Dojrzali tatusiowie

Dojrzali tatusiowie

Karol Strasburger
Karol Strasburger / Źródło: Newspix.pl / TEDI
Jest wiele powodów, dla których warto zostać ojcem w podeszłym wieku. I kilka poważnych, dla których nie warto.

Nauczę córkę, co jest dobre, a co złe. Bo ja już to wiem. Nie szukam, nie błądzę, znam wagę wartości – tak o swoich ojcowskich planach mówi aktor Karol Strasburger prowadzący kultowy program „Familiada”. Dwa tygodnie temu wraz z żoną Małgorzatą Weremczuk zostali rodzicami Laury. I nie byłoby w tym nic nadzwyczajnego, gdyby nie to, że aktor skończył 72 lata.

Sens życia

Strasburger nie kryje podenerwowania tym, że nagle jego wiek wytykają mu wszystkie portale plotkarskie i brukowce. – Mój PESEL nie jest najważniejszy. Ważniejsze jest to, w jakiej jestem formie – zżyma się. – Według kompleksowych badań biologicznie jestem młodszy o 15 lat, niż wskazuje mój wiek kalendarzowy. Mam lepszą kondycję niż 20 lat temu. Gram w tenisa, biegam, nie mam nałogów. Wielu facetów w moim wieku nie dałoby rady schylić się do wózka, a ja jestem pewien, że nawet za pięć lat dogonię dziecko jadące na rowerku. Ze zmarłą żoną nie mieli dzieci. Jak mówi – z różnych powodów. – Gdy się jest młodym, trudno myśleć o dziecku. Człowiek chce zająć się sobą, karierą. Na niewiele rzeczy go stać. Gdy w końcu się odkuje, chciałoby się obejrzeć świat, podróżować, rozwijać własne zainteresowania. Ostatecznie okazuje się, że na dziecko jest już za późno, bo to wiek kobiety limituje czas prokreacji – mówi. I tylko trochę mu przykro, że żyjemy w kulturze, w której osoby po pięćdziesiątce są spychane na boczny tor.

– Nie korzysta się z mądrości i doświadczenia dojrzałych osób, a one przecież mogłyby wiele nauczyć. Znam rówieśników, którzy po kilka dni nie wychodzą z domu, bo nie widzą sensu życia. Strasburger zapewnia, że dziecko to prawdziwy sens życia. I priorytet. – Dziś jestem w stanie odmówić roli czy pracy przy projekcie, choć kilka lat temu to praca była najważniejsza. Na pytanie, jakim będzie ojcem, odpowiada: – Zaangażowanym. Oczywiście, że będę zajmował się dzieckiem, mam wychowanie biwakowe, nie migam się od domowych obowiązków. Tworzymy z żoną partnerski zespół. Optymistyczną wizję późnego tacierzyństwa podtrzymuje także poseł Janusz Korwin-Mikke. – Co w tym dziwnego, że starszy pan zostaje tatą? U mężczyzn wiek nie ma znaczenia – uważa. Polityk, w przeciwieństwie do aktora, może porównać blaski i cienie wczesnego ojcostwa z tym późniejszym. Ma ośmioro dzieci. Pierwszy syn urodził się, gdy Korwin-Mikke miał zaledwie 26 lat. Ostatni, gdy miał 71, a więc między najmłodszym i najstarszym bratem jest aż 45 lat różnicy. – Młodym ojcom brak cierpliwości i wyrozumiałości. Z wiekiem nabywa się doświadczenia, człowiek wie, w co gra, zaczyna rozumieć, że na pewne rzeczy po prostu nie ma wpływu – wyznaje Korwin-Mikke. Na pytanie, czy nie brakuje mu sił do wychowania maluchów, odpowiada: – Dzieci odmładzają mężczyznę. Jeszcze dam radę przyłożyć im klapsa, a więc chyba nie jest tak źle [cytujemy, ale nie popieramy – red.].

Dowód witalności

Choć wciąż niewielu panów w wieku emerytalnym serwuje sobie rozrywkę w postaci ojcostwa, tatusiów w wieku dziadków szybko przybywa. Także w Polsce. Według danych GUS w 2008 r. ojcami zostało 144 mężczyzn po sześćdziesiątce (100 w miastach, 44 na wsi). Dekadę później już 247 (161 w miastach, 86 na wsi). W 2008 r. nowi ojcowie po czterdziestce stanowili ok. 7 proc. wszystkich tatusiów, w zeszłym roku już 10 proc. – Czuję się, jakby ktoś mi podłączył dodatkową bateryjkę – tłumaczył w telewizji śniadaniowej DDTVN Apoloniusz Tajner, legendarny trener kadry skoczków narciarskich.

Zaledwie kilka miesięcy temu on także został tatą. Sportowiec ma 65 lat, to jego trzecie dziecko. – Mąż odnalazł się w rodzicielstwie. Spokój przychodzi z wiekiem. Ja się tego muszę nauczyć – opowiadała żona trenera, 29-letnia Izabela Podolec. – Spokój, cierpliwość, stabilność finansowa – na to mogą liczyć dzieci dojrzałych ojców – uważa Marta Bierca, socjolożka z Uniwersytetu SWPS, badaczka przemian we współczesnych rodzinach. Wcale się nie dziwi, że przybywa ojców w zaawansowanym wieku. – To pokłosie społecznych przemian. Definicja rodziny wciąż się zmienia, przecież nie musimy wszyscy żyć według jednego schematu – podsumowuje i tłumaczy mechanizmy społeczne: – Małe dziecko jest dowodem witalności mężczyzny. Świadczy o tym, że jest sprawny seksualnie, ma plany na przyszłość, jest energiczny i potrafi stworzyć satysfakcjonującą relację z młodszą z reguły partnerką. Późne ojcostwo ma nie tylko blaski, ale też cienie. Socjolożkę niepokoi rola dziecka w takiej rodzinie.

– Nie jest zadaniem dziecka służyć jako „odmładzacz” dla rodzica. Zwłaszcza że w naszym mało tolerancyjnym społeczeństwie to ono bierze na siebie szykany szkolnych rówieśników, którzy np. będą złośliwie pytać, dlaczego odbiera je dziadek. Pozostaje także pytanie, jak długo potrwa jego dzieciństwo u boku ojca, czy nie wejdzie zbyt szybko w rolę opiekuna starego rodzica – rozmyśla Bierca. Do niedawna myślano, że wiek ojca nie ma wpływu na genotyp dziecka. Uważano, że jedynie późny wiek matki może zwiększać ryzyko uszkodzenia lub wady płodu. Naukowcy jednak zmieniają zdanie w tej sprawie. Jedno z największych w dziejach świata badań na temat rodzicielstwa przeprowadzone przez naukowców z Indiana University w USA i Karolinska Institutet w Szwecji wykazało, że wiek ojca ma znaczenie, zwłaszcza dla zaburzeń i problemów dziecka w wieku szkolnym. Badacze przyjrzeli się ponad 2,6 mln osób, porównywali rodzeństwo urodzone z tego samego ojca i wpływ ojców w wieku 45 lat oraz 24 lat na zdrowie i zachowanie potomstwa.

Okazało się, że wśród dzieci starszych ojców trzykrotnie częściej występuje autyzm, 13-krotnie zwiększa się ryzyko wystąpienia ADHD, dwa razy częściej występuje ryzyko zaburzeń psychotycznych, pięć razy częściej dochodzi do choroby afektywnej dwubiegunowej, dwa i pół razy częściej dzieci podejmą w przyszłości próby samobójcze lub zmierzą się z problemem uzależnienia. Według naukowców mimo że męskie nasienie powstaje przez całe życie, w miarę jak starzeją się mechanizmy wytwarzania spermy, wzrasta ryzyko jej mutacji. Pojawia się coraz więcej plemników, które mogą powodować zaburzenia. Jak dotąd to tylko teoria. Naukowcy nie wyznaczyli krytycznego momentu, po którym lepiej nie starać się o dziecko, nie wykazali, kiedy dokładnie rozpoczyna się proces degeneracji nasienia i czy tylko wiek ma na nią wpływ.

Kumpel czy autorytet

– O dojrzałym ojcostwie będę mówił w prawie samych superlatywach – zastrzega prof. Kazimierz Pospiszył, psycholog, były rektor Akademii Pedagogiki Specjalnej im. Marii Grzegorzewskiej w Warszawie, autor dwóch ksiązek o roli ojca w rodzinie.

Powołuje się na teorie kontrowersyjnego lekarza Cesare Lombrozo, który twierdził, że genialni ludzie mieli najczęściej starych ojców. Co prawda obserwacja wskazuje, że seryjni mordercy także byli na ogół dziećmi starszych ojców, ale Pospiszył wyjaśnia ten fakt nieco inaczej niż Lambrozo: – Biorąc pod uwagę biologiczny punkt widzenia, natura lubi hazard i nie znosi odstępstw od przeciętności. Geniusze i kryminaliści mają cechy wspólne: są niekonwencjonalni, burzą porządek społeczny, przekraczają obowiązujące normy. To kara albo dar za odstępstwo od optymalnego wieku rozrodczego. Z biologicznego punktu widzenia, jak mówi profesor, im młodszy rodzic, tym lepszy, bo bliżej mu do mentalności dziecka. – Ale społecznie i wychowawczo ten model to katastrofa. Młody tata staje się kumplem dziecka, nierzadko mówią sobie po imieniu, mają podobne zainteresowania, np. gry komputerowe.

To pułapka wychowawcza, bo dziecko potrzebuje autorytetu. Kolegów ma przecież wśród rówieśników. W przypadku dużej różnicy wieku między rodzicem a dzieckiem rola rodzicielska staje się bardziej czysta, a więc bardziej efektywna – tłumaczy. Jego zdaniem między matką a dzieckiem jest więź biologiczna. Między ojcem a dzieckiem tworzy się więź kulturowa, społeczna. Nie tylko w kobiecej, ale też w męskiej psychice jest silna potrzeba więzi, nauczania, kształcenia, która dojrzewa wraz z wiekiem ojca. A więc starszy tata będzie chętniej dziecku pokazywał i tłumaczył świat. – Dojrzałem do roli ojca – wyznaje Karol Strasburger. – Teraz będę próbował przekazać córce najlepszą cząstkę siebie. Wprawdzie jest spokojny, że poradzi sobie w roli rodzica, ale nie ukrywa innych lęków: – Mamy dziwne czasy. Boję się konfrontacji z głupimi rodzicami i niedorzecznym systemem szkolnictwa. To duże wyzwanie, żeby w świecie szaleństwa i powszechnej głupoty wychować mądrego człowieka. Doświadczenie i dojrzałość na pewno się przydadzą. Ale czy wystarczą?

Okładka tygodnika WPROST: 50/2019
Więcej możesz przeczytać w 50/2019 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 50/2019 (1915)

  • Numer z mroku 8 gru 2019, 20:02 Zbliżają się święta Bożego Narodzenia, więc niedługo politycy zaczną mówić ludzkim głosem. Będą fotografować się przy choince i składać nam życzenia, może podzielą się opłatkiem. Nie dajmy się im jednak zwieść – to... 8
  • Niedyskrecje parlamentarne 8 gru 2019, 20:02 Olsztyński poseł Lewicy MARCIN KULASEK, sekretarz generalny SLD, w rozmowie z Interią wyżalił się, że za 9 tys. zł na rękę miesięcznie nie da się przeżyć w Warszawie. Zwłaszcza bez aneksu kuchennego. Nawet gdy ma się mieszkanie i... 12
  • 7 dni dookoła świata 8 gru 2019, 20:02 Nato dyscyplinuje Turcję Prezydent Erdogan uzależniał swoją zgodę na wzmacnianie sił NATO w Polsce i krajach bałtyckich od natowskiego wsparcia dla operacji tureckich przeciwko Kurdom w Syrii. Na rocznicowym szczycie Sojuszu w Londynie nie... 14
  • Obraz tygodnia 8 gru 2019, 20:02 90 lat temu urodził się Stanisław Bareja (przeżył 57 lat). Nadal skutecznie bawi Wygrani Bracia Sekielscy Znaleźli się na liście 50 osób Bloomberga, które zdefiniowały 2019 rok. Przegrany Kamil Durczok Niegdyś gwiazda dziennikarstwa... 17
  • Nie zaglądam facetowi do komórki 8 gru 2019, 20:02 Rozmowa z Anitą Sokołowską, aktorką. 18
  • Latkowski do świadka koronnego: to, co robisz, to bezczelność 8 gru 2019, 20:02 Oszukujesz wielu ludzi na setki milionów złotych w jednej z największych afer ostatnich lat, jesteś bezkarny, żyjesz jak król, puszysz się. A dziennikarza, który ten proceder opisuje, oraz redakcję, która ma odwagę to opublikować, masz czelność podawać do sądu. 19
  • Nowy kandydat 8 gru 2019, 20:02 Zarabiał jako telewizyjny celebryta, obnosi się ze swoja religijnością, wydaje szlachetne książki, udziela się charytatywnie. Oto Szymon Hołownia. Czy byłby dobrym prezydentem? 20
  • Jak zabijał „Krwawy Tulipan” 8 gru 2019, 20:02 Mariusz G. z Kołobrzegu to pierwszy w historii polskiego wymiaru sprawiedliwości seryjny morderca, który zabijał dla pieniędzy. 23
  • Karp i milicjant 8 gru 2019, 20:02 Omal nie udławiłam się herbatą, kiedy przeczytałam, że Senat Berlina niepokoi się wypowiedzeniem przez właściciela kamienicy umowy dwóm nocnym klubom. „Niestety, stopniowo zanika berlińska scena klubowa – ubolewał Christian Goiny,... 29
  • Koniec zakonu PC 8 gru 2019, 20:02 Starzy druhowie Jarosława Kaczyńskiego potracili po wyborach atrakcyjne stanowiska. W zamian chcą miejsc w spółkach Skarbu Państwa. Szykuje się kolejna wojna wewnątrz obozu władzy. 31
  • Sposób na Banasia 8 gru 2019, 20:02 Ujawniamy szczegóły nieformalnego porozumienia, jakie PiS zawarł z szefem NIK Marianem Banasiem. 34
  • Kameleon doskonały 8 gru 2019, 20:02 Dość nikłym echem odbiły się obwieszczone przez Donalda Tuska ambicje przebudowania polskiej sceny politycznej. Być może zresztą jest tak, że skoro sugestie i półsłówka Tuska na temat jego hipotetycznej nowej partii padają już co... 37
  • Nie bronię polskich sędziów 8 gru 2019, 20:02 Reforma sądów w wykonaniu Prawa i Sprawiedliwości polega na zastąpieniu starej kasty nową. Swoją. Nie zmienia to tego, że nasz wymiar sprawiedliwości wymaga radykalnej demokratycznej przebudowy. 38
  • Dojrzali tatusiowie 8 gru 2019, 20:02 Jest wiele powodów, dla których warto zostać ojcem w podeszłym wieku. I kilka poważnych, dla których nie warto. 42
  • Państwo pod sąd 8 gru 2019, 20:02 Obywatele chcą pokazać sprzeciw władzy, która lekceważy ich podstawowe prawa. Szukają sprawiedliwości już nie tylko na demonstracjach ulicznych, lecz także na sali sądowej. 46
  • W Taizé coś we mnie pękło 8 gru 2019, 20:02 Podczas tych spotkań różnorodność jest wartością – mówi przed Europejskim Spotkaniem Młodych we Wrocławiu abp Wojciech Polak, prymas Polski. 49
  • Castorama, czyli dobry sąsiad 8 gru 2019, 20:02 Castorama to nie tylko sklep, lecz także dobry sąsiad. Uczestniczymy w życiu lokalnych społeczności i je wspieramy – mówi Paweł Świętochowski, prezes Fundacji Castorama GoodHome. 52
  • Krem de la crème 8 gru 2019, 20:02 Lewandowska, Chodakowska, Janda, Rusin, Majdan. Polskie gwi azdy oszalały na punkcie produkcji własnych kosmetyków. Nic dziwnego, skoro 22-letnia Kylie Jenner, czyli najmłodsza miliarderka na świecie, sprzedała właśnie połowę udziałów w swojej firmie kosmetycznej za 600 mln... 55
  • Hossa Bessa 8 gru 2019, 20:02 Google bez gogli Pora umierać. Larry Page i Siergiej Brin, legendarni założyciele i długoletni prezesi Google'a, rezygnują ze swoich stanowisk w koncernie Alphabet, czyli spółce matce Google’a. Nowym szefem firmy ma zostać Sundar Pichai,... 58
  • Cenne nagrody i bezcenne informacje 8 gru 2019, 20:02 Wręczeniu nagród laureatom Złotej Setki Polskiego Rolnictwa towarzyszyły dyskusje o wyzwaniach stojących przed branżą rolno-spożywczą. Miały zaskakujący przebieg. 60
  • Przypadek z ASF? Nie sądzę 8 gru 2019, 20:02 Do Czech ASF przyjechał w resztkach jedzenia z Ukrainy, gdzie tego wirusa nikt nie zwalcza. Dlatego Ukraińcy mają u nas zakaz przywożenia swojego mięsa, ale i tak starają się je przewieźć – mówi Jan Krzysztof Ardanowski, minister rolnictwa i rozwoju wsi. 62
  • Rewolucja w ochronie roślin 8 gru 2019, 20:02 Zmieniamy się z producenta środków ochrony roślin w dostawcę kompleksowych rozwiązań dla rolnictwa – mówi Cezary Urban, dyrektor rozwiązań dla rolnictwa w BASF Polska. 64
  • Dobre partnerstwo 8 gru 2019, 20:02 Polskie firmy z powodzeniem współpracują z największymi globalnymi markami. Jedną z nich jest McDonald’s. 65
  • Orlen Paliwa – gwarancja jakości 8 gru 2019, 20:02 ORLEN Paliwa jest spółką o szerokim zakresie działalności. W jej ofercie znajdują się wszystkie produkty paliwowe Grupy Kapitałowej ORLEN. 66
  • Łowicz mlekiem płynący 8 gru 2019, 20:02 1906 r. – właśnie wtedy powstała Okręgowa Spółdzielnia Mleczarska Łowicz. Od tego czasu dostarcza na nasze stoły tradycyjne produkty mleczne. Idzie też z duchem czasu i ma w portfolio produkty dla wegan. 68
  • Wzór na konkurencję 8 gru 2019, 20:02 Trzy miliony złotych może otrzymać przedsiębiorca, który postawi na wzornictwo w firmie. Do końca lipca 2020 r. trwa nabór wniosków o dofinansowanie w ramach Etapu II Wzoru na konkurencję Programu Operacyjnego Polska Wschodnia. 70
  • PGNiG z ofertą fotowoltaiczną dla firm 8 gru 2019, 20:02 PGNiG Obrót Detaliczny uruchomiło ofertę „Fotowoltaika dla firm”. Przedsiębiorcy chcący korzystać z energii słonecznej mogą liczyć na kompleksową realizację inwestycji, atrakcyjną cenę i wsparcie doradcy. 71
  • Kult ekologicznej bogini 8 gru 2019, 20:02 Wiara w supermoce Grety Thunberg zaczyna przybierać rozmiary religijnego niemal uwielbienia, przed którym młodej szwedzkiej aktywistce trudno się bronić. 72
  • Odetchnij! 8 gru 2019, 20:02 Ta rada wcale nie jest taka prosta do zastosowania. Rośnie liczba osób, które cierpią na choroby dróg oddechowych. Wszystkiemu winne są zanieczyszczenie powietrza, wszechobecny dym tytoniowy i niezdrowa dieta. 76
  • Lek na wagę życia 8 gru 2019, 20:02 Nie wszyscy chorzy z agresywną postacią przewlekłej białaczki limfocytowej mają dostęp do kompleksowego leczenia 78
  • Księżniczka i hiacynt 8 gru 2019, 20:02 W polskiej rzeczywistości, także artystycznej, geje przez dekady pozostawali niemal niewidoczni. Dopiero Karol Radziszewski, którego retrospektywę można oglądać w warszawskim CSW Zamek Ujazdowski, podłożył ogień pod heteronormatywny charakter naszej sztuki. 80
  • Śląski pomidor 8 gru 2019, 20:02 Autobiograficzna opowieść Kazimierza Kutza ukazuje się pod tytułem „Będzie skandal”. Skan dalu nie będzie, bo jej autor był ironistą, a nie skandalistą. I wybitną, złożoną postacią, o której trzeba pamiętać. 84
  • Korzenie fundamentalizmu 8 gru 2019, 20:02 Dlaczego młodzi ludzie wychowani w demokratycznym świecie chcą poświęcić życie w imię skrajnych ideologii? – pytają bracia Dardenne, reżyserzy wchodzącego do kin „Młodego Ahmeda”. 88
  • Czas Fortynbrasa 8 gru 2019, 20:02 Hamlet” jest zawsze wyzwaniem. Dla Bartosza Szydłowskiego sztuka jest zadaniem artystycznym, misją społeczną. W „Hamlecie” wystawionym w Teatrze im. Juliusza Słowackiego ów uniwersalno-doraźny potencjał został jeszcze wzmocniony.... 90
  • Film 8 gru 2019, 20:02 Horror egzystencji „LIGHTHOUSE”, reż. Robert Eggers, UIP TO POPIS AKTORSKI WILLEMA DAFOE I ROBERTA PATTINSONA, operatorski Jarina Blaschke i reżyserski, ale też perfekcyjna robota scenografów, montażysty, kompozytora. Bo surowe,... 91
  • Muzyka 8 gru 2019, 20:02 Kraina łagodności Riverside, jeden z najbardziej znanych za granicą polskich zespołów, ma dość etykietki „rock progresywny”. Wcześniej chętnie eksperymentował z elektroniką, a teraz pokazuje akustyczne oblicze. Dla słuchaczy to... 92
  • Książka 8 gru 2019, 20:02 O literaturze Amos Oz, wybitny pisarz izraelski, zmarł w ubiegłym roku. W Polsce, jak w wielu innych krajach, miał oddanych wielbicieli, więc ta książka jest dla nich lekturą konieczną. To zapis rozmów, jakie prowadziła z nim redaktorka... 93
  • Powrót do Edenu 8 gru 2019, 20:02 Ponieważ wszystkie wspomnienia mojego pokolenia zaczynają się około początku lat 80. XX w., tak samo jest z prezentami. Był to okres, że tak powiem, sprzyjający autentycznej i nieudawanej radości z podarunków. Podarunki były w cenie,... 114
  • Nie wszystkie marzenia muszą się spełnić 8 gru 2019, 20:02 Miałam cudownych rodziców, do tej pory są dla mnie niedoścignionymi wzorami. Oczywiście wraz z upływem lat widzę błędy, jakie popełnili, ale mimo to nadal jestem wobec nich bezkrytyczna. 116
  • Jak pokonać nieśmiałość (trzy sprawdzone sposoby) 8 gru 2019, 20:02 Publiczne wystąpienia? W życiu! A może na przyjęciach stoisz wpatrzony w telefon – na wszelki wypadek, gdyby ktoś nieznajomy chciał do ciebie podejść? Na szczęście z nieśmiałością można sobie poradzić. Na początek proste... 118
  • Siuśpaj dla niewtajemniczonych 8 gru 2019, 20:02 Oryginalnym akcentem wigilijnej kuchni jest znane głównie w okolicach Tarnowa, w Woli Rzędzińskiej danie o nazwie siuśpaj, przyrządzane w starosłowiańskim duchu. 120
  • Monopolowa ze Lwowa 8 gru 2019, 20:02 Słynne lwowskie wódki wróciły do kraju po 72 latach emigracji. Ich powrót to okazja do przypomnienia niezwykłych losów rodziny Baczewskich. 121
  • Zrób sobie… Lewandowskiego 8 gru 2019, 20:02 Jak dobrze wypaść na Euro 2020? Wystarczy wyprodukować więcej Robertów Lewandowskich. Tylko prosimy nie tłumaczyć tej instrukcji na szwedzki! 122

ZKDP - Nakład kontrolowany