Podlaskie

Te wyjątkowe walory przyrodnicze regionu zostały objęte różnymi formami ochrony. Na terenie województwa obok parków krajobrazowych i rezerwatów istnieją aż cztery parki narodowe: Białowieski, Biebrzański, Narwiański i Wigierski, zaś Puszcza Białowieska trafiła na listę Światowego Dziedzictwa UNESCO jako jedyny obiekt przyrodniczy z Polski.
Innym bogactwem regionu są materialne świadectwa współistnienia różnych narodów, wyznań i kultur. Od wieków żyją tu obok siebie Polacy, Białorusini, Tatarzy, Rosjanie i Żydzi. Nie przypadkiem właśnie tu został stworzeny uniwersalny język, esperanto, przez urodzonego w Białymstoku Ludwika Zamenhofa (1859-1917).
Podlasie jest więc wymarzonym terenem dla turystów preferujących kontakt z przyroda i aktywny wypoczynek. Za bogatą ofertą turystyczną nie zawsze nadąża jednak infrastruktura turystyczna, choć braki nadrabia coraz dynamiczniej rozwijająca się agroturystyka

WYPOCZYNEK
Nad wodą
Wspaniałe tereny na organizowanie spływów kajakowych rzekami: Narwią, Bugiem, Pisą, Czarną Hańczą. Supraślą, Sokołdą, Raspudą oraz kanałem Augustowskim i jeziorami Suwalszczyzny, szlakami prowadzącymi przez rezerwaty i parki narodowe wśród zachowanej w naturalnym stanie przyrody. Jednym z ciekawszych miejsc są rozlewiska Narwi, nazwane "Polską Amazonią" ze względu na plątaninę dopływów. Szlak korytem tej rzeki, biegnący od Surażu, przez Uhowo, Bokiny, Topilec, Izbiszcze, Waniewo do Rzędzian, umożliwia zwiedzenie w ciągu dwóch-trzech dni Narwiańskiego Parku Narodowego.
Spływ kajakowy Czarną Hańczą - Wigry - Czarna Hańcza - Kanał Augustowskim - Augustów to jedna z najpiękniejszych i najczęściej odwiedzanych tras kajakowych w Polsce.
Amatorzy żeglarstwa, nart wodnych i motorowodniacy warunki do uprawiania tego sportu znajdą na Pojezierzu Augustowskim, włączając w to także sam Augustów uważany za centrum sportów wodnych z wypożyczalniami sprzętu i elektrycznym wyciągiem nart wodnych na jeziorze Necko. Organizowane są tu też wycieczki statkami wycieczkowymi i gondolami. Pojezierze Augustowskie posiada dobrze rozwinięte zaplecze noclegowo-gastronomiczne.
Stary Folwark - popularna miejscowość letniskowa, ośrodek sportów wodnych, szczególnie ceniony przez turystów kajakarzy przemierzających szlak Czarnej Hańczy oraz przez turystów pieszych.

Pieszo i rowerem
Przez województwo podlaskie prowadzą 62 szlaki piesze o łącznej długości 2.082 km. Wiele z nich pokrywa się ze trasami rowerowymi. Wiodą one przez najpiękniejsze zakątki regionu.

Trasy tematyczne:

• Parki Narodowe – Biebrzański, Narwiański, Wigierski i Białowieski z rezerwatem żubrów. Obok żubrów można tu zobaczyć między innymi tarpany, wilki, łosie, dziki.
• Parki Krajobrazowe - Puszczy Knyszyńskiej, Suwalski Park Krajobrazowy, Łomżyński Park Krajobrazowy Doliny Narwi
• Szlak religii - prowadzi przez różnorodne etnicznie i wyznaniowo tereny wschodniego Podlasia i Suwalszczyzny. Na trasie Świątynie katolickie, prawosławne, staroobrzędowców, muzułmańskie i żydowskie.
• Szlak Tatarski - Kruszyniany-Waliły prowadzący przez tereny zamieszkałe przez potomków Tatarów, sprowadzonych przez Jana III Sobieskiego.
• Szlak rękodzieła ludowego (ginących zawodów): z Czarnej Białostockiej do Janowa wiodący przez miejscowości, w których kultywowane są dawne rzemiosła (m.in. kowalstwo, tkactwo, garncarstwo, łyżkarstwo).
• Podlaski Szlak Bociani - przez wszystkie Parki Narodowe na Podlasiu, Puszczę Augustowską, Suwalski Park Krajobrazowy, kończy się w Stańczykach. Na trasie zabytki Suraża, Tykocina, Osowca-Twierdzy, zabytkowy Kanał Augustowski oraz liczne obiekty drewnianego budownictwa ludowego. Jego częścią jest trasa: Kraina Otwartych Okiennic biegnąca w okolicach Hajnówki. Na trasie zabytkowe drewniane cerkwie i kaplice prawosławne z XIX w. i – jak wskazuje nazwa - drewniane domy z bogato zdobionymi okiennicami z końca XIX i początku XX w.
• Szlak Podlaskich Sanktuariów.

Konno
W Podlaskiem można znaleźć setki kilometrów tras do jazdy konnej. Największym przystosowanym do jazdy wierzchem szlakiem regionu jest liczący 350 km Szlak konny Puszczy Augustowskiej i Mazur, drugi pod względem długości szlak konny w Polsce, który pozwala zwiedzić Biebrzański Park Narodowy, Puszczę Augustowską, Park Wigierski i część Mazur.


WARTO ZOBACZYĆ:

• Puszcza Białowieska - najlepiej zachowany w Europie las naturalny o pierwotnym charakterze. W 1979 r. UNESCO wpisało Białowieski Park Narodowy na listę Dziedzictwa Światowego, jako jedyny obiekt przyrodniczy z Polski. Na terenie parku znajduje się rezerwat żubrów.
• Bagienna dolina Narwi jest unikatowa na skalę europejską. Poza niezwykłą przyrodą możemy tu także zobaczyć historyczne miejsca i cenne zabytki, jak chociażby synagogę w Tykocinie, pałac Branickich w Choroszczy, czy ruiny zamku Zygmunta Augusta w Tykocinie.
• Bagna Biebrzańskie - największy obszar podmokły w Europie Ś|rodkowej i Zachodniej. Żyje tu wiele gatunków ptaków drapieżnych.
• Siedliska ptaków w Narwiańskim i Biebrzańskim Parku Narodowym
• Europejska Wieś Bociania w Pentowie – wyróżniona przez niemiecką Fundację Europejskiego Dziedzictwa Przyrody EURONATUR.
• Suwalski Park Krajobrazowy
• Park Krajobrazowy „Podlaski przełom Bugu" (Mielnik, Drohiczyn)
• Borealna Puszcza Knyszyńska
• Kanał Augustowski - system wodny łączący drogą okrężną dopływy Wisły z Bałtykiem poprzez dopływy Niemna, z pominięciem dolnego biegu Wisly. Budowany w latach 1825 r. - 1839 wg projektu gen. I. Prądzyńskiego, uczestnika kampanii napoleońskich i jednego z dowódców Powstania Listopadowego.Ttrwają prace nad wpisaniem obiektu na listę światowego dziedzictwa UNESCO.
• Ciechanowiec - Muzeum Rolnictwa i Muzeum Pisanek
  
• Święta Góra Grabarka - najważniejsze prawosławne sanktuarium w Polsce.
• Jezioro Wigry i klasztor (Wigierski Park Narodowy) – najmłodszy park narodowy z położonym na półwyspie XVII-wiecznym Klasztorem Kamedułów. Część budynków użytkowana przez ośrodek wypoczynkowy i muzeum pobytu Papieża Jana Pawła II na Wigrach. W pobliżu przystań Żeglugi Mazurskiej.
• Białystok - stary Kościół Farny (1617-1626), Zespół Pałacowo-Parkowy Branickich w (XVII-XVIII w.), Pałac Lubomirskich (II poł. XIX w.), Pałac Hasbacha (koniec XIX w.), zespół fabryczny Beckera (XIX/XX), Bazylika Wniebowzięcia NMP, (1900-1905, neogotycka), kościół św. Wojciecha (1906-1912, neoromański), kościół św. Rocha (1926-1947, modernistyczny)
• Łomża - Katedra św. Michała Archanioła i Jana Chrzciciela – późnogotycki kościół z XVI w. Wewnątrz piękne sklepienia gwiaździste, sieciowe, i kryształowe
• Tykocin – najstarszy zespół urbanistyczny Podlasia i jeden z największych przedwojennych ośrodków kultury żydowskiej w Polsce. z ponad setką obiektów zabytkowych. Najcenniejsze to: kościół pod wezwaniem Świętej Trójcy i zespół klasztorny pomisjonarski, wzniesiony z fundacji Jana Klemensa Branickiego w XVIII w. oraz ruiny zamku z XV w. Cmentarz żydowski (XVI w.) Klasztor Bernardynów w (1771-1791) Synagoga (1642) i dom talmudyczny (XVIII w.) w Tykocinie. Kościół Świętej Trójcy w Tykocinie (1742-1750) Sobór św. Mikołaja w Białymstoku (1843-1846)
• Supraśl - Zespół Klasztorny Bazylianów (XVI-XVIII w.), obronny monastyr prawosławny, zespół pałacowo-parkowy Buchholtzów (1892-1903)
• Sejny - klasztor dominikanów z kościołem Nawiedzenia NMP (1610-1619)
• Bielsko Podlaskie - Klasztor karmelitów trzewiczkowych z kościołem Matki Bożej z Góry Karmel (poł. XVII w.)
• Choroszcz - Letnia rezydencja Branickich (1752-1759) i Klasztor dominikanów z kościołem św. Jana Chrzciciela i św. Szczepana Męczennika (poł. XVIII w.)
• Twierdza Osowiec oraz forty w Piątnicy koło Łomży
• Hajnówka. Sobór Św. Trójcy z lat 70. XX w. – łączy inspiracje z architektury współczesnej Le Corbusiera ze staroruskim typem cerkwi słupowych.

Atrakcje nietypowe

• Szlak Papieski (Augustów - Studzieniczna)
• Silvarium - ogród leśny Puszczy Knyszyńskiej Nadleśnictwo Krynki
• "Navia" w Surażu - osada wczesnośredniowieczna - z pokazami
• Dworek nad Łąkami - Kiermusy - jarmarki dworskie
• Skansen w Nowogrodzie (jeden z dwóch najstarszych w Polsce)
• Golf Park w sercu Puszczy Knyszyńskiej - Lipowy Most
• Bar "U Wołodzi" w Hajnówce - z listy WPROST tzw. drugiego obiegu turystycznego - "leniny" i "staliny", można mierzyć mundury
• Kolejki wąskotorowe w Puszczy Białowieskiej oraz w Płocicznie - jez. Wigry
• Sianokosy Biebrzańskie z udziałem górali - Biebrzański Park Narodowy
• Bielsk Podlaski - Policealna Szkoła Ikonograficzna - pisanie ikon - jedyna w Polsce
• Hajnówka
• Muzeum Kowalstwa z pokazem, Muzeum Kultury Białoruskiej

IMPREZY I WYDARZENIA KULTURALNE

• Kaziuk suwalski - Suwałki, marzec
• Międzynarodowy Festiwal Pieśni Sakralnej "Łapskie Te Deum" - Łapy, kwiecień
• Międzynarodowy Festiwal Hajnowskie Dni Muzyki Cerkiewnej - Hajnówka, maj
• Międzynarodowy Festiwal Muzyki Cerkiewnej - Hajnówka/Białystok, maj
• Uroczysko - Spotkania z Naturą i Sztuką - Supraśl, maj / czerwiec
• Jarmark na jana - Białystok, czerwiec
• Ogólnopolskie Dni Truskawki - Korycin, czerwiec
• "Grodzisko", Festyn średniowieczny - Suraż, czerwiec
• Noc Kupały z ogniskami i puszczaniem wianków na wodę - Białowieża, lipiec
• Festiwal Celtycki - Dowspuda, lipiec
• Augustowskie Lato Teatralne - Augustów, lipiec - sierpień
• Basowiszcza - Festiwal Muzyki Młodej Białorusi - Gródek, lipiec
• "Co ma pływać nie utonie" - Mistrzostwa Świata w pływaniu na byle czym - Augustów, lipiec
• Podlaska Biesiada Miodowa (znana w całej Polsce!) - Kurowo, siedziba Narwiańskiego Parku Narodowego, ostatni weekend sierpnia
• Muzyczne Dialogi nad Bugiem - Ogólnopolskie Prezentacje Kultury Mniejszości Narodowych - Mielnik, sierpień
• Polish Classic Trophy Jump - Mędzynarodowy konkurs Skoków w Narciarstwie Wodnym - Augustów, sierpień
• Ogólnopolski Dzień Ogórka - Kruszewo, wrzesień
• Rykowisko - Białowieża, październik
• Zaduszki Bluesowe - Białystok, listopad
• Jesień z bluesem - Białystok, listopad

Przygotowane na podstawie informacji Podlaskiej Organizacji Turystycznej