Tego narodu nawet znicz nie rozpali

Tego narodu nawet znicz nie rozpali

Igrzyska w Tokio w 2020 r. miały przynieść Japonii optymizm i impuls ekonomiczny. Ale impuls ciężko wykrzesać w społeczeństwie starców i nadregulacji.

Dla Japonii sen o powrocie igrzysk do stolicy był spełnieniem marzeń całego narodu. Tokio zorganizuje letnie w 2020 r., Polska pamięta pierwsze igrzyska w Azji w 1964 r. jako złote czasy lekkoatletyki z Ireną Szewińską na czele, boksu z pięściarzami trenera Feliksa Stamma i podnoszenia ciężarów dzięki zwycięstwom Waldemara Baszanowskiego. Japończycy też wspominają je dobrze, bo pokazali wtedy światu najnowszą technologię „made in Japan”. Premier Shinz? Abe osobiście zachęcał delegatów Międzynarodowego Komitetu Olimpijskiego do poparcia Tokio w płomiennej mowie na 125. sesji mkol w Buenos Aires 7 września 2013 r. Na wieść o wygranej mieszkańcy kraju wiwatowali, przedsiębiorcy cieszyli się na tysiące turystów, którzy zjechaliby z grubymi portfelami, a władze Tokio obiecywały usprawnienia transportu, logistyki i wszelakich usług. Wioska olimpijska miała zaroić się od robotów obsługujących sportowców, taksówkarze i wolontariusze mieli zacząć intensywne kursy angielskiego, a w sercu miasta miał się pojawić futurystyczny stadion autorstwa Zahy Hadid, należącej do grona najbardziej cenionych architektów świata. Abe był potem jednym z niewielu szefów rządów, który nie zbojkotował otwarcia zimowych igrzysk w Soczi. Ba, rozmawiał tam z Putinem, a podczas ceremonii otwarcia robił notatki na serwetkach. Czujne oko jednego z reporterów rozszyfrowało myśl „maskotki wielkich zwierzaków!” – premierowi podobały się ogromne rosyjskie maskotki, które zapraszały na igrzyska.



Japonia to w końcu kraj tysięcy bajkowych postaci wykorzystywanych do najróżniejszych celów. Własne maskotki mają prefektury, firmy i instytucje, a nawet... więzienia i elektrownie atomowe. Wystarczy tylko jakąś myśl ubrać w stylistykę z mangi, dodać dużo kolorów, pocieszne wielkie oczy i gotowe. Strategia „Cool Japan” miała promować Japonię młodzieżową, wyluzowaną, zrywającą ze starymi nawykami i wizerunkiem sztywniaków w garniturach. Planowano, że młodsi kibice będą mogli robić sobie „otattoos”, czyli tatuaże z bohaterami mangi. Starsi będą mogli spotykać się z ulubionymi sportowcami kilka chwil po zakończeniu konkurencji. Na seniorów będą czekały salony hazardowej gry pachinko i przewodnicy po mieście przebrani w stroje bohaterów kreskówek. Wszyscy zawodnicy będą musieli przytulać członków swoich ekip zarówno przed, jak i po starcie.



Zderzenie z rzeczywistością


Za cztery lata w Tokio będzie jeszcze więcej staruszków niż teraz i to też trzeba było wziąć pod uwagę. Japoński komitet organizacyjny nie powinien mieć problemu ze zrozumieniem potrzeb osób starszych – dyrektor igrzysk Toshiro Muto ma 73 lata, szef Japońskiego Komitetu Olimpijskiego Tsunekazu Takeda 69 lat, burmistrz Tokio Yoichi Masuzoe 68, a szef wszystkich szefów kierujący komitetem organizacyjnym Tokio 2020 Yoshihiro Mori to 79-latek. 62-letni premier Abe wypada na tym tle jak młodzian. Starsi panowie i ani jednej kobiety. To także znak obecnych czasów w Japonii, która pracuje dopiero nad zwiększeniem parytetów. Z tych planów zostało dziś niewiele. Taksówkarze, owszem, ćwiczą angielski, ale w Kioto.

Plan uczenia rodaków obcych języków prawdopodobnie skończy się na rozdawaniu turystom darmowych komiksów do nauki japońskiego i wyposażeniu mieszkańców Tokio w odpowiedzi-gotowce na najczęstsze pytania w rodzaju: „Gdzie jest taki a taki stadion?”. Autonomiczne samochody pozostają w fazie testów, ale największy niesmak wywołał stadion olimpijski. Latem 2015 r. rząd odkrył, że konstrukcja porównywana do statku kosmicznego miałaby kosztować ponad dwa razy więcej, niż pierwotnie planowano. Pani Hadid podziękowano i rozpisano przetarg na stadion od nowa. Sami Japończycy, poirytowani kaskadą problemów przy organizacji, zaproponowali, by zrezygnować z igrzysk na rzecz... Aten i pogrążonej w kryzysie Grecji.

Ojczyzna olimpiad mogłaby za niewielkie pieniądze przywrócić funkcjonalność obiektów sportowych budowanych na igrzyska w 2004 r. i czerpać cykliczne zyski z letnich zawodów. Co cztery lata państwowa kasa bogaciłaby się dzięki turystyce i marketingowi. Jednocześnie były ambasador Japonii w Szwajcarii Mitsuhei Murata na łamach magazynu „Gekkan Nippon” jesienią 2015 r. zaapelował o zrezygnowanie z organizacji igrzysk, aby nie narażać gości ze świata na potencjalne niebezpieczeństwo związane z zamkniętą elektrownią atomową w Fukushimie. Nad wielkim sportowym świętem zawisł strach, o którym zarówno organizatorzy, jak i sportowcy chcieli zapomnieć. Tokio leży niecałe 250 km od elektrowni, której nawet po pięciu latach od katastrofy z 2011 r. rząd nie potrafi posprzątać, a tymczasem pojawiają się nowe problemy z restartowanymi reaktorami w innych miejscach w kraju. Kłopotem, którego nie przewidziano wcześniej, okazały się także znaki drogowe. Japonia nie ratyfikowała międzynarodowej konwencji z 1968 r. ujednolicającej te kwestie i wciąż korzysta z własnych wariantów oznaczeń. Japoński znak stop to nie tradycyjny ośmiokąt z czterema literami w środku, ale czerwony trójkąt z napisem „tomare” zrozumiałym jedynie dla osób znających język samurajów. Wymiana każdego ze znaków ma kosztować 15 tys. jenów (ok. 520 zł), a koszt całego dostosowania urasta do 214 mln dolarów. Policja twierdzi, że należy postawić nawet 1,7 mln znaków. Zmiany mają być wprowadzane także na mapach, ponieważ uznano, że wiele z używanych dotychczas w Japonii rysunkowych symboli jest niezrozumiałych dla przyjezdnych. Badanie przeprowadzane na próbie ponad 1000 osób z 92 krajów świata wyłoniło grupę 18 nowych oznaczeń poczty (japoński symbol zastąpi koperta), komisariatu (zamiast X będzie salutujący policjant), hotelu (używane dotąd H mogło sugerować także szpital) czy szpitala. Problemem wciąż pozostaje „manji”, tradycyjny symbol swastyki, który dla Japończyków od wieków oznaczał tylko i wyłącznie świątynię.


Nie koniec kłopotów...


Jeżeli komuś byłoby mało tej lawiny problemów, na horyzoncie pojawia się właśnie kolejne, kto wie, czy nie dobijające organizatorów, oskarżenie. Francuscy prokuratorzy badający sprawę korupcji byłego przewodniczącego Międzynarodowego Stowarzyszenia Federacji Lekkoatletycznych (IAAF) Lamine Diacka trafili na informacje sugerujące, że sponsorzy z Japonii mogli w niezbyt uczciwy sposób wpłynąć na zmianę zdania Senegalczyka. Po podpisaniu nowego kontraktu Diack przestał popierać dotychczasowego faworyta – Stambuł, i przychylił się do kandydatury Tokio. Syn byłego przewodniczącego, Papa Massata Diack, został w styczniu ukarany dożywotnim zakazem działania w sporcie przez Komisję Etyki IAAF za rozmaite afery korupcyjne.

Ojciec i syn mieli rzekomo faworyzować tych, którzy dawali więcej za prawo do organizacji igrzysk. Biuro igrzysk Tokio 2020 nie wdaje się na razie w żadne wyjaśnienia i francuskie doniesienia traktuje ze spokojem. Liczne afery w świecie piłki nożnej, tenisa, kolarstwa oraz lekkoatletyki pokazują, że wielki sport naznaczony jest równie wielkimi łapówkami idącymi w parze z dopingiem. Jeżeli jednak okaże się, że Japończycy rzeczywiście przekonywali do siebie w niedozwolony sposób, będzie to prawdziwy gwóźdź do trumny projektu, który miał przynieść całemu krajowi odnowienie. Z tej wizerunkowej katastrofy nie wyprowadzi Japonii nawet armia maskotek zalewających świat tęczowymi serduszkami.

Okładka tygodnika WPROST: 11/2016
Więcej możesz przeczytać w 11/2016 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 11/2016 (1728)

  • Gra o rzeczownik 13 mar 2016, 20:00 Polityka, jak muzyka młodzieżowa, składa się z huku i marketingu. Scenę kontroluje nie ten, kto wybrzmi najładniej, ale ten, kto precyzyjnie trafi w ucho odbiorcy. Kto pierwszy nazwie emocje i będzie kontrolował nowy rzeczownik. Rodzina,... 3
  • Wokalista AC/DC odzyska słuch w Polsce 13 mar 2016, 20:00 Informacja o tym, że australijski zespół AC/DC przerywa trasę koncertową w USA w związku z pogorszeniem się słuchu wokalisty, 68-letniego Briana Johnsona, wywołała niepokój także wśród polskich fanów hard rocka. W tym u prof. Henryka Skarżyńskiego, dyrektora Światowego Centrum... 6
  • „Na stojąco, na siedząco, w przykucu” 13 mar 2016, 20:00 Niemieckie Ministerstwo Zdrowia uruchomiło stronę internetową, która ma uczyć uchodźców o zwyczajach seksualnych panujących w Europie. 6
  • Kto w imieniu PO 13 mar 2016, 20:00 Porządki w Platformie Obywatelskiej sięgnęły też występów polityków w mediach. Stefan Niesiołowski, Iwona Śledzińska-Katarasińska, Jacek Protasiewicz, Adam Szejnfeld mieli zostać uznani przez nowe kierownictwo za osoby, które pogarszają wizerunek partii. 7
  • Dzieci odbierają sobie życie w Australii 13 mar 2016, 20:00 Samobójstwo dziesięcioletniej dziewczynki z odizolowanej aborygeńskiej osady Loom, 4 tys. km od Perth, zszokowało całą Australię. 7
  • Koński dołek 13 mar 2016, 20:00 Głośny spór o zmiany kadrowe w stadninie koni czystej krwi arabskiej w Janowie Podlaskim zbadają prokuratorzy. 7
  • Neonaziści z Białegostoku 13 mar 2016, 20:00 Wprost dotarł do niepublikowanych wcześniej zdjęć przedstawiających podlaskich skinheadów. 8
  • Siostry Wachowski 13 mar 2016, 20:00 Fani kultowej trylogii „Matrix” nakręconej przez braci Wachowskich po raz pierwszy doznali szoku, kiedy Laurence („Larry”) w 2012 r. przeszedł operację zmiany płci i przyjął imię Lana. 8
  • Pracownik otrzyma 4 mln zł premii od Facebooka 13 mar 2016, 20:00 Ponad 4 mln w przeliczeniu na złotówki wyniesie najwyższa premia dla pojedynczego pracownika przyznana przez korporację Marka Zuckerberga 10
  • Elewacje i publikacje, czyli tydzień z głowy 13 mar 2016, 20:00 Zdarzyło się jutro 12
  • Musicie znaleźć kompromis 13 mar 2016, 20:00 Opinia Komisji Weneckiej w sprawie Trybunału Konstytucyjnego nie jest ciosem dla rządu Beaty Szydło, ale szansą na wyjście z kryzysu. Bo gra nie toczy się już o to, kto będzie zasiadał w tym sądzie konstytucyjnym, ale jakie będą wewnętrzne i zewnętrzne skutki tego zamieszania. 16
  • PiS ekstremalny 13 mar 2016, 20:00 Prawo i Sprawiedliwość ma dziś dwie twarze. Z jednej strony widzimy fachowców, którzy kreują realną politykę, z drugiej fighterów w każdej chwili gotowych do ataku najostrzejszym nawet słowem. 19
  • Liberałowie z drugiego szeregu 13 mar 2016, 20:00 Zwykle zajmują stanowiska wiceministrów. Nie zawsze należą do PiS. Nie wdają się w polemiki polityczne, tylko robią swoje. 21
  • Staram się być wyrazisty 13 mar 2016, 20:00 Od 17 września 1939 r. toczy się w Polsce spór o to, kto ma być gospodarzem w naszym kraju – czy my, Polacy, czy spadkobiercy tych, którzy przyjechali tutaj na sowieckich czołgach. 22
  • Rozmowy kontrolowane 13 mar 2016, 20:00 Po co służby inwigilują dziennikarzy? Tylko po to, żeby więcej wiedzieć. 24
  • Nowi generałowie Macierewicza 13 mar 2016, 20:00 Zaczęło się z hukiem. Dymisję złożyło pięciu generałów. Potem sprawa ucichła. Tymczasem w armii trwa wymiana kadrowa. Wojsko przychylnie patrzy na zmiany. 26
  • Dwie twarze Waszczykowskiego 13 mar 2016, 20:00 W MSZ jest lista kilkudziesięciu dyplomatów, którzy z końcem roku stracą swoje stanowiska. Już latem może zostać odwołanych 40 ambasadorów, ale politycy PiS uważają, że zmiany należało przeprowadzić szybciej. 30
  • Kurski zamiast Daszczyńskiego. Nie na tym polega rewolucja 13 mar 2016, 20:00 Media publiczne są zdegenerowane nie tylko merytorycznie, ale także pod względem finansowym poprzez upadek abonamentu. Radykalne działania naprawcze są konieczne – mówi „Wprost” Krzysztof Czabański,wiceminister kultury. 32
  • Chodzące billboardy 13 mar 2016, 20:00 Polscy celebryci coraz chętniej sprzedają swoją prywatność. Jednocześnie jest coraz mniej chętnych, by za nią płacić. 38
  • Od sex-shopu do love store’u 13 mar 2016, 20:00 Polska erotyka przeszła długą drogę z baraków do szklanych sekssalonów i butików. 44
  • Odczarować start-upy 13 mar 2016, 20:00 Polskie inkubatory przedsiębiorczości są socjalistyczną porażką. Od mówienia o innowacyjności i gospodarce opartej na wiedzy nie staniemy się nowocześni. 50
  • Widzisz problem, zgłoś rozwiązanie 13 mar 2016, 20:00 W konkursie „Młodzi Zdolni 2016 – Mój pomysł dla Polski” czekamy na pomysły badań, które prowadzą do rozwiązania problemu istotnego dla kraju, regionu, miasta, gałęzi gospodarki albo dyscypliny nauki. 53
  • PiS na wiatraki 13 mar 2016, 20:00 Zapowiada się kolejna odsłona batalii o wiatraki w Polsce. 29 marca w Sejmie ruszą konsultacje społeczne w sprawie ustawy o lokalizacji farm wiatrowych. 54
  • Krajobraz po Brexicie 13 mar 2016, 20:00 O tym, że Wielką Brytanię bez UE czeka apokalipsa, trąbi już cała Europa. Pozostaje tylko pytanie, czy sama Unia przetrwa tę stratę? 60
  • W poszukiwaniu zdrowej diety 13 mar 2016, 20:00 Przekonanie o konieczności zdrowego odżywiania jest wśród Polaków niemal powszechne. Ośmiu na dziesięciu z nas ocenia, że nasza codzienna dieta jest zdrowa. 63
  • Faszyści pod Tatrami 13 mar 2016, 20:00 Werdykt wyborców zdestabilizował sytuację polityczną na Słowacji. Powód do niepokoju mają zarówno partnerzy z Grupy Wyszehradzkiej, jak i Unia Europejska. 64
  • Zgniły śledź od Putina 13 mar 2016, 20:00 Rosyjska propaganda na wszelkie sposoby stara się pomieszać szyki Angeli Merkel, licząc na wymuszenie bardziej ugodowej postawy Berlina wobec Moskwy. 66
  • Tego narodu nawet znicz nie rozpali 13 mar 2016, 20:00 Igrzyska w Tokio w 2020 r. miały przynieść Japonii optymizm i impuls ekonomiczny. Ale impuls ciężko wykrzesać w społeczeństwie starców i nadregulacji. 68
  • Patrol słonecznych seriali 13 mar 2016, 20:00 Hollywood sięga po stare seriale i przerabia je na filmy fabularne. Po „Drużynie A” czy „Starskym & Hutchu” przyszedł czas na „Słoneczny patrol”. Tym razem bez biustu Pameli Anderson. 78
  • To nie ja, to partia 13 mar 2016, 20:00 Piotr Jaroszewicz umierał dwa razy: najpierw polityczną śmierć zadali mu jego byli towarzysze, potem zginął w niewyjaśnionych okolicznościach. 82
  • Szczyrzycka soczewka 13 mar 2016, 20:00 Na stole w Kafe Zielony Niedźwiedź stoi pięć kapslowanych, zielonych butelek. Powstały niedaleko Szczyrzyca i są owocem pracy i doświadczeń Marcina i Kuby Lorków 85
  • Wreszcie będzie neutralnie 13 mar 2016, 20:00 Dla lewicy zawsze najważniejsza jest semantyka. Inne nazywanie rzeczy i zjawisk miało pozwolić na zmianę ich samych. 91
  • Wino, pałace i spa 13 mar 2016, 20:00 Łoże z baldachimem to dziś już za mało, by do hotelu urządzonego w zabytku przyjechali goście. Hotelarze prześcigają się w wymyślaniu atrakcji i proponują kąpiel w winie, piwo z własnego browaru, grę w kasynie czy zwiedzanie prywatnego muzeum. 92
  • Brama do świata 13 mar 2016, 20:00 Aż 25 nowych tras zamierzają uruchomić w tym roku przewoźnicy operujący na Lotnisku Chopina w Warszawie. To najlepszy tego typu wynik wśród wszystkich lotnisk w Europie. 98

ZKDP - Nakład kontrolowany