Przypadek z ASF? Nie sądzę

Przypadek z ASF? Nie sądzę

Jan Krzysztof Ardanowski
Jan Krzysztof Ardanowski / Źródło: Newspix.pl / TEDI
Do Czech ASF przyjechał w resztkach jedzenia z Ukrainy, gdzie tego wirusa nikt nie zwalcza. Dlatego Ukraińcy mają u nas zakaz przywożenia swojego mięsa, ale i tak starają się je przewieźć – mówi Jan Krzysztof Ardanowski, minister rolnictwa i rozwoju wsi.

Chciał pan zagonić do roboty swoich podwładnych na tajnej naradzie, a oni pana nagrali…

Jestem zażenowany, że muszę w taki sposób dyscyplinować wysokich urzędników. To byli dyrektorzy oddziałów i centrali Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. I nie była to żadna tajna narada, ale uczulenie kierownictwa, że agencja jest służebna wobec rolników. Ma ich po prostu sprawnie i życzliwie obsługiwać. Tak jak „minister” po łacinie znaczy „sługa”, i tak ja traktuję swoją rolę, tak i oni mają wziąć się do roboty, czyli przyśpieszyć tam, gdzie są duże zaległości.

Z tego nagrania wynikało, że sytuacja jest kryzysowa, a pieniądze unijne dla rolników – zagrożone.

Rzeczywiście, martwiłem się, czy jesteśmy w stanie wchłonąć pieniądze z Brukseli. Bo jeżeli wnioski w unijnym programie na zakupy maszyn, urządzeń czy na finansowanie budynków, na czym rolnikom bardzo zależy, leżały dwa lata, to nic dziwnego, że trochę nerwowo zareagowałem. Po tej interwencji ruszyło: od końca sierpnia do połowy listopada z prawie 20 tys. wniosków zostało ledwie 400 najtrudniejszych, które – jak zapewnił mnie prezes Nowakowski – do końca roku będą załatwione.

Tomasz Nowakowski jest prezesem ARiMR od trzech miesięcy. Jeszcze w sierpniu agencją kierowała Maria Fajger. Odeszła, bo na nią takie rozmowy nie działały?

Odsunąłem ją, bo nie radziła sobie z tymi zaległościami. To wartościowa osoba, ale zarządzanie tak dużą instytucją ją przerosło.

Dopłaty nie są już zagrożone?

Nie, ale trzeba uprościć procedury. Okazuje się, że w działaniach przeznaczonych dla rolników czy przetwórców jest wiele szczegółowych wymagań, załączników, dodatkowych dokumentów. I nie wiadomo, czy Unia aż tyle wymaga, czy to tylko słynne polskie przeregulowanie. Na dodatek dyrektorzy boją się odpowiedzialności i podejmowania decyzji. Na wszystko chcą mieć opinię prawników. Czy to znaczy, że nie mają kompetencji, że muszą się podpierać prawnikami? Podjąłem więc decyzję, że w wojewódzkich biurach prawników nie będzie. Pozostaną tylko w centrali.

Na nagraniu słychać też, że krytykuje pan nieudolne wprowadzanie innowacji do rolnictwa. O co konkretnie chodziło?

W najbliższych latach Unia będzie kładła duży nacisk na innowacje. Trzeba połączyć naukowców, przedsiębiorców i rolników, żeby wspólnie, w grupach, szukali nowych rozwiązań technologicznych.Przecież nasze zapotrzebowanie na innowacyjność jest bardzo duże. Bo jak połączyć utrzymanie nowoczesnego, wydajnego rolnictwa z ochroną przyrody? Jak sprawić, żeby dawało wysokiej jakości produkty, ale z jak najmniejszą ilością chemii?

Jak żyć? Wypadałoby spytać.

Musimy się zorganizować, bo przewaga rolników z Europy Zachodniej nie polega na lepszej technice i technologii, ale na tym, że rolnik nie działa w pojedynkę, że współpracuje z innymi w zakresie wspólnego wykorzystywania maszyn, zaopatrywania się w środki do produkcji, przygotowania produktu do sprzedaży. Na przykład w Danii zakłady mięsne i ubojnie są własnością rolników. Dzięki temu sami rolnicy zarabiają na całym łańcuchu produkcyjnym.

Tej współpracy najwyraźniej brakuje też wśród polskich ekorolników, skoro aż 80 proc. ekożywności w polskich sklepach pochodzi z zagranicy – z Niemiec, Francji, Włoch.

To kolejny przykład tego, że działania w pojedynkę nie popłacają. Żeby w polskich sklepach było więcej ekożywności, rolnicy muszą się zorganizować w spółdzielnie lub inne formy prawne. Mieć wspólną przetwórnię i wspólne środki transportu. Wszystko po to, aby zapewnić większe dostawy do supermarketów, a nawet stworzyć własną sieć sklepików. Szczególnie że jest coraz większy popyt na ekożywność – konsumenci ją doceniają, a i supermarkety poszukują lokalnych dostawców biożywności. Jako minister oczekuję od ekorolników podpowiedzi, na co przeznaczyć pieniądze, żeby ich wspierać. To doskonały moment, bo zostało pół roku na stworzenie wspólnej polityki rolnej na następne lata.

Te 16 miesięcy w fotelu ministra rolnictwa zalicza pan do udanych?

Udało się wiele. Zorganizowaliśmy największą pomoc suszową w historii. W 2018 r. 268 tys. producentów rolnych otrzymało ponad 2 mld zł dotacji. Do sukcesów zaliczyłbym też bieżące wsparcie związane z paliwem rolniczym, duży program wapnowania, czyli poprawy żyzności gleb. Chcę pomóc rolnikom, żeby zwiększali swoje dochody. Nie chcę po prostu rozdawać pieniędzy, które chętnie się bierze i jeszcze chętniej o tym zapomina. Chcę poprawiać żyzność gleby, produkcję, ale też zwiększyć pozycję rolnika na rynku. On nie ma być tylko producentem surowca, którego wszyscy oszukują. Z myślą o małych gospodarstwach działa sprzedaż bezpośrednia, handel detaliczny, drobne przetwórstwo. A pod koniec roku dojdzie możliwość tworzenia małych ubojni w gospodarstwach, oczywiście pod kontrolą weterynaryjną.

Nie udało się jednak wygrać z afrykańskim pomorem świń. Do walki z ASF chce pan podobno rzucić nawet służby specjalne.

Już się wydawało, że sprawę mamy opanowaną, bo ognisk w gospodarstwach jest absolutnie mniej niż było. W zeszłym roku o tej porze było ich ok. 110, teraz jest 48.

I co się stało?

Nagle pojawiają się ogniska chorych dzików w Polsce Zachodniej. Obecnie grodzimy te tereny. Do tej pory postawiliśmy ponad 100 km płotu – to są ogromne koszty. Przeczesujemy lasy, wybijamy dziki, szukamy padliny. Chcemy za wszelką cenę ustalić, skąd ten wirus wziął się u nas. Przecież nie mogły przynieść go zarażone dziki, które znajdują się 330 km od ogniska ASF na Wschodzie. A może choroba przyszła do nas nie przez przypadek? To nie byłoby takie dziwne, bo do Czech ASF przyjechał w resztkach jedzenia z Ukrainy, gdzie tego wirusa nikt nie zwalcza. Dlatego Ukraińcy mają u nas zakaz przywożenia swojego mięsa, ale i tak starają się je przewieźć, przyjeżdżając do pracy. Mimo wszystko bez odstrzału dzików nie poradzimy sobie z ASF. A jeśli przegramy z tą chorobą, kto to zrekompensuje rolnikom? Kto zapewni lukę w dostawie mięsa dla konsumentów?

Co, poza walką z ASF i lepszą organizacją rolników, pozostało do zrobienia?

Przetwórcy i kupujący żywność muszą uznać, że rolnik jest partnerem, z którym trzeba się podzielić zyskiem, a nie go oszukiwać. Kolejna rzecz to zapobieganie skutkom suszy – udało nam się pozyskać na ten cel 100 mln euro. I najważniejsze: stworzenie wspólnej polityki rolnej – naszego pomysłu na polskie rolnictwo. Chciałbym, żeby rolnicy się w to włączyli – co chcemy zrobić, na co powinniśmy przeznaczać pieniądze, żeby się rozwijać? Bo unijne środki nie są po to, żebyśmy przez parę lat lepiej pożyli. One mają nas wzmocnić, abyśmy za jakiś czas bez problemu sobie poradzili na rynku krajowym, europejskim i światowym.

Jan Krzysztof Ardanowski – z wykształcenia rolnik, po studiach na Akademii Techniczno-Rolniczej w Bydgoszczy. W latach 2003-2007 prezes Krajowej Rady Izb Rolniczych. W latach 2005-2007 wiceminister rolnictwa i rozwoju wsi. Był doradcą prezydenta Lecha Kaczyńskiego. Od czerwca 2018. minister rolnictwa i rozwoju wsi. W ostatnich wyborach do Sejmu uzyskał 76 tys. głosów, co było 17. najlepszym wynikiem w kraju.
Okładka tygodnika WPROST: 50/2019
Więcej możesz przeczytać w 50/2019 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 50/2019 (1915)

  • Numer z mroku 8 gru 2019, 20:02 Zbliżają się święta Bożego Narodzenia, więc niedługo politycy zaczną mówić ludzkim głosem. Będą fotografować się przy choince i składać nam życzenia, może podzielą się opłatkiem. Nie dajmy się im jednak zwieść – to... 8
  • Niedyskrecje parlamentarne 8 gru 2019, 20:02 Olsztyński poseł Lewicy MARCIN KULASEK, sekretarz generalny SLD, w rozmowie z Interią wyżalił się, że za 9 tys. zł na rękę miesięcznie nie da się przeżyć w Warszawie. Zwłaszcza bez aneksu kuchennego. Nawet gdy ma się mieszkanie i... 12
  • 7 dni dookoła świata 8 gru 2019, 20:02 Nato dyscyplinuje Turcję Prezydent Erdogan uzależniał swoją zgodę na wzmacnianie sił NATO w Polsce i krajach bałtyckich od natowskiego wsparcia dla operacji tureckich przeciwko Kurdom w Syrii. Na rocznicowym szczycie Sojuszu w Londynie nie... 14
  • Obraz tygodnia 8 gru 2019, 20:02 90 lat temu urodził się Stanisław Bareja (przeżył 57 lat). Nadal skutecznie bawi Wygrani Bracia Sekielscy Znaleźli się na liście 50 osób Bloomberga, które zdefiniowały 2019 rok. Przegrany Kamil Durczok Niegdyś gwiazda dziennikarstwa... 17
  • Nie zaglądam facetowi do komórki 8 gru 2019, 20:02 Rozmowa z Anitą Sokołowską, aktorką. 18
  • Latkowski do świadka koronnego: to, co robisz, to bezczelność 8 gru 2019, 20:02 Oszukujesz wielu ludzi na setki milionów złotych w jednej z największych afer ostatnich lat, jesteś bezkarny, żyjesz jak król, puszysz się. A dziennikarza, który ten proceder opisuje, oraz redakcję, która ma odwagę to opublikować, masz czelność podawać do sądu. 19
  • Nowy kandydat 8 gru 2019, 20:02 Zarabiał jako telewizyjny celebryta, obnosi się ze swoja religijnością, wydaje szlachetne książki, udziela się charytatywnie. Oto Szymon Hołownia. Czy byłby dobrym prezydentem? 20
  • Jak zabijał „Krwawy Tulipan” 8 gru 2019, 20:02 Mariusz G. z Kołobrzegu to pierwszy w historii polskiego wymiaru sprawiedliwości seryjny morderca, który zabijał dla pieniędzy. 23
  • Karp i milicjant 8 gru 2019, 20:02 Omal nie udławiłam się herbatą, kiedy przeczytałam, że Senat Berlina niepokoi się wypowiedzeniem przez właściciela kamienicy umowy dwóm nocnym klubom. „Niestety, stopniowo zanika berlińska scena klubowa – ubolewał Christian Goiny,... 29
  • Koniec zakonu PC 8 gru 2019, 20:02 Starzy druhowie Jarosława Kaczyńskiego potracili po wyborach atrakcyjne stanowiska. W zamian chcą miejsc w spółkach Skarbu Państwa. Szykuje się kolejna wojna wewnątrz obozu władzy. 31
  • Sposób na Banasia 8 gru 2019, 20:02 Ujawniamy szczegóły nieformalnego porozumienia, jakie PiS zawarł z szefem NIK Marianem Banasiem. 34
  • Kameleon doskonały 8 gru 2019, 20:02 Dość nikłym echem odbiły się obwieszczone przez Donalda Tuska ambicje przebudowania polskiej sceny politycznej. Być może zresztą jest tak, że skoro sugestie i półsłówka Tuska na temat jego hipotetycznej nowej partii padają już co... 37
  • Nie bronię polskich sędziów 8 gru 2019, 20:02 Reforma sądów w wykonaniu Prawa i Sprawiedliwości polega na zastąpieniu starej kasty nową. Swoją. Nie zmienia to tego, że nasz wymiar sprawiedliwości wymaga radykalnej demokratycznej przebudowy. 38
  • Dojrzali tatusiowie 8 gru 2019, 20:02 Jest wiele powodów, dla których warto zostać ojcem w podeszłym wieku. I kilka poważnych, dla których nie warto. 42
  • Państwo pod sąd 8 gru 2019, 20:02 Obywatele chcą pokazać sprzeciw władzy, która lekceważy ich podstawowe prawa. Szukają sprawiedliwości już nie tylko na demonstracjach ulicznych, lecz także na sali sądowej. 46
  • W Taizé coś we mnie pękło 8 gru 2019, 20:02 Podczas tych spotkań różnorodność jest wartością – mówi przed Europejskim Spotkaniem Młodych we Wrocławiu abp Wojciech Polak, prymas Polski. 49
  • Castorama, czyli dobry sąsiad 8 gru 2019, 20:02 Castorama to nie tylko sklep, lecz także dobry sąsiad. Uczestniczymy w życiu lokalnych społeczności i je wspieramy – mówi Paweł Świętochowski, prezes Fundacji Castorama GoodHome. 52
  • Krem de la crème 8 gru 2019, 20:02 Lewandowska, Chodakowska, Janda, Rusin, Majdan. Polskie gwi azdy oszalały na punkcie produkcji własnych kosmetyków. Nic dziwnego, skoro 22-letnia Kylie Jenner, czyli najmłodsza miliarderka na świecie, sprzedała właśnie połowę udziałów w swojej firmie kosmetycznej za 600 mln... 55
  • Hossa Bessa 8 gru 2019, 20:02 Google bez gogli Pora umierać. Larry Page i Siergiej Brin, legendarni założyciele i długoletni prezesi Google'a, rezygnują ze swoich stanowisk w koncernie Alphabet, czyli spółce matce Google’a. Nowym szefem firmy ma zostać Sundar Pichai,... 58
  • Cenne nagrody i bezcenne informacje 8 gru 2019, 20:02 Wręczeniu nagród laureatom Złotej Setki Polskiego Rolnictwa towarzyszyły dyskusje o wyzwaniach stojących przed branżą rolno-spożywczą. Miały zaskakujący przebieg. 60
  • Przypadek z ASF? Nie sądzę 8 gru 2019, 20:02 Do Czech ASF przyjechał w resztkach jedzenia z Ukrainy, gdzie tego wirusa nikt nie zwalcza. Dlatego Ukraińcy mają u nas zakaz przywożenia swojego mięsa, ale i tak starają się je przewieźć – mówi Jan Krzysztof Ardanowski, minister rolnictwa i rozwoju wsi. 62
  • Rewolucja w ochronie roślin 8 gru 2019, 20:02 Zmieniamy się z producenta środków ochrony roślin w dostawcę kompleksowych rozwiązań dla rolnictwa – mówi Cezary Urban, dyrektor rozwiązań dla rolnictwa w BASF Polska. 64
  • Dobre partnerstwo 8 gru 2019, 20:02 Polskie firmy z powodzeniem współpracują z największymi globalnymi markami. Jedną z nich jest McDonald’s. 65
  • Orlen Paliwa – gwarancja jakości 8 gru 2019, 20:02 ORLEN Paliwa jest spółką o szerokim zakresie działalności. W jej ofercie znajdują się wszystkie produkty paliwowe Grupy Kapitałowej ORLEN. 66
  • Łowicz mlekiem płynący 8 gru 2019, 20:02 1906 r. – właśnie wtedy powstała Okręgowa Spółdzielnia Mleczarska Łowicz. Od tego czasu dostarcza na nasze stoły tradycyjne produkty mleczne. Idzie też z duchem czasu i ma w portfolio produkty dla wegan. 68
  • Wzór na konkurencję 8 gru 2019, 20:02 Trzy miliony złotych może otrzymać przedsiębiorca, który postawi na wzornictwo w firmie. Do końca lipca 2020 r. trwa nabór wniosków o dofinansowanie w ramach Etapu II Wzoru na konkurencję Programu Operacyjnego Polska Wschodnia. 70
  • PGNiG z ofertą fotowoltaiczną dla firm 8 gru 2019, 20:02 PGNiG Obrót Detaliczny uruchomiło ofertę „Fotowoltaika dla firm”. Przedsiębiorcy chcący korzystać z energii słonecznej mogą liczyć na kompleksową realizację inwestycji, atrakcyjną cenę i wsparcie doradcy. 71
  • Kult ekologicznej bogini 8 gru 2019, 20:02 Wiara w supermoce Grety Thunberg zaczyna przybierać rozmiary religijnego niemal uwielbienia, przed którym młodej szwedzkiej aktywistce trudno się bronić. 72
  • Odetchnij! 8 gru 2019, 20:02 Ta rada wcale nie jest taka prosta do zastosowania. Rośnie liczba osób, które cierpią na choroby dróg oddechowych. Wszystkiemu winne są zanieczyszczenie powietrza, wszechobecny dym tytoniowy i niezdrowa dieta. 76
  • Lek na wagę życia 8 gru 2019, 20:02 Nie wszyscy chorzy z agresywną postacią przewlekłej białaczki limfocytowej mają dostęp do kompleksowego leczenia 78
  • Księżniczka i hiacynt 8 gru 2019, 20:02 W polskiej rzeczywistości, także artystycznej, geje przez dekady pozostawali niemal niewidoczni. Dopiero Karol Radziszewski, którego retrospektywę można oglądać w warszawskim CSW Zamek Ujazdowski, podłożył ogień pod heteronormatywny charakter naszej sztuki. 80
  • Śląski pomidor 8 gru 2019, 20:02 Autobiograficzna opowieść Kazimierza Kutza ukazuje się pod tytułem „Będzie skandal”. Skan dalu nie będzie, bo jej autor był ironistą, a nie skandalistą. I wybitną, złożoną postacią, o której trzeba pamiętać. 84
  • Korzenie fundamentalizmu 8 gru 2019, 20:02 Dlaczego młodzi ludzie wychowani w demokratycznym świecie chcą poświęcić życie w imię skrajnych ideologii? – pytają bracia Dardenne, reżyserzy wchodzącego do kin „Młodego Ahmeda”. 88
  • Czas Fortynbrasa 8 gru 2019, 20:02 Hamlet” jest zawsze wyzwaniem. Dla Bartosza Szydłowskiego sztuka jest zadaniem artystycznym, misją społeczną. W „Hamlecie” wystawionym w Teatrze im. Juliusza Słowackiego ów uniwersalno-doraźny potencjał został jeszcze wzmocniony.... 90
  • Film 8 gru 2019, 20:02 Horror egzystencji „LIGHTHOUSE”, reż. Robert Eggers, UIP TO POPIS AKTORSKI WILLEMA DAFOE I ROBERTA PATTINSONA, operatorski Jarina Blaschke i reżyserski, ale też perfekcyjna robota scenografów, montażysty, kompozytora. Bo surowe,... 91
  • Muzyka 8 gru 2019, 20:02 Kraina łagodności Riverside, jeden z najbardziej znanych za granicą polskich zespołów, ma dość etykietki „rock progresywny”. Wcześniej chętnie eksperymentował z elektroniką, a teraz pokazuje akustyczne oblicze. Dla słuchaczy to... 92
  • Książka 8 gru 2019, 20:02 O literaturze Amos Oz, wybitny pisarz izraelski, zmarł w ubiegłym roku. W Polsce, jak w wielu innych krajach, miał oddanych wielbicieli, więc ta książka jest dla nich lekturą konieczną. To zapis rozmów, jakie prowadziła z nim redaktorka... 93
  • Powrót do Edenu 8 gru 2019, 20:02 Ponieważ wszystkie wspomnienia mojego pokolenia zaczynają się około początku lat 80. XX w., tak samo jest z prezentami. Był to okres, że tak powiem, sprzyjający autentycznej i nieudawanej radości z podarunków. Podarunki były w cenie,... 114
  • Nie wszystkie marzenia muszą się spełnić 8 gru 2019, 20:02 Miałam cudownych rodziców, do tej pory są dla mnie niedoścignionymi wzorami. Oczywiście wraz z upływem lat widzę błędy, jakie popełnili, ale mimo to nadal jestem wobec nich bezkrytyczna. 116
  • Jak pokonać nieśmiałość (trzy sprawdzone sposoby) 8 gru 2019, 20:02 Publiczne wystąpienia? W życiu! A może na przyjęciach stoisz wpatrzony w telefon – na wszelki wypadek, gdyby ktoś nieznajomy chciał do ciebie podejść? Na szczęście z nieśmiałością można sobie poradzić. Na początek proste... 118
  • Siuśpaj dla niewtajemniczonych 8 gru 2019, 20:02 Oryginalnym akcentem wigilijnej kuchni jest znane głównie w okolicach Tarnowa, w Woli Rzędzińskiej danie o nazwie siuśpaj, przyrządzane w starosłowiańskim duchu. 120
  • Monopolowa ze Lwowa 8 gru 2019, 20:02 Słynne lwowskie wódki wróciły do kraju po 72 latach emigracji. Ich powrót to okazja do przypomnienia niezwykłych losów rodziny Baczewskich. 121
  • Zrób sobie… Lewandowskiego 8 gru 2019, 20:02 Jak dobrze wypaść na Euro 2020? Wystarczy wyprodukować więcej Robertów Lewandowskich. Tylko prosimy nie tłumaczyć tej instrukcji na szwedzki! 122

ZKDP - Nakład kontrolowany