Bożodrzew gruczołowaty, znany też np. pod nazwą ajlant wyniosły, to drzewo, które znajduje się na liście inwazyjnych gatunków obcych. Do IGO zaliczają się rośliny, zwierzęta, patogeny i inne organizmy, które nie są rodzime dla ekosystemów i mogą powodować szkody w środowisku lub gospodarce, lub też negatywnie oddziaływać na zdrowie człowieka.
Bożodrzew gruczołowaty to roślina niezwykle konkurencyjna, bardzo szybko rosnąca, zagłuszająca inne rośliny rosnące w pobliżu, a nawet produkująca specjalne toksyny uniemożliwiające ich rozwój. Jej system korzeniowy jest tak silny, że powodować może zniszczenia fundamentów i kanałów ściekowych. Ze względu na atrakcyjny wygląd była jednak czasem sadzona w ogrodach i parkach.
Bożodrzew gruczołowaty gatunkiem inwazyjnym w Polsce
Ministerstwo Środowiska umieściło w 2011 r. bożodrzew gruczołowaty na liście roślin i zwierząt gatunków obcych, które w przypadku uwolnienia do środowiska przyrodniczego mogą zagrozić gatunkom rodzimym lub siedliskom przyrodniczym. Formalnie uniemożliwia to sprzedaż sadzonek i używanie tej rośliny do obsadzania terenów zieleni.
W opracowaniu karty informacyjnej gatunku z 2018 r. zamieszczonego na rządowej stronie Generalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska podkreślono, że „trudno jednak stwierdzić, w jakim stopniu rozporządzenie to jest respektowane”. „W Polsce nie odnotowano dotąd aktywnych form eliminacji bożodrzewu gruczołowatego” – dodano. Najwyższa Izba Kontroli w raporcie z maja 2025 r. podkreśliła, że nasz kraj jest „bezbronny” wobec gatunków inwazyjnych.
Wprowadzenie lub przemieszczanie tego drzewa jest zabronione. Posiadanie wymaga zezwolenia
Ogród Botaniczny Uniwersytetu Warszawskiego opisując bożodrzew gruczołowaty podkreślił, że „jego wprowadzanie do środowiska lub przemieszczanie w środowisku przyrodniczym jest zabronione w myśl ustawy o ochronie przyrody z 2004 r”.. Dodano, że „od 2012 roku także jego import, posiadanie, prowadzenie hodowli, rozmnażanie i sprzedaż wymagają specjalnego pozwolenia Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska”.
Nieprzestrzeganie wymienionych ograniczeń jest wykroczeniem podlegającym karze aresztu lub grzywny pieniężnej. Naruszenie przepisów dotyczących IGO stwarzających zagrożenie dla Unii jest przestępstwem lub wykroczeniem. Grozi za to administracyjna kara pieniężna do 1 000 000 zł.
Czytaj też:
Wygląda jak akacja, ale to groźny przybysz. Niszczy ogrody i wypiera rodzime gatunkiCzytaj też:
Dwa groźne gatunki się połączyły. Skutki mogą być katastrofalne