Dym o szarą strefę

Dym o szarą strefę

Kiedy rząd podnosi akcyzę na papierosy lub alkohol, podcina gałąź, na której siedzi. Wraz z rosnącą ceną legalnych używek rośnie też szara strefa. Ta rocznie okrada budżet państwa na kilka miliardów złotych.

Panie ministrze! Nie ma takiej możliwości, żeby między styczniem a lutym kilka milionów Polaków przestało kupować papierosy – huknął w kierunku wiceministra finansów Jacek Jankowski z międzynarodowej firmy tytoniowej British American Tobacco. Na te słowa wiceminister Jacek Kapica otworzył szeroko oczy ze zdumienia. Te czarne statystyki oznaczają, że w polskim budżecie może już w tym roku zabraknąć kilkudziesięciu milionów złotych pochodzących z akcyzy na wyroby tytoniowe. Tak przebiegała ostatnia debata tygodnika ,,Wprost”, w której postanowiliśmy skonfrontować prywatny biznes z państwową administracją. Przedsiębiorcy oskarżają władze, że podnosząc akcyzę, powiększają udział szarej strefy w rynku, a później nieskutecznie z nią walczą. Ministerstwo Finansów odpowiada, że większa akcyza jest dla dobra obywateli, bo od palenia czy picia nic nie odstrasza lepiej niż wysoka cena. Kto ma rację?

Oczernianie rynku

Siedem ton nielegalnego tytoniu na kwotę 5 mln zł – takim łupem mogą się pochwalić funkcjonariusze ABW. Wspólnie z policją i Służbą Celną kilka dni temu zabezpieczyli nielegalny towar w jednym z magazynów firm z Radomia i Borkowic. W środku maszyny do szatkowania tytoniu, kilkaset worów z nielegalnym towarem i sterta lewych faktur. – Można mówić o dużym sukcesie polskich służb, ale każdego roku w Polsce powstają przynajmniej cztery podobne wytwórnie. W sumie potrafią wyprodukować nawet miliard papierosów rocznie, narażając skarb państwa na wielomilionowe straty – mówił podczas debaty były dyrektor Biura Analiz i Informacji w UOP Piotr Niemczyk.

Jednak nielegalny tytoń nie pochodzi jedynie z tego typu miejsc. Szarą strefę napędzają również papierosy z przemytu. Ten, zdaniem wiceministra finansów Jacka Kapicy, jest coraz mniej opłacalny dzięki zmianom prawnym sprzed kilku lat. – Kiedyś przez granicę można było przewieźć dziesięć paczek papierosów, dzisiaj można już tylko dwie, dzięki czemu zmniejszyliśmy napływ nielegalnych papierosów do kraju – mówi wiceminister. Może przemyt jest mniej opłacalny, ale czy rzeczywiście mniejszy?

Zdaniem Niemczyka dzisiaj drobny przemyt rzeczywiście ma mniejsze znaczenie, wzrosła za to liczba dużych transportów. W tej chwili przy zatrzymaniu na granicy statystyczny przemytnik próbuje wwieźć do kraju ok. 30 tys. papierosów, czyli aż dziesięć razy więcej niż kilka lat temu. Te drastyczne wyliczenia podczas debaty starał się przypudrować były minister sprawiedliwości Krzysztof Kwiatkowski. – Według międzynarodowej firmy doradczej KPMG nielegalne papierosy pochodzące z przemytu stanowiły dwa lata temu w Polsce 12,9 proc. całego rynku. Może to dużo, ale we Francji to ok. 16 proc., w Finlandii ok. 15 proc., a w Niemczech ok. 13 proc. – mówił pewnym głosem Kwiatkowski. Minister zapomniał dodać, że fińska granica ze Wschodem jest o wiele dłuższa od polskiej, a liczba migrantów w Niemczech i we Francji wielokrotnie przerasta obcokrajowców w naszym kraju. Jednak zdaniem Kapicy ministerstwo robi wszystko, żeby szarą strefę zdusić w zarodku. – Przemytnikom odbieramy paszporty i wizy, nielegalnym producentom tytoniu konfiskujemy sprzęt, a bazarowych handlarzy spychamy do samego podziemia – wylicza Kapica. Czy takie działania są jednak skuteczne?

Kary motywacyjne

Warszawska Praga, rejon ulicy Targowej i placu Wileńskiego. Tutaj codziennie można spotkać kilku Pakistańczyków handlujących papierosami bez akcyzy. Bez skrępowania wystawiają kartony podrabianych marlboro na leżakach. Za paczkę trzeba wyłożyć od 6 do 7 zł. Podobnie jest na okolicznych bazarach, gdzie pod stołami znajdziemy podrabiany spirytus w charakterystycznych plastikowych butlach z żółtą zakrętką. Cena za litr waha się od 15 do 38 zł. W sklepie za taką ilość trzeba zapłacić 100 zł. Jak ukrócić ten proceder?

Zdaniem Kwiatkowskiego w pierwszej kolejności należałoby podnieść mandaty za sam przemyt. – Prawie wszyscy przemytnicy złapani na gorącym uczynku poddają się karze dobrowolnie. Wtedy mogą negocjować wysokość mandatu. Z reguły dostają najniższą grzywnę i wracają do przemytu – mówi Kwiatkowski. Pobłażliwie traktuje się również szmuglerów recydywistów. Najniższa kara pozbawienia wolności to zaledwie pięć dni. Po niecałym tygodniu odsiadki znów pakują kartony papierosów pod koszulę i ruszają na przejścia graniczne.

Taryfę ulgową mają także nielegalni producenci. Jeżeli wytwórnia wpadnie, sprzęt do nielegalnej produkcji jest konfiskowany przez organy ścigania, a potem wystawiany na aukcje. Te są obstawione przez przestępców, którzy odkupują odebrane maszyny. – Znam kilka takich przypadków – mówi Kwiatkowski. Jego zdaniem sprzęt do nielegalnej produkcji powinien być niszczony na miejscu. Bez tych zmian szara strefa obrotu papierosami i spirytusem nadal będzie się powiększać. W przypadku papierosów w ostatnich latach wzrosła o ponad połowę, sięgając 15,4 proc. całego rynku, a nielegalny alkohol to wciąż ponad 10 proc. rynku. Na przenosinach Polaków do szarej strefy tracą przede wszystkim firmy związane z obiema branżami. Zatrudniają 640 tys. osób i rocznie wpłacają do budżetu 25 mld zł. W ciągu ostatnich trzech lat upadło osiem Polmosów, a wraz z malejącą sprzedażą papierosów pracę w polskich zakładach tytoniowych może stracić 2-3 tys. osób.

Traci też państwo, którego nie stać na to, żeby Polacy przestali palić i pić to, co legalne. Zdaniem Jankowskiego ten najgorszy scenariusz już się ziszcza. Tylko w styczniu kupiliśmy pół miliona papierosów mniej niż rok temu. Miliardy złotych wpływające z tego tytułu do budżetu trafiają na konta przestępców. Czy polskie służby są w stanie ich zatrzymać? – Jestem do dyspozycji – odpowiada lakonicznie Kapica. O tym, czy dadzą radę, przekonamy się wraz z kolejnymi danymi o legalnym piciu i paleniu Polaków.

Okładka tygodnika WPROST: 11/2013
Więcej możesz przeczytać w 11/2013 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 11/2013 (1568)

  • Karetki śmierci ministra Arłukowicza 10 mar 2013, 20:00 Minister Arłukowicz przyznał, że jest źle. Ale dlaczego musiał podpierać się Jurkiem Owsiakiem? 8
  • Jak tam? Wszystko Gra(ś) 10 mar 2013, 20:00 Gdyby napisał prawdziwą, zakulisową książkę o Donaldzie Tusku, to premier nie miałby czego szukać w polityce. Byłby skończony. Oczywiście Paweł Graś nigdy tego nie zrobi. Wyciągnąć coś od niego „nieoficjalnie” to... 8
  • Regulamin Sejmu kontra rzeczywistość 10 mar 2013, 20:00 Trudno dziś przesądzić, czy Jarosław Kaczyński więcej zyskał na swojej słynnej akcji z tabletem, czy stracił. Na pewno zyskał o tyle, że zrobił coś spektakularnego medialnie, co zauważyły wszystkie serwisy informacyjne. Z drugiej... 8
  • Trybunałem w immunitet 10 mar 2013, 20:00 Trybunał Konstytucyjny rozstrzygnie, czy posłowie mogą unikać procesów, chowając się za immunitetem. Jak dowiaduje się „Wprost”, TK rozpatrzy skargę Jana Krzysztofa Bieleckiego w tej sprawie. To może być przełomowe... 10
  • Ostatnie burzenie muru berlińskiego 10 mar 2013, 20:00 Wkrótce runie ostatni fragment muru, słynne East Side Gallery, gdzie od 1989 roku artyści z całego świata tworzą murale. Na jego miejscu powstanie luksusowe osiedle. – Apartamentowce mają stanąć w Todesstreifen, strefie między... 10
  • Najważniejsze w tygodniu 10 mar 2013, 20:00 11.03 Poniedziałek 82 lata kończy australijski potentat Rupert Murdoch, twórca News Corporation, jednej z największych firm mediowych na świecie. Działa w Australii, Europie i USA. I nic nie wskazuje na to, by zaczął myśleć o emeryturze.... 12
  • Karabin z drukarki 10 mar 2013, 20:00 Bez problemu wypluwa ponad 660 pocisków kalibru 5,56 mm. Powstaje na drukarce 3D, która zamiast atramentu używa plastiku. Inżynierowie z Teksasu działający w organizacji Defense Distributed wyprodukowali i przetestowali komorę zamkową... 12
  • Pomagają od 15 lat 10 mar 2013, 20:00 Ludzie biznesu, kultury i sztuki oraz przedstawiciele instytucji publicznych spotkali się 4 marca na Zamku Królewskim, by uczcić 15. urodziny Fundacji Dzieciom „Zdążyć z Pomocą”. Wydarzeniu patronowała pierwsza dama Anna... 12
  • „WPROST” z DVD: „Odwrócić przeznaczenie” 10 mar 2013, 20:00 W tym tygodniu „Wprost” można kupić z filmem „Odwrócić przeznaczenie”. Podobno jego reżyser Jieho Lee zainspirował się chińskim powiedzeniem, że życie składa się ze szczęścia, smutku, z przyjemności i... 12
  • Polska Gołota 10 mar 2013, 20:00 Polska jest jak Andrzej Gołota. Obita, przegrana i wykorzystana. I tylko taka jest piękna. Uwielbiamy wojowników straconej sprawy. Kochamy przegrane powstania i żołnierzy, którzy się biją, choć nie mają szans. Bohater przegrany,... 14
  • Drodzy Geje! 10 mar 2013, 20:00 Świat cywilizacji zachodniej jest na prostej drodze do samozagłady. Nie żartuję! To, jak czasem najbardziej absurdalne poglądy wchodzą do poprawności politycznej i mieszają nam w głowach, w głowie się nie mieści! 16
  • Daniel na sprzedaż 10 mar 2013, 20:00 Tyle lat pracowałem na swoją twarz, że mogę teraz schylić się po te pieniądze w reklamie – mówi Daniel Olbrychski w rozmowie z Magdaleną Rigamonti. 18
  • Dozorca Tuska 10 mar 2013, 20:00 Z „butelkowego” stał się najważniejszą figurą na dworze Donalda Tuska. Po ostatnim przemeblowaniu Paweł Graś został numerem jeden w kancelarii premiera. I partyjnym kilerem. 24
  • To nie jest kraj dla naszych dzieci 10 mar 2013, 20:00 Dzieci w Polsce są głodzone, bite, poniewierane, nieleczone, a także zabijane przez rodziców własnych lub zastępczych. Państwo sobie z tym nie radzi, media gonią za sensacją, społeczeństwo udaje, że nie ma sprawy. Dzieci, szczególnie cudze, nie są dla nas wiele warte. 28
  • Nie ma dzieci, są ludzie 10 mar 2013, 20:00 Kiedy widzę dzieci, którymi nikt się nie zajmuje, nie daje jeść, bije, to szlag mnie trafia – mówi Jolanta Sobczak, dyrektor Warszawskiego Centrum Pomocy Rodzinie. 32
  • Karetkowy horror 10 mar 2013, 20:00 Zmiany w ratownictwie medycznym to ryzykowna operacja na żywym organizmie. I często kończy się śmiercią. 34
  • Uratował żołnierzy, został oskarżony 10 mar 2013, 20:00 Bohater wojny w Afganistanie, w Polsce stanął przed wojskowym sądem. Por. Piotr Maciejczyk-Cień do dziś czeka na najwyższe odznaczenie za dowodzenie akcją, która uratowała życie żołnierzom. 38
  • Najwyższa cena sławy 10 mar 2013, 20:00 Polscy wspinacze mają nagłym zrywem dokończyć to, co przed laty rozpoczęli Zawada, Kukuczka i Wielicki – zdobywanie Himalajów zimą. Wyścig po sławę zaczyna jednak coraz więcej kosztować. 42
  • Cichy zabójca 10 mar 2013, 20:00 Zaginięcie małżeństwa Drzewińskich to jedna z bardziej zagadkowych spraw, przyrównywana do porwania i zabójstwa Krzysztofa Olewnika. Tak samo jak w tamtym śledztwie, i w tym doszło do wielu zaniedbań ze strony policji i prokuratury. 46
  • CBŚ jest kobietą 10 mar 2013, 20:00 Służbowych glocków i kajdanek nie noszą na staŁe. Nie muszą. Od siły fizycznej wyżej cenią intelekt i techniki perswazyjne. Na co dzień oglądają najbrzydsze strony świata. Wsadzają za kraty mafijnych bossów, pedofilów i handlarzy ludźmi. 48
  • Ludzki czołg z radomia 10 mar 2013, 20:00 Był zezowaty, więc musiał walczyć o uznanie. I tak walka weszła w krew Łukaszowi Jakóbiakowi, autorowi internetowego programu „20 m 2 Łukasza”. 52
  • O Polkę niepodległą! 10 mar 2013, 20:00 Biedny ten nasz orzeł – myślę sobie – niby taki dumny, a zawsze w rękach albo wrzeszczącej męskiej młodzieży, albo milczących weteranów. Między hucpą a klęską. 55
  • To nie są narodowcy 10 mar 2013, 20:00 Współcześni tak zwani narodowcy, rzekomo broniący ojczyzny, nie są narodowcami. To tylko nienawistna prawica, która z piękną romantyczno-liberalną ideą narodu nie ma nic wspólnego. 56
  • Grube jest piękne 10 mar 2013, 20:00 Ważysz za dużo? Nie ma takiej możliwości! Jeśli polubisz siebie, inni też cię docenią i pokochają. Kilogramy nie mają nic do rzeczy – zapewniają kobiety dużych rozmiarów. 58
  • Umarł król, niech żyje kult 10 mar 2013, 20:00 Hugo Chavez przegrał walkę z rakiem. Skończyła się rewolucja, której nigdy nie było. 62
  • Wybory klanowe 10 mar 2013, 20:00 W najważniejszych wyborach w historii wolnej Kenii nie chodzi o to, kto wygra, tylko o to, czy uda się uniknąć rzezi. 66
  • Jak wybiera się papieża 10 mar 2013, 20:00 Prawdziwe konklawe zaczyna się długo przed wejściem kardynałów do Kaplicy Sykstyńskiej. W tym roku watykańska machina wyboru nowego papieża pracuje na najwyższych obrotach. 68
  • To nie piekarnia 10 mar 2013, 20:00 To, że kardynałowie nie spieszyli się z wyznaczeniem daty nowego konklawe, to sygnał bardzo optymistyczny. Do szczęścia brakuje już tylko tego, by się dowiedzieć, jak widzą stojące teraz przed Kościołem problemy. Purpuraci wzięli... 71
  • Najbogatszy polski profesor 10 mar 2013, 20:00 Ze swoim rolls-royce’em, posiadłością w Zurychu i milionami na koncie Janusz Filipiak przeczy teoriom o biedzie w polskiej nauce. Tyle że nie dorobił się na uczelni. 72
  • Latające oko z mazowsza 10 mar 2013, 20:00 Z małej firmy pod Warszawą stworzył giganta zbrojeniówki. Największe armie świata robią zakupy w firmie Piotra Wojciechowskiego, a wyprodukowane przez nią drony latają nad Afganistanem. 76
  • Dym o szarą strefę 10 mar 2013, 20:00 Kiedy rząd podnosi akcyzę na papierosy lub alkohol, podcina gałąź, na której siedzi. Wraz z rosnącą ceną legalnych używek rośnie też szara strefa. Ta rocznie okrada budżet państwa na kilka miliardów złotych. 78
  • Miałem fart 10 mar 2013, 20:00 Buntownik, szczęściarz, cwaniak? Mateusz Kościukiewicz nie lubi o sobie mówić. Dla nas zrobił wyjątek. Kilka dni przed premierą „Baczyńskiego”, w którym gra główną rolę. 80
  • Sukces Katalończyka 10 mar 2013, 20:00 W Polsce jego powieść „Wyznaję” stała się bestsellerem w dniu premiery. Wcześniej nikt o nim u nas nie pisał, nikt go nie tłumaczył. Kim jest Jaume CabrÉ? 84
  • Kabareciarze starej daty 10 mar 2013, 20:00 Są uznawani za klasyków kabaretu i wciąż mają wiernych fanów. Kabaret Moralnego Niepokoju wydał właśnie zbiór swoich skeczy – „Pogoda na suma”. 86
  • Mroki Nowego Jorku 10 mar 2013, 20:00 Gwiazdorska obsada, zagadka sensacyjna i mroczne miasto. Allen Hughes we „Władzy” sięga po sprawdzony przepis na kino rozrywkowe. Billy Taggard był policjantem, ale w jednej z akcji zastrzelił człowieka i musiał oddać odznakę.... 88
  • TOP 10 kino 10 mar 2013, 20:00 1. „Daję nam rok” , reż. Dan Mazer, ITI Cinema 2. „Syberiada polska” , reż. Janusz Zaorski, Kino Świat 3. „Zambezia” , reż. Wayne Thornley, Kino Świat 4. „Last Minute” , reż. Patryk Vega, Ent... 88
  • Portret potrójny 10 mar 2013, 20:00 „Miłość” Sławomira Fabickiego wycieńcza emocjonalnie. Tomasz i Maria są młodym, szczęśliwym małżeństwem, spodziewają się dziecka. Kobietę napastuje przełożony – burmistrz miasta. Raz traci nad sobą kontrolę.... 88
  • Za kółkiem 10 mar 2013, 20:00 „Mama i ja” to komedia oparta na znanym schemacie: dwoje skrajnie odmiennych bohaterów zamkniętych na małej przestrzeni. Tutaj matka i syn przemierzają samochodem USA. Jednak film Anne Fletcher ma jedną bombę. To powrót na duży... 88
  • TOP 10 muzyka 10 mar 2013, 20:00 1. „!To!” , Strachy na Lachy, SP Records, Olesiejuk 2. „Push the Sky Away” , Nick Cave and the Bad Seeds, Kobalt Label Services/Mystic Productions 3. „Passione” , Andrea Bocelli, Universal/Universal Music PL 4.... 89
  • Wiecznie młoda 10 mar 2013, 20:00 Fantastyczna wokalnie, lekko soulująca płyta z minimalistycznym, ale nowoczesnym aranżem. Utwór otwierający pokazuje Lanie Del Rey miejsce w szeregu. Nowa wersja „Downtown” pozwala już nie mieć wątpliwości – to Petula... 89
  • Dzieło skończone 10 mar 2013, 20:00 Znany z nowatorskich pomysłów islandzki tercet zaproponował przed rokiem 16 filmowcom stworzenie obrazów do piosenek z ich albumu „Valtari”, demokratycznie proponując im ten sam budżet i w żaden sposób nie ingerując w wizję... 89
  • TOP 10 książka 10 mar 2013, 20:00 1. „Wyznaję” , Jaume Cabré, Marginesy 2. „Gogol w czasach Google” , Wacław Radziwinowicz, Agora 3. „Miłość z kamienia” , Grażyna Jagielska, Znak 4. „Pięćdziesiąt twarzy Greya” , E.L. James,... 89
  • Parę stacji od miasta 10 mar 2013, 20:00 To nie są reportaże. Ale też nie fikcja. Trudno powiedzieć, co to takiego. Chyba po prostu opowieści – zasłyszane i żmudnie odtworzone przez Marcina Kołodziejczyka historie z życia Polski napiętnowanej literą B, Polski oddalonej o... 89
  • Bez prężenia muskułów 10 mar 2013, 20:00 Muszę się do czegoś przyznać. O ile lubię amerykańskie kryminały, o tyle nie cierpię amerykańskich thrillerów. Ech, ci prostoduszni, emerytowani marines ratujący świat przed globalnym spiskiem albo islamską nawałnicą –... 89
  • Serwuje Karolina Korwin Piotrowska 10 mar 2013, 20:00 Niech Janowski publicznie spali zdjęcie byłej narzeczonej. Może pomoże. 90
  • Okno na poddaszu 10 mar 2013, 20:00 Okna na poddaszu w większym stopniu niż te w innych pomieszczeniach decydują o komforcie mieszkania. Ich jakość, kształt i konstrukcja mogą zniwelować mankamenty takich wnętrz. 92
  • Mniej znaczy więcej 10 mar 2013, 20:00 Kryzys ostatnich lat ma olbrzymi wpływ na to, co i jak się projektuje. Czołowi projektanci i firmy pokazują skromniejsze kolekcje, ale bardziej przemyślane pod względem wzorniczym, nastawione na innowacyjne rozwiązania. 96
  • Od W-11 do Szpitala 10 mar 2013, 20:00 Telewizja zmienia się na naszych oczach. Gatunki ewoluują, jedne programy wypierają inne, ostatecznie o tym, co popularne, przecież zawsze decyduje widz. A co widz chce dziś oglądać? 98
  • Dzieje grzechu 10 mar 2013, 20:00 Jadę ul. Żeromskiego i słucham z obyczajową trwogą „Dziejów grzechu”. Pisarz był blisko z Tuwimem i bardzo go cenił, była to więc serdeczna kpina, kiedy mówił: „Tuwim tak się wgryzł w polski język, tak się... 100

ZKDP - Nakład kontrolowany