Dlaczego nie umiemy żyć bez alkoholu

Dlaczego nie umiemy żyć bez alkoholu

Dodano:   /  Zmieniono: 23
Prof. Jerzy Vetulani
Prof. Jerzy Vetulani / Źródło: Flickr / By TEDxKrakow (Flickr) [CC BY 2.0]
Picie jest przyjemne. Odstresowuje, łagodzi ból po utracie bliskiej osoby, ułatwia kontakty społeczne. Po alkoholu stajemy się rozmowni, także w językach obcych, w których na trzeźwo nie czujemy się mocni. Ale alkohol ma swoje pułapki. I jako narkotyk grozi uzależnieniem - mówi "Wprost" prof. Jerzy Vetulani, psychofarmakolog i neurobiolog.

Prof. Jerzy Vetualni - psychofarmakolog, neurobiolog, biochemik, członek Polskiej Akademii Nauk i Polskiej Akademii Umiejętności, profesor Instytutu Farmakologii PAN. Współtwórca hipotezy downregulacji jako mechanizmu działania leków przeciwdepresyjnych. Jeden z najczęściej cytowanych naukowców polskich w dziedzinie biomedycyny. Popularyzator nauki.

Agnieszka Fedorczyk, "Wprost": Czy alkohol to nasz sport narodowy? dlaczego pijemy?

Prof. Jerzy Vetulani: Dlatego że jest to najłatwiej dostępny w Polsce środek, który zmienia psychikę i daje – przynajmniej w mniejszych dawkach – poczucie euforii, siły i pewności siebie. Alkohol etylowy, czyli etanol, jest substancją, która hamuje aktywność komórek nerwowych, tyle że nie wszystkich równocześnie. W pierwszej kolejności działa na komórki kory mózgowej, której funkcją jest hamowanie impulsów z części podkorowych, gdzie mieszczą się m.in. ośrodki emocji. Kora mózgowa jest tym, co nas trzyma w ryzach. To taki nasz doktor Jekyll, który trzyma w ryzach podkorowego, ciemnego pana Hyde’a.

Jak to?

Poważne uszkodzenia kory mózgowej bardzo często powodują niekorzystne zmiany charakteru. Jest to widoczne u osób po dużych wylewach – na złość brudzą się, krzyczą; miła ciocia czy dziadek zmieniają się w heterę lub złośliwego starca.

Czyli alkohol blokuje korę mózgową, a tym samym zwalnia hamulec podkorza. Dlatego mówimy, że po alkoholu puszczają hamulce?

Tak. To jest czasami korzystne, np. w kontaktach międzyludzkich. Alkohol pozwala pozbyć się naturalnego skrępowania, nieśmiałości. Mawia się także, że alkohol rozwiązuje języki. Moje studentki wiedzą, że znacznie łatwiej rozmawiać z cudzoziemcem po trzech piwach, bo wtedy nie wstydzimy się naszych niedoborów językowych, potrafimy szybko się dogadać po angielsku czy francusku. I w związku z tym alkohol, zwłaszcza pity w umiarkowanych ilościach, ułatwia nam aktywność społeczną. Oczywiście zbyt duże dawki alkoholu, hamując te same ośrodki podkorowe, powodują, że padamy nieprzytomni. Ale zanim to nastąpi, to zakrapiana biesiada trochę trwa.

A jakie są niekorzystne konsekwencje działania alkoholu na ośrodki podkorowe w mózgu?

Agresja. Wystarczy pół flaszki wina i aktywność kory bardzo maleje. Upite osoby są często agresywne, a pijące alkohol chronicznie – stają się agresywne jeszcze bardziej. Chroniczne picie alkoholu powoduje, że zaburzona zostaje inteligencja emocjonalna i zaczynamy odczytywać w zły sposób różne sygnały, np. ja się uśmiecham, a ktoś po alkoholu mówi do mnie: „ty mnie wyśmiewasz” i bierze się do bitki.

A czy to nie jest zależne od aktualnego stanu psychicznego?

Różni ludzie różnie reagują na alkohol, ale w pewnym zakresie dawek alkohol z reguły wyzwala agresję. To zależy od tego, jaki jest stan podkorowy. Jeżeli mieszczący się w podkorzu układ limbiczny (ta część mózgu odpowiada za emocje) funkcjonuje u nas tak, że kochamy cały świat, jesteśmy nastawieni pokojowo, to wtedy alkohol zahamuje nasze skrępowanie w okazywaniu uczuć, co przełoży się na wylewność, chęć niesienia pomocy. Bardzo często po alkoholu stajemy się hojni, damy napiwek, nawet żebrakowi.

Mawia się też, że alkohol obnaża nasze prawdziwe ja. Pokazuje, kim naprawdę jesteśmy. Czy to prawda?

Owszem – uwalnia emocje, ale ja uważam, że to, jaki ja jestem naprawdę, nie zależy tylko od tego, jaka jest ta moja część podkorowa i jak mózg ją hamuje. Jestem taki, jaki jest efekt współdziałania mojej kory i części podkorowej. W pewnym sensie w każdym z nas drzemie złodziej, lubieżnik, oprawca, ale też i człowiek prawy, delikatny i współczujący. Ale faktem jest, że jeśli w podkorzu dominują emocje agresywne, a w jądrze migdałowatym są silnie rozwinięte centra agresywności i pożądliwości, to człowiek po alkoholu będzie napastliwy i wulgarny. W tym samym jądrze znajdują się także ośrodki lęku, i np. niektóre osoby po alkoholu doznają silnego uczucia lęku. U większości alkohol zwiększa odwagę albo łatwe przerzucanie się od stanu walki do ucieczki.

Strzela się kielicha dla kurażu.

Nie bez kozery alkohol był np. używany przez żołnierzy, jeszcze nawet w armii sowieckiej podczas drugiej wojny światowej. Sołdaci przed atakiem dostawali dla kurażu właśnie setkę wódki i walczyli lepiej niż bez alkoholu. Mimo że alkohol spowalnia nieco reakcję, to zmniejsza napięcie psychiczne i w sytuacji stresowej pomaga większości osób poprawnie reagować, lepiej wykonywać zadania, niż gdyby miały robić to samo na trzeźwo. Część ludzi, np. lekarze, często przed trudną operacją biorą łyk alkoholu, po którym znacznie lepiej im się pracuje. Alkohol silnie hamuje stres. Dlatego pije tak wielu lekarzy, żołnierzy, policjantów, księży katolickich – u nich stres spowodowany jest koniecznością przestrzegania celibatu. I dlatego wśród przedstawicieli tych zawodów jest tak dużo uzależnionych od alkoholu.

Cały wywiad dostępny jest w 21/2016 wydaniu tygodnika e-Wprost.

Archiwalne wydania Wprost dostępne są w specjalnej ofercie WPROST PREMIUM oraz we wszystkich e-kioskach i w aplikacjach mobilnych App StoreGoogle Play.

 23
  • jak widać tytuły naukowe nie idą w parze z inteligencją i wiedzą skoro profesor twierdzi, że alkohol sprzyja prokreacji, alkohol to  silna toksyna niszczy w pierwszej kolejności to co najdelikatniejsze czyli komórki jajowe i plemniki, kobiety nie powinny pić w ogóle przed menopauzą, a mężczyźnie chyba ok 3 msc potrzeba aby zregenerować plemniki
    • ok trzydziestki przestałam pić na imprezach tanecznych zresztą już wcześniej niewiele ich było bo koleżanki powoli się wykruszały poza imprezami w zasadzie nigdy nie piłam picie ,,u ciocina imieninach " od dziecka wydawało mi się bez sensu i bardzo męczące, myślę, że ludzie piją bo taki wzorzec mają zakodowany od dziecka , szczególnie mężczyźni bo tatuś jak się zestresował to pił...piją bo się nie zastanawiają nad sobą i nie starają się rozwijać nie szukają innych sposobów
      • AnoNnimowy   IP
        Mam 18 lat. Nie pije nie pale nie cpam. Można? Można. Chociaż ciężko jest się odnaleźć w tym świecie.
        • malkontent   IP
          przez wieki zydzi rzadzili handlem wodka w polsce / sacharyna ciekawostki historyczne / eurochazariavision / ashke-nazi / stolica nazistów po wojnie enigma / nowa chazaria na ukrainie? / szejk wyjasnia sprawy ukrainy / der ewige jude english subtitles / akcje pod waterloo napisy polskie
          • valery   IP
            zapomnieli dodać że dobry alkohol to jest coś smacznego kurde

            Spis treści tygodnika Wprost nr 21/2016 (1737)

            • Co dziś uraduje Putina 22 maj 2016, 20:00 Putinologia - jeżeli nie dorobiła się jeszcze odrębnej katedry na uczelni, to z pewnością ma już swoich zagorzałych studentów. Znawców tego, co prezydenta Rosji cieszy i czego pragnie. Wiemy już, że pragnie Brexitu, pragnie Trumpa w Białym Domu, że austriaccy czy francuscy... 3
            • Powroty mistrzów 22 maj 2016, 20:00 Spektakularne kradzieże, na ulicach wojsko z długą bronią. Nikt nie zastanawiał się jak w zeszłym roku: czy wypada wejść do canneńskiego pałacu w butach na płaskim obcasie. Dziś w Cannes gorzką atmosferę czuło się nawet na czerwonym dywanie. 10
            • Koniec finansowego eldorado prezesów, czyli jak PiS chce zaoszczędzić 60 milionów 26 maj 2016, 13:30 Prawo i Sprawiedliwość chce ukrócić legendarnie wysokie zarobki prezesów w spółkach z udziałem Skarbu Państwa. 10
            • Zdarzyło się jutro 22 maj 2016, 20:00 Bill clinton wypowiedział się o polsce, porównując rządy PiS i Jarosława Kaczyńskiego do rządów Putina. Podobno Putin poczuł się urażony. Teraz czekamy, aż opinię na temat naszego kraju wygłoszą inni członkowie rodziny i Monica... 14
            • Czy polska armia zdąży przed Putinem 22 maj 2016, 20:00 Jednostki hakerów, komandosi i obrona terytorialna czy raczej ciężki sprzęt: czołgi, artyleria i samoloty. Jakiej armii potrzebuje dziś Polska i na jakiego wroga powinna się szykować? 16
            • Zarzuty wagi ciężkiej 22 maj 2016, 20:00 Polska strategia wojskowa zakłada, że nasze bezpieczeństwo zależy od pomocy sojuszników. A co zrobimy, jeśli pomocy nie będzie? Poddamy się? – pyta prof. Romuald Szeremietiew, były wiceminister obrony, ekspert do spraw bezpieczeństwa. 19
            • Gabinet cieni PO 22 maj 2016, 20:00 Platforma przygotowuje się do kontrofensywy. Zamierza na bieżąco monitorować dokonania rządu Beaty Szydło i zaskakiwać nas świeżymi pomysłami. 20
            • Mam dla Andrzeja Dudy dużo sympatii 22 maj 2016, 20:00 PiS do pewnego stopnia realizuje mój program wyborczy – mówi „Wprost” Magdalena Ogórek, była kandydatka na prezydenta, wspierana przez SLD. 22
            • Fundusze do wzięcia. UE promuje dziedziny kreatywne 22 maj 2016, 20:00 Delphia Yachts Kot z Olecka w woj. warmińsko-mazurskim to największa w Polsce stocznia jachtowa, założona w 1990 r. przez braci Piotra i Wojciecha Kotów. Ponad 20 tys. wyprodukowanych jednostek sprawiło, że Delphia stała się marką rozpoznawalną wśród żeglarzy na całym świecie.... 25
            • Nie jestem lady Makbet 22 maj 2016, 20:00 Jarosław Kaczyński? Ciepły, miły, szarmancki. Jest prawdziwym erudytą. To strasznie przykre, że robią z niego zajadłego człowieka – mówi „Wprost” Arletta Brudzińska, żona wicemarszałka Sejmu. 26
            • Dlaczego nie umiemy żyć bez alkoholu 22 maj 2016, 20:00 Picie jest przyjemne. Odstresowuje, łagodzi ból po utracie bliskiej osoby, ułatwia kontakty społeczne. Po alkoholu stajemy się rozmowni, także w językach obcych, w których na trzeźwo nie czujemy się mocni. Ale alkohol ma swoje pułapki. I jako narkotyk grozi uzależnieniem -... 30
            • Szaman nie pije, by tańczyć 28 maj 2016, 10:00 Europejczycy odurzają się, bo lepiej się wtedy czują. Szamani, Indianie albo Buszmeni, po to, żeby wykonać jakieś zadanie, wypełnić tradycję. Nie robią tego dla przyjemności, więc się nie uzależniają – mówi Beata Pawlikowska, podróżniczka. 33
            • Jak być dobrą matką 22 maj 2016, 20:00 Chodzi w sobotę w piżamie do południa i w domu ma bałagan, ale zamiast sprzątać, woli siedzieć z dzieckiem na podłodze i grać w karty. Tak, właśnie to jest najlepsze dla dzieci. 36
            • Diakonat kobiet 22 maj 2016, 20:00 Twarz kobiety z ustami zaklejonymi taśmą – taki obrazek ilustrujący tekst poparcia dla wprowadzenia diakonatu kobiet w Kościele znalazł się na jezuickim portalu Deon.pl. I to jest dla mnie największa nowość w obecnej odsłonie dyskusji o starych postulatach liberalnych kręgów w... 39
            • Ile zarabiają absolwenci 30 największych szkół 22 maj 2016, 20:00 Rynek pracy szybko wchłania i dobrze opłaca nie tylko informatyków, ale też leśników – takie dane przynosi pierwsza edycja rządowego programu, który śledzi losy absolwentów uczelni. 40
            • Jak oczyścisz swój organizm w weekend 22 maj 2016, 20:00 Odwyk od niezdrowego jedzenia, używek i mediów społecznościowych warto zacząć w dni wolne. Specjaliści ostrzegają jednak, by nie rezygnować ze wszystkich grzesznych przyjemności naraz. 44
            • Mapa polskich milionerów 22 maj 2016, 20:00 Najwięcej polskich milionerów mieszka w województwie mazowieckim. Ponad 4,4 tys. mieszkańców Mazowsza może pochwalić się dochodami powyżej 1 mln zł. W Warszawie jest ich już ponad 2,7 tys. Wychodzi więc na to, że co szósty polski... 46
            • Bohaterowie polskiej ekspansji 22 maj 2016, 20:00 Lista biznesowych przebojów „made in Poland” robi się coraz dłuższa. Od gier przez meble po statki i cukierki – przedsiębiorcy coraz skuteczniej zdobywają odbiorców na odległych rynkach. 48
            • Filar polskiej przedsiębiorczości 22 maj 2016, 20:00 Giełda od dawna stanowi jeden z filarów polskiej gospodarki i przedsiębiorczości. Najbardziej dobitnym dowodem na to są spółki, które dzięki finansowaniu pozyskanemu z rynku kapitałowego stają się coraz bardziej innowacyjne,... 51
            • Polski bogacz nie oszczędza na luksusie 22 maj 2016, 20:00 Na Zachodzie branża dóbr luksusowych zwalnia, w Polsce przyspiesza. Mamy już ponad 40 tys. dolarowych milionerów. 56
            • Hossa Bessa 22 maj 2016, 20:00 Plusy i minusy tygodnia. 62
            • Kto z utęsknieniem czeka na Brexit? 22 maj 2016, 20:00 Niezależnie od lamentów nad niebezpieczeństwem Brexitu trwa wyścig o to, kto przejmie wielki biznes, uciekający z Londynu po wyjściu Wielkiej Brytanii z UE. Czy w kolejce ustawią się Polacy? 64
            • Koszty – korzyści z Brexitu 22 maj 2016, 20:00 Z materiałów przygotowanych przez brytyjski rząd i bank centralny wynika, że Brexit jest ekonomicznie nieopłacalny dla Wielkiej Brytanii bardziej niż dla UE. 67
            • Brazylijska telenowela 22 maj 2016, 20:00 W Brazylii, podobnie jak w Polsce, najwyższe instancje sądowe stały się elementem zaciekłej walki politycznej. 68
            • Trump czy Clinton. Kto będzie gorszy dla Polski 22 maj 2016, 20:00 Jeżeli wierzyć mądrym głowom w amerykańskich i największych polskich mediach, to nic gorszego niż rządy Donalda Trumpa nie może nas spotkać. Prawda jest znacznie bardziej przygnębiająca: wygląda na to, że nic dobrego nie może nas spotkać ze strony Ameryki, dopóki w Białym Domu... 70
            • Polska moda eksportowa 22 maj 2016, 20:00 Młodzi polscy projektanci mają pomysły, odwagę i internet pod ręką. To wystarcza, by w światowej modzie osiągnąć dziś sukces. 72
            • Winne strony 22 maj 2016, 20:00 Enoturystyka , czyli podróżowanie po regionach winiarskich świata, stała się nowym hobby Polaków. 76
            • Sezon na szparagi 22 maj 2016, 20:00 Dlaczego szparagi mają różne kolory? To kwestia ich uprawy. Te zielone wyrastają ponad glebę. Białe przed przebiciem się na światło dzienne zostają przysypane ziemią – na polach powstają wtedy charakterystyczne kopczyki. 79
            • Ptaki są wściekłe 22 maj 2016, 20:00 „Angry Birds” to fenomen. Od wielu lat jest to najpopularniejsza gra na urządzenia mobilne, ściągnięto aż dwa miliardy jej kopii. Teraz wściekłe ptaki wkraczają do kin na całym świecie. 80
            • Życie małe, ale straszne 22 maj 2016, 20:00 Ta wydana w marcu ubiegłego roku powieść poruszyła amerykańskich czytelników jak mało która. Krytyka też nie szczędziła jej pochwał i tak oto prawie nieznana Hanya Yanagihara stała się literacką celebrytką i kandydatką do większości najbardziej prestiżowych nagród za oceanem. 83
            • Straszyć bez straszydeł 22 maj 2016, 20:00 Tytuły takie jak „Paranormal Activity” czy „Naznaczony” pokazały, że nie trzeba inwestować fortuny, aby horror zarobił – mówi reżyser kina grozy Mike Flanagan, którego film „Zanim się obudzę” wchodzi właśnie do polskich kin. 84
            • Świat arcymistrzów 22 maj 2016, 20:00 Międzywojenna Polska była szachową potęgą. Nasi arcymistrzowie byli pochodzenia żydowskiego i większość z nich nie przeżyła II wojny światowej. 85
            • Walka o oddech. O życie. O leczenie 22 maj 2016, 20:00 Chorują częściej mężczyźni, zwykle po 50. roku życia. Idiopatyczne włóknienie płuc postępuje szybko i prowadzi do śmierci. Mimo to w polskim systemie ochrony zdrowia pacjenci z tą chorobą nie mają dostępu do żadnego leku. 86
            • Dzikość jest blondynką (z Krakowa) 22 maj 2016, 20:00 Opowieść o 30-letniej teatrolożce Zuli ma wszystkie wady debiutu, ale jednocześnie intryguje i pokazuje potencjał autorki. Jest w niej jakaś dzikość i energia, która, jeśli pisarka będzie trzymać się w ryzach i nie pozwoli opowieści płynąć swoim nurtem, może ją doprowadzić do... 89
            • Dużo obiecuje. Wyróżnia się długością 22 maj 2016, 20:00 Opel insignia sports tourer nietanie kombi, które zaspokoi rozmaite gusty 92
            • Sny o potędze 22 maj 2016, 20:00 Pamiętają państwo pewnie piosenkę Wojciecha Młynarskiego o dwóch koniach. Jeden był łagodny i układny, drugi krnąbrny i rozbrykany. Woźnica, który nie był w stanie opanować złośliwego, lał tego spokojnego. Wiedział, że mu nie odda, i powtarzał drugiemu: „Jak się będziesz,... 94
            • Nie znikniemy z rynku 22 maj 2016, 20:00 A my nie, bo chcemy się stać liczącym się w naszym kraju polskim przewoźnikiem, a docelowo otworzyć przedstawicielstwa w Europie – mówi Michał Błaszczyk, dyrektor generalny polskiej firmy kurierskiej Delta City Przesyłki Sp. z o.o.... 96
            • Ursus – lider sprzedaży ciągników w Polsce 22 maj 2016, 20:00 Ursus, polska marka o ponad 120-letniej tradycji, jest największym krajowym producentem ciągników i maszyn rolniczych. Przejęte przez krajowego inwestora strategicznego w 2011 r. upadłe zakłady produkcyjne Ursusa w zaledwie pięć lat przekształcono w dynamiczne przedsiębiorstwo... 97
            • Na straży bezpieczeństwa 22 maj 2016, 20:00 To nie jest łatwa praca – mówi pan Krzysztof, który od sześciu lat pracuje na lotnisku jako operator kontroli bezpieczeństwa. – Na każdej zmianie sprawdzamy co najmniej kilka tysięcy osób, a każda z nich może stanowić potencjalne zagrożenie. Presja jest ogromna. Ale nie ma... 98