Twarz na miarę

Twarz na miarę

Przeszczepów twarzy boją się i lekarze, i pacjenci. Nie bez powodu.
Oscar, 31-letni Hiszpan, który przeszedł niezwykle skomplikowany przeszczep twarzy, przedstawiany jest wyłącznie z imienia. Postrzelił się pięć lat temu podczas polowania. Stracił fragmenty szczęki i nos. Nie mógł samodzielnie oddychać, mówić ani nawet przełykać śliny. Po  dziewięciu operacjach, które nie przywróciły mu normalnego wyglądu, lekarze ze szpitala Vall d’Hebron w Barcelonie zdecydowali, że dadzą mu „nową" twarz. Operacja przeszczepu odbyła się w marcu, trwała 22 godziny. Brało w niej udział 30 lekarzy. Przeszczepiono blisko 600 cm2 skóry pobranej od dawcy (skórę twarzy dawcy zdjęto, nacinając ją na  wysokości czoła i szyi), a także tkankę tłuszczową, mięśnie, naczynia krwionośne, nerwy i kości – części szczęki, kości jarzmowej oraz żuchwy. Zrekonstruowano podniebienie i wstawiono zęby. Do zespolenia kości twarzy użyto metalowych płytek. Wszystkie elementy musiały zostać połączone z idealną precyzją, by pacjent mógł znowu mrugać, jeść, wąchać, mówić i uśmiechać się. Przy odtwarzaniu nosa i zatok skorzystano z modelowania komputerowego, by żadna część twarzy nie była ani za duża, ani za mała. Wygląd pacjenta miał jak najmniej odbiegać od jego wyglądu sprzed wypadku.

Dopiero kilka dni temu Oscar pokazał się publicznie i w czasie konferencji prasowejdziękował lekarzom za ich pracę. Jego twarz nadal jest bardzo zniekształcona, ale stopniowo, w miarę postępów procesów gojenia będzie wyglądać coraz lepiej. Oscar ma nadzieję, że  najdalej za dwa lata tragiczne polowanie będą przypominać mu tylko dwie blizny. Po czterech miesiącach od operacji porusza powiekami, brwiami i  szczęką. Przełyka rozdrobniony pokarm i stara się mówić. Na razie bardzo niewyraźnie.

Jeszcze przez wiele miesięcy Oscar nie będzie miał czucia w  twarzy i nie będzie umiał kontrolować swojej mimiki. Połączone naczynia krwionośne zrastają się szybko, ale tkanka nerwowa regeneruje się powoli. Do czasu, gdy nerwy zaczną normalnie funkcjonować, pacjent wymaga fizjoterapii. Bez stymulujących zabiegów mięśnie zaczęłyby zanikać. Dr Joan Pere Barret, który operował Oscara, przewiduje, że powrót do  niemal normalnego funkcjonowania twarzy nastąpi nie później niż za  półtora roku.

Wyścig na twarze
Operacja w Barcelonie była dwunastą tego typu na świecie. Pierwsza odbyła się we Francji w 2005 r. Isabelle Dinoire pogryzionej przez psa przeszczepiono dolną część twarzy: brodę, nos, policzek. W 2006 roku w  Chinach zrekonstruowano twarz młodemu mężczyźnie, Li Guoxingowi, który bronił swoich owiec przed niedźwiedziem. Przeszczepiono mu nos, dużą część kości policzkowej i dolną wargę. Kolejna tego typu operacja odbyła się we Francji w 2007 r. Pascal Coler był chory na nowotwór poważnie deformujący twarz. Mężczyzna nie mógł jeść ani mówić. Usunięcie guza wymagało przeszczepienia dużej części twarzy.

Najgłośniejszy w ostatnich miesiącach zabieg został przeprowadzony w 2008 r. przez zespół prof. Marii Siemionow w klinice w Cleveland, w Stanach Zjednoczonych. Ten przeszczep był także bardzo rozległy. Obejmował 80 proc. twarzy i  wymagał rekonstrukcji części kości. Pacjentka, postrzelona przez męża, utraciła oko, większość nosa i górną szczękę wraz z podniebieniem. Deformacja twarzy spowodowała, że kobieta miała trudności z oddychaniem, straciła węch i smak, nie mogła mówić. Operacja była wyjątkowo trudna, ponieważ konieczne było między innymi przeszczepienie skóry wokół oczu, czego nikt do tej pory nie robił.

Tego typu operacje mają wśród lekarzy tyle samo zwolenników, co przeciwników. – Na przeszczep twarzy chirurgia plastyczna była gotowa już 20 lat temu. Mieliśmy opanowaną technologię i  leki niezbędne do utrzymania transplantu, ale brakowało odwagi i  lekarzom, i pacjentom – mówił w wywiadzie dla BBC prof. Iain Hutchison, brytyjski konsultant w dziedzinie chirurgii twarzy, komentując operację w Barcelonie. Problemem były również pieniądze: koszt transplantacji twarzy wynosi blisko 250 tys. dolarów.

Z medycznego punktu widzenia największy kłopot polega na tym, że organizm zawsze rozpoznaje przeszczepione tkanki obcego pochodzenia i próbuje je odrzucić. Do walki zaprzęga układ odpornościowy, który na co dzień odpowiada za obronę przed wirusami i bakteriami. Przeszczep traktowany jest podobnie jak chorobotwórcze mikroby, szczególnie przeszczep skóry wywołuje silną odpowiedź układu opornościowego. By ją osłabić, pacjent musi przyjmować leki osłabiające jego działanie do końca życia (tzw. immunosupresyjne). To oznacza dla niego stałe zagrożenie infekcją. Nawet banalne zakażenie wirusowe czy bakteryjne może okazać się śmiertelnie niebezpieczne. Taka terapia zwiększa też ryzyko zachorowania na nowotwory oraz uszkodzenia nerek. To tylko niektóre z długiej listy możliwych powikłań. –  Oczywiście mamy coraz łagodniej działające leki. Stosuje się też przeszczepy szpiku kostnego, które zwiększają tolerancję na obce tkanki i pozwalają zmniejszyć dawki szkodliwych farmaceutyków – mówi chirurg plastyczny prof. Kazimierz Kobus ze Specjalistycznego Centrum Medycznego w Polanicy-Zdroju. – Bywa jednak, że leczenie osłabiające działanie układu odpornościowego, niezbędne dla utrzymania efektów transplantacji, zawodzi. Zdarza się, że pacjent otrzymujący wyliczoną dla niego dawkę leków chroniących przeszczep przechodzi niewielkie pogorszenie stanu zdrowia. I to już wystarcza, by doszło do reakcji odrzucenia.

Li Guoxing po dwóch latach przestał brać leki immunosupresyjne i zastąpił je ziołowymi miksturami. Zmarł w lipcu 2008 r. Drugą ofiarą przeszczepów stał się Francuz, którego nazwiska nigdy nie ujawniono. Miał głębokie i  rozległe poparzenia. W kwietniu 2009 r. przeszczepiono mu równocześnie twarz i obie dłonie. Dwa miesiące później już nie żył. Do ran na twarzy wdała się infekcja wywołana bakteriami odpornymi na antybiotyki. Zakażone tkanki trzeba było usuwać operacyjnie, pacjent zmarł na zawał serca. Dwa przypadki śmiertelne na 12 operacji to bardzo dużo.

Gorzej, ale zdrowiej
Z tego właśnie powodu transplantacje twarzy powinny być zarezerwowane tylko dla najbardziej okaleczonych osób, których nie można wyleczyć konwencjonalnymi metodami. – W swojej praktyce miałem pacjentów z  cięższymi obrażeniami niż ci, którym do tej pory przeszczepiono twarze. Jakoś udało się ich „wyłatać" – mówi prof. Kobus. – Oczywiście wygląd tych ludzi jest daleki od idealnego, ale ich zdrowiu nic nie zagraża. Jedna z moich pacjentek wyszła za mąż i prowadzi normalne życie, mimo że  miała całą twarz spaloną przez chemikalia, w wielu miejscach aż do  kości. Podczas konwencjonalnego leczenia wykorzystuje się własne tkanki pacjentów pobierane najczęściej z brzucha, bioder i pleców. To  oczywiste, że skóra w tych okolicach różni się odcieniem, konsystencją i  wyglądem od tej, która pokrywa twarz. I nie ma na to rady. Do  transplantacji natomiast dobiera się tkanki, które są prawie idealnie dopasowane. Tyle że dla poprawy wyglądu ryzykuje się zdrowie i życie.
Okładka tygodnika WPROST: 32/2010
Więcej możesz przeczytać w 32/2010 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 32/2010 (1435)

  • List do prezydenta 1 sie 2010, 12:00 Szanowny panie, w momencie, gdy obejmuje pan swój urząd, zwracam się do pana z radami i sugestiami. Na pytanie o to, jaki mam do tego tytuł, odpowiadam wprost – jak wszyscy obywatele RP jestem Pana pracodawcą. 4
  • Na skróty 1 sie 2010, 12:00 Kolejna rewolucja październikowa Rząd zapowiedział w zeszłym tygodniu czasowe podniesienie stawki VAT z 22 na 23 proc. Z naszych ustaleń wynika, że rozważał jeszcze poważniejszą podwyżkę – do poziomu 25 proc. Projekt przedstawił... 9
  • Tupolew może latać 1 sie 2010, 12:00 Drugi, modernizowany teraz tupolew będzie latał z prezydentem i z premierem, jeśli tylko będą tego chcieli – mówi minister obrony Bogdan Klich. 10
  • Teraz ja! - Najgorsze rozwiązania 1 sie 2010, 12:00 Platforma Obywatelska podjęła decyzję o podniesieniu podatków. Politykom PO dedykuję słowa ich szefa Donalda Tuska wygłoszone podczas sejmowego exposé: „Naczelną zasadą polityki finansowej mojego rządu będzie stopniowe obniżanie... 11
  • Tydzień kultury polskiej 1 sie 2010, 12:00 Wesoły serial o prostytucji Nie wiedziałem, że w Zielonej Górze odbywa się festiwal piosenki rosyjskiej, który, co ciekawsze, wygrywają polskie aktorki. W tym roku wygrała Anna Dereszowska, drugie miejsce zajęła Agnieszka Włodarczyk.... 12
  • Jazgot i pustka 1 sie 2010, 12:00 Jazgot i pustka W katastrofie pod smoleńskiem stracili żony. Teraz próbują oswajać puste domy. Mają dość politycznej i medialnej jatki. Ale musieli zabrać głos. 14
  • Mały rycerz 1 sie 2010, 12:00 Wchodząc do rządu, Michał Boni chciał odpokutować stare grzechy. Dziś coraz częściej przyznaje, że ma dosyć. Koniec jego pokuty byłby kłopotem dla Donalda Tuska. 18
  • Zawód: kapelan 1 sie 2010, 12:00 Zna wszystkie grzechy prezydenta i tajemnice pałacu. Prezydencki kapelan. Bronisław Komorowski ma już faworyta na to stanowisko. 23
  • Dyktatura miernoty 1 sie 2010, 12:00 Dziś partia to lider i jego wojsko. Karne i mierne. 26
  • Najsztub pyta: Ohyda obcisłych slipów 1 sie 2010, 12:00 Jak na kupujących ubrania w śmietnikach Polacy coraz lepiej wyglądają – emocjonuje się Tomasz Jacyków. Ale nie radzi nam patrzeć na nasze stopy i zaglądać pod wielkie męskie brzuchy... 30
  • Błazeństwo trzyma się dobrze, a polityka? 1 sie 2010, 12:00 Patrząc na szaleństwo, błahość i teatralność naszej polityki, myślę, że tylko błazen może być w tym świecie kimś serio. 36
  • Szamani z PiS 1 sie 2010, 12:00 Kiedy Jarosław Kaczyński mówił o końcu wojny polsko-polskiej, rozumiałem, że chodzi mu o powrót do reguł demokratycznych, teraz już tak nie sądzę. 38
  • Seksmisja 1 sie 2010, 12:00 W Polsce zmienił się ustrój, a wraz z nim niemal wszystko." Tylko nasza wiedza o seksie okazuje się zaskakująco odporna na zmiany. 40
  • Moc zupy pho 1 sie 2010, 12:00 - Tu się czujesz jak na innej planecie – mówi Mewa. W Małym Hanoi bywali warszawscy balangowicze, znani aktorzy, prawnicy w lakierkach. Ale to już koniec. 45
  • To jest mój prześladowca 1 sie 2010, 12:00 Nękają swoje ofiary dzień i noc, wysyłają tysiące obraźliwych sms-ów. Byli bezkarni. Ale być może jeszcze w tym roku przestępstwem stanie się uporczywe nękanie. Czyli stalking. 50
  • Ludzie znikąd 1 sie 2010, 12:00 Chcą wiedzieć, do kogo są podobni i po kim mają charakter. Każdego roku setki dorosłych, niegdyś adoptowanych osób szukają biologicznych rodziców. 52
  • Comeback bin Ladena 1 sie 2010, 12:00 Najsłynniejszy terrorysta świata wraca na pierwsze strony gazet. Z ujawnionych właśnie przez WikiLeaks raportów amerykańskiej armii wynika, że Osama bin Laden nadal spiskuje przeciw USA i ich sojusznikom. 55
  • Informacyjny aktywista 1 sie 2010, 12:00 Po poniedziałkowym ujawnieniu tajnych okumentów dotyczących wojny w Afganistanie w centrum uwagi znalazł się WikiLeaks – portal słynący z publikacji tego, co inni chcą ukryć. Oraz stojący za nim Julian Assange. 58
  • Brytania znowu Wielka 1 sie 2010, 12:00 Nowy premier Wielkiej Brytanii David Cameron chce dokonać niemożliwego: być zarazem Tonym Blairem i Margaret Thatcher. Zaczął od ogłoszenia projektu o dumnej nazwie „Wielkie społeczeństwo”. 60
  • Wałęsa znad Amazonki 1 sie 2010, 12:00 Głowy państw nie płaczą, zwłaszcza publicznie. Często zdarza się to tylko kończącemu drugą – i ostatnią – kadencję prezydentowi Brazylii Luizowi Inácio Luli da Silvie. 62
  • Zesłany na Sybir 1 sie 2010, 12:00 BP wyrzuca prezesa. Nie tylko dlatego, że ropa z odwiertu tego koncernu zalewa wybrzeża USA. Raczej dlatego, że Tony Hayward nie potrafił kryzysu rozegrać medialnie. Nie on pierwszy. 64
  • Nokia traci dech 1 sie 2010, 12:00 Jedna z najbardziej znanych globalnych marek w kłopotach. Nokia przegrywa technologiczny wyścig. Ratunkiem ma być nowy prezes. Najpewniej z Ameryki. 68
  • Twarz na miarę 1 sie 2010, 12:00 Przeszczepów twarzy boją się i lekarze, i pacjenci. Nie bez powodu. 70
  • Szaleństwa Angeliny 1 sie 2010, 12:00 Uwielbia noże, krew i seks. Na ekrany wchodzi jej nowy film, w Ameryce ukazuje się książka o niej. Fascynuje, szokuje, zachwyca. 72
  • Off gwiazda 1 sie 2010, 12:00 Myslovitz sprzedał więcej płyt niż doda. A wciąż uchodzi za artystę alternatywnego. Artur Rojek łączy ogień z wodą. 5 sierpnia rusza kolejna edycja jego OFF Festivalu. 76
  • Spokojnie, to tylko katastrofa 1 sie 2010, 12:00 Dziesięć lat po katastrofie na gruzach cywilizacji niedobitki ludzkości usiłują przetrwać – to nie początek kolejnego filmu katastroficznego, ale najnowsza realizacja Zbigniewa Libery. 78
  • Kto pisze, umiera 1 sie 2010, 12:00 Na 2008 rok wyznaczono zamach na jego życie. ostatnie dwa lata to dla niego czas darowany, rodzaj ułaskawienia. Roberto Saviano, który po głośnej „Gomorze” żyje z mafijnym wyrokiem śmierci, właśnie wydał w Polsce antologię świetnych tekstów prasowych „Piękno... 80
  • Dyktatura ciemniaków 1 sie 2010, 12:00 Dyktatura ciemniaków „elity” i „autorytet” to ulubione zniewagi najmniej skomplikowanych fanów PiS 84
  • Sąsiedzi 1 sie 2010, 12:00 Świat już dawno stał się globalną wioską i tak trzeba na niego patrzeć. 86
  • Przez Niemcy do Chin 1 sie 2010, 12:00 W państwach Europy Środkowej i Wschodniej szybko rośnie produkcja przemysłowa. W Polsce od marca do maja 2010 r. wzrosła o 10,6 proc. w skali rocznej. W Czechach ożywienie jest podobne, a tylko nieznacznie słabsze na Węgrzech. Najlepsze... 86
  • Podcięte skrzydła biznesu 1 sie 2010, 12:00 Pod względem przedsiębiorczości państwa Europy Środkowej i Wschodniej zostają w tyle za innymi wschodzącymi rynkami. W dużej mierze to skutek słabej ochrony prawnej własności lub uciążliwych przepisów. 88
  • Wall Street w Moskwie? 1 sie 2010, 12:00 Przywódcy Rosji chcą z Moskwy zrobić światowe centrum finansowe, a z rubla – walutę rezerw regionu. Ma się do tego przyczynić zacieśnienie współpracy gospodarczej z byłymi republikami radzieckimi. 90
  • Zdobyć Rosję 1 sie 2010, 12:00 Rosyjska gospodarka staje na nogi, jednak polsko-rosyjskie stosunki gospodarcze wciąż pozostawiają wiele do życzenia. Czy zmienią to cieplejsze relacje dyplomatyczne między Moskwą a Warszawą? Polscy eksporterzy mają coraz lepsze nastroje.... 91
  • Mińsk musi zmienić kurs 1 sie 2010, 12:00 Ten rok będzie decydujący dla białoruskiego modelu gospodarczego. Moskwa rezygnuje bowiem z polityki wspomagania sąsiada, któremu za rządów Łukaszenki przekazała 52 mld dolarów. 92
  • Uzdrawiająca zabawa w głuchy telefon 1 sie 2010, 12:00 Żadnych telefonów komórkowych, dużych sklepów, parkingów, nawet ścieżek rowerowych albo aquaparku – takie ograniczenia obowiązują miejscowości uzdrowiskowe. Ministerstwo Zdrowia nie zamierza zmienić przepisów. Gminy uzdrowiskowe obawiają się, że stracą turystów. 94
  • Liście niespodziewanie jadalne 1 sie 2010, 12:00 Prawdziwy letni rarytas i nieziemskie ukojenie naszych rozpalonych słonecznym żarem głów 96
  • Jak pan Antoni kolejne zwycięstwo odniósł 1 sie 2010, 12:00 Opis: Z samego serca Mordoru Sauron omiata swym spojrzeniem całe Śródziemie. Osoba niezorientowana mogłaby pomyśleć, że to jakaś wielka latarnia morska ustawiona przez pomyłkę w górach. My jednak wiemy, że to najstraszliwsze z... 97
  • Matrix RP 1 sie 2010, 12:00 Polska jest krajem wymyślonym, to matriksowy serial. Kto jeszcze nie wierzy? Ostatnie wiadomości: 97
  • Wakacje w rowie 1 sie 2010, 12:00 Miejscem, w którym wielu rodaków spędza wakacje, nie są wcale egipt czy międzyzdroje. Dawno przestały być modne plaże Sopotu czy deptaki Zakopanego. Znudziły nas już Łeba, Mikołajki, Kreta i Rodos. Największym hitem sezonu są przydrożne rowy. 98

ZKDP - Nakład kontrolowany