Kraj absurdu, w którym Polak z natury swojej jest Polakiem

Kraj absurdu, w którym Polak z natury swojej jest Polakiem

Andrzej Grabowski
Andrzej Grabowski / Źródło: Bartek Sadowski
Dlaczego to u nas powstały filmy Barei? Dlaczego tworzył Mrożek? Dlaczego Gombrowicz? On przychodzi do nas zawsze, gdy chcemy być nie tylko Polakami, lecz aż Polakami, i krzyczeć do świata: „Wy jesteście głupi, my jesteśmy mądrzy”.

Zauważyła pani, że nie ustawiłem się na tle książek?

Doceniam to.

Zacząłem zwracać uwagę na biblioteki gości pojawiających się cyklicznie w programach, bo oglądam teraz sporo telewizji. I zauważyłem, że niektórzy z nich zawsze stoją na tym samym tle, a książka, która była odłożona – czyli zakładam, że taka, którą właśnie się czyta – leży w identycznym miejscu, co miesiąc wcześniej.

Co mi przypomina pewnego polityka, który startując w wyborach, prezentował się podczas kampanii na tle pianina, mimo że nie miał nic wspólnego z muzyką. Oczywiście była też biblioteka i kwiaty. U mnie, jak widać, są owoce. Wzmacniam odporność.

Ma pan odporność na to, co widzi w programach informacyjnych?

Czasem mam wrażenie, że oglądam political fiction.

Juliusz Machulski, u którego zagrał pan w takim political fiction pt. „19. południk”, twierdzi, że najlepsze określenie na Polaków stworzył jego znajomy Bułgar: „Wy to jesteście tacy Ruscy, co myślą, że są Francuzami”.

Podoba mi się. To jak myślenie myszy, której się wydaje, że pokona górę. Zdarzyło się, że Dawid pokonał Goliata, ale to w Starym Testamencie.

Trafiłam w internecie na dokument MSZ, w którym jest napisane, że warto „dążyć do tego, aby obcokrajowcy postrzegali Polskę jako interesujący, ale normalny kraj”. Nie dziwi pana to „ale”?

Dziwi. To znaczy jednocześnie i dziwi, i nie dziwi. Chciałbym, aby nie trzeba było używać takiego sformułowania. Polska jest normalnym krajem, a Polak, jak pisał Witold Gombrowicz, z natury swojej jest Polakiem. „Wobec czego im bardziej Polak będzie sobą, tym bardziej będzie Polakiem”. Kiedy pisałem pracę magisterską o Gombrowiczu w latach 70., te cytaty bardzo mi odpowiadały. Potem nastał mroczny czas stanu wojennego, kiedy zwróciliśmy się bardziej ku Henrykowi Sienkiewiczowi, ku „Ogniem i mieczem”, ku tej wielkiej historii polskiego narodu, odsuwając trochę Gombrowicza na bok.

I teraz on znowu do nas przyszedł, bo będzie przychodził zawsze, gdy chcemy być nie tylko Polakami, lecz aż Polakami, i krzyczeć do świata: „Wy jesteście głupi, my jesteśmy mądrzy”. Chcemy być Francuzami, kiedy z charakteru wychodzi Rusek. Nie Rosjanin, tylko Rusek. Tkwi w tym jakaś groteska zawarta w głupocie, która się nawarstwia do nadgłupoty, czasem stając się mądrością.

Artykuł został opublikowany w 16/2020 wydaniu tygodnika Wprost.

Archiwalne wydania Wprost dostępne są w specjalnej ofercie WPROST PREMIUM oraz we wszystkich e-kioskach i w aplikacjach mobilnych App StoreGoogle Play.

-
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 16/2020 (1932)

  • Witamy w kraju absurdu 15 maj 2020, 15:00 Witamy w Polsce, gdzie prezydent rapuje o „ostrym cieniu mgły”, żeby wesprzeć pracowników ochrony zdrowia, bo państwo nie ma dla nich pieniędzy. Gdzie szpitale zadłużają się u lichwiarzy, pielęgniarki po dyżurach szyją maseczki, a lekarze leczą w goglach narciarskich. 2
  • Szymon Hołownia, czyli kandydat świata biznesu 15 maj 2020, 15:00 Szymon Hołownia wyrasta na głównego rywala Andrzeja Dudy, z którym może znaleźć się w drugiej turze wyborów prezydenckich, i nie jest bez szans na zwycięstwo. Przyjrzyjmy się zatem finansowaniu projektu byłego dziennikarza TVN oraz jego zapleczu politycznemu. 11
  • Nadal rekomenduję wybory korespondencyjne 15 maj 2020, 15:00 Żaden lekarz w Polsce nie musiał mówić: nie ma dla pana miejsca w szpitalu, nie ma respiratora, duża część szpitali covidowych jest niemal pusta: to pokazuje, że nasze działania były adekwatne do sytuacji – mówi minister Łukasz Szumowski. Nadal rekomenduje wybory... 28
  • Ostre cienie mgły 15 maj 2020, 15:00 Miały być wybory i ich nie będzie, karty do głosowania miały zabijać, a już nie są groźne a Andrzej Duda jest lepszy na YouTubie niż Dawid Podsiadło. 39
  • Trzech mężczyzn za jedną kobietę 15 maj 2020, 15:00 Platforma Obywatelska zdecydowała się na wymianę kandydata na prezydenta – twierdzi nieoficjalnie kilka mediów, przekonując, że sprawa jest przesądzona. 48
  • Wkurza mnie niemoc państwa 15 maj 2020, 15:00 Gdyby sprawa, którą pokazujemy w filmie, dotyczyła cywila, gdyby zgłosiło się kilka osób potwierdzających molestowanie, pewnie zastosowano by areszt tymczasowy. Ale ksiądz do aresztu nie trafił, nikt nie kontroluje tego, co robi, co się z nim dzieje – mówi Tomasz Sekielski,... 52
  • Młodzi, gniewni, niebezpieczni 15 maj 2020, 15:00 Kacper jest studentem historii Uniwersytetu Warszawskiego i działaczem Nowoczesnej, z której listy kandydował nawet na radnego w 2018 r. „Baba” to Zuzanna Wiewiórka, działaczka Fundacji „Pro – prawo do życia”, która udaremniła nieletniej dziewczynie dokonanie aborcji skarżąc... 66
  • Słowo prezydenta 15 maj 2020, 15:00 Miała być pomoc dla frankowiczów, niższy wiek emerytalny, podniesienie kwoty wolnej od podatku. Sprawdzamy, co po pięciu latach od ostatniej kampanii zostało z gospodarczych obietnic prezydenta Andrzeja Dudy. 69
  • Maseczki Gowina 15 maj 2020, 15:00 Chce tworzyć polskiego Netfliksa do treningów przed telewizorem, dostarcza dzieciom maseczki, a w jego najnowszej akcji wziął udział Marcin Żewłakow i Marcin Najman. Rozmowa ze Zbigniewem Gowinem, synem Jarosława Gowina. 80
  • Kiedy tarcza nie starcza 15 maj 2020, 15:00 Co zrobić, żeby uratować swoją firmę przed bankructwem? Restrukturyzować, pozywać państwo, a może skorzystać z najbardziej brutalnego rozwiązania o nazwie „Biznesowy Doktor Śmierć”? 87
  • Sąd kontra Sąd 15 maj 2020, 15:00 Niemiecki Federalny Trybunał Konstytucyjny zbuntował się przeciwko Europejskiemu Trybunałowi Sprawiedliwości. Finał tego starcia oznacza duże zmiany dla wszystkich państw członkowskich, w tym także dla Polski. Sprawę dla „Wprost” komentuje dr Sławomir Dębski, historyk,... 99
  • Kraj absurdu, w którym Polak z natury swojej jest Polakiem 15 maj 2020, 15:00 Dlaczego to u nas powstały filmy Barei? Dlaczego tworzył Mrożek? Dlaczego Gombrowicz? On przychodzi do nas zawsze, gdy chcemy być nie tylko Polakami, lecz aż Polakami, i krzyczeć do świata: „Wy jesteście głupi, my jesteśmy mądrzy”. 110
  • Świat na opak wywrócony 15 maj 2020, 15:00 Paradoksy, sprzeczności, absurdy – nie wiadomo: śmiać się z nich czy płakać? Walczyć czy ignorować? Jak żyć, żeby nie zwariować? Zapytaliśmy o to psycholog społeczną dr Małgorzatę Godlewską 127
  • Symulant 15 maj 2020, 15:00 Może byłoby lepiej, gdyby zachorował na koronowirusa. W jego grupie wiekowej umieralność wynosi niecałe pięć procent. Jako pacjent z COVID-19 trafiłby do szpitala i miałby spore szanse, aby wyzdrowieć. A tak umarł w więziennej celi jako symulant. 140
  • Ślepi na wiek 15 maj 2020, 15:00 80 proc. aktywnych seksualnie mężczyzn w wieku od 50 do 90 lat jest zadowolonych ze swojego życia erotycznego. W przypadku kobiet odsetek ten jest jeszcze wyższy. Okazuje się, że serce nie ma zmarszczek – mówi Carl Honoré autor bestsellerowej książki „Siła wieku. Szczęśliwe... 160
  • Pacjent w labiryncie 15 maj 2020, 15:00 Kolejki do specjalistów nawet na kilka lat, skracanie kolejek przez prywatne wizyty u lekarzy, kładzenie do szpitali tylko po to, by wykonać badania, a przede wszystkim wszechpotężna biurokracja: absurdów w służbie zdrowia nie brakowało przed epidemią. Koronawirus spowodował,... 174
  • Testy z ograniczoną odpowiedzialnością 15 maj 2020, 15:00 Najbardziej wiarygodne są testy genetyczne, jednak ujemny wynik nie zawsze oznacza, że pacjent nie ma COVID-19. Dlaczego wyniki mogą być fałszywe i które testy są najbardziej wiarygodne – wyjaśnia prof. Artur Kowalik. 185
  • Ciemna strona maseczki 15 maj 2020, 15:00 Trzeba mieć świadomość, że noszenie maseczki może chronić nas przed koronawirusem, ale równocześnie sprzyjać rozwojowi innych infekcji – ostrzega dr n. med. Michał Michalik, założyciel i właściciel Centrum Medycznego MML. 195
  • Królik trojański 15 maj 2020, 15:00 Bartek Królik jest współtwórcą Sistars i człowiekiem współodpowiedzialnym za klubową odsłonę Agnieszki Chylińskiej. Współpracował m.in. z Tede, O.S.T.R. oraz Sokołem i Pono. Dla „Wprost” opowiada o swojej pierwszej solowej płycie „Pan od muzyki”, komentuje polską scenę... 206
  • Koniec świata i inne strachy 15 maj 2020, 15:00 Król krainy literatury rozrywkowej jest jeden. Wprawdzie raz po raz ktoś próbuje go zdetronizować, ale Stephen King ma koronę mocno nasadzoną na głowę i nie wygląda na to, by zamierzał zrezygnować z tronu. 221