Drzwi trochę uchylone

Drzwi trochę uchylone

Drzwi trochę uchylone
Drzwi trochę uchylone
Nasza kinematografia jest coraz bardziej światowa. Polscy filmowcy odważnie wchodzą w koprodukcje z kolegami z innych krajów. Z kolei nasi samorządowcy chętnie by ugościli produkcje ze świata, ale bez pomocy państwa akurat w tym przypadku się nie obędzie.

Pokazy gorących tytułów na trwającym właśnie 42. Warszawskim Festiwalu Filmowym tak rozpalają wyobraźnię wielbicieli X Muzy, że często nie zwracają uwagi na towarzyszące WFF Targi CentEast. Błąd. To co prawda impreza branżowa, ale śledzić ją powinien każdy, komu leży na sercu kino Europy Środkowej i Wschodniej. CentEast to bowiem jedno z nielicznych miejsc w Polsce, które stwarza szansę na znalezienie współproducenta. W tym roku organizatorzy powołali nawet specjalną inicjatywę – Spotkania Warszawskie, mającą zbliżyć do siebie producentów z Europy, a także przekonać gości festiwalu i targów, że Polska to nie tylko kraj ze stabilnym systemem państwowych dotacji na produkcję filmową, ale też skarbiec plenerów, nazywanych lokacjami. Zagraniczni inwestorzy i partnerzy są potrzebni, gdyż wciąż nie brakuje polskich twórców filmowych borykających się z pozyskaniem funduszy. Nie tak dawno pisaliśmy na łamach „Wprost” o problemach z finansowaniem „Wołynia”. – Segment prywatny niechętnie inwestuje pieniądze w polskie filmy – skarżył się nieraz reżyser Wojciech Smarzowski i jego słowa nie straciły niestety nic ze swej aktualności.

Obcy jak swój

Kłopoty ze środkami na duży film historyczny, jakim był „Wołyń”, są jeszcze zrozumiałe (wielość rekwizytów i kostiumów, duża liczba statystów etc.), jednak nawet twórcy współczesnych filmów obyczajowych, by dokończyć swój film, muszą szukać koproducentów za granicą. Okazuje się, że system współpracy międzynarodowej jest niezwykle sprawny. I nie wymaga, czego się zwykle obawiali twórcy, aby akcja filmu była umiejscowiona we wszystkich krajach, które dorzuciły się do budżetu. Kinowe „frankensteiny” to przeszłość, dziś na lokalną w stu procentach historię mogą zrzucić się wszyscy chcący uczestniczyć w danym projekcie. Mało kto wie, że nasza narodowa duma, czyli oscarowa „Ida”, to film polsko-duński, a nagrodzone w Berlinie w lutym tego roku „Zjednoczone stany miłości” są polsko-szwedzkie. Przykładów jest więcej – dzięki połączonym funduszom z Niemiec, Polski i Francji powstała „Maria Skłodowska-Curie” z Karoliną Gruszką w roli głównej, której premiera odbyła się podczas tegorocznego festiwalu w Toronto. Podobna metoda sprawdziła się chociażby podczas kręcenia filmu „Niewinne” w reżyserii Anne Fontaine z Agatą Kuleszą, który gościł na ekranach polskich kin przed wakacjami. Na jego budżet złożyły się firmy i instytucje z Belgii, Francji i Polski. Co więcej, takie partnerstwo wspiera Unia Europejska, np. w ramach prestiżowych funduszy Eurimages czy Kresatywna Europa. Tylko w roku 2016 ten drugi miał do dyspozycji 1,5 mln euro. By coś z niego uszczknąć, trzeba jednak spełnić wiele wymogów, jak choćby ten, że wniosek nie może przekroczyć 80 proc. całkowitego kosztu projektu. Polskim filmowcom daleko jeszcze do takiej obecności na rynku koprodukcji, jaką wywalczyli sobie bogatsi Francuzi czy Niemcy, ale widać ogromną chęć otwarcia się na świat, co z pewnością zaowocuje jeśli nie większą, to z pewnością ciekawszą ofertą naszej kinematografii.

Co za ulga!

Problemem, który jednak spędza sen z powiek naszej branży, i nie tylko jej, jest to, że duża część zagranicznych filmowców omija Polskę ze względu na brak odpowiednich regulacji prawnych. Zwracała na to uwagę Magdalena Sroka zaraz po objęciu funkcji dyrektor Polskiego Instytutu Sztuki Filmowej. Instytut zresztą od lat zachęca zagranicznych producentów do szukania partnerów w Polsce; od 2016 r. specjalna pula środków jest przeznaczona na tzw. koprodukcje mniejszościowe, czyli takie, gdzie polska strona ma minimum 10 lub 20 proc. udziału w budżecie. Kwestia stworzenia jeszcze lepszego klimatu dla hollywoodzkich studiów czy choćby francuskich produkcji z pewnością wciąż zajmuje panią dyrektor, jednak nawet najlepsze projekty aktów prawnych wychodzące z jej instytucji muszą znaleźć uznanie w Ministerstwie Finansów oraz ciałach legislacyjnych. A jest o co walczyć. Brak systemu zachęt podatkowych (tzw. Tax Incentives, Tax Back) hamuje możliwości współpracy z wielkimi studiami. Warto dodać, że w niektórych europejskich krajach Tax Incentives sięgają aż 30 proc. całkowitego budżetu danej produkcji. Na bardziej przychylne podejście fiskusa filmowcy mogą liczyć w Belgii czy we Francji, ale również na Litwie czy w Rumunii. Polska jest jednym z nielicznych krajów UE, które postanowiły zbagatelizować tę gałąź biznesu. Nie znaczy to, że wielcy twórcy omijają nasz kraj z daleka, ale na pewno nie goszczą u nas tak często, jak by chcieli. 

Zdarzyło się, że Steven Spielberg kręcił swój „Most szpiegów” na ulicach Wrocławia, gdzie można było wówczas spotkać takie gwiazdy jak Tom Hanks, jednak takie zjawiska należą do rzadkości. O wiele więcej powodów do miana „światowego pleneru filmowego” mają Węgry, które zadbały o ulgi podatkowe dla filmowców już w 2003 r. Najlepszym przykładem światowej produkcji u naszych bratanków jest „Hercules” z Dwayne’em Johnsonem w roli głównej. Film przy budżecie 100 mln dolarów uzyskał nad Dunajem ulgę ponad 20 mln dolarów. Przez brak takiej zachęty nasz kraj na ostatniej prostej został odrzucony przez Petera Jacksona, który z powodu strajku związku zawodowego aktorów w Nowej Zelandii szukał nowej lokacji dla „Hobbita”. Polska wytwórnia Alvernia Studios doszła do finału rozmów. Przegrała, bo nie było woli ze strony państwa, by udzielić ulgi.

Gość w dom

W obliczu takich kłopotów sprawy wzięli więc w swoje ręce polscy samorządowcy, którzy dostrzegli potencjał i rolę filmów w promocji lokalnych atrakcji. Zachęcająca okazała się działalność Woody’ego Allena, którego każda ostatnia produkcja jest jak piękna pocztówka z najładniejszych europejskich miast, co później przekłada się na liczbę odwiedzających je turystów. Swojej szansy na pokazanie się w filmie nowojorczyka szukał Kraków, ale Allen okazał się dla miasta za drogi. Poziom ulg, jakich oczekiwał, przekroczył możliwości stolicy Małopolski. Niemniej jednak pod Wawel zgłosili się inni filmowcy. Podczas bieżącej edycji WFF można oglądać „Prawdziwe zbrodnie” z Jimem Carreyem, które prawie w całości powstały w Krakowie z funduszy Los Angeles Media Fund i PISF, a których współproducentem było Krakowskie Biuro Festiwalowe. – Kraków stał się prawdziwą filmową wizytówką. Jestem dumna, że udało nam się pozyskać tak dużą i międzynarodową produkcję jak „True Crimes”. Na tym, że miasto gra w filmie, zyskujemy wizerunkowo, a dodatkowo mamy większe możliwości wypromowania się również jako lokacja wśród producentów filmowych z całego świata i tym samym pozyskania nowych zleceń dla Krakowa – mówi Izabela Helbin, dyrektor KBF. – Miasto w ostatnim czasie zagrało w takich międzynarodowych produkcjach, jak bollywoodzkie „Aazaan” czy wspomniane „Prawdziwe zbrodnie”. 

U boku Jima Carreya zobaczymy Agatę Kuleszę czy Roberta Więckiewicza. Jest to jedna z niewielu międzynarodowych produkcji z tak dużym polskim akcentem, realizowana w języku angielskim i przeznaczona do dystrybucji światowej – dodaje Helbin. Polska ma wiele plenerów, które mogłyby zainteresować niejednego filmowca. Promocją naszych lokacji filmowych zajmuje się Polska Komisja Filmowa, instytucja powołana przez PISF, Stowarzyszenie Filmowców Polskich i Krajową Izbę Producentów Audiowizualnych. Ostatnio PKF zaprosiła grupę amerykańskich tzw. location managerów odpowiedzialnych za znajdowanie plenerów filmowych. Odwiedzili miasta, zamek w Książu i twierdzę Srebrna Góra. – Zależało nam na przyjeździe profesjonalistów, którzy związani są z dużymi i średnimi studiami filmowymi w USA, ale pracują także przy produkcjach, które można byłoby zaadaptować do polskich warunków lokacyjnych i produkcyjnych – wyjaśnia Tomasz Dąbrowski, szef PKF. Międzynarodowość polskiego kina przekłada się na jego obecność na zagranicznych festiwalach, co z kolei przyciąga do naszego kraju producentów i inwestorów. Grunt to nie zatrzymać się w połowie drogi, tylko doprowadzić korzystną dla nas sytuację do happy endu. g

© Wszelkie prawa zastrzeżone

Okładka tygodnika WPROST: 41/2016
Więcej możesz przeczytać w 41/2016 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 41/2016 (1757)

  • 9 paź 2016, 20:00 Polacy protestują. Referenda w ważnych sprawach są organizowane od wielkiego dzwonu, więc obywatele wzięli sprawy w swoje ręce. Jeśli nie chcemy czekać na możliwość wypowiedzenia się za pomocą kartki wyborczej, skrzykujemy się i organizujemy protesty oraz wychodzimy na ulice.... 3
  • 9 paź 2016, 20:00 Donald Tusk rzucił wyzwanie Jarosławowi Kaczyńskiemu. Zaproponował mu debatę. I to jeszcze w swoim stylu, czyli na komunikatorze internetowym Twitter, którego prezes PiS nie ma. „To może debata, Panie Prezesie? O Europie, Polsce i Pana... 8
  • 9 paź 2016, 20:00 CZARNY PROTEST, CZARNY PARASOL, czarny chleb i czarna kawa. I wtedy wchodzę ja, cały na biało – mówi Prezes. I nawet sprzątać nie trzeba, bo już jest pozamiatane. 11
  • 9 paź 2016, 20:00 Za ogromną część aborcji i nieszczęść kobiet odpowiadają mężczyźni – mówi Tomasz Terlikowski, dla wielu katolicki wróg nr 1, i wzywa Polaków do dialogu. I przeprasza. 12
  • 9 paź 2016, 20:00 PiS w dwa tygodnie zamknął sprawę zaostrzenia ustawy aborcyjnej. Ale spór o przerywanie ciąży wcale na tym się nie kończy, a skutki tej batalii będą długotrwałe. 16
  • 9 paź 2016, 20:00 Nowoczesna jednoczy wokół siebie opozycję, zaprasza na swoje listy część działaczy KOD, może też część Platformy. I wygramy z PiS – ujawnia swój plan Ryszard Petru. 20
  • 9 paź 2016, 20:00 Politycy Platformy byli zaskoczeni programem ogłoszonym na konwencji. Hasła likwidacji IPN i CBA nie spodobały się konserwatystom w PO. Partia jest coraz bardziej podzielona wewnętrznie. 23
  • 9 paź 2016, 20:00 Zjeść węża, opowiedzieć ze szczegółami o nocnych igraszkach, ze łzami w oczach wspominać trudne chwile w życiu. Ludzie to kupią, oglądalność wzrośnie, a z nią wartość ewentualnych kontraktów reklamowych. 26
  • 9 paź 2016, 20:00 Doda odgrywa rolę współczesnej polskiej Afrodyty, Anita Werner – Artemidy. Dzisiaj też mamy swoich bogów, na których się wzorujemy – mówi Jacek Wasilewski, medioznawca z Uniwersytetu Warszawskiego. 30
  • 9 paź 2016, 20:00 Były rektor niepublicznej uczelni prof. Marek Konopczyński opisuje, jak na studentach robi się biznes i dlaczego niekiedy gramatura kanapek jest ważniejsza od standardów kształcenia. 32
  • 9 paź 2016, 20:00 Nie możemy zadowalać się stwierdzeniem: „To była napaść na tle rasistowskim”, i poprzestać na tym. Tych ataków nie dokonują działacze skrajnej prawicy, a to znaczy, że problem jest głębszy – mówi dr Łukasz Jurczyszyn, badacz radykalnej prawicy. 34
  • 9 paź 2016, 20:00 Nie ma nic gorszego dla Kościoła niż sytuacja, gdy staje się uprzywilejowany. Najlepiej się rozwija, kiedy jest minimalnie prześladowany – mówi ksiądz Jan Kaczkowski w wydanej właśnie ostatniej rozmowie. 38
  • 9 paź 2016, 20:00 World Travel Show, największe targi branży turystycznej, odbędą się w weekend 14-16 października w Ptak Warsaw Expo w Nadarzynie. To tylko 20 minut jazdy od centrum Warszawy. 40
  • 9 paź 2016, 20:00 Program Start in Poland stwarza szanse dla młodych, innowacyjnych firm na wsparcie biznesowe i finansowe. 41
  • 9 paź 2016, 20:00 Zalew żywności GMO, upadek gospodarstw rolnych, miliardowe odszkodowania dla korporacji – jeśli Unia podpisze z Kanadą umowę CETA, czarnych scenariuszy rysuje się wiele. 42
  • 9 paź 2016, 20:00 Polska w ciągu czterech-pięciu lat będzie miała swojego jednorożca, czyli technologiczną spółkę wartą więcej niż miliard dolarów – mówi „Wprost” Tomasz Czechowicz, założyciel funduszy z Grupy MCI i jeden z najbogatszych Polaków. 46
  • 9 paź 2016, 20:00 Najcenniejsze marki świata Apple, Google i Coca-Cola to trzy najcenniejsze marki świata – tak wynika z tegorocznego rankingu Interbrand. Ta amerykańska firma konsultingowa już od 17 lat przygotowuje rankingi najdroższych brandów na ziemi.... 49
  • 9 paź 2016, 20:00 Laureaci pierwszej edycji organizowanego przez „Wprost” konkursu „Mistrzowie e-commerce” udowadniają, że na tym rynku jest jeszcze dużo do z(a)robienia. 50
  • 9 paź 2016, 20:00 Polski skok w VR ŁÓDZKIE STUDIO PLASTIC KIEROWANE PRZEZ MICHAŁA STANISZEWSKIEGO STWORZYŁO PIERWSZĄ POLSKĄ GRĘ W RZECZYWISTOŚCI WIRTUALNEJ. Gra „Bound” jest nie dość, że pierwsza, to i bardzo ambitna pod względem artystycznym –... 52
  • 9 paź 2016, 20:00 Tygodnik „Wprost” już po raz szósty docenił przedsiębiorców odznaczających się świeżym spojrzeniem na swoją branżę, pomysłowością oraz odwagą w poszukiwaniu nowych rozwiązań. 54
  • 9 paź 2016, 20:00 Pod względem innowacyjności Polska znajduje się na 39. miejscu na świecie. Co zrobić, aby to zmienić, zastanawiali się uczestnicy Round Table Mixer. 56
  • 9 paź 2016, 20:00 Paliwo z glonów i stacje benzynowe zasilane słońcem to innowacje w wydaniu grupy Orlen. Jak płocki koncern przyciąga do siebie innowacje? 58
  • 9 paź 2016, 20:00 Profesjonalna firma bez współpracy z bankiem nie może dobrze funkcjonować. Instytucje finansowe oferują przedsiębiorcom szyte na miarę rachunki firmowe, korzystne kredyty na start i rozwój firmy oraz nowoczesne aplikacje. 60
  • 9 paź 2016, 20:00 Griffin Real Estate nie produkuje zaawansowanych technologicznie przedmiotów ani nie wdraża wynalazków. Ale jest jednym z najodważniejszych innowacyjnych inwestorów tworzących projekty o profilu, jakiego na polskim rynku dotąd nie było. 62
  • 9 paź 2016, 20:00 Innowacje przyjmują różne formy. To rzeczy rewolucjonizujące spojrzenie na rzeczywistość lub usprawnienia, które powodują, że powstaje pytanie, dlaczego pojawiły się dopiero teraz. 63
  • 9 paź 2016, 20:00 Sukces grupy kapitałowej Ever to dowód na to, że nawet tak podstawowe usługi jak sprzątanie, catering czy obsługa techniczna budynków potrzebują nowatorskich rozwiązań. 64
  • 9 paź 2016, 20:00 Inwestujemy w R&D w Polsce ok. 35 proc. obrotów. Zwiększamy nasze zaangażowanie mimo ogólnego spadkowego trendu – mówi Jarosław Oleszczuk, prezes zarządu AstraZeneca Pharma Poland. 65
  • 9 paź 2016, 20:00 Nasz program kliencki oparty jest na prostej zasadzie: im więcej produktów i usług kupujesz w TAURONIE, tym mniejsze płacisz rachunki za prąd – mówi Grzegorz Lot, wiceprezes zarządu TAURON Sprzedaż. 66
  • 9 paź 2016, 20:00 Systematyczne zwiększanie mocy obliczeniowej stanowi tylko jeden z aspektów technologicznego postępu. Kolejne to rozwój mobilności, a przede wszystkim uniwersalności urządzeń. Ten ostatni jako tendencja jest właściwie niezauważany. 68
  • 9 paź 2016, 20:00 Coraz więcej polskich rodzin szuka nieruchomości w Śródmieściu. Na co warto zwrócić uwagę przy zakupie apartamentu, aby spełnić oczekiwania wszystkich domowników? 69
  • 9 paź 2016, 20:00 Choć polski rynek nieruchomości komercyjnych w skali Europy Zachodniej jest niewielki, to w regionie jesteśmy liderem. Zarówno pod względem wielkości rynku, jak i różnorodności dostępnych ofert. 70
  • 9 paź 2016, 20:00 Groźby Kremla wobec Zachodu wyglądają coraz bardziej groteskowo. Rosja sama zapędza się w sytuację bez wyjścia. 74
  • 9 paź 2016, 20:00 Narzeczeni, którzy chcą sobie szybko i bez zbędnych formalności powiedzieć „tak”, zamiast do Nevady jadą dziś do Danii lub na Cypr. 78
  • 9 paź 2016, 20:00 Badania łączące biologię z polityką prowadzone są od niedawna, ale coraz intensywniej. Wynika z nich, że do pewnego stopnia to biologia determinuje nasze postrzeganie polityki. 80
  • 9 paź 2016, 20:00 Zbiorowy szał wyznawców Hitlera, który stał się siłą napędową III Rzeszy, nie był dziełem przypadku. Niemcy znajdowali się pod wpływem metamfetaminy, łatwo dostępnej i rozdawanej żołnierzom na froncie. 83
  • 9 paź 2016, 20:00 Obsadzanie serialu to rodzaj kompozycji plastycznej. Jeśli wszystkich postawimy obok siebie, obsada ma być jak obraz – mówi Łukasz Palkowski. Serial „Belfer” w jego reżyserii to najgorętszy telewizyjny tytuł tej jesieni. 86
  • 9 paź 2016, 20:00 Mała miejscowość, nowy nauczyciel polskiego... Brzmi mało emocjonująco? Dodajmy morderstwo na młodej uczennicy, a atmosfera szybko zgęstnieje. 89
  • 9 paź 2016, 20:00 Nasza kinematografia jest coraz bardziej światowa. Polscy filmowcy odważnie wchodzą w koprodukcje z kolegami z innych krajów. Z kolei nasi samorządowcy chętnie by ugościli produkcje ze świata, ale bez pomocy państwa akurat w tym przypadku się nie obędzie. 90
  • 9 paź 2016, 20:00 Nie ma chyba bardziej kontrowersyjnej nagrody. Prawica twierdzi, że to bękart politycznej poprawności. Lewica oburza się, że utrwala europocentryczny i męski obraz kultury. Pisarze o niej marzą, ale jako laureaci już nie są tacy szczęśliwi. W najbliższy czwartek zostanie... 92
  • 9 paź 2016, 20:00 Bronisław Wildstein „Dom wybranych” Zysk i S-ka Dom wybranych” to ciekawa próba powieści idei w kostiumie prozy popularnej. Trochę w stylu Michela Houellebecqa. Takich prób podejmowano w Polsce już kilka, ta wydaje się najbardziej... 94
  • 9 paź 2016, 20:00 Zaczynali 30 lat temu i mimo że nigdy nie sprzedawali zbyt wielu płyt i byli znacznie popularniejsi w Europie niż w rodzinnych Stanach, to ich wpływ na muzykę rockową przełomu lat 80. i 90. jest nie do przecenienia. Uwielbiają ich Thom... 96
  • 9 paź 2016, 20:00 Sarajewo to szalone, pełne luzu miasto, które rwie się do nowoczesności i tętni życiem – mówi mi Danis Tanović. – Tamtejszy festiwal filmowy jest wspaniałą dziesięciodniową fiestą przywodzącą na myśl Włochy w ich najlepszych... 97
  • 9 paź 2016, 20:00 Zdarzają się wśród Polaków w Ameryce zacięte dyskusje, także kłótnie. Nigdy jednak nie widziałem takiego chaosu jak w polskim parlamencie 98

ZKDP - Nakład kontrolowany