Immunoterapia – nadzieja onkologii

Immunoterapia – nadzieja onkologii

Dodano:   /  Zmieniono: 
Jak płuca to nowotwór, który wciąż zabija najwięcej Polaków. Nową nadzieją dla chorych jest immunoterapia, która może wydłużyć życie i poprawić jego jakość. Co ważne, stwarza ona nowe możliwości leczenia w tej grupie chorych, którym do niedawna można było zaproponować niewiele.

Co roku na świecie na raka płuca zapada prawie 1,6 mln osób. To choroba o wysokim ryzyku zgonu – w Polsce pięć lat po wykryciu tego nowotworu żyje zaledwie 13,5 proc. chorych. Podobnie jest w innych krajach Unii Europejskiej. Według Krajowego Rejestru Nowotworów pięcioletnie przeżycia uzyskuje się u zaledwie 12 proc. Polaków i 17 proc. Polek. U większości chorych rak płuca rozpoznawany jest w stadium zaawansowanym. Co więcej, ma on agresywny przebieg, często daje przerzuty i może być oporny na leczenie konwencjonalne. Z tych powodów stanowi on jedno z największych zagrożeń dla naszego społeczeństwa. Podstawową metodą leczenia chorych we wczesnych stopniach zaawansowania jest chirurgiczne usunięcie guza – najczęściej wraz z płatem płuca i okolicznymi węzłami chłonnymi (śródpiersia). U chorych niekwalifikujących się do zabiegu z powodu zbyt zaawansowanej choroby leczeniem z wyboru jest radioterapia lub skojarzona chemioradioterapia. Jej znaczenie dzięki coraz lepszym lekom w ostatnich 40 latach zdecydowanie wzrosło. W wielu przypadkach najskuteczniejsza jest jednak terapia skojarzona, tzn. z wykorzystaniem chirurgii, radioterapii oraz chemioterapii. Od 2004 r. nie pojawił się żaden nowy cytostatyk zarejestrowany do leczenia niedrobnokomórkowego raka płuca. – Przełomem było wprowadzenie do leczenia drobnocząsteczkowych inhibitorów kinazy tyrozynowej szlaku receptora naskórkowego czynnika wzrostu (TKI EGFR). Leki z tej grupy stosowane u chorych z obecną mutacją aktywującą w genie EGFR pozwoliły na znaczną poprawę przeżyć. Niestety ich zastosowanie ogranicza się do wąskiej populacji chorych z rakiem niedrobnokomórkowym płuca o typie niepłaskonabłonkowym i obecną mutacją aktywującą w genie EGFR, czyli ok. 10 proc. chorych w Polsce – mówi prof. Dariusz Kowalski z Kliniki Nowotworów Płuca i Klatki Piersiowej Centrum Onkologii – Instytutu im. M. Skłodowskiej- -Curie w Warszawie. W lipcu 2015 r. Europejska Agencja ds. Leków (EMA) dopuściła do obrotu pierwszy od wielu lat innowacyjny lek immunomodulujący (czyli wpływający na układ odpornościowy) do leczenia chorych z typem płaskonabłonkowym raka płuca. EMA nazwała immunoterapię przełomową metodą leczenia w onkologii. Bynajmniej nie na wyrost, ponieważ już w kwietniu tego roku na podstawie dalszych pozytywnych wyników badań zastosowanie immunoterapii rozszerzono do leczenia wszystkich chorych z niedrobnokomórkowym rakiem płuca (zarówno płaskonabłonkowym, jak i niepłaskonabłonkowym). To bardzo ważne dla tych chorych, dla których od 15 lat nie było żadnej nowej możliwości leczenia.

Wpłynąć trwale na odporność

Ta nowa obiecująca metoda leczenia nowotworów z powodzeniem jest już stosowana u chorych na czerniaka i raka nerki. Jej skuteczność oceniana jest również u chorych z innymi nowotworami, takimi jak rak wątroby i jelita grubego, w leczeniu nowotworów mózgu oraz raków regionu głowy i szyi. Światowe badania kliniczne, w tym z udziałem polskich chorych z zaawansowanym rakiem płuca, dowiodły, że immunoterapia stosowana w drugiej linii leczenia wydłuża życie przeciętnie o prawie trzy miesiące. – Chorzy, u których stosowano tradycyjną chemioterapię, żyli średnio osiem-dziewięć miesięcy. Immunoterapia zastosowana w drugiej linii leczenia wydłużyła medianę przeżycia do ok. 12 miesięcy – mówi prof. Kowalski. Immunoterapia znacząco poprawia również jakość życia chorych. Leki te mają inny profil toksyczności, chorzy nie mają nudności, wymiotów. Leki z tej grupy są lepiej tolerowalne.

Receptor PD-1

Leki stosowane w immunoterapii to leki nowej generacji, które działają na układ odpornościowy osoby chorej w taki sposób, by lepiej potrafił on rozpoznawać i niszczyć komórki nowotworowe. Nowotwór ukrywa się przed przeciwciałami odpornościowymi, potrafi nawet blokować reakcję układu immunologicznego. Leki immunokompetentne są w stanie ją odblokować. Preparaty te działają na receptor programowanej śmierci PD-1 lub jego ligand – PD-L1, co przywraca układowi odpornościowemu umiejętność rozpoznawania i niszczenia komórek nowotworowych. Receptor PD-1 jest receptorem immunoregulatorowym, zlokalizowanym na powierzchni komórek odpornościowych – limfocytów T oraz limfocytów B. Po związaniu tego receptora ze specjalnym łącznikiem (ligandem) dochodzi do przerywania szlaku sygnałowego, co hamuje aktywację limfocytów T. Nowotwór może się wtedy swobodnie rozwijać. Nowe leki, nazywane inhibitorami PD-1, zostały tak opracowane, żeby do tego nie dopuścić. – Leki immunokompetentne stwarzają nową nadzieję na dłuższe przeżycie chorych z zaawansowanymi nowotworami. To najbardziej obiecujące leki, jakie pojawiły się w ostatnim okresie – dodaje prof. Kowalski. Jednym z leków z grupy immunokompetentnych od trzech lat jest leczony w ramach badań klinicznych pan Andrzej z Płocka. – Cztery lata temu zdiagnozowano u mnie czwarte stadium raka płuca. Nowotwór był rozsiany na oba płaty płuca. Stwierdzono obecność dużych guzów – jeden miał 10 cm średnicy. Pozostałe trzy były wielkości małej cytryny, orzecha i śliwki – opowiada pan Andrzej. Już po dwóch miesiącach immunoterapii poprawił się komfort życia chorego. Był w stanie sam się ogolić i umyć, co wcześniej nie było możliwe. Zaczął też jeść i pić. – W tej chwili zmiany nowotworowe w moich płucach mają najwyżej 5 mm. Bez tego leczenia nie byłoby dla mnie szans. Proszę sobie wyobrazić, jaka poprawa nastąpiła u mnie w ciągu tych trzech lat. A już byłem jedną nogą na tamtym świecie – cieszy się pan Andrzej. Pan Andrzej ma powody do radości. Rak płuca, najczęściej diagnozowany nowotwór złośliwy, to również zabójca nr 1 wśród raków w Polsce. W ubiegłym roku zarejestrowano ok. 22 tys. nowych zachorowań i ok. 22 tys. zgonów. Zachorowalność wśród mężczyzn w ostatnich latach zmniejsza się, ale niestety rośnie wśród kobiet. Pali coraz więcej Polek, i to coraz młodszych. A, jak wiadomo, palenie to główny czynnik ryzyka raka płuca. Wśród chorych ze zdiagnozowanym nowotworem tego narządu palacze stanowią 95 proc., a pozostali to w większości bierni palacze. Trzeba mieć wyjątkowego pecha, żeby nie paląc i nie będąc narażonym na dym tytoniowy, zachorować. W ubiegłym roku raka płuca wykryto u 7600 Polek, podczas gdy jeszcze dziesięć lat wcześniej liczba ta wynosiła 4800. Podobne tendencje dotyczą umieralności – liczba zgonów z powodu raka płuca u mężczyzn zmniejszyła się w ostatnim dziesięcioleciu, podczas gdy u kobiet jest obecnie najczęstszą przyczyną śmierci.

Papierosy zabijają

Liczba nowych zachorowań na raka płuca rośnie. Od połowy lat 60. do końca lat 90. w przypadku mężczyzn zwiększyła się z ok. 2,5 tys. do ok. 17 tys., a kobiet – z ok. 500 do ok. 4 tys. Tempo wzrostu zachorowalności u mężczyzn zmalało dopiero w latach 90., ale u kobiet nadal wzrasta. W 2015 r. rak płuca został rozpoznany u ok. 7600 kobiet. – z 5 proc. chorych na raka płuca przynajmniej połowa paliła biernie, np. miała palącego małżonka albo kolegów w pracy. – Ryzyko raka płuca u nałogowego palacza wynosi 1 : 8. Im dłuższy staż, tym jest ono większe.

Rak płuca

Najczęściej diagnozowany nowotwór złośliwy oraz najczęstsza przyczyna zgonu wśród nowotworów złośliwych. – Jeden z najgorzej rokujących nowotworów złośliwych (przeżycie pięcioletnie wynosi 13,4 proc.). – Generuje największe po raku piersi koszty związane z niezdolnością do pracy. – Leczenie jest niedofinansowane, a wydatki refundacyjne są znacznie niższe niż w innych krajach europejskich. – Leczenie farmakologiczne raka płuca jest przedmiotem intensywnych badań, z czego najbardziej obiecujące wydają się leki immunokompetentne. – Leczenie raka płuca mimo wagi społecznej problemu wydaje się nie być priorytetem w Polsce. Dane z raportu HealthQuest „Obraz raka płuca w Polsce”.


Partner raportu

Partner raportu: Bristol-Myers Squibb

Więcej możesz przeczytać w 20/2016 wydaniu tygodnika e-Wprost.

Archiwalne wydania Wprost dostępne są w specjalnej ofercie WPROST PREMIUM oraz we wszystkich e-kioskach i w aplikacjach mobilnych App StoreGoogle Play.

 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 20/2016 (1736)

  • Wróblewski: Rozliczający będą rozliczani 15 maj 2016, 20:00 Audyt rządów PO-PSL, niezależnie od porażającej wymowy całego materiału, sam w sobie rzeczywistości nie uleczy. Zachłanność szybko dopada każdego, kto wkracza w rządowe progi. 3
  • Skaner 15 maj 2016, 20:00 Spory wśród opozycji Marsz KOD bez partii politycznych Na 4 czerwca – w 27. rocznicę pierwszych częściowo wolnych wyborów – wyznaczono datę kolejnego marszu KOD. Wezmą w nim udział trzej byli prezydenci: Lech Wałęsa, Aleksander... 6
  • Zdarzyło się jutro 15 maj 2016, 20:00 Filmowe podsumowanie rządów PO? „Człowiek w złotym mercedesie”. Trwa walka na liczby. 240 tys. maszerujących ulicami Warszawy rząd przeciwstawił 340 mld strat po czasach Platformy. Pierwsze i najważniejsze pytanie brzmi, czy to są... 10
  • Polski element tarczy 15 maj 2016, 20:00 W Redzikowie pod Słupskiem symbolicznie zainaugurowano budowę polskiego elementu amerykańskiej tarczy antyrakietowej. 13
  • Audyt do zmian 15 maj 2016, 20:00 Nie wystarczy wskazać błędów poprzedniej władzy. Aby diagnoza patologii była pełna, obecny rząd musi wypracować mechanizmy zapobiegające nadużywaniu władzy i marnotrawieniu publicznych pieniędzy. Bez tego audyt jest ułomny. 14
  • Trzęsienie przedsiębiorcami 15 maj 2016, 20:00 Strach przed problemami finansowymi, a co za tym idzie spadkiem poparcia społecznego może wzmocnić w rządzie pozycję reformatorów spod znaku wicepremiera Morawieckiego. Przedsiębiorcy coraz bardziej się boją przedłużającego się chaosu i wprowadzanych nowych obciążeń. 18
  • Pakt dla przedsiębiorczości 15 maj 2016, 20:00 Prawu i Sprawiedliwości te tragiczne strofy dedykuje Autor 22
  • Ewa Kopacz. Reaktywacja 15 maj 2016, 20:00 Była premier wraca do gry. Najpierw została wniesiona przez ludzi na scenę na marszu KOD, a jej otoczenie zadbało, by zdjęcie tego zdarzenia trafiło do mediów. Potem zaczęła krytykować PiS i domagać się debaty z premier Beatą Szydło. 24
  • Nasza mowa nienawiści 15 maj 2016, 20:00 Gdy nie używasz siły lub przynajmniej starasz się nie sięgać po szabelkę, zostaje Ci słowo. A wtedy musi człowiek machać tym bardziej. Polska dzisiejsza jest jak jeden wielki sejmik szlachecki. Przesada stała się nieznośną... 27
  • Kto się bał śmierci ks. Jerzego 15 maj 2016, 20:00 Dużą aktywność w spowodowaniu odsunięcia mnie od sprawy wykazywali gen. Kiszczak i gen. Jaruzelski. Jestem pewien, że to ich bezpośredni nacisk na określone osoby z czołowego establishmentu politycznego tamtego okresu spowodował, że zabrano mi to śledztwo – mówi „Wprost”... 28
  • Seria tajemniczych śmierci 15 maj 2016, 20:00 W ciągu 32 lat od zamordowania ks. Jerzego Popiełuszki w niewyjaśnionych okolicznościach zginęło kilka osób. Wiele wskazuje na to, że była to zemsta bezpieki. 31
  • MON na zakupach. Na co pójdą miliardy 15 maj 2016, 20:00 Resort obrony ma ambitne plany zakupów: system Wisła, śmigłowce, sprzęt artyleryjski. Padają też zapowiedzi zwiększenia armii. Żołnierze dostają podwyżki. Worek z pieniędzmi otworzył się szeroko, ale czy na wszystko wystarczy? 32
  • Felerna demokracja 15 maj 2016, 20:00 Współcześni Polacy albo walczą o demokrację, albo jej bronią, lecz nie dyskutują o tym, czym demokracja ma być. Indagowani wykręcają się sianem, cytując Churchilla, że to niedobry ustrój, lecz dotąd nikt nie wynalazł lepszego. Fakt, że demokracji jest tyle, ile narodów... 34
  • Słabnący narodowcy 15 maj 2016, 20:00 Reprezentacja narodowców w Sejmie niedługo będzie jednoosobowa. Ale nie tylko w parlamencie dochodzi do podziału. Także na ulicach, bo organizujący marsze ONR poróżnił się z Ruchem Narodowym. 36
  • Najbardziej wpływowe polskie uczelnie 15 maj 2016, 20:00 Uniwersytet Warszawski jest najbardziej wpływową uczelnią. To właśnie jego absolwenci stanowią największą grupę wśród najważniejszych polityków w Polsce. Zaskakujące jest, że drugą polityczną kuźnią jest Uniwersytet Wrocławski. Najstarsza polska uczelnia – UJ – zajmuje dopiero... 38
  • Rafał ceni, że mam coś w głowie 15 maj 2016, 20:00 Potrafię oddzielić rzeczy, które sprawiały mi osobistą przykrość, od tego, co Tusk zrobił dla Polski – mówi „Wprost” Ewa Grupińska, właścicielka wydawnictwa, warszawska radna, żona Rafała Grupińskiego z PO. 40
  • Ekonomiści Pana Boga 15 maj 2016, 20:00 W Polsce powstał nowy zawód: chrześcijańscy doradcy finansowi. Pomagają wyjść z długów, uczą planowania domowego budżetu, bardziej zaawansowanym tłumaczą, jak etycznie prowadzić firmę. 42
  • Co zrobić, żeby dziecko czytało książki 15 maj 2016, 20:00 Świeć przykładem, nie narzucaj nudziarstwa, nie zmuszaj, zachęcaj. Wtedy powinno się udać i dziecko samo odkryje, jak fajne jest czytanie. 45
  • Antyreforma programowa 15 maj 2016, 20:00 Wprowadzona blisko siedem lat temu przez Katarzynę Hall reforma programowa miała zmienić obraz polskiej szkoły. W rzeczywistości doprowadziła do tego, że uczniowie zamiast zdobywać wiedzę, z wiekiem mają jej coraz mniej. 46
  • Rady na kleszcza 15 maj 2016, 20:00 Kleszcz może dopaść wszędzie: w ogródku przy domu, a nawet na Starym Mieście. Ponieważ leczenie chorób odkleszczowych jest bardzo trudne, lepiej nie dać się ugryźć. Jak? 49
  • Mała wielka gra polskich twórców 15 maj 2016, 20:00 W „1944: Wyścig do Renu” lubią grać Francuzi i Anglicy. Neuroshima Hex kupiło już pół miliona ludzi. „K2” dostało nominację do najlepszej gry roku. Polskie gry planszowe podbijają światowe rynki. 50
  • Najlepsi wśród największych 15 maj 2016, 20:00 CD Projekt, Cyfrowy Polsat i Aluprof są najszybciej rozwijającymi się dużymi firmami kontrolowanymi przez polski kapitał – wynika z drugiej edycji rankingu tygodnika „Wprost”. 56
  • Niech moc będzie z nami 15 maj 2016, 20:00 Rząd chce nas ratować przed blackoutami. Żeby zapewnić ciągłość dostaw prądu, gotów jest płacić klientom za prąd, którego nie zużyją, a producentom za ten, którego nawet nie wyprodukują. Problem w tym, że UE może mieć na naszą energię własne, zupełnie inne plany. 60
  • Hossa Bessa 15 maj 2016, 20:00 Minus tygodnia Czesi zwalniają Polaków Okazuje się, że nie tylko Polacy, ale i Czesi mają problemy z górnictwem. Czeski sąd ogłosił właśnie upadłość spółki OKD. To jedyny producent węgla kamiennego u naszego południowego... 63
  • Socjaliści w drodze na dno 15 maj 2016, 20:00 Europejska lewica znalazła się na zakręcie. Zanim nowe pokolenie polityków znajdzie jakiś pomysł na dotarcie do masowego wyborcy, stara gwardia może wywrócić nabierający wody wrak. 64
  • Wakacje u dyktatora 15 maj 2016, 20:00 Szukając ekscytujących wrażeń, turyści coraz częściej wybierają podróże do krajów rządzonych przez krwawych satrapów. Tylko czy im wypada? 68
  • Sezonownik wiosenny 15 maj 2016, 20:00 Chociaż stragany kuszą warzywami i owocami cały rok, nie zapominajmy o sezonowości, która powinna wpływać na to, co kładziemy na talerzu. 72
  • Rock w opozycji 15 maj 2016, 20:00 Dobrze jest mieć muzyków po swojej stronie. Tak się składa, że najczęściej wybory przegrywają właśnie ci politycy, których rockmani nie lubią. Ich piosenki są dobrym barometrem społecznych nastrojów. 74
  • Romantyczna starość komika 15 maj 2016, 20:00 Pokaz „Café Society” otworzył festiwal w Cannes. To najlepszy od lat obraz Woody’ego Allena. Jako artysta ładnie się starzeje, a mając 80 lat, pracuje więcej niż jego młodsi o pokolenie koledzy. 78
  • Punk na emeryturze w Malibu 15 maj 2016, 20:00 Kiedyś jako Johnny Rotten grał w Sex Pistols i tworzył styl punk. Dziś jako John Lydon jest rockową legendą, a jego zespół Public Image Ltd. to klasycy alternatywy. 81
  • Syjoniści i naziści 15 maj 2016, 20:00 W latach 30. syjoniści widzieli w Hitlerze sojusznika, bo III Rzesza popierała kolonizację Palestyny. To opór Brytyjczyków przeciw powrotowi diaspory na Bliski Wschód skłonił nazistów do innego rozwiązania tzw. kwestii żydowskiej. 82
  • Interes czysty jak brylant 15 maj 2016, 20:00 Urbaniak miał sposób na deficyt w skarbcu państwa: kupować tanio diamenty w ZSRR i sprzedawać drogo w RFN. 85
  • Podwodny awatar 15 maj 2016, 20:00 Ogromne ciśnienie na dużych głębokościach stanowi dla płetwonurków barierę nie do pokonania. Dlatego z wody wypierają ich roboty. Być może na dobre. 88
  • Immunoterapia – nadzieja onkologii 15 maj 2016, 20:00 Jak płuca to nowotwór, który wciąż zabija najwięcej Polaków. Nową nadzieją dla chorych jest immunoterapia, która może wydłużyć życie i poprawić jego jakość. Co ważne, stwarza ona nowe możliwości leczenia w tej grupie chorych, którym do niedawna można było zaproponować niewiele. 90
  • Zniszczyć raka 15 maj 2016, 20:00 Leki stosowane w ramach immunoterapii pozwoliły uzyskać bardzo istotną poprawę wyników leczenia chorych na kilka nowotworów, np. czerniaka i raka płuca – tłumaczy prof. Maciej Krzakowski, konsultant krajowy w dziedzinie onkologii klinicznej. 92
  • Kalejdoskop kulturalny 15 maj 2016, 20:00 Dobry Niemiec Wydawać by się mogło, że o Warszawie czasów II wojny napisano już tyle książek i nakręcono tyle filmów, że nie da się na ten temat powiedzieć niczego nowego. A jednak. Tylko trzeba mieć dobry pomysł, tak jak Nikodem... 93
  • Przekleństwo Lewandowskiego 15 maj 2016, 20:00 Gwiazda polskiej piłki, uznawany za najlepszego środkowego napastnika świata, człowiek, który spogląda na nas z billboardów, reklam w internecie, jest naszym przekleństwem. Może strzeli kilka bramek na mistrzostwach Europy, może da nam kilka chwil radości, ale na dobre... 98