Felerna demokracja

Felerna demokracja

Dodano:   /  Zmieniono: 5
Współcześni Polacy albo walczą o demokrację, albo jej bronią, lecz nie dyskutują o tym, czym demokracja ma być. Indagowani wykręcają się sianem, cytując Churchilla, że to niedobry ustrój, lecz dotąd nikt nie wynalazł lepszego. Fakt, że demokracji jest tyle, ile narodów żyjących w tym ustroju – kilkadziesiąt. A chociaż są rozmaitej jakości, to znacząco różnią się od autorytaryzmu.

Ustrój autorytarny ma kształt stożka. Na jego szczycie stoi władca, poniżej – jego słudzy, na dole – lud. Pewność pozycji władcy zależy od tego, jak zręcznie dzieli i waśni swoje sługi, by ci nie mogli przeciwko niemu się zmówić. Ich stanowiska i przywileje zależą od łaski władcy, o którą konkurują za pomocą pochlebstw, intryg i donosów.

Istotą idei demokracji jest odwrócony stożek. Suwerenem ma być lud, który decyduje o tym, kto nad nim sprawuje rządy. O jego przychylność, głównie w czasie wyborów, ubiegają się zorganizowani w partie politycy. Suweren kontroluje rządzących nie tylko za pomocą kartki wyborczej. Pomaga mu w tym podział władzy na ustawodawczą, wykonawczą i sądowniczą, które wzajemnie kontrolują się i równoważą. Jego wiedzę polityczną wspomagają środki masowego przekazu, które organizują pole publicznej debaty. „Słudzy ludu”, czyli politycy, są dla niego równie groźni jak słudzy władcy autorytarnego dla ich pana. Wszelka władza korumpuje, a „słudzy ludu” łatwo stają się jego panami. Stąd zaufanie ludu do przedstawicieli politycznych powinno być zawsze warunkowe.

Przyzwoita demokracja wymaga nie tylko sprawnie działających, nawzajem równoważących się instytucji państwa i rzetelnych publikatorów. Niezbędne jest też właściwe działanie instytucji obywatelskich. Wybitny politolog amerykański Aaron Wildavsky zauważył, że demokracja działa dobrze, kiedy życiem elity politycznej rządzi konkurencja, podczas gdy obywatele-arbitrzy z sobą współdziałają. Do tego muszą oni być zdolni porozumieć się na gruncie wspólnie wyznawanych wartości. Słabość cywilizacji zachodniej wynika obecnie stąd, że ten grunt staje się coraz bardziej grząski. Znalazło to również odbicie w polskim życiu publicznym.

Bez względu na to, jak wiele mówi się o osiągnięciach polskiej demokracji po 1989 r., fakty są bezsporne: podstawowe instytucje państwa – władza ustawodawcza, wymiar sprawiedliwości i egzekutywa – działają marnie. Życie polityczne zdominowały zwalczające się plemiona, z których każde uważa państwo za swą prywatną własność. Zwycięzcy nie szanują konstytucji, zwyciężeni – woli większości. W zmanipulowanej debacie publicznej przeważają tematy wtórne z punktu widzenia wagi dla przyszłości kraju. Adolf i Aleksander Bocheńscy zatytułowali swój młodzieńczy esej „Tendencje samobójcze narodu polskiego”. Może warto wrócić do tej lektury...

Więcej możesz przeczytać w 20/2016 wydaniu tygodnika e-Wprost.

Archiwalne wydania Wprost dostępne są w specjalnej ofercie WPROST PREMIUM oraz we wszystkich e-kioskach i w aplikacjach mobilnych App StoreGoogle Play.

 5
  • Dominika   IP
    Demokracja z cywilizowanym krajem w parze nie chodza.
    • balbi   IP
      a gdzie nasze dotychczasowe komentarze i dyskusja?
      • adama   IP
        Prawdziwe i smutne.
        Przed wyborami czytalem Wyborcza. Gdy na pierwszy dzien po wyborach pojawily sie artykuly przeciwko PiSowi nie moglem uwierzyc. Przeciez caly czas Wyborcza pozowala ze szanuje podstawowe wartosci demokracji. Na zachodzie jest zawsze tzw 100 dni miodowych kiedy nowemu rzadowi pozwala sie zrobic bład tu i tam, a tu maż ci, od pierwszego dnia za szable i wymachiwanie. Wkrotce stalo sie jasne ze to nie chodzi o demokracje ale kto ma racje czyli klotnia. Prenumeratury nie odnowilem.
        Podobnie jest na Wprost z wpisami. Malo jest sensownych poruszajacych jakis punkt widzenia wiekszosc to goracy wyznawcy ktorejś opcji politycznej. A wiec nie ma dyskusji sa wyzwiska i obrazliwe zdania, na poziomie starszych przedszkolakow.
        Wyglada ze cos jest nieobecne w naszej historii ze zawsze wroga szukamy. Bismarck kiedy wlasnie zjednoczone panstewka Niemieckie zostaly zaatakowane przez Austrie, wygrywał decydujaca bitwe i mógł zmasakrowac Austryiacka armie ale pozwolil im sie wycofac. Bismarck uznał ze Austria jako naród Niemicki nie moze byc zniszcona, pomimo ze zaatakowala. Niemcy maja to do dziś. A Polacy? Widac zaraz, polaryzuja sie i obie strony dumnymi haslami sie obrzucaja gotowi nawet do walki stanac.
        • ocena   IP
          Bywa też, że wmawia się narodowi że jest suwerenem .Równocześnie suweren jest jednoosobowy .
          Czyli wmawianie narodowi demokracji w kraju autorytarnym.
          Skąd my to znamy ?
          • konrad   IP
            A jak sie ta rzekoma "demokracja"ma do realu?, gdzie masoneria i lobbysci rzadza Unia ,a narody sie moga tylko biernie przygladac i byc karane za nieposluszenstwo.

            Spis treści tygodnika Wprost nr 20/2016 (1736)

            • Wróblewski: Rozliczający będą rozliczani 15 maj 2016, 20:00 Audyt rządów PO-PSL, niezależnie od porażającej wymowy całego materiału, sam w sobie rzeczywistości nie uleczy. Zachłanność szybko dopada każdego, kto wkracza w rządowe progi. 3
            • Skaner 15 maj 2016, 20:00 Spory wśród opozycji Marsz KOD bez partii politycznych Na 4 czerwca – w 27. rocznicę pierwszych częściowo wolnych wyborów – wyznaczono datę kolejnego marszu KOD. Wezmą w nim udział trzej byli prezydenci: Lech Wałęsa, Aleksander... 6
            • Zdarzyło się jutro 15 maj 2016, 20:00 Filmowe podsumowanie rządów PO? „Człowiek w złotym mercedesie”. Trwa walka na liczby. 240 tys. maszerujących ulicami Warszawy rząd przeciwstawił 340 mld strat po czasach Platformy. Pierwsze i najważniejsze pytanie brzmi, czy to są... 10
            • Polski element tarczy 15 maj 2016, 20:00 W Redzikowie pod Słupskiem symbolicznie zainaugurowano budowę polskiego elementu amerykańskiej tarczy antyrakietowej. 13
            • Audyt do zmian 15 maj 2016, 20:00 Nie wystarczy wskazać błędów poprzedniej władzy. Aby diagnoza patologii była pełna, obecny rząd musi wypracować mechanizmy zapobiegające nadużywaniu władzy i marnotrawieniu publicznych pieniędzy. Bez tego audyt jest ułomny. 14
            • Trzęsienie przedsiębiorcami 15 maj 2016, 20:00 Strach przed problemami finansowymi, a co za tym idzie spadkiem poparcia społecznego może wzmocnić w rządzie pozycję reformatorów spod znaku wicepremiera Morawieckiego. Przedsiębiorcy coraz bardziej się boją przedłużającego się chaosu i wprowadzanych nowych obciążeń. 18
            • Pakt dla przedsiębiorczości 15 maj 2016, 20:00 Prawu i Sprawiedliwości te tragiczne strofy dedykuje Autor 22
            • Ewa Kopacz. Reaktywacja 15 maj 2016, 20:00 Była premier wraca do gry. Najpierw została wniesiona przez ludzi na scenę na marszu KOD, a jej otoczenie zadbało, by zdjęcie tego zdarzenia trafiło do mediów. Potem zaczęła krytykować PiS i domagać się debaty z premier Beatą Szydło. 24
            • Nasza mowa nienawiści 15 maj 2016, 20:00 Gdy nie używasz siły lub przynajmniej starasz się nie sięgać po szabelkę, zostaje Ci słowo. A wtedy musi człowiek machać tym bardziej. Polska dzisiejsza jest jak jeden wielki sejmik szlachecki. Przesada stała się nieznośną... 27
            • Kto się bał śmierci ks. Jerzego 15 maj 2016, 20:00 Dużą aktywność w spowodowaniu odsunięcia mnie od sprawy wykazywali gen. Kiszczak i gen. Jaruzelski. Jestem pewien, że to ich bezpośredni nacisk na określone osoby z czołowego establishmentu politycznego tamtego okresu spowodował, że zabrano mi to śledztwo – mówi „Wprost”... 28
            • Seria tajemniczych śmierci 15 maj 2016, 20:00 W ciągu 32 lat od zamordowania ks. Jerzego Popiełuszki w niewyjaśnionych okolicznościach zginęło kilka osób. Wiele wskazuje na to, że była to zemsta bezpieki. 31
            • MON na zakupach. Na co pójdą miliardy 15 maj 2016, 20:00 Resort obrony ma ambitne plany zakupów: system Wisła, śmigłowce, sprzęt artyleryjski. Padają też zapowiedzi zwiększenia armii. Żołnierze dostają podwyżki. Worek z pieniędzmi otworzył się szeroko, ale czy na wszystko wystarczy? 32
            • Felerna demokracja 15 maj 2016, 20:00 Współcześni Polacy albo walczą o demokrację, albo jej bronią, lecz nie dyskutują o tym, czym demokracja ma być. Indagowani wykręcają się sianem, cytując Churchilla, że to niedobry ustrój, lecz dotąd nikt nie wynalazł lepszego. Fakt, że demokracji jest tyle, ile narodów... 34
            • Słabnący narodowcy 15 maj 2016, 20:00 Reprezentacja narodowców w Sejmie niedługo będzie jednoosobowa. Ale nie tylko w parlamencie dochodzi do podziału. Także na ulicach, bo organizujący marsze ONR poróżnił się z Ruchem Narodowym. 36
            • Najbardziej wpływowe polskie uczelnie 15 maj 2016, 20:00 Uniwersytet Warszawski jest najbardziej wpływową uczelnią. To właśnie jego absolwenci stanowią największą grupę wśród najważniejszych polityków w Polsce. Zaskakujące jest, że drugą polityczną kuźnią jest Uniwersytet Wrocławski. Najstarsza polska uczelnia – UJ – zajmuje dopiero... 38
            • Rafał ceni, że mam coś w głowie 15 maj 2016, 20:00 Potrafię oddzielić rzeczy, które sprawiały mi osobistą przykrość, od tego, co Tusk zrobił dla Polski – mówi „Wprost” Ewa Grupińska, właścicielka wydawnictwa, warszawska radna, żona Rafała Grupińskiego z PO. 40
            • Ekonomiści Pana Boga 15 maj 2016, 20:00 W Polsce powstał nowy zawód: chrześcijańscy doradcy finansowi. Pomagają wyjść z długów, uczą planowania domowego budżetu, bardziej zaawansowanym tłumaczą, jak etycznie prowadzić firmę. 42
            • Co zrobić, żeby dziecko czytało książki 15 maj 2016, 20:00 Świeć przykładem, nie narzucaj nudziarstwa, nie zmuszaj, zachęcaj. Wtedy powinno się udać i dziecko samo odkryje, jak fajne jest czytanie. 45
            • Antyreforma programowa 15 maj 2016, 20:00 Wprowadzona blisko siedem lat temu przez Katarzynę Hall reforma programowa miała zmienić obraz polskiej szkoły. W rzeczywistości doprowadziła do tego, że uczniowie zamiast zdobywać wiedzę, z wiekiem mają jej coraz mniej. 46
            • Rady na kleszcza 15 maj 2016, 20:00 Kleszcz może dopaść wszędzie: w ogródku przy domu, a nawet na Starym Mieście. Ponieważ leczenie chorób odkleszczowych jest bardzo trudne, lepiej nie dać się ugryźć. Jak? 49
            • Mała wielka gra polskich twórców 15 maj 2016, 20:00 W „1944: Wyścig do Renu” lubią grać Francuzi i Anglicy. Neuroshima Hex kupiło już pół miliona ludzi. „K2” dostało nominację do najlepszej gry roku. Polskie gry planszowe podbijają światowe rynki. 50
            • Najlepsi wśród największych 15 maj 2016, 20:00 CD Projekt, Cyfrowy Polsat i Aluprof są najszybciej rozwijającymi się dużymi firmami kontrolowanymi przez polski kapitał – wynika z drugiej edycji rankingu tygodnika „Wprost”. 56
            • Niech moc będzie z nami 15 maj 2016, 20:00 Rząd chce nas ratować przed blackoutami. Żeby zapewnić ciągłość dostaw prądu, gotów jest płacić klientom za prąd, którego nie zużyją, a producentom za ten, którego nawet nie wyprodukują. Problem w tym, że UE może mieć na naszą energię własne, zupełnie inne plany. 60
            • Hossa Bessa 15 maj 2016, 20:00 Minus tygodnia Czesi zwalniają Polaków Okazuje się, że nie tylko Polacy, ale i Czesi mają problemy z górnictwem. Czeski sąd ogłosił właśnie upadłość spółki OKD. To jedyny producent węgla kamiennego u naszego południowego... 63
            • Socjaliści w drodze na dno 15 maj 2016, 20:00 Europejska lewica znalazła się na zakręcie. Zanim nowe pokolenie polityków znajdzie jakiś pomysł na dotarcie do masowego wyborcy, stara gwardia może wywrócić nabierający wody wrak. 64
            • Wakacje u dyktatora 15 maj 2016, 20:00 Szukając ekscytujących wrażeń, turyści coraz częściej wybierają podróże do krajów rządzonych przez krwawych satrapów. Tylko czy im wypada? 68
            • Sezonownik wiosenny 15 maj 2016, 20:00 Chociaż stragany kuszą warzywami i owocami cały rok, nie zapominajmy o sezonowości, która powinna wpływać na to, co kładziemy na talerzu. 72
            • Rock w opozycji 15 maj 2016, 20:00 Dobrze jest mieć muzyków po swojej stronie. Tak się składa, że najczęściej wybory przegrywają właśnie ci politycy, których rockmani nie lubią. Ich piosenki są dobrym barometrem społecznych nastrojów. 74
            • Romantyczna starość komika 15 maj 2016, 20:00 Pokaz „Café Society” otworzył festiwal w Cannes. To najlepszy od lat obraz Woody’ego Allena. Jako artysta ładnie się starzeje, a mając 80 lat, pracuje więcej niż jego młodsi o pokolenie koledzy. 78
            • Punk na emeryturze w Malibu 15 maj 2016, 20:00 Kiedyś jako Johnny Rotten grał w Sex Pistols i tworzył styl punk. Dziś jako John Lydon jest rockową legendą, a jego zespół Public Image Ltd. to klasycy alternatywy. 81
            • Syjoniści i naziści 15 maj 2016, 20:00 W latach 30. syjoniści widzieli w Hitlerze sojusznika, bo III Rzesza popierała kolonizację Palestyny. To opór Brytyjczyków przeciw powrotowi diaspory na Bliski Wschód skłonił nazistów do innego rozwiązania tzw. kwestii żydowskiej. 82
            • Interes czysty jak brylant 15 maj 2016, 20:00 Urbaniak miał sposób na deficyt w skarbcu państwa: kupować tanio diamenty w ZSRR i sprzedawać drogo w RFN. 85
            • Podwodny awatar 15 maj 2016, 20:00 Ogromne ciśnienie na dużych głębokościach stanowi dla płetwonurków barierę nie do pokonania. Dlatego z wody wypierają ich roboty. Być może na dobre. 88
            • Immunoterapia – nadzieja onkologii 15 maj 2016, 20:00 Jak płuca to nowotwór, który wciąż zabija najwięcej Polaków. Nową nadzieją dla chorych jest immunoterapia, która może wydłużyć życie i poprawić jego jakość. Co ważne, stwarza ona nowe możliwości leczenia w tej grupie chorych, którym do niedawna można było zaproponować niewiele. 90
            • Zniszczyć raka 15 maj 2016, 20:00 Leki stosowane w ramach immunoterapii pozwoliły uzyskać bardzo istotną poprawę wyników leczenia chorych na kilka nowotworów, np. czerniaka i raka płuca – tłumaczy prof. Maciej Krzakowski, konsultant krajowy w dziedzinie onkologii klinicznej. 92
            • Kalejdoskop kulturalny 15 maj 2016, 20:00 Dobry Niemiec Wydawać by się mogło, że o Warszawie czasów II wojny napisano już tyle książek i nakręcono tyle filmów, że nie da się na ten temat powiedzieć niczego nowego. A jednak. Tylko trzeba mieć dobry pomysł, tak jak Nikodem... 93
            • Przekleństwo Lewandowskiego 15 maj 2016, 20:00 Gwiazda polskiej piłki, uznawany za najlepszego środkowego napastnika świata, człowiek, który spogląda na nas z billboardów, reklam w internecie, jest naszym przekleństwem. Może strzeli kilka bramek na mistrzostwach Europy, może da nam kilka chwil radości, ale na dobre... 98