Kobiety na księży

Kobiety na księży

Gdyby kapłaństwo nie wiązało się ściśle z władzą, opór przeciwko dopuszczeniu kobiet do ołtarza byłby znacznie mniejszy – twierdzi Zuzanna Radzik, teolożka, publicystka „Tygodnika Powszechnego”, autorka bloga „Żydzi i czarownice”.

Pani jest chyba jedyną teolożką katolicką w Polsce, która mówi wprost, że chciałaby kapłaństwa kobiet.

Czy jedyną, tego nie wiem. Po prostu nie przekonują mnie argumenty mówiące, że kobiety nie mogą być diakonami, księżmi, a nawet biskupami w Kościele katolickim. A prawda narzuca się siłą samej prawdy.

W Polsce chyba trudno głosić takie poglądy.

Poglądy głosić łatwo, tylko niespecjalnie ktoś chce ich w Kościele słuchać. W zasadzie w 1994 r. Jan Paweł II zamknął dyskusję na temat kapłaństwa kobiet. W liście apostolskim „Ordinatio Sacerdotalis” jednoznacznie stwierdził, że Kościół nie ma władzy udzielać święceń kobietom.

Co to znaczy „nie ma władzy”?

Jezus wybrał dwunastu mężczyzn na apostołów i uczynił ich fundamentem Kościoła, a swojej matki już nie. On tak chciał, Kościół nie podważy jego woli. Można dyskutować, czy w ten sposób decydował, czy księża mają być mężczyznami, czy to symboliczne odzwierciedlenie dwunastu pokoleń Izraela. Sama Papieska Komisja Biblijna stwierdziła, że na podstawie Nowego Testamentu nie da się rozstrzygnąć, czy kobiety mogą być księżmi.

A gdyby jednak kobietę wyświęcić?

Prawo kanoniczne mówi, że ważne są tylko święcenia ochrzczonego mężczyzny. W Kościele święceń udziela biskup przez nałożenie rąk na głowę przyszłego kapłana. Jak to malowniczo ujął jeden z teologów: „To tak, jakby nałożyć dłonie na kłodę. Ta kłoda nie stanie się księdzem”.

Brutalne.

Jan Paweł II zaznaczył też, że to jego orzeczenie należy traktować jako ostateczne.

Czyli w zasadzie powinniśmy w tej chwili ten wywiad skończyć.

Niekoniecznie. Po pierwsze, powstaje pytanie o status tej opinii w hierarchii prawd, czyli pytanie, czy rzeczywiście jest ona nieomylna. Wielu ważnych teologów, nawet niebędących za kapłaństwem kobiet, kwestionuje tryb wydania tego orzeczenia i nie uważa go za ostateczne. Ważnym wyznacznikiem jest tu nie tylko opinia papieża, ale też jednomyślność biskupów, jednak w tym wypadku nikt ich o zdanie nie pytał. Po drugie, mimo że polski papież mocno stłumił dyskusję wewnątrz Kościoła na temat kapłaństwa kobiet, to jednak ona ciągle istnieje.

Od dawna?

Pierwsze postulaty w tej sprawie pojawiły się w latach 60. ubiegłego wieku, w czasie Soboru Watykańskiego II. Formułowały je katolickie feministki, m.in. z Wielkiej Brytanii, Niemiec i ze Szwajcarii.

Sobór się tym zajął?

Oczywiście zupełnie nie. Na soborowej sali padły jedynie propozycje dopuszczenia kobiet do diakonatu stałego. I nie zostały podjęte. W latach 70. podjęły temat katoliczki w Stanach Zjednoczonych i Europie. W 1975 r. w USA powstała działająca do dziś Women’s Ordination Conference, organizacja katolików na rzecz dopuszczenia kobiet do święceń kapłańskich. W latach 70. organizowała ona olbrzymie konferencje i sympozja, na jedno spotkanie w Baltimore przyjechało 2 tys. działaczek. Były powody do optymizmu, byli biskupi popierający ich postulaty. Na synodzie w 1971 r. episkopat Kanady postulował dyskusję na temat posługi kobiet w Kościele. Niektóre działaczki WOC uważały, że kobiety zostaną wyświęcone niestety dopiero za co najmniej sześć lat!

Ale nic się nie wydarzyło.

Wręcz odwrotnie. Już w 1977 r. Paweł VI podpisał deklarację „Inter Insigniores” używającą argumentów, że tradycja jest stała w niedopuszczaniu kobiet, Chrystus nie powołał kobiet do grona dwunastu i tylko mężczyźni mogą go reprezentować na mocy naturalnego podobieństwa. To była pierwsza próba zamknięcia dyskusji. Po tym zdarzało się, że teolożki, które opowiadały się za kapłaństwem kobiet, traciły pracę na wydziałach teologicznych. Jednak to od czasu listu Jana Pawła II oficjalnie w Koś ciele nie ma tematu.

A nieoficjalnie?

Mimo wszystko jest. Do dziś istnieje Women’s Ordination Conference, w jej strukturach działają nawet amerykańskie zakonnice. Są też inne organizacje tego typu, m.in. w Austrii, Anglii, Niemczech, Australii i wielu innych krajach. Wspólnie tworzą one międzynarodową Women’s Ordination Worldwide. W USA działa też Roman Catholic Womenpriests, która wyświęca kobiety na katolickich księży. Watykan oczywiście tego nie uznaje, a członkinie organizacji i inni biorący udział w ich święceniach podlegają ekskomunice.

Dużo ich jest?

Prawdopodobnie ponad 160 osób. Mówię „prawdopodobnie”, bo wiele z nich się nie ujawnia – w tym gronie są podobno zakonnice i pracownice kościelnych instytucji. Mają swoje biskupki, sposób formacji, jakiś rodzaj struktury. Pierwsze takie święcenia miały miejsce na statku, żeby uniknąć zarzutu o wchodzenie na terytorium którejś z diecezji.

Rozumiem, że ich działalność ma charakter raczej happeningu.

Też tak początkowo myślałam. Ale przygotowując swoją książkę o kobietach w Koś ciele, spotkałam się z przedstawicielkami tego ruchu. Te zwykle starsze panie, niektóre z porządnym teologicznym przygotowaniem, gorliwie wierzące, skupiają wokół siebie ludzi, swoiste parafie. Nie do końca ich działania kupuję, ale rozumiem, że zrodziły się one z buntu na sztuczne zamknięcie rozmowy na ten temat. Dla mnie jednak bardziej przekonujące jest brytyjskie New Wine, grupa wsparcia dla kobiet czujących powołanie kapłańskie. Część z nich też pozostaje anonimowa, bo pracuje w Kościele.

Czy pontyfikat Franciszka coś zmieni w kwestii podejścia do kobiet w Kościele? Niedawno Watykan rozgrzeszył amerykańskie zakonnice, za czasów Benedykta XVI oskarżone o nadużycia.

Zakonnice amerykańskie już od końca lat 70. miewały napięcia z Watykanem i własnymi biskupami. Po reformie zakonów z lat 50. i wymuszonym przez Rzym powstaniu konferencji przełożonych siostry zaczęły stanowić konkretną siłę. To armia świetnie wykształconych, samodzielnie myślących kobiet, często o feministycznych poglądach. Ta ich samodzielność myślenia od dawna nie podobała się w Watykanie, ale dopiero w 2010 r. podjęto śledztwo w sprawie zakonnic.

Jednym z watykańskich zarzutów było to, że amerykańskie zakonnice skupione w Konferencji Przełożonych Zakonów Żeńskich popierają kapłaństwo kobiet.

Siostry słusznie odpowiedziały, że od 1994 r. nie wypowiadają się już publicznie w tej kwestii. Prywatnie są za dyskusją na ten temat, ale do niej nie nawołują. Na szczęście tuż przed świętami Watykan oczyścił siostry z zarzutów. Mam nadzieję, że to sygnał, iż Franciszek lepiej rozumie sprawy kobiet w Kościele.

Choć odnośnie do kobiet Franciszek co rusz popełnia jakieś językowe faux pas. Kiedyś ostrzegł zakonnice, żeby nie miały „mentalności starych panien”.

A innym razem teolożki nazwał „truskawkami na torcie”. Na swoim blogu czepiam się tych niezręczności językowych, choć trochę usprawiedliwiam je tym, że papież pochodzi z Ameryki Łacińskiej.

A to kultura mocno maczystowska.

No właśnie. Z drugiej strony trzeba docenić, że Franciszek zwiększył udział kobiet w Międzynarodowej Komisji Teologicznej, włoska zakonnica została rektorem papieskiego uniwersytetu, spekuluje się nawet, że kobieta może stanąć na czele watykańskiej dykasterii. To mi się bardzo podoba, choć oczywiście o święceniach kobiet nie ma mowy i nie spodziewam się, żeby ta dyskusja w najbliższym czasie się pojawiła. Pamiętajmy, że kapłaństwo w Kościele wiąże się ze sprawowaniem władzy. Podejrzewam, że gdyby te sprawy nie były tak ściśle z sobą związane, opór przeciwko dopuszczeniu kobiet do ołtarza byłby znacznie mniejszy. ■

Okładka tygodnika WPROST: 2/2015
Więcej możesz przeczytać w 2/2015 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 2/2015 (1661)

  • Drodzy Czytelnicy! 4 sty 2015, 20:00 Są w Polsce rewiry, w które nikt się nie lubi zapuszczać.  Jednym z nich jest świat męskiej prostytucji. Z Michałem Majewskim wszedłem w światek gejowskich burdeli.  Przeraża fakt, że nikt go nie kontroluje.  O ile próbuje... 3
  • Skaner 4 sty 2015, 20:00 POLSKA Sikorski i edytor za ćwierć miliona Brytyjski dyplomata i zarazem znajomy Radka Sikorskiego dostawał za konsultowanie jego wystąpień olbrzymie sumy. Średnio aż 19 tys. zł za poprawki w jednym przemówieniu – przyznaje MSZ.... 6
  • BURDEL WARSZAWA 4 sty 2015, 20:00 Narkotyki, broń, przemoc, prostytucja nieletnich i klienci z pierwszych stron gazet. Tak wygląda świat warszawskich domów publicznych dla gejów. 10
  • Pani premier idzie na wojnę 4 sty 2015, 20:00 Zamieszanie z lekarzami rodzinnymi, zapowiedź reformy górnictwa, kłopoty z ewakuacją Polaków z Donbasu – właśnie mija 100 dni rządu Ewy Kopacz. 14
  • Bez pary 4 sty 2015, 20:00 Kampania prezydencka niemrawo się rozkręca. W sztabie kandydata PiS Andrzeja Dudy już zaczęły się tarcia. 20
  • Ewakuacja kompromitacja 4 sty 2015, 20:00 Ewakuacja Polaków z Donbasu miała być gestem solidarności ze strony Polski i pokazem dobrej organizacji państwa. Zakończyła się wizerunkową porażką i ogromnym stresem dla czekających na wyjazd. 22
  • Igrzyska polityczne 4 sty 2015, 20:00 Ludzie chcą słyszeć to, co chcą, i my im to mówimy. Przykre, że to wszystko polityczny obłudny PR – mówi Andrzej Person, senator PO, szef Komisji Łączności z Polakami za Granicą, były komentator sportowy. 25
  • Nie będę marionetką SLD 4 sty 2015, 20:00 Dzisiaj wybiera się mistera i miss polityków, a nie kogoś, kto ma realne poglądy – mówi Barbara Nowacka z Twojego Ruchu. 28
  • Bez śladu 4 sty 2015, 20:00 Prawię połowę życia Krzysztof M. Kaźmierczak poświęcił na poszukiwanie zabójców swojego przyjaciela. I czasu nie stracił. 32
  • Ciepłe kraje 4 sty 2015, 20:00 Jesteśmy więc po najdłuższym długim weekendzie w całym roku. Trzeba przyznać: należy się nam! Około 23 grudnia wszyscy już ledwo widzą na oczy, a nic tak nie jest w stanie dobić zmęczonego jak latanie w płaszczach i szalach po... 35
  • Dzień polskiego świra 4 sty 2015, 20:00 W „Dniu świra” Adaś Miauczyński precyzyjnie liczy ziarenka kawy i łyki wody. Obsesyjnie coś poprawia, układa, sprawdza. To samo robią codziennie dziesiątki tysięcy Polaków. Wielu nie wie, że to nerwica natręctw, którą się leczy. 36
  • W sieci sekstingu 4 sty 2015, 20:00 Coraz więcej polskich nastolatków przesyła swoje intymne zdjęcia za pomocą komórki lub internetu. Konsekwencje mogą być tragiczne. 40
  • Niepełno.prawni 4 sty 2015, 20:00 Uziemieni w domach, skazani na łaskę innych. Urzędnicy i zwykli ludzie zamieniają życie osób niepełnosprawnych w katorgę. 42
  • Lubię starość 4 sty 2015, 20:00 Myślę, że może uda mi się jakoś przez starość przesmyrgnąć i że umrę jak matka, w czasie snu. Ale pewnie trzeba sobie na to zasłużyć. Staram się żyć godnie – mówi Tomasz Stańko, wybitny muzyk jazzowy. 45
  • Eks pod nadzorem 4 sty 2015, 20:00 Internet nie tylko spłycił relacje. Dziś utrudnia także ich zrywanie. 48
  • Siedmiu wspaniałych 4 sty 2015, 20:00 Do polskiej nauki wkracza właśnie pokolenie 30-latków, którzy próbują wybić dziurę w murze oddzielającym naukę od biznesu. 51
  • Dożywocie po raz czwarty 4 sty 2015, 20:00 Całe życie za kratami albo uniewinnienie – ma zdecydować Sąd Najwyższy w sprawie o gwałt i zabójstwo 14-latki. 54
  • Broń przeciwko wirusowi HCV 4 sty 2015, 20:00 200 mln osób na świecie, z tego 9-10 mln w Europie i 200- -230 tys. w Polsce, to szacowana liczba osób zakażonych wirusem HCV. Można go wyeliminować, bo pojawiły się na świecie leki skuteczne prawie w 100 proc. 58
  • Sługa wielu panów 4 sty 2015, 20:00 Znał osobiście twórcę komunizmu Włodzimierza Lenina i pogromcę tego ustroju Ronalda Reagana. Dzięki tym kontaktom Armand Hammer dorobił się fortuny i niebywałej kolekcji dzieł sztuki. 60
  • Abecadło o Kisielu 4 sty 2015, 20:00 Ćwierć wieku temu Stefan Kisielewski, najwybitniejszy felietonista w historii Polski, wydał „Abecadło Kisiela”, zapis refleksji o ludziach jego epoki. „To nie statecznie uporządkowany alfabet wspomnień, ile raczej abecadło, i to takie, co właśnie z pieca... 64
  • Koniec multi-kulti 4 sty 2015, 20:00 Przez Niemcy idą antymuzułmańskie marsze. Takiego wzrostu ksenofobicznych nastrojów nie było od czasów nazizmu. Epoka tolerancji dobiega końca. Pytanie: co po niej? 66
  • Pani biskup po raz pierwszy 4 sty 2015, 20:00 Kościół anglikański zdecydował się na pierwszą kobietę biskupa. Ma go to uratować przed odpływem wiernych. 70
  • Kobiety na księży 4 sty 2015, 20:00 Gdyby kapłaństwo nie wiązało się ściśle z władzą, opór przeciwko dopuszczeniu kobiet do ołtarza byłby znacznie mniejszy – twierdzi Zuzanna Radzik, teolożka, publicystka „Tygodnika Powszechnego”, autorka bloga „Żydzi i czarownice”. 72
  • A wszystko te skośne oczy 4 sty 2015, 20:00 Korea Południowa jest dziś światowym centrum operacji plastycznych. Kobiety z całej Azji zjeżdżają do Seulu, żeby za ciężkie pieniądze zafundować sobie nowe, bardziej europejskie twarze. 74
  • Innowacje na skalę przemysłową 4 sty 2015, 20:00 Błyskawiczny rozwój technologii informatycznej umożliwia wprowadzanie coraz to nowszych rozwiązań dla małych i dużych przedsiębiorstw. 78
  • Chemia przyszłości 4 sty 2015, 20:00 Buty z grafenem, styropian wyglądający jak dalmatyńczyk, farba z materiałem używanym do produkcji statków kosmicznych. Polski przemysł chce być innowacyjny, jednak nie zawsze ma taką możliwość. 80
  • Start-up po polsku 4 sty 2015, 20:00 O polskie technologie biją się Nike, Volkswagen i Dell. Ale czy Polska ma szansę stać się wylęgarnią młodych biznesów na miarę Berlina? 82
  • BIZNES I TECHNOLOGIE 4 sty 2015, 20:00 Dron ratunkowy ZESPÓŁ ZE SZKOŁY KING LOW HEY- WOOD THOMAS W CONNECTICUT, kierowany przez Billa Piedrę, wpadł na pomysł, jak zmienić gadżet w sprzęt, który może uratować życie. System Ryptide to zestaw ratunkowy, który może być... 84
  • Przekleństwo ze Wschodu 4 sty 2015, 20:00 Putin uwięził Rosjan w pułapce. Wykonując nerwowe ruchy, zarżnie własną gospodarkę i ostro pokaleczy swoich sąsiadów. W tym Polskę. 85
  • Rak z telefonu? 4 sty 2015, 20:00 Czy promieniowanie telefonów komórkowych powoduje nowotwory? Naukowcy opublikowali niepokojące wyniki badań, które każą przemyśleć sposób, w jaki korzystamy z komórek. 88
  • Devlesa, Krzysiu 4 sty 2015, 20:00 Umarł Krzysztof Krauze, wybitny artysta i mądry człowiek. W „Długu” i „Placu Zbawiciela” pozwolił nam się przejrzeć jak w lustrze, swoją walką z rakiem dawał siłę chorym. Jego testamentem stała się „Papusza”. 92
  • KALEJDOSKOP KULTURALNY 4 sty 2015, 20:00 ADORACJA SŁODYCZY w warszawskiej Zachęcie SZTUKA Słodkie na niby Adoracja słodyczy” to rodzaj hołdu złożonego Krystianie Robb-Narbutt. Zmarła w 2006 r. artystka w swoich pracach znajdowała zastosowanie nawet dla pudełek po... 94
  • BOMBA TYGODNIA 4 sty 2015, 20:00 Nie zagłaskać! Robert Biedroń, Maciej Nowak i Magda Gessler ugotowali razem bigos w sylwestra w Słupsku. Porozumienie ponad podziałami między Polsatem i TVN podobno wyszło w kuchni bardzo smacznie. Biedroń do pracy jeździ rowerem,... 98

ZKDP - Nakład kontrolowany