 20:00 Jeszcze w maju na ekrany kin trafi „Aladyn”. W lipcu – „Król Lew”, a pod koniec roku – „Zakochany kundel”. Studio Walt Disney Pictures daje nowe życie swoim dawnym przebojom. Dostosowuje je do współczesności i odnosi ogromne sukcesy. 68
  • Spektakle nowoczesności, spektakle propagandy 12 maj 2019, 20:00 Dwie nowe wystawy w Zachęcie pozornie różni wszystko: jedna dotyczy czasopisma „Polska”, druga lalkarstwa. Jednak obie pokazują działanie kultury wizualnej doby PRL. Kompetentnie, przystępnie, pasjonująco, a przede wszystkim niejednoznacznie. 72
  • Koniec rasizmu i męskiego świata 12 maj 2019, 20:00 Opowiadania to specjalność amerykańskiej kuchni literackiej. Krótkie i zwarte, na ogół trafiają w nastroje społeczne i na bieżąco opisują ukryte lęki. Dotyczy to dawnej mistrzyni tak samo jak teraz debiutującej autorki. 76
  • Pamelo, żegnaj! 12 maj 2019, 20:00 Piosenki Izabeli Skrybant-Dziewiątkowskiej przez całe dziesięciolecia były jak butelka koniaku w barku meblościanki na wysoki połysk. 79
  • Wydarzenie 12 maj 2019, 20:00 Chory na Polskę Może potrzebowaliśmy tych trzech lat od śmierci mistrza, żeby docenić, ile dla nas naprawdę znaczył? Wystawa „Wajda” w Muzeum Narodowym w Krakowie jest hołdem dla wybitnego reżysera. Przypomnieniem o jego miejscu w... 82
  • Film 12 maj 2019, 20:00 Urok zbrodniarza „PODŁY, OKRUTNY, ZŁY”, reż. Joe Berlinger, Best Film „ROZMOWY Z MORDERCĄ: TAŚMY TEDA BUNDY’EGO”, reż. Joe Berlinger, Netflix Wostatnich latach filmowy świat żył już losami Teda Kaczyńskiego, O.J. Simpsona,... 83
  • Muzyka 12 maj 2019, 20:00 Delikatne wampiry Reprezentanci niezależnego rocka ze wschodniego wybrzeża USA Vampire Weekend komponują zgodnie z beatlesowską zasadą: wzmacniane chórkami zwrotki i łatwe do powtórzenia refreny. Może dlatego zgrabnie napisane kawałki... 84
  • Książka 12 maj 2019, 20:00 Zło i piękno Autor wybitny, to i teksty świetne. Jaume Cabré, dobrze znany u nas od kilku lat numer jeden literatury katalońskiej, wydał nową książkę – zbiór opowiadań, który swoim klimatem nawiązuje do jednej z najbardziej... 85
  • Kalejdoskop 12 maj 2019, 20:00 Nowe mitologie W „Encyklopedii wczesnej Ziemi” Isabel Greenberg zabiera czytelników do świata dziecięcych baśni z przeróżnych stron świata, które pochłaniało się niegdyś całymi tomiszczami. Jakże przyjemnie jest odkryć, że era... 86
  • Ślubne show 12 maj 2019, 20:00 Ludzie wydają ogromne pieniądze, bo wiedzą, że będą oceniani. Nie tylko przez zaproszonych gości, ale też przez cały świat, któremu dostęp do tego wyjątkowego dnia dają za sprawą mediów społecznościowych – mówi Gok Wan, brytyjski stylista, który ostatnio pomaga Polkom wybierać... 88
  • Wyprawić wesele i nie zwariować 12 maj 2019, 20:00 Branża weselna wciąż udowadnia, że przyszłych małżonków planujących „ten dzień” ograniczają w zasadzie tylko wyobraźnia i stan konta. Oto przewodnik po tegorocznych trendach ślubnych. 90
  • Handel wymienny 12 maj 2019, 20:00 Lubię być inspirowana. Uwielbiam ten stan, kiedy pod wpływem czegoś, co zobaczę, jakiejś rozmowy czy muzyki, powstaje we mnie impuls twórczy, czy w pracy nad rolą, czy w wymyślaniu nowego projektu. Iskra zapalna, która pobudza twórcze tętno. I to podniecenie, że rodzi się „coś”. 92
  • W mundurkach i z twarogiem 12 maj 2019, 20:00 Nazywanie mieszkańców Wielkopolski pyrami nie jest szczytem elegancji, ale ma głęboką tradycję. Zwłaszcza w odniesieniu do kulinariów. 94
  • Jak założyć pasiekę w mieście 12 maj 2019, 20:00 Miejski miód wcale nie jest niezdrowy. Badania pokazują, że zawiera znacznie mniej zanieczyszczeń niż ten produkowany na wsi. 95
  • Trendy miesiąca 12 maj 2019, 20:00 Tęczowe tango Choć kursy tanga dla par jednopłciowych na świecie mają się dobrze, ludzie, którzy do tej pory próbowali zarażać Polaków pomysłem organizowania podobnych i u nas, raczej nie mieli szczęścia. Ale Tomasz Sępowicz,... 97
  • Zrób sobie... Brudzińskiego 12 maj 2019, 20:00 Pamiętacie skecz Monty Pythona o hiszpańskiej inkwizycji? Minister Brudziński chętnie Wam go przypomni o 6 rano. 98

ZKDP - Nakład kontrolowany