Nieznane złote przeboje

Nieznane złote przeboje

Jest dobra wiadomość i zła. Dobra jest taka, że kochamy polską muzykę, zła – że nie lubimy debiutantów. Są też dwie zaskakujące informacje. Pierwsza: kupujemy płyty, których nie usłyszymy w radiu. Druga: nie przejmujemy się tym, czego słucha świat.

Marcin Hajduk

Opublikowany niedawno przez ZPAV (Związek Producentów Audio-Video) raport 100 najchętniej kupowanych w 2016 r. w Polsce płyt z jednej strony cieszy, bo rodzima muzyka schodzi jak świeże bułeczki, z drugiej – smuci. Na liście ze świecą szukać debiutantów, którzy robiliby muzyczne rewolucje. Lektura zestawienia mówi jasno: nowych tu nie chcemy, wolimy stare, znane już brzmienia. Ale bez nowych nasz show-biznes już niebawem udusi się we własnym sosie. Jako akompaniament do agonii pewnie grana będzie melodia, którą znamy od lat.

Płyty nie do słuchania

„Proszę pana – ja jestem umysł ścisły, mnie się podobają melodie, które już raz słyszałem. Po prostu. No... To... Poprzez... po prostu reminiscencję. Jakże może mi się podobać piosenka, którą pierwszy raz słyszę” – inżynier Mamoń w kultowym „Rejsie” Marka Piwowskiego miał rację. Nie ma bowiem w Polsce trudniejszego zadania niż promowanie debiutantów. Fantastyczną wiadomością jest to, że polskie płyty sprzedają się znakomicie. Wśród 100 najchętniej kupowanych rodzimych produkcji są aż 52, a w samej pierwszej dziesiątce aż siedem. Fatalną informacją jest to, że wbrew temu, co stanowi regułę na całym świecie, niemal całkowicie odrzucamy debiutantów. Pierwszym na liście nowicjuszem jest sklasyfikowany na dziewiątym miejscu Kortez, ale jego płyta ukazała się… jesienią 2015 r. Kortez, czyli Łukasz Federkiewicz, został odrzucony w eliminacjach programu „Must Be the Music”. Jego przebój „Zostań” chwyciła radiowa Trójka i… niemal nikt więcej. Dalej, na 49. miejscu, jest inny początkujący – Álvaro Soler z krążkiem „Eterno Agosto”. Ale i tu radość jest umiarkowana, bo autor katowanych przez ber 44), nie ma też pomysłów artystycznych, które przysparzają mu w środowisku wielu krytyków, jak Tede. O.S.T.R. nie udaje też, że jest młodszy, niż jest, i że nie przeżył tego, co dane jest przeżyć 37-letniemu mężczyźnie (mężowi, ojcu, człowiekowi, który dodatkowo przeszedł w 2015 r. bardzo ciężką operację rekonstrukcji płuca). Mówi w sposób zdecydowany, choć w przeciwieństwie do wielu innych artystów z kręgu rapu czy hip-hopu nie rzuca na prawo i lewo mięsem. 

Umizgiwanie się do młodych słuchaczy, obniżanie pułapu intelektualnego w imię popularności jest w polskim hip-hopie szerszym problemem – jej Adam Ostrowski uniknął. Dodać też należy, że O.S.T.R. ma na Facebooku dwa razy więcej fanów (konkretnie 805 tys.) niż wszystkie obecne w parlamencie partie polityczne razem wzięte. Na premierę jego singla lub teledysku zawsze czekają rzesze fanów, którzy natychmiast komentują wszystko, co artysta upubliczni. Następne miejsca w zestawieniu nie dziwią – Metallica to legenda, która wydała płytę po ośmiu latach milczenia. Co ważne dla sprzedaży tego tytułu, to fakt, że jego słuchacze to w dużej mierze przedstawiciele pokolenia 35+, którzy pamiętają sukcesy zespołu z lat 80. oraz komercyjny sukces „Czarnego albumu” z 1991 r. Do nich stosunkowo łatwiej dotrzeć z komunikatem „kup płytę”, bo duża część z osób w tym wieku – nawet jeśli słyszała o tym, że muzyki można słuchać online – wierna jest starym przyzwyczajeniom dotyczącym nośników bądź najzwyczajniej w świecie ma bardziej od młodzików zasobny portfel. Z kolei Agnieszka Chylińska też długo zwlekała z opublikowaniem nowego materiału, a wykomercyjnerozgłośnie hitów „El Mismo Sol” czy „Agosto” płytę wydał w połowie czerwca 2015 r., a w zestawieniu znalazł się dopiero wtedy, kiedy wszyscy uwierzyli, że jego nagrania znają od stuleci. – Debiutanci w Polsce pojawiają się i potrafią odgrywać mocną rolę na rynku – mówi Łukasz Stasiak, przedstawiciel Alkopoligamii, która jest czymś więcej niż wytwórnią fonograficzną, bo obok płyt m.in. Tego Typa Mesa sygnuje też kolekcje ubrań. Jako dwóch najważniejszych w ostatnich latach debiutantów Stasiak wymienia laureata Fryderyka 2016 za album roku rap/hip-hop Taco Hemingwaya oraz Dawida Podsiadło, ale zauważa przy tym, że jak na kraj o takiej liczbie mieszkańców, to rzeczywiście mało. – By znaleźć się na czele podsumowania, trzeba pracować latami. O.S.T.R. też nie od razu znalazł się na pierwszym miejscu, przeszedł bardzo długą i ciężką drogę, by dojść tu, gdzie jest. Warto zauważyć, że kupno płyty jest w naszych czasach oddaniem szacunku artyście, samo w sobie nie spełnia potrzeby słuchania – stwierdza Stasiak. – Przecież muzyka dostępna jest online niemal za darmo, każdy ma ją na wyciągnięcie ręki, a mało kto z młodego pokolenia kupuje płytę, by z niej słuchać nagrań.

To nie jest glamour

Podobnego zdania jest Rahim (Sebastian Salbert), znany raper, członek grupy Pokahontaz, a także szef wydawnictwa muzycznego MaxFloRec. – Moim zdaniem artystom bez grupy oddanych fanów bardzo trudno przebić się przez codzienny gąszcz informacyjny – stwierdza. – To w znacznym stopniu utrudnia im zdobycie popularności, która rzutuje przecież na zainteresowanie ze strony mediów mainstreamowych, a ostatecznie na sprzedaż płyt. Wszyscy topowi, niezależni twórcy wypracowywali swoją pozycję przez regularne wydawanie kolejnych albumów. Mało kto w ostatnich latach poraził rynek debiutanckim albumem i od razu zaskarbił sobie nim umysły słuchaczy. Nie wygląda na to, aby w najbliższym czasie ta sytuacja miała ulec zmianie – dodaje Rahim. Zdecydowanym zwycięzcą zestawienia najlepiej kupowanych płyt 2016 r. jest Adam Ostrowski, znany jako O.S.T.R., którego „Życie po śmierci” kupiło ponad 100 tys. nabywców. To wynik, jakiego pozazdrościć mu może niemal każdy – poza O.S.T.R. więcej nabywców w ostatnich latach znalazł tylko Dawid Podsiadło. Raper jest fenomenem – działa na rynku muzycznym od 17 lat. 

 Co najważniejsze – robi to w sposób nieprzerwany, nie znika na dłuższy czas (jak na przykład zespół Kalinikowi pomogła atmosfera „niespodzianki”. Płyta „Forever Child” pojawiła się na rynku bez uprzednich zapowiedzi; fani dowiedzieli się o niej 30 września, czyli w dniu premiery! Sporo emocji w branży muzycznej wzbudziło szóste miejsce radomskiego rapera KęKę. Sprzedał on grubo powyżej 30 tys. płyt i wyprzedził m.in. typowaną na pierwszą rodzimą międzynarodową gwiazdę Monikę Brodkę (na 13. miejscu) oraz polską gwiazdę Eurowizji, czyli Michała Szpaka (15.). Sukces KęKę komuś, kto nie obserwuje od lat hip-hopowego środowiska, ciężko będzie zrozumieć. Tak naprawdę nazywa się Piotr Siara i znany jest mieszkańcom Radomia jako… listonosz. Teraz sam o sobie rapuje: „Z Poczty Polskiej do teraz, jakie to nie jest glamour, też mam styczność z gotówą, choć już nie noszę przekazów”, a podkreślając, jak bardzo jest oderwany od głównego nurtu show-biznesu, nawija: „Nie wiem, z kim grać, kogo znać, sram na wasze koterie”. Swój sukces KęKę skomentował następująco: „Sprzedałem więcej płyt niż Kult, Brodka czy Sylwia Grzeszczak. Strach pomyśleć, co by było, gdyby rap w radio hulał”. KęKę wiele zawdzięcza sam sobie i rodzinie. Jak napisał na Facebooku, w pakowaniu płyt, by dotarły (wysyłane – a jakże! – przez Pocztę Polską) do fanów, w dniu premiery pomagał mu syn.

Słucham, kiedy chcę

Obserwujący rynek dziennikarz muzyczny Piotr Metz (radiowa Trójka, „Wprost”) dostrzega w zestawieniu ZPAV rażącą prawidłowość. – Najbardziej zastanawia kompletny rozjazd listy sprzedaży z listą utworów najczęściej granych w radiu – komentuje. – Także w udziale polskiej muzyki – dodaje i zauważa, kto w naszym kraju radzi sobie najlepiej. – Potwierdza się fakt, że najzdrowiej funkcjonującym u nas gatunkiem w branży jest hip-hop na wszystkich obszarach: od wyrastającego ponad gatunek O.S.T.R. przez bardzo komercyjnych wykonawców po nowe płyty artystów zaczynających w latach 90. Artystów obecnych w zestawieniu można podzielić na tych, których usłyszymy w mediach komercyjnych, i na tych, których niemal nikt grać nie chce. Tych drugich jest zaskakująco dużo. Największe rozgłośnie radiowe omijają szerokim łukiem O.S.T.R, Korteza, KęKę. Podobnie jest z notowanymi nieco niżej artystami, którzy sprzedali w 2016 r. tyle płyt, by się znaleźć w pierwszej pięćdziesiątce zestawienia. Bo czy ktoś słyszał w radiu nagrania takich wykonawców, jak: Kali, Paluch, Małpa, PRO8L3M czy Białas? A jednak to oni częściej przyciągali w ubiegłym roku ludzi do sklepów płytowych niż grani wszędzie do znudzenia Enej, Pectus czy Video. Oczywiście stacje rockowe, jak Antyradio czy Rock Radio, zagrają Metallicę lub inne ostro brzmiące zespoły, a w audycjach tematycznych i czasem w radiowej Trójce usłyszymy polski hip-hop (choć – co nie dziwi – jest to jego bardziej intelektualna odsłona, a ukochanymi artystami są Fisz/ Emade oraz Taco Hemingway), ale by trafić w mediach na muzykę niszową, słuchacz musi się coraz bardziej postarać. A po co uruchomił Radio Pogoda z muzyką środka lat 50., 60. i 70.

Kto zna nuty?

Ale nie tylko w tym problem. Tłumacząc kłopot z wprowadzaniem na rynek nowych artystów, Łukasz Stasiak zwraca też uwagę na trudności z przyciągnięciem uwagi młodego słuchacza. – To pokolenie, które widziało już wszystko: poród na żywo na Facebooku i wytatuowane oczy, naprawdę ciężko jest ich czymś zaskoczyć.

– Zaistnienie debiutanta w świadomości polskiego słuchacza to problem, z którym wydawcy, osoby odpowiedzialne za zarządzanie karierą wykonawców, a przede wszystkim sami artyści, zmagają się nie od dziś – zgadza się Kajetan Balcer, który dodaje: – Uważam, że w głównej mierze ten problem nie leży w osobach artystów, ale... słuchaczy. Może być skutkiem porażająco niskiego poziomu edukacji muzycznej w Polsce. Nie mam tu na myśli jakości kształcenia w szkołach i akademiach muzycznych, ale uczeń gimnazjum lub liceum, który w swoim smartfonie ma YouTube’a oraz Spotify lub Tidala, miałby to robić? – Młody słuchacz chce mieć muzykę „on demand”, natychmiast. On nie będzie czekał na przykładową 15.30, by w radiu usłyszeć audycję z polskim hip-hopem. Z internetu słucha go dokładnie w chwili, w której chce go słuchać – opowiada Łukasz Stasiak. Czy to oznacza, że rozgłośnie radiowe będą grać tylko to, co jest bezpieczne dla masowego słuchacza, i nie pochylą się nad nowymi twórcami? – Miejsce na debiutantów w radiu jest, mimo że doba ma tylko 24 godziny. Pytanie tylko, w jakim radiu – wątpliwości ma Kajetan Balcer, przedstawiciel wytwórni MaxFloRec, a przy okazji wykładowca akademicki z zakresu promocji muzyki. – Wielokrotnie dziś będący na świeczniku artyści zaczynali karierę od obecności w stacjach akademickich, lokalnych czy w regionalnych rozgłośniach Polskiego Radia. To tam ostało się jeszcze coś takiego jak audycja autorska, w której można prezentować tych mniej znanych, dotykających przeróżnych gatunków muzycznych, a nawet tworzących „w garażu” artystów. Niestety, z wyjątkiem Polskiego Radia każda mała rozgłośnia komercyjna prędzej czy później musi się zmierzyć z rzeczywistością. A wygląda ona następująco: trzeba emitować to, czego aktualnie odbiorcy chcą słuchać, by zaprezentować im reklamy i zwyczajnie zarobić. Idea edukacji muzycznej odbiorców schodzi na dalszy plan. 

C o więcej, kiedy już pojawia się światełko w tunelu, czyli powstaje rozgłośnia, która chce połączyć cel ekonomiczny i kulturalny, do akcji wkracza gracz z zasobniejszym portfelem. Wystarczy spojrzeć choćby na to, jak jeden z największych koncernów medialnych w Polsce, czyli Agora, wykupił lokalne rozgłośnie radiowe, a na ich dotychczasowych częstotliwościach etap edukacji wczesnoszkolnej, klas 4-6 i gimnazjum. W szkołach średnich muzyki w ogóle nie ma. Pytanie, kto z nas zna nuty, kto potrafi właściwie nazwać gatunek muzyczny, określić poziom zaawansowania kompozycji. Moim zdaniem nasza wiedza i umiejętności przekładają się na nasze preferencje muzyczne. A przecież media na potrzeby odbiorców muszą reagować. W zestawieniu ZPAV dostrzec możemy też artystów „zawsze modnych”. Z polskich mamy tu składanki największych przebojów zespołu Dżem oraz Perfectu. Z zagranicznych łatwo dostrzec Sade, Guns N’ Roses, Michaela Jacksona czy Dire Straits. Dodatkowo liczne są okolicznościowe, np. świąteczne, składanki lub zestawiania hitów śpiewanych np. po francusku. – Nadreprezentacja ponadczasowej klasyki to prawdopodobnie „syndrom nośnika”: tego typu tytuły to idealne, uniwersalne prezenty lub uzupełnienie domowej płytoteki. Nowa komercyjna, nawet najbardziej wartościowa muzyka jest powszechnie słuchana w formie elektronicznej – podsumowuje Piotr Metz. Na co innego zwraca uwagę Kajetan Balcer: – Znaczna część populacji zwyczajnie nie jest przygotowana na łączenie ze sobą różnych gatunków muzycznych. Wolimy podążać utartymi ścieżkami. Lubimy słuchać tego, co powszechnie znane i lubiane. Nie neguję chęci zgłębiania historii muzyki popularnej. Chodzi tu jednak o to, że potrafimy odgrzewać tego samego kotleta przez kilka, kilkanaście, a nawet kilkadziesiąt lat. Dowodem na to jest chociażby niegasnąca, a nawet rosnąca, popularność rozgłośni radiowych prezentujących złote przeboje. Inna sprawa to popularność w serwisach streamingowych i na YouTubie. Tam inżynier Mamoń rządzi już bez dwóch zdań. g

© Wszelkie prawa zastrzeżone

Okładka tygodnika WPROST: 4/2017
Więcej możesz przeczytać w 4/2017 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 4/2017 (1771)

  • Ile wolności dla Polaków? 22 sty 2017, 20:00 W zależności od tego, o czym i w jaki sposób piszemy, „Wprost” bywa uznawane za sympatyzujące z takim czy innym obozem politycznym. W polskiej rzeczywistości wiadomo, oznacza to popieranie PiS albo opozycji. Scena polityczna i medialna stały się tak podzielone, że właściwie... 3
  • Niedyskrecje parlamentarne 22 sty 2017, 20:00 MOBILIZACJA W OBOZIE WŁADZY. Posłowie PiS, którzy wybierają się na najbliższe Zgromadzenie Parlamentarne Rady Europy (polski parlament ma tam 12 przedstawicieli), dostali nakaz skrócenia pobytu i powrotu do Polski 24 stycznia. Podobno na... 6
  • Obraz tygodnia 22 sty 2017, 20:00 900 mln linków prowadzących do pirackich stron Google usunął przez rok ze swoich wyników wyszukiwań. Najczęściej nielegalnie oglądanym filmem był „Deadpool”. 330 tylu osobom, w ostatnim dniu urzędowania, złagodził wyroki Barack... 8
  • Info radar 22 sty 2017, 20:00 Sądownictwo do reformy Minister sprawiedliwości Zbigniew Ziobro przedstawił w miniony piątek założenia do reformy sądownictwa. Ma być sprawniej, a temida będzie cieszyć się większym zaufaniem Polaków – przekonuje ministerstwo.... 9
  • Lewo Prawo 22 sty 2017, 20:00 Jak omlet, to z jajek, jak Polak… ZA KILKA DNI OBCHODZIĆ BĘDZIEMY (albo i nie?) rocznicę uchwały konfederacji warszawskiej, pierwszego w Europie dokumentu dającego prawne gwarancje tolerancji religijnej w Polsce. Konfederacja warszawska... 10
  • Zdarzyło się jutro 22 sty 2017, 20:00 Rozum i serce. Ucho i kot. Oto bohaterowie tygodnia. 15
  • Kijowski Okrada Dzieci 22 sty 2017, 20:00 Długi alimentacyjne Mateusza Kijowskiego są ponaddwukrotnie wyższe, niż podają media – ustalił „Wprost”. Nawet w czasie, gdy jego firma brała od KOD 15 tys. zł miesięcznie, lider Komitetu nie płacił zasądzonej kwoty na swoje dzieci. 17
  • Pucz: kto jest winien 22 sty 2017, 20:00 Film „Pucz” wyemitowany przez TVP wzbudził ogromne kontrowersje. Oto nasza wersja scenariusza wydarzeń i podsumowanie faktów. 20
  • Kibic żąda krwi, czyli chodzenie po ziemi niczyjej 22 sty 2017, 20:00 O kłopotach polskiego dziennikarstwa specjalnie dla „Wprost” pisze Konrad Piasecki 22
  • Spięcie tygodnia 22 sty 2017, 20:00 Rafał Ziemkiewicz publicysta „Do Rzeczy” Dziennikarzom ręki nie podaję MAŁO KOMU W ŚRODOWISKU DZIENNIKARSKIM PODAJĘ RĘKĘ. Dzielę ludzi na tych, którzy starają się rzeczywiście wykonywać dziennikarstwo, i takich, którzy walczą... 24
  • Człowiek Putina w Białym Domu 22 sty 2017, 20:00 JAN ŚPIEWAK Żyjemy w czasach rekonfiguracji starych i zawiązywania nowych sojuszy. Polska dyplomacja zdaje się tego nie dostrzegać, bardziej skupiona na wymyślaniu nowych państw i poprawie stosunków z Białorusią. Tymczasem rodzi się... 25
  • Rewolucja seksualna Polek 22 sty 2017, 20:00 Michalina Wisłocka byłaby zadowolona. Trzecia rewolucja seksualna ośmieliła kobiety, nieco zawstydziła mężczyzn, ale nie wpłynęła znacząco na jakość związków. 27
  • Prof. Zbigniew Lew-Starowicz: Kobiety mają dziś więcej partnerów, ale nie wpłynęło to na jakość ich związków 22 sty 2017, 20:00 Rozmawiała Krystyna Romanowska Czego przestały się wstydzić kobiety? Pytane o masturbację nie rumienią się i nie zaprzeczają. Kiedyś o masturbacji w ogóle nie mówiły. A liczbę partnerów – sporo zaniżały. Wahały się. Albo... 29
  • Magdalena Boczarska: Kobiety mają prawo do przyjemności, a mężczyzna musi nad nią popracować 22 sty 2017, 20:00 Rozmawiała Magdalena Łyczko Ile w Boczarskiej jest Wisłockiej, a ile Wisłockiej w Boczarskiej? Jest mnóstwo Boczarskiej w Wisłockiej, szczególnie w tej młodszej. Im starsza w filmie, tym bardziej wykreowana. Musiałam m.in. popracować nad... 31
  • Polowania wciąż dla dzieci 23 sty 2017, 10:05 Nie będzie zakazu udziału dzieci w polowaniach. O wprowadzenie takiego ograniczenia do nowelizowanej właśnie ustawy Prawo łowieckie domagał się szereg organizacji. Szefowa sejmowej podkomisji, posłanka PiS Anna Paluch mówi „Wprost”, że jest przeciwnikiem takiego obostrzenia. 34
  • Polowanie dla bogatych 22 sty 2017, 20:00 Co prawda myślistwo można uprawiać minimalnym kosztem, ale to pozłacany sztucer na ambonie najbardziej działa na wyobraźnię i wyróżnia z tłumu. 36
  • Czy Polki będą rodzić po ludzku 22 sty 2017, 20:00 Kobiety boją się, że minister zdrowia odebrał im prawo do godnego porodu. Niektórzy lekarze przyznają im rację. 38
  • Królowie Zakopanego 22 sty 2017, 20:00 Jeden ze świniarza stał się znanym restauratorem. Drugi zaczynał od budki z piwem pod stokiem, a dziś ma jeden z największych stoków narciarskich w Polsce. To oni trzęsą stolicą polskich Tatr i szykują się na rekordowy sezon. 45
  • Hossa Bessa 22 sty 2017, 20:00 Polak innowator 22. miejsce zajęła Polska w rankingu najbardziej innowacyjnych krajów świata Bloomberg 2017 Innovation Index. To awans o jedno oczko w porównaniu z zeszłorocznym zestawieniem. Pozycję lidera zajmuje wciąż Korea... 49
  • O biedzie przy szampanie 22 sty 2017, 20:00 Forum w Davos odbywało się w cieniu „rebelii klasy średniej”. To dlatego czołowi politycy strefy euro woleli zostać w domu. 50
  • Dobry zły Trump 22 sty 2017, 20:00 45. prezydent USA rozpoczął swoje urzędowanie z łatką przeciwnika NATO, zwolennika brexitu i ostrego krytyka kanclerz Niemiec Angeli Merkel i jej polityki imigracyjnej. 53
  • Polska, największy w Europie przyjaciel Izraela 22 sty 2017, 20:00 JONNY DANIELS Dobre relacje rządów Polski i Izraela nie są żadną tajemnicą. Niestety, nie przekłada się to na stosunki między narodami. Po ubiegłotygodniowej wizycie prezydenta Andrzeja Dudy w Izraelu może się to zmienić. I nie chodzi... 56
  • Bezpieczna i aktywna jesień życia 22 sty 2017, 20:00 Polscy dziadkowie spędzają z wnukami więcej czasu niż seniorzy z innych krajów Europy. Dni Babci i Dziadka to dobry moment na refleksję, ile im zawdzięczamy. 57
  • Parlament UE skręca w prawo 22 sty 2017, 20:00 Odsunięcie socjalistów od kontroli nad Parlamentem Europejskim umożliwiło konserwatystom awans do głównego nurtu europejskiej polityki. 58
  • Niech moc będzie z wami 22 sty 2017, 20:00 Targi samochodowe w Detroit pokazały, że są jeszcze samochody, które nie muszą się szczycić słowem „eko” w nazwie. 62
  • Know-How 22 sty 2017, 20:00 Podniebne taksówki Airbus zapowiada, że stworzy latającą taksówkę, którą będzie można zamówić jak Ubera. Projekt nazywa się Vahana, a prace nad nim prowadzi kalifornijski oddział Airbusa. Wzornictwo dla taksówek zostało już... 64
  • Zapasowa energia 22 sty 2017, 20:00 Czy magazynowanie energii elektrycznej zabezpieczy nas przed blackoutem i koniecznością ograniczania poboru energii? 66
  • Energia z magazynu 22 sty 2017, 20:00 Pierwszy w Polsce magazyn energii wpisuje się w strategię Grupy Energa, ale też jest dowodem na pomyślny rozwój ekoinnowacji. 68
  • Wojna o każdą minutę 22 sty 2017, 20:00 Szybkość, z jaką roboty rozmnożyły się w halach Amazona, pokazuje, że czeka nas rewolucja w logistyce. 70
  • Jazz kusi, komuna dusi 22 sty 2017, 20:00 W powojennej Polsce słuchanie i granie jazzu było możliwe, ale stanowiło deklarację ideową. Kraków był wtedy stolicą tej muzyki. A potem nastał socrealizm i jazz na kilka lat zszedł do podziemia. 71
  • Rak płuca nie musi być wyrokiem 22 sty 2017, 20:00 Mimo że rak płuca wciąż zbiera ponure żniwo, pojawienie się nowych leków daje nadzieję na przełom w terapii tego nowotworu. Dostęp do najnowszych terapii jest jednak w Polsce ograniczony. 74
  • Ciężkie czasy dla wątroby 22 sty 2017, 20:00 Zimą nie sposób najeść się niskokaloryczną sałatką. Bigosy, tłuste mięsa, wypieki – to wszystko gości na stołach w karnawale. Nie można jednak zapominać o wątrobie. 76
  • Nieznane złote przeboje 22 sty 2017, 20:00 Jest dobra wiadomość i zła. Dobra jest taka, że kochamy polską muzykę, zła – że nie lubimy debiutantów. Są też dwie zaskakujące informacje. Pierwsza: kupujemy płyty, których nie usłyszymy w radiu. Druga: nie przejmujemy się tym, czego słucha świat. 78
  • N.P. Harris, czyli seria fortunnych zdarzeń 22 sty 2017, 20:00 „Seria niefortunnych zdarzeń” to majstersztyk, ale nie mniej ciekawy niż sam serial jest grający w nim główną rolę Neil Patrick Harris. 84
  • Sezon nieogórkowy 22 sty 2017, 20:00 Krótki dzień to doskonała okazja, by nadrobić zaległości kulturalne oraz poznać najnowszą ofertę kin, teatrów, księgarń i muzeów. Oto nasze propozycje do końca marca. 86
  • Wielki polski bal na Florydzie 22 sty 2017, 20:00 45. Międzynarodowy Bal Polski będzie szczególnym wydarzeniem. Amerykański Instytut Kultury Polskiej, założony z inicjatywy lady Blanki Rosenstiel, promuje w ten sposób nasz kraj i Polaków. 90
  • Żywe archiwum kultury 22 sty 2017, 20:00 MICHAŁ MERCZYŃSKI Kultura nigdy wcześniej nie podlegała tak szybkim zmianom jak teraz. Naszą misją i pasją przez ponad 11 lat działalności Narodowego Instytutu Audiowizualnego (NInA) było uchwycenie tych zmian i rejestrowanie ich. I... 92
  • Wydarzenie 22 sty 2017, 20:00 FILM Niemiec kontra Niemcy My, Niemcy, nie możemy być dumni z naszych lasów i gór. Nie my je stworzyliśmy. Nie możemy być dumni z Goethego, Schillera czy Einsteina. Przypisywać sobie ich osiągnięć. Możemy być jedynie dumni z dobra,... 93
  • Koniecznie 22 sty 2017, 20:00 sztuka Co oni kupują? Polska nie jest rozrzutna, jeśli chodzi o wydatki na kulturę, ale jako podatnicy lubimy być wyczuleni na brewerie, które za „nasze pieniądze” wyczyniają ludzie sztuki. Wychodząc naprzeciw tym oczekiwaniom, Muzeum... 94
  • Powyżej średniej 22 sty 2017, 20:00 teatr Zabili czy tylko im się wydaje? „Kłamstwo jest zawsze bardziej interesujące od prawdy” – mówił Federico Fellini, nie wiedząc, że dotyczy to też spraw kryminalnych. Ponad 40 lat temu w stolicy Islandii zaginięło dwóch... 95
  • Katarzyna Bonda: To się państwu spodoba 22 sty 2017, 20:00 CZYTAM W ŚRODKACH KOMUNIKACJI MIEJSKIEJ, W URZĘDZIE, NA POCZCIE... Nie rozumiem ludzi, którzy denerwują się, czekając w kolejkach. Przecież to idealny czas na lekturę i test wartości opowieści! Jeśli przejadę przystanek, na którym... 97
  • Europa handluje żywym towarem 22 sty 2017, 20:00 EWA WANAT Modaber ma 15 lat i jest z Afganistanu. Siedem dni jechał na pace przepełnionej ciężarówki. Po drodze napadli ich bandyci, okradli ze wszystkich cennych rzeczy. Faceta, który się stawiał, zabrali i już nie wrócił. Innego... 98

ZKDP - Nakład kontrolowany