Felerna demokracja

Felerna demokracja

Dodano:   /  Zmieniono: 5
Współcześni Polacy albo walczą o demokrację, albo jej bronią, lecz nie dyskutują o tym, czym demokracja ma być. Indagowani wykręcają się sianem, cytując Churchilla, że to niedobry ustrój, lecz dotąd nikt nie wynalazł lepszego. Fakt, że demokracji jest tyle, ile narodów żyjących w tym ustroju – kilkadziesiąt. A chociaż są rozmaitej jakości, to znacząco różnią się od autorytaryzmu.

Ustrój autorytarny ma kształt stożka. Na jego szczycie stoi władca, poniżej – jego słudzy, na dole – lud. Pewność pozycji władcy zależy od tego, jak zręcznie dzieli i waśni swoje sługi, by ci nie mogli przeciwko niemu się zmówić. Ich stanowiska i przywileje zależą od łaski władcy, o którą konkurują za pomocą pochlebstw, intryg i donosów.

Istotą idei demokracji jest odwrócony stożek. Suwerenem ma być lud, który decyduje o tym, kto nad nim sprawuje rządy. O jego przychylność, głównie w czasie wyborów, ubiegają się zorganizowani w partie politycy. Suweren kontroluje rządzących nie tylko za pomocą kartki wyborczej. Pomaga mu w tym podział władzy na ustawodawczą, wykonawczą i sądowniczą, które wzajemnie kontrolują się i równoważą. Jego wiedzę polityczną wspomagają środki masowego przekazu, które organizują pole publicznej debaty. „Słudzy ludu”, czyli politycy, są dla niego równie groźni jak słudzy władcy autorytarnego dla ich pana. Wszelka władza korumpuje, a „słudzy ludu” łatwo stają się jego panami. Stąd zaufanie ludu do przedstawicieli politycznych powinno być zawsze warunkowe.

Przyzwoita demokracja wymaga nie tylko sprawnie działających, nawzajem równoważących się instytucji państwa i rzetelnych publikatorów. Niezbędne jest też właściwe działanie instytucji obywatelskich. Wybitny politolog amerykański Aaron Wildavsky zauważył, że demokracja działa dobrze, kiedy życiem elity politycznej rządzi konkurencja, podczas gdy obywatele-arbitrzy z sobą współdziałają. Do tego muszą oni być zdolni porozumieć się na gruncie wspólnie wyznawanych wartości. Słabość cywilizacji zachodniej wynika obecnie stąd, że ten grunt staje się coraz bardziej grząski. Znalazło to również odbicie w polskim życiu publicznym.

Bez względu na to, jak wiele mówi się o osiągnięciach polskiej demokracji po 1989 r., fakty są bezsporne: podstawowe instytucje państwa – władza ustawodawcza, wymiar sprawiedliwości i egzekutywa – działają marnie. Życie polityczne zdominowały zwalczające się plemiona, z których każde uważa państwo za swą prywatną własność. Zwycięzcy nie szanują konstytucji, zwyciężeni – woli większości. W zmanipulowanej debacie publicznej przeważają tematy wtórne z punktu widzenia wagi dla przyszłości kraju. Adolf i Aleksander Bocheńscy zatytułowali swój młodzieńczy esej „Tendencje samobójcze narodu polskiego”. Może warto wrócić do tej lektury...

Więcej możesz przeczytać w 20/2016 wydaniu tygodnika Wprost.

Archiwalne wydania tygodnika Wprost dostępne są w specjalnej ofercie WPROST PREMIUM oraz we wszystkich e-kioskach i w aplikacjach mobilnych App StoreGoogle Play.

 5

Spis treści tygodnika Wprost nr 20/2016 (1736)

  • Wróblewski: Rozliczający będą rozliczani15 maj 2016, 20:00Audyt rządów PO-PSL, niezależnie od porażającej wymowy całego materiału, sam w sobie rzeczywistości nie uleczy. Zachłanność szybko dopada każdego, kto wkracza w rządowe progi.3
  • Skaner15 maj 2016, 20:00Spory wśród opozycji Marsz KOD bez partii politycznych Na 4 czerwca – w 27. rocznicę pierwszych częściowo wolnych wyborów – wyznaczono datę kolejnego marszu KOD. Wezmą w nim udział trzej byli prezydenci: Lech Wałęsa, Aleksander...6
  • Zdarzyło się jutro15 maj 2016, 20:00Filmowe podsumowanie rządów PO? „Człowiek w złotym mercedesie”. Trwa walka na liczby. 240 tys. maszerujących ulicami Warszawy rząd przeciwstawił 340 mld strat po czasach Platformy. Pierwsze i najważniejsze pytanie brzmi, czy to są...10
  • Polski element tarczy15 maj 2016, 20:00W Redzikowie pod Słupskiem symbolicznie zainaugurowano budowę polskiego elementu amerykańskiej tarczy antyrakietowej.13
  • Audyt do zmian15 maj 2016, 20:00Nie wystarczy wskazać błędów poprzedniej władzy. Aby diagnoza patologii była pełna, obecny rząd musi wypracować mechanizmy zapobiegające nadużywaniu władzy i marnotrawieniu publicznych pieniędzy. Bez tego audyt jest ułomny.14
  • Trzęsienie przedsiębiorcami15 maj 2016, 20:00Strach przed problemami finansowymi, a co za tym idzie spadkiem poparcia społecznego może wzmocnić w rządzie pozycję reformatorów spod znaku wicepremiera Morawieckiego. Przedsiębiorcy coraz bardziej się boją przedłużającego się chaosu i...18
  • Pakt dla przedsiębiorczości15 maj 2016, 20:00Prawu i Sprawiedliwości te tragiczne strofy dedykuje Autor22
  • Ewa Kopacz. Reaktywacja15 maj 2016, 20:00Była premier wraca do gry. Najpierw została wniesiona przez ludzi na scenę na marszu KOD, a jej otoczenie zadbało, by zdjęcie tego zdarzenia trafiło do mediów. Potem zaczęła krytykować PiS i domagać się debaty z premier Beatą Szydło.24
  • Nasza mowa nienawiści15 maj 2016, 20:00Gdy nie używasz siły lub przynajmniej starasz się nie sięgać po szabelkę, zostaje Ci słowo. A wtedy musi człowiek machać tym bardziej. Polska dzisiejsza jest jak jeden wielki sejmik szlachecki. Przesada stała się nieznośną...27
  • Kto się bał śmierci ks. Jerzego15 maj 2016, 20:00Dużą aktywność w spowodowaniu odsunięcia mnie od sprawy wykazywali gen. Kiszczak i gen. Jaruzelski. Jestem pewien, że to ich bezpośredni nacisk na określone osoby z czołowego establishmentu politycznego tamtego okresu spowodował, że zabrano mi to...28
  • Seria tajemniczych śmierci15 maj 2016, 20:00W ciągu 32 lat od zamordowania ks. Jerzego Popiełuszki w niewyjaśnionych okolicznościach zginęło kilka osób. Wiele wskazuje na to, że była to zemsta bezpieki.31
  • MON na zakupach. Na co pójdą miliardy15 maj 2016, 20:00Resort obrony ma ambitne plany zakupów: system Wisła, śmigłowce, sprzęt artyleryjski. Padają też zapowiedzi zwiększenia armii. Żołnierze dostają podwyżki. Worek z pieniędzmi otworzył się szeroko, ale czy na wszystko wystarczy?32
  • Felerna demokracja15 maj 2016, 20:00Współcześni Polacy albo walczą o demokrację, albo jej bronią, lecz nie dyskutują o tym, czym demokracja ma być. Indagowani wykręcają się sianem, cytując Churchilla, że to niedobry ustrój, lecz dotąd nikt nie wynalazł lepszego. Fakt, że demokracji...34
  • Słabnący narodowcy15 maj 2016, 20:00Reprezentacja narodowców w Sejmie niedługo będzie jednoosobowa. Ale nie tylko w parlamencie dochodzi do podziału. Także na ulicach, bo organizujący marsze ONR poróżnił się z Ruchem Narodowym.36
  • Najbardziej wpływowe polskie uczelnie15 maj 2016, 20:00Uniwersytet Warszawski jest najbardziej wpływową uczelnią. To właśnie jego absolwenci stanowią największą grupę wśród najważniejszych polityków w Polsce. Zaskakujące jest, że drugą polityczną kuźnią jest Uniwersytet Wrocławski. Najstarsza polska...38
  • Rafał ceni, że mam coś w głowie15 maj 2016, 20:00Potrafię oddzielić rzeczy, które sprawiały mi osobistą przykrość, od tego, co Tusk zrobił dla Polski – mówi „Wprost” Ewa Grupińska, właścicielka wydawnictwa, warszawska radna, żona Rafała Grupińskiego z PO.40
  • Ekonomiści Pana Boga15 maj 2016, 20:00W Polsce powstał nowy zawód: chrześcijańscy doradcy finansowi. Pomagają wyjść z długów, uczą planowania domowego budżetu, bardziej zaawansowanym tłumaczą, jak etycznie prowadzić firmę.42
  • Co zrobić, żeby dziecko czytało książki15 maj 2016, 20:00Świeć przykładem, nie narzucaj nudziarstwa, nie zmuszaj, zachęcaj. Wtedy powinno się udać i dziecko samo odkryje, jak fajne jest czytanie.45
  • Antyreforma programowa15 maj 2016, 20:00Wprowadzona blisko siedem lat temu przez Katarzynę Hall reforma programowa miała zmienić obraz polskiej szkoły. W rzeczywistości doprowadziła do tego, że uczniowie zamiast zdobywać wiedzę, z wiekiem mają jej coraz mniej.46
  • Rady na kleszcza15 maj 2016, 20:00Kleszcz może dopaść wszędzie: w ogródku przy domu, a nawet na Starym Mieście. Ponieważ leczenie chorób odkleszczowych jest bardzo trudne, lepiej nie dać się ugryźć. Jak?49
  • Mała wielka gra polskich twórców15 maj 2016, 20:00W „1944: Wyścig do Renu” lubią grać Francuzi i Anglicy. Neuroshima Hex kupiło już pół miliona ludzi. „K2” dostało nominację do najlepszej gry roku. Polskie gry planszowe podbijają światowe rynki.50
  • Najlepsi wśród największych15 maj 2016, 20:00CD Projekt, Cyfrowy Polsat i Aluprof są najszybciej rozwijającymi się dużymi firmami kontrolowanymi przez polski kapitał – wynika z drugiej edycji rankingu tygodnika „Wprost”.56
  • Niech moc będzie z nami15 maj 2016, 20:00Rząd chce nas ratować przed blackoutami. Żeby zapewnić ciągłość dostaw prądu, gotów jest płacić klientom za prąd, którego nie zużyją, a producentom za ten, którego nawet nie wyprodukują. Problem w tym, że UE może mieć na naszą energię własne,...60
  • Hossa Bessa15 maj 2016, 20:00Minus tygodnia Czesi zwalniają Polaków Okazuje się, że nie tylko Polacy, ale i Czesi mają problemy z górnictwem. Czeski sąd ogłosił właśnie upadłość spółki OKD. To jedyny producent węgla kamiennego u naszego południowego...63
  • Socjaliści w drodze na dno15 maj 2016, 20:00Europejska lewica znalazła się na zakręcie. Zanim nowe pokolenie polityków znajdzie jakiś pomysł na dotarcie do masowego wyborcy, stara gwardia może wywrócić nabierający wody wrak.64
  • Wakacje u dyktatora15 maj 2016, 20:00Szukając ekscytujących wrażeń, turyści coraz częściej wybierają podróże do krajów rządzonych przez krwawych satrapów. Tylko czy im wypada?68
  • Sezonownik wiosenny15 maj 2016, 20:00Chociaż stragany kuszą warzywami i owocami cały rok, nie zapominajmy o sezonowości, która powinna wpływać na to, co kładziemy na talerzu.72
  • Rock w opozycji15 maj 2016, 20:00Dobrze jest mieć muzyków po swojej stronie. Tak się składa, że najczęściej wybory przegrywają właśnie ci politycy, których rockmani nie lubią. Ich piosenki są dobrym barometrem społecznych nastrojów.74
  • Romantyczna starość komika15 maj 2016, 20:00Pokaz „Café Society” otworzył festiwal w Cannes. To najlepszy od lat obraz Woody’ego Allena. Jako artysta ładnie się starzeje, a mając 80 lat, pracuje więcej niż jego młodsi o pokolenie koledzy.78
  • Punk na emeryturze w Malibu15 maj 2016, 20:00Kiedyś jako Johnny Rotten grał w Sex Pistols i tworzył styl punk. Dziś jako John Lydon jest rockową legendą, a jego zespół Public Image Ltd. to klasycy alternatywy.81
  • Syjoniści i naziści15 maj 2016, 20:00W latach 30. syjoniści widzieli w Hitlerze sojusznika, bo III Rzesza popierała kolonizację Palestyny. To opór Brytyjczyków przeciw powrotowi diaspory na Bliski Wschód skłonił nazistów do innego rozwiązania tzw. kwestii żydowskiej.82
  • Interes czysty jak brylant15 maj 2016, 20:00Urbaniak miał sposób na deficyt w skarbcu państwa: kupować tanio diamenty w ZSRR i sprzedawać drogo w RFN.85
  • Podwodny awatar15 maj 2016, 20:00Ogromne ciśnienie na dużych głębokościach stanowi dla płetwonurków barierę nie do pokonania. Dlatego z wody wypierają ich roboty. Być może na dobre.88
  • Immunoterapia – nadzieja onkologii15 maj 2016, 20:00Jak płuca to nowotwór, który wciąż zabija najwięcej Polaków. Nową nadzieją dla chorych jest immunoterapia, która może wydłużyć życie i poprawić jego jakość. Co ważne, stwarza ona nowe możliwości leczenia w tej grupie chorych, którym do niedawna...90
  • Zniszczyć raka15 maj 2016, 20:00Leki stosowane w ramach immunoterapii pozwoliły uzyskać bardzo istotną poprawę wyników leczenia chorych na kilka nowotworów, np. czerniaka i raka płuca – tłumaczy prof. Maciej Krzakowski, konsultant krajowy w dziedzinie onkologii klinicznej.92
  • Kalejdoskop kulturalny15 maj 2016, 20:00Dobry Niemiec Wydawać by się mogło, że o Warszawie czasów II wojny napisano już tyle książek i nakręcono tyle filmów, że nie da się na ten temat powiedzieć niczego nowego. A jednak. Tylko trzeba mieć dobry pomysł, tak jak Nikodem...93
  • Przekleństwo Lewandowskiego15 maj 2016, 20:00Gwiazda polskiej piłki, uznawany za najlepszego środkowego napastnika świata, człowiek, który spogląda na nas z billboardów, reklam w internecie, jest naszym przekleństwem. Może strzeli kilka bramek na mistrzostwach Europy, może da nam kilka chwil...98