Zamieszanie w sieci

Zamieszanie w sieci

Zamieszanie w sieci
Zamieszanie w sieci
Debiut Dino na giełdzie, sprzedaż Żabki, kryzys hipermarketów i powrót niewielkich sklepów osiedlowych. W polskim handlu dawno nie działo się tak wiele.

To będzie największy debiut na warszawskiej giełdzie od lat. Wartość oferty może sięgnąć 1,65 mld zł i będzie to pewnie największy debiut w tym roku. Chodzi o wejście na GPW sieci sklepów Dino Polska. Tomasz Biernacki, założyciel Dino, jeszcze kilkanaście lat temu prowadził jednoosobową działalność gospodarczą, dziś pakiet jego akcji jest wart ok. 1,7 mld zł. Plan na podbój rynku był prosty, podobny zresztą do tego, co zrobił przed laty w USA McDonald’s. Niewielkie sklepy, grunt na własność, do tego własna dystrybucja i masarnie. Sklep ma być blisko, mieć świeże produkty i być czynny od świtu do nocy. Dziś ten format, nazywany przez specjalistów convenience store, jest liderem pod względem wzrostów, a Biernacki pokazuje, że w handlu da się zrobić karierę od zera do miliardera. Jeszcze rok temu spożywcze sieci handlowe były na cenzurowanym. 

Oskarżano je, że nie płacą podatków, transferują zyski za granicę, doprowadzają do upadku mały polski handel, sprzedają słabsze jakościowo produkty i wyzyskują pracowników, płacąc im grosze. Batem miał być obiecywany przez PiS podatek handlowy, który powinien był wyciągnąć z sieci miliardy złotych. Podatek jednak nie wypalił, a dla sieci był to jeden z najlepszych okresów od lat. Wartość polskiego rynku produktów spożywczych urosła o 4,3 proc., do 255 mld zł, a powrót inflacji i silny konsument wspierany przez 500 plus zapewniają jej paliwo do dalszego wzrostu. To dlatego Tomasz Biernacki rzuca dziś rękawicę Biedronce i zapowiada, że docelowo będzie miał 2200 sklepów (Portugalczycy mają ich 2700). W Polsce obecne są już wszystkie największe sieci detaliczne działające w Europie. I choć struktura polskiego rynku cały czas przypomina tę z krajów rozwijających się, powoli doganiamy Zachód. Pomimo nominalnego wzrostu rynku spada udział wydatków na żywność w strukturze spożycia gospodarstw domowych. Cały czas rosną dyskonty, supermarkety zyskują kosztem hipermarketów i małych sklepów. Polski rynek – jak przewidują eksperci – czeka dalsza konsolidacja. W lutym doszło do sprzedaży sieci Żabka za zawrotną kwotę 4 mld zł. Konkurencja w sieciach handlowych jest naprawdę ostra. Sieci podnoszą pensje pracownikom, podkreślają swoją polskość i wydają miliony na reklamę.

– Jesteśmy w okresie transformacji małych formatów. Hipermarkety walczą o dalsze wzrosty, które jest im coraz trudniej osiągnąć. Dyskonty rozwijają się w dalszym ciągu, ale to mały format zmienia się najbardziej. Sklepy tradycyjne reorganizują się, dołączają do grup zakupowych albo przejmują baner swojego franczyzodawcy – mówi Szymon Mordasiewicz, dyrektor zarządzający firmy Nielsen na Polskę.

Wszystko polskie?

– W Polsce pozycja sieci wciąż zależy od dwóch czynników: poziomu cen i lokalizacji. Ważnych elementów jest więcej, ale wyróżnić się w branży detalicznej jest bardzo trudno – mówi Michał Kędzia, partner Enterprise Investors, funduszu, który w 2010 r. zainwestował w sieć Dino, a teraz pomógł wprowadzić ją na giełdę. Sieci więc dwoją się i troją, by przyciągnąć klientów. Najlepiej promocjami. Biedronka zorganizowała w 2016 r. 29,4 tys. promocji; Lidl – 14,8 tys., a Auchan – 34,3 tys. W sumie wszystkie sieci miały ponad 600 tys. promocji. Do tego dochodzi ponad miliard złotych wydanych na reklamę. Lidl, który w ubiegłym roku wydał na reklamę 165 mln zł (i jest pod tym względem liderem rynku), ponadto zaangażował do nich największą grupę celebrytów. Oprócz stałych gwiazd, jak Karol Okrasa czy Dorota Wellman, w krótkich seriach reklamowych pojawiali się Borys Szyc, Anna Mucha czy Krzysztof Ibisz. Kolejny trend to patriotyzm. Polskie pochodzenie, polska jakość i tradycja – to starają się podkreślać wszystkie sieci. Biedronka od dawna już promuje się akcją „Dobre, bo z Polski”. W czerwcu 2016 r. prowadziła akcję „Wiemy, co dobre – wspieramy naszych”. Kaufland

Polska w swoich reklamach posługiwała się zwrotami „nasze produkty” i „nasi dostawcy”. Czasem jednak strzelają sobie w kolano. Tak jak Lidl, który niedawno reklamował „polskie smaki bliskie sercu mieszkańców”. W promocji były olej kujawski, ptasie mleczko Wedla, woda nałęczowianka. Tyle że objęte promocją marki mają silną zagraniczną domieszkę. Nałęczowianka jest produkowana przez szwajcarski koncern Nestlé, właścicielem Wedla jest japońsko-koreańska firma Lotte Group, a produkująca olej kujawski Kruszwica należy do Grupy Bunge. Zresztą sieci z polskością mają inny problem, o którym pisaliśmy we „Wprost” (nr 12/2017). Kiedy prześwietliliśmy składy kilkudziesięciu produktów, które występują pod taką samą marką oraz w podobnych opakowaniach w Polsce i za granicą, okazało się, że przebadane przez nas produkty mają gorszy skład w Polsce, a lepszy za granicą. Mało tego. W kilku przypadkach gorsze produkty są sprzedawane w Polsce drożej niż ich lepszy odpowiednik za granicą.

Już nie dyskonty

Faktem jest że to właśnie dyskonty cały czas rosną w siłę. Według analityków PKO BP sprzedaż w nich w ciągu ostatnich pięciu lat wzrastała w średniorocznym tempie 16 proc. Zwiększa się też powierzchnia sklepów (o 11 proc.) oraz ilość produktów, które sprzedają. Początkowo na półkach Biedronki, Lidla czy Netto było ok. tysiąca produktów. Teraz jest ich 2-3 razy tyle. – Można za to zakładać, że dyskonty postawią na dalszy rozwój oferty i rozszerzenie asortymentu, szczególnie o produkty premium. Jednym słowem pod szyldem dyskontów będą stawać się supermarketami – przewiduje Wojciech Bogdan, lider praktyki dóbr konsumpcyjnych i handlu w firmie doradczej McKinsey. – Można by powiedzieć, że pojęcie „dyskont” to już jedynie żargon używany w branży związanej z handlem po to, aby było łatwiej zorientować się, o jakich szyldach mówimy. Konsument, przychodząc do tego sklepu, wie, że kupi ciepłe pieczywo, mięso, świeże owoce i warzywa. Coraz częściej napotka strefy produktów naturalnych czy ekologicznych – dodaje Mordasiewicz.

Największym przegranym są dziś hipermarkety. Położone głównie na obrzeżach miast, zaczęły tracić klientów w momencie pojawienia się tańszej alternatywy w postaci dyskontów. Odpowiedzią hipermarketów na ekspansję tych ostatnich było obniżenie cen, które w 2013 r. doprowadziło do wojny cenowej. Te wojny trwają do dziś, tyle że to właśnie hipermarkety tracą na nich najbardziej. – To przełomowy okres dla hipermarketów. To, co kiedyś przesądzało o atrakcyjności tego formatu, czyli powierzchnia i ogromna liczba produktów, dziś już takim atutem automatycznie napędzającym sprzedaż po prostu nie jest. W centrum uwagi jest konsument, człowiek, który chce szybko i wygodnie kupić dokładnie to, czego potrzebuje. Zakupy mają być zabawą – mówi Szymon Mordasiewicz.

Blisko klienta

Według raportu firmy doradczej Roland Berger, Dino jest najszybciej rozwijającą się siecią supermarketów proximity w Polsce pod względem średniego rocznego wzrostu liczby sklepów w latach 2010-2015. W tym okresie sieć sklepów Dino była także drugą najszybciej rosnącą siecią pod względem średniorocznego wzrostu liczby nowo otwieranych sklepów. A jeszcze 17 lat temu Supermarket Dino był jednoosobową działalnością gospodarczą. Tomasz Biernacki pierwszy supermarket założył w 1999 r. w Wielkopolsce, potem otwierał kolejne. Przełomową decyzją było przejęcie w 2003 r. Agro-Rydzyny, zakładu mięsnego, który dostarczał mięso do sklepów. Dzięki temu Biernacki mógł osiągnąć lepsze marże, a Agro-Rydzyna dostarcza wędliny i mięso do wszystkich sklepów Dino. Większość jest produkowana pod marką własną. Każdy market ma stoisko mięsne z obsługą. Jednocześnie Biernacki w Krotoszynie uruchomił centrum dystrybucyjne, jeszcze bardziej integrując zaopatrzenie w sklepach. W 2010 r., by dalej się rozwijać potrzebował gotówki. I tu do gry wkracza fundusz Enterprise Investors, który za 200 mln zł przejmuje 49 proc. udziałów w firmie. Od tego momentu sieć puchnie – ze 111 sklepów pod koniec 2010 r. do 628 na koniec grudnia 2016 r. To tyle, ile ma Lidl, i blisko dwa razy więcej niż Netto. Do tego dochodzi drugie centrum dystrybucyjne w Jastrowiu. Tajemnicą sukcesu jest format, który w ostatnich latach rośnie najszybciej. To supermarkety proximity. Wyróżniają się przede wszystkim dostępnością, czyli są blisko osiedli (hasło marketów to „Sklepy najbliżej Ciebie”). Po drugie firma stawia tam, gdzie ma możliwość kupna działki. Dzierżawa ograniczona jest do minimum. Dzięki temu firma zarabia na starcie, przez poprawę infrastruktury znacznie podnosi się wartość nieruchomości. Model biznesowy Grupy Dino łatwo dostosowuje się do konkretnych warunków, w jakich funkcjonują sklepy. Każdy sklep ma własne stoisko mięsne. Do tego towar dostarczany jest własnym transportem z centrum dystrybucyjnego. W 2016 r. Grupa Dino osiągnęła przychody ze sprzedaży w wysokości 3,3 mld zł, a EBITDA (zysk przed odsetkami i opodatkowaniem) wyniosła 288,3 mln. Podobny format mają inne sieci, jak Arhelan z Bielska Podlaskiego (63 sklepy w 37 miejscowościach), która także

ma własne centrum dystrybucyjne. Klasycznym przykładem sklepów proximity jest oczywiście Żabka, założona przez Mariusza Świtalskiego i kierowana przez byłego menedżera Biedronki Jacka Roszyka. Świtalski sprzedał Żabkę w 2007 r. funduszowi Penta Investments za 500 mln zł. Ten przez 10 lat zwiększył wartość firmy ośmiokrotnie i w ubiegłym roku odsprzedał funduszowi CVC Capital Partners. Żabka ma dziś 4600 sklepów (razem z Fresh Market), ale większość z nich to spółki franczyzowe.

Zakazy niegroźne

Paradoksalnie sklepy sieci Dino czy Żabka najmniej boją się zakazu handlu w niedzielę. Działają w formacie, w którym klienci robią zakupy na bieżąco, kilka razy w tygodniu, a nie raz na tydzień. Ich klienci prawdopodobnie przeniosą zakupy na inne dni tygodnia, m.in. na sobotę i poniedziałek. Tak zresztą było w Niemczech, gdzie zakaz handlu w niedziele nie wpłynął w żaden sposób na wolumeny sprzedaży (44 proc. sprzedaży odbywa się w piątek i sobotę). W Polsce sprzedaż w małych sklepach w niedzielę to 13,2 proc., a w galeriach handlowych 17,2 proc. Najbardziej mogą stracić hipermarkety, gdzie zakupy robi się rzadziej, a wiąże się to dla klienta z podróżą za miasto. Jaka przyszłość czeka więc sieci w Polsce. Raczej będzie ona różowa. Według firmy doradczej PwC sam program 500 plus spowodował wzrost rynku o 2,3 proc., co oznacza 5 mld zł zostawione w sklepach. Najwięcej oczywiście w Biedronce. Paradoksem jest oczywiście to, że to dyskonty, które do swojej oferty wprowadziły marki premium, przyczyniły się do upadku sieci Alma. – Hipermarkety, które z różnych względów są w trudnej sytuacji, nie poddadzą się łatwo. Mimo spowolnienia od jakiegoś czasu poszukują nowych sposobów na przyciągnięcie klientów. Na pewno będą poszerzać ofertę online – mówi Wojciech Bogdan. Pewne jest, że polski rynek handlu detalicznego jest bardzo dynamiczny, nic tu nie jest stałe. I wkrótce być może zobaczymy nowe formaty, które zawojują rynek. g

© Wszelkie prawa zastrzeżone

Okładka tygodnika WPROST: 15/2017
Więcej możesz przeczytać w 15/2017 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 15/2017 (1782)

  • Ulotna atmosfera świąteczna 9 kwi 2017, 20:00 Najbliższa Wielkanoc nie będzie, obawiam się, szczególnie radosna dla Polski. Jako naród jesteśmy podzieleni oraz zagubieni, jeśli chodzi o wartości. Wierzę, że każdy z nas spędzi dobry czas w rodzinnym gronie i dla każdego Święta będą radosne. Ale tak jak nie zjednoczyła nas... 4
  • Niedyskrecje parlamentarne 9 kwi 2017, 20:00 PLATFORMA OBYWATELSKA DOSTAŁA SOLIDNE LANIE od premier Beaty Szydło. Nie w sensie dosłownym, tylko w przenośni – podczas debaty nad konstruktywnym wotum nieufności autorstwa tej partii. Szefowa rządu zmiażdżyła opozycję, wypominając... 8
  • Info radar 9 kwi 2017, 20:00 Trump znów zaskakuje Wspierany przez Rosję syryjski prezydent Baszar al-Asad czuł się dotąd bezkarny. Wprawdzie Barack Obama kilkakrotnie groził mu interwencją, ale poprzestawał tylko na słowach. Na zadanie ciosu Asadowi zdecydował się... 10
  • Bez pracy (zespołowej) nie ma kołaczy 9 kwi 2017, 20:00 RAFAŁ GÓRSKI #WPROSTOBYWATELSKO Stoi dwóch Amerykanów przed wysokim murem. Co robią? Pierwszy wchodzi na ramiona drugiego. Siada na murze i wciąga na mur towarzysza. W ten sposób przechodzą. Teraz inny obrazek. Stoi dwóch Polaków przed... 12
  • Obraz tygodnia 9 kwi 2017, 20:00 50 mln euro kary zapłacą, według projektu niemieckiego rządu, platformy społecznościowe za zbyt opieszałe usuwanie hejterskich treści Wygrany Daniel Craig Choć ogłosił, że nie zagra więcej Bonda, teraz wyraził gotowość do powrotu... 14
  • Wotum nieufności, czyli o słabości opozycji 9 kwi 2017, 20:00 GRZEGORZ SCHETYNA I RYSZARD PETRU MOGĄ OBALIĆ NAJWYŻEJ PÓŁ LITRA – napisał jeden z prawicowych publicystów po piątkowej debacie nad wotum nieufności dla rządu Beaty Szydło. Ten komentarz, choć zjadliwy, nie jest wyłącznie czystą... 15
  • Zdarzyło się jutro 9 kwi 2017, 20:00 W Biedronce homar. Znak, że idą święta. 16
  • Lewo 9 kwi 2017, 20:00 prof. Magdalena Środa, filozofka, feministka Stołeczek Prawdy DZISIEJSZY DZIEŃ (10 KWIETNIA) ma się stać wkrótce świętem, wolnym od pracy. To pomysł, który wyznacza słuszny kierunek zmian cywilizacyjnych w naszym kraju: mniej pracy,... 17
  • Prawo 9 kwi 2017, 20:00 Jan Wróbel zawodowy nauczyciel, dziennikarz, publicysta 10 kwietnia, wina NIE MOGĘ SIĘ POZBYĆ POCZUCIA WINY. Czucie, wiadomo, odbiega od racjonalizmu – ten wypróbowany kolega tylko wzrusza ramionami. Żadnego nie miałem wpływu na decyzje... 17
  • Nie wykluczam zamachu w Smoleńsku 9 kwi 2017, 20:00 Bez katastrofy smoleńskiej nie byłoby obecnego dramatu destrukcji państwa, który przenosi się na podziały społeczne – mówi prof. Jadwiga Staniszkis 18
  • Wojny rządowe 9 kwi 2017, 20:00 Witold Waszczykowski, Zbigniew Ziobro, a może Antoni Macierewicz. Od tygodnia media pełne są spekulacji, kto odejdzie z rządu, jeżeli dojdzie do jego rekonstrukcji. 22
  • Niezbędna jest debata o WOT 9 kwi 2017, 20:00 WALDEMAR SKRZYPCZAK, generał broni Od ponad roku realizowana jest decyzja MON o sformowaniu Wojsk Obrony Terytorialnej (WOT). Ma być to formacja wojskowa przeznaczona do użycia w czasie kryzysu i wojny. Ostatnio w mediach pojawiły się nawet... 25
  • Amerykański sukces Morawieckiego 9 kwi 2017, 20:00 W czasie wizyty w USA Mateusz Morawiecki udowodnił, że jest najlepszą wizytówką dobrej zmiany. 26
  • Niemcy są w szoku 9 kwi 2017, 20:00 EWA WANAT Niemcy są w szoku – spośród 3 mln żyjących tu Turków, byłych gastarbeiterów, ich dzieci, a nawet wnuków, wielu to zwolennicy Erdoğana. Szok po raz pierwszy pojawił się, kiedy po nieudanym puczu dziesiątki tysięcy osób... 28
  • Bóg jest modny 9 kwi 2017, 20:00 Gdy Sejm debatuje o uchwale w sprawie uczczenia setnej rocznicy objawień fatimskich, celebryci stają się lepsi i wracają do Boga. 31
  • Są z nami, chociaż odeszli 9 kwi 2017, 20:00 Śmierć nie musi oznaczać końca. Pokazują to ludzie, którzy, umierając, zostawiają po sobie coś, co dla innych staje się częścią życia. 34
  • Stuprocentowa diagnoza 9 kwi 2017, 20:00 Jak umierać i jak towarzyszyć w umieraniu – fragment książki „Żyć aż do końca. Instrukcja obsługi choroby” opartej na rozmowach Katarzyny Jabłońskiej z księdzem Janem Kaczkowskim. 38
  • Król polskich cukierników 9 kwi 2017, 20:00 Adam Sowa jako jedyny w kraju zbudował ogólnopolską sieć cukierni. Na stale powiększającym się słodkim imperium już teraz zarabia miliony, a myśli o nowych inwestycjach. 41
  • Zamieszanie w sieci 9 kwi 2017, 20:00 Debiut Dino na giełdzie, sprzedaż Żabki, kryzys hipermarketów i powrót niewielkich sklepów osiedlowych. W polskim handlu dawno nie działo się tak wiele. 44
  • Pinkerton w Warszawie 9 kwi 2017, 20:00 Trudno o lepszy przykład realizacji American dream niż historia Allana Pinkertona i jego agencji. 47
  • Porozmawiajmy o książkach 9 kwi 2017, 20:00 Dyskusja na temat ustawy o stałej cenie książki przypomina kłótnię lekarzy nad łóżkiem zmarłego pacjenta. 48
  • Szpiegujące parkomaty 9 kwi 2017, 20:00 Obowiązek wpisywania numeru rejestracyjnego podczas korzystania z parkomatów narusza ustawę o ochronie danych osobowych oraz prawo do prywatności zagwarantowane w Konstytucji RP – uznał mieszkaniec Warszawy i zaskarżył uchwałę rady... 50
  • Dalszy wzrost GetBack 9 kwi 2017, 20:00 W 2016 r. zysk netto Grupy Kapitałowej GetBack, jednej z wiodących polskich spółek zarządzających wierzytelnościami, wzrósł o ponad 100 proc., a przychody netto o ponad 66 proc. Jak widać, GetBack nie zamierza zwalniać tempa. 51
  • Konflikt interesów w PGE 9 kwi 2017, 20:00 Bolesław Jankowski, wiceprezes energetycznego giganta, ma udziały w spółce, która świadczy usługi bezpośredniej konkurencji PGE. Koncern nie widzi w tym problemu. 52
  • MPWiK – rzetelny pracodawca 9 kwi 2017, 20:00 Wrocławskie MPWiK to spółka dbająca o środowisko i pracowników. 53
  • Premia marzeń 9 kwi 2017, 20:00 Szkolenie w NASA, przeprawa na Antarktydzie czy akrobacje myśliwcem to tylko kilka wariantów turystyki motywacyjnej. Za dobre wyniki w pracy szefowie spełniają marzenia pracowników. 54
  • Kariera w Jeronimo Martins 9 kwi 2017, 20:00 Jeronimo Martins Polska składa się z wielu różnorodnych działów dających ciekawe możliwości rozwoju, awansu, a także międzynarodowej kariery. 57
  • Syria dziękuje Polsce 9 kwi 2017, 20:00 O Aleppo i chrześcijanach pomagających muzułmanom i woli życia mieszkańców desperacko walczących o normalność opowiada Marta Titaniec, kierownik działu zagranicznego Caritas Polska. 59
  • Czasy podwykonawców 9 kwi 2017, 20:00 Nasza dyplomacja i wizerunek Polski mogą zyskać na pomocy zagranicznych ekspertów. Ale wiąże się z tym również ryzyko. 63
  • Laptop lotniczy 9 kwi 2017, 20:00 Linie lotnicze szukają sposobu, jak ominąć zakaz wnoszenia laptopów na pokład samolotów. Niedawno USA wprowadziły zakaz wnoszenia laptopów i tabletów w bagażu podręcznym. Restrykcje dotyczą lotów do USA dziewięciu linii z ośmiu... 65
  • Uporządkować losowość 9 kwi 2017, 20:00 Nigdy wcześniej nie widziałem badań, których wyniki można wprowadzić w życie w tak realny sposób – mówi George Dikos, szef naukowców w Amazon Europe. 66
  • Sroka myślicielka 9 kwi 2017, 20:00 Nie ulegajmy pierwszemu wrażeniu: sroki to nie tylko trzpiotki – one mają swój rozum. Zdolne są do strojenia sobie żartów z psów czy kotów, ale też do przeżywania żałoby. Bliżej im do nas, niż nam się zdaje. 69
  • Święty samuraj 9 kwi 2017, 20:00 Japoński feudał z mieczem w ręku walczył za katolicką wiarę. Jego kanonizacja pokazuje, że chrześcijaństwo miało w Kraju Kwitnącej Wiśni nie tylko męczenników. 72
  • Dokąd na majówkę 9 kwi 2017, 20:00 Majówka trwa krócej niż tradycyjny urlop, więc nie trzeba robić wielkich planów i rezerwacji, żeby odpocząć i dobrze się bawić. Wystarczy po prostu ruszyć się z domu. Podpowiadamy dokąd. 74
  • Holiday Inn zaprasza 9 kwi 2017, 20:00 Holiday Inn to nowoczesny, elegancki czterogwiazdkowy hotel przy ulicy Piotrkowskiej, w samym centrum Łodzi. 79
  • Suknie jak z bajki 9 kwi 2017, 20:00 Kamili Feder i Agacie Nivette, które stworzyły markę sukni ślubnych Laurelle, wystarczyło kilka lat, aby podbić polski rynek mody ślubnej. Stroją panny młode w kreacje jak z Paryża. 80
  • Fabryka masowej wyobraźni 9 kwi 2017, 20:00 W swoje 25. urodziny paryski Disneyland wciąż pozostaje perłą w koronie Disneya. Ale jeśli utożsamiacie go tylko z zamkiem Królewny Śnieżki, to wkrótce możecie się zdziwić. 82
  • Zbyt silne dobro 9 kwi 2017, 20:00 Nowe kino religijne nie korzysta ze sztafażu biblijnego, za to dużo mówi o fali nienawiści i fałszywych prorokach. By osiągnąć pokój na ziemi, nasz Bóg musi być równy Bogu innych – zdają się mówić współcześni filmowcy. 86
  • Wydarzenie 9 kwi 2017, 20:00 FILM Morderstwo ery lansu Polscy reżyserzy obserwują mroczne strony społeczeństwa. Przypominając sprawy PRL-owskich morderców, Marcin Koszałka czy Maciej Pieprzyca opowiadali o komunizmie, jego szarości, pustce, o oszustwie systemu. Kasia... 90
  • Koniecznie! 9 kwi 2017, 20:00 KSIĄŻKA Fantastyczne Chiny LITERACKA FALA PRZYCHODZI ZZA OCEANU. Nawet europejski pisarz, aby podbić Europę, najpierw musi zdobyć Amerykę. Tak było z Norwegiem Karlem Ove Knausgårdem, Włoszką Elleną Ferrante i tak jest dziś z... 91
  • Powyżej średniej 9 kwi 2017, 20:00 W YS TAWA Polska w pigułce Ta wystawa pokazuje świat tożsamości narodowej u progu wielkiego przewartościowania. Punktem wyjścia jest sala Stacha Szukalskiego, który w 20-leciu próbował łączyć tradycję słowiańską z modernizmem.... 92
  • Bez entuzjazmu 9 kwi 2017, 20:00 FILM Skazana na nudę Azuelos tworzy bardzo klasyczną biografię Włoszki, która podbiła Europę, śpiewając „Bambino”, „Paroles, paroles” czy „Je suis malade”. Reżyserka pokazuje jej dzieciństwo, dochodzenie do sławy, kolejne... 94
  • Ksiądz Andrzej Luter: To się państwu spodoba 9 kwi 2017, 20:00 Gdy z okazji świąt Wielkanocy zwróciliśmy się do ks. Andrzeja o kulturalne polecenia dla czytelników „Wprost”, spodziewaliśmy się może nie „lektur nabożnych”, ale na pewno dzieł, które kojarzyłyby się z religijnością.... 96
  • Diana „numer dwa” 9 kwi 2017, 20:00 RYSZARD CZARNECKI Diany były dwie. Jedna kochana przez lud (lub jak kto woli: opinię publiczną) i media księżna, nieszczęśliwa żona następcy brytyjskiego tronu, której życie stało się częścią popkultury. Po jej tragicznej śmierci... 98

ZKDP - Nakład kontrolowany