Wietnamczycy nie zabierają nam miejsc pracy. Oni je tworzą
![](http://www.wprost.pl/G/wprost_gfx/967/s64.jpg)
- Oboje rodzice bardzo ciężko pracują. Szczególnie mama, która na dodatek często spotyka się z chamstwem i zaczepkami pijaków. No ale w końcu wszyscy jesteśmy razem - mówi Ngo Truong Giang. Decyzję, czy zostaną w Polsce na zawsze, podejmą dopiero za kilka lat, gdy Truong Giang skończy studia.
Viettown
Wietnamczycy stali się u nas znaczącą mniejszością narodową - kultywują swoje zwyczaje, wydają wietnamskojęzyczną prasę, mają stowarzyszenia, przywódców, a nawet szkołę. Liczebnością dorównują Romom. Z tą różnicą, że Romowie twierdzą, iż jest ich więcej, niż podają urzędnicy, a Wietnamczycy - że mniej. Szacunkowe dane Departamentu Ochrony Granic, Migracji i Uchodźstwa MSWiA z zeszłego roku mówią już o 50 tys. Wietnamczyków w naszym kraju. - To przynajmniej dwukrotnie za dużo - ocenia dr Nguyen Van Thai ze stowarzyszenia Solidarność i Przyjaźń. - Większość naszych rodaków mieszka w Warszawie, kilkuset w Łodzi, Krakowie i Trójmieście. Nie wychodzi więcej niż dwadzieścia tysięcy - stwierdza Nguyen Van Thai. On sam przyjechał do Polski po raz pierwszy w latach 60. na studia na Politechnice Warszawskiej. Wrócił, aby obronić pracę doktorską. Dziś prowadzi firmę handlową. Stowarzyszenie Solidarność i Przyjaźń, do którego należy prawie 800 rodzin wietnamskich, powstało dwa lata temu. Jego członkowie pomagają rodakom przebrnąć przez gąszcz przepisów i długie korytarze urzędów, tłumaczą pisma, wydają gazetę, organizują koncerty.
Wielu handlarzy i właścicieli restauracji przyjechało do Polski dzięki studiującym tu wcześniej członkom rodziny czy znajomym. Ci ściągnęli następnych. Dlaczego przyjeżdżają właśnie do nas?
- Polskie prawo jest liberalne. Cudzoziemiec stosunkowo łatwo może założyć firmę, a rynek jest chłonny. Wietnamczycy szybko znaleźli w nim niszę: tanie jedzenie i handel odzieżą - tłumaczy Jan Węgrzyn, dyrektor Departamentu Migracji i Uchodźstwa. W Czechach jest ich 30 tys., w Niemczech - ponad 100 tys. Spośród 80-milionowego narodu na emigracji przebywają trzy miliony.
Polaka zatrudnię
![](http://www.wprost.pl/G/wprost_gfx/967/s65.jpg)
Przybysze z Dalekiego Wschodu nie tylko nie zabierają nam pracy, ale przeciwnie - dają ją. W każdej firmie prowadzonej przez cudzoziemca musi, zgodnie z prawem, pracować Polak. Bywa to złem koniecznym dla wietnamskich pracodawców.
- Polacy nie przykładają się do roboty, spóźniają się, często robią przerwy, nie pojmują, nie chcą zrozumieć naszej sztuki walki o przetrwanie - mówi chcąca zachować anonimowość właścicielka baru. - Wietnamczycy często wykonują te czynności, których Polacy nie chcieliby się podjąć. Który Polak wstawałby o czwartej rano, by dźwigać wózki? - pyta Anh Tuan Truong, właściciel restauracji Dong Nam i przewodniczący Towarzystwa Społeczno-Kulturalnego Wietnamczyków w Polsce, skupiającego absolwentów naszych uczelni. Jego zdaniem, zbyt wiele spraw odkładamy na później, twierdzimy, że wszystko zdążymy zrobić następnego dnia, i nie chcemy pracować w weekendy. - My zawsze musieliśmy być pracowici i zaradni. Nie sprzyjały nam ani historia, ani klimat. Wystarczy sobie wyobrazić, co czuje człowiek, którego gotowe do zbioru pole ryżowe zalewa deszcz, niszcząc wszystko w jednej chwili - obrazowo przedstawia sytuację Anh Tuan Truong.
Handlujący bielizną na ulicach stolicy Nguyen Kong wstaje zwykle o piątej, czasem czwartej rano, spać kładzie się przed 20.00. Mimo że nie ma zbyt dużo wolnego czasu, czyta wszystkie wietnamskie gazety dostępne w Polsce. Najtrudniej jest dostać "Que Viet" - tygodnik wydawany w Warszawie. Pismo informuje o statusie prawnym cudzoziemców i pozwala śledzić zawirowania na naszej scenie politycznej. Publikuje również opowiadania i wiersze zarówno mieszkających w Polsce Wietnamczyków, jak i Poświatowskiej czy Szymborskiej.
"Mafia Tonga"
- Polskie gazety rozpisują się o działającej jakoby u was naszej "mafii Tonga". To słowo po wietnamsku nic nie znaczy - oburza się Nguyen Van Hao, z wykształcenia lekarz, właściciel restauracji, sekretarz stowarzyszenia Solidarność i Przyjaźń. - Gdy jeden Wietnamczyk pokłóci się z drugim, Polacy od razu myślą, że to porachunki mafijne. Oczywiście ludzie są różni, ale to nam najbardziej zależy na wyeliminowaniu z naszego grona czarnych owiec.
Policja rzadko interweniuje wśród Wietnamczyków. - Oni ciężko pracują, starają się nie zwracać na siebie uwagi - zauważa Dariusz Janas, rzecznik prasowy Komendy Stołecznej Policji. - Rzadko wchodzą w konflikt z prawem, prawdopodobnie wszelkie zatargi załatwiają między sobą.
Po wejściu w życie w 1997 r. ustawy o cudzoziemcach trudniej jest Wietnamczykom dostać pozwolenie na pobyt czasowy w Polsce, nie mówiąc o stałym. Nieufnie spogląda się też na małżeństwa mieszane, które - według urzędników - niejako z założenia są kontraktowe. Dziś polską wizę przybyszom z Hanoi czy Ho Chi Minh trudniej jest dostać niż amerykańską. W zeszłym roku nie otrzymali ich nawet studenci płatnych uczelni. - Kurek przyjazdów został przykręcony - przyznaje Jan Węgrzyn.
Wietnamczycy łapią się więc wszelkich sposobów, by zalegalizować pobyt w Polsce. Lawinowo rośnie liczba ubiegających się o uzyskanie statusu uchodźcy. W zeszłym roku było ich siedmiokrotnie więcej niż w latach poprzednich. Choć szanse na przyznanie statusu są żadne (od 1994 r. nie zdarzyło się to ani razu), wystąpienie o niego pozwala przebywać w Polsce legalnie nawet do roku.
Wietnamczycy radzą sobie jakoś. Potrafią u nas przetrwać całe lata. - Nasze dzieci są na ogół najlepszymi uczniami w klasie - mówi Hoang Thu Oanh, od roku prowadząca szkołę języka wietnamskiego. Co sobotę na ul. Twardej w Warszawie pojawia się pół setki uczniów w wieku od 6 do 14 lat, którym pani Oanh, polonistka i tłumacz, przybliża coraz bardziej obcy język ojczysty. - Uczę ich też naszych zwyczajów. Wietnamskie dzieci za bardzo przypominają polskie. Nie zwracają się do rodziców w odpowiedniej formie, potrafią od razu zaprotestować przeciwko jakiemuś nakazowi, co w Wietnamie jest nie do pomyślenia - opowiada pani Oanh.
Luong Thu Trang przyjechała do naszego kraju z rodzicami, gdy miała dwanaście lat. Dziś płynnie mówi po polsku i studiuje prawo na Uniwersytecie Warszawskim.
- Najprawdopodobniej wrócę do Wietnamu po studiach. Tutaj jako prawnik nie mam wielkich szans - mówi Thu Trang. - Wielu z nas czeka. Obserwuje, w jakim kierunku pójdzie wasza polityka wobec cudzoziemców. Czy ludzie będą mogli spokojnie i legalnie pracować - mówi Nguyen Van Hao. - Przecież im więcej jest osób przyjezdnych, tym większe szanse rozwoju kraju - zaznacza Anh Tuan Truong.
- Polacy nie powinni się obawiać, że staną się mniejszością we własnym państwie. Przykładem są Stany Zjednoczone. Emigranci wnoszą tam to, co najlepsze z ich kultury.
Więcej możesz przeczytać w 24/2001 wydaniu tygodnika Wprost .
Archiwalne wydania tygodnika Wprost dostępne są w specjalnej ofercie WPROST PREMIUM oraz we wszystkich e-kioskach i w aplikacjach mobilnych App Store i Google Play.