Fabryka masowej wyobraźni

Fabryka masowej wyobraźni

Disneyland/Paryż (fot. Twitter)
W swoje 25. urodziny paryski Disneyland wciąż pozostaje perłą w koronie Disneya. Ale jeśli utożsamiacie go tylko z zamkiem Królewny Śnieżki, to wkrótce możecie się zdziwić.

Bartosz Czartoryski


Walt Disney to chyba wzorcowy przykład spełnienia amerykańskiego snu „od pucybuta do milionera”. Realizacja marzeń o Ameryce jako ziemi obiecanej dotyczy zresztą nie tylko jego biografii, lecz także historii firmy, której nadał swoje nazwisko. Bo przecież teraz – przeszło 50 lat po śmierci Disneya, który zmarł w szpitalu tuż obok swojego studia filmowego – założone przez niego przedsiębiorstwo jest obracającym miliardami globalnym hegemonem branży rozrywkowej. Dodajmy, że nie zawsze tak było. Może po prostu The Walt Disney Company jest jak bohaterowie wyprodukowanych przezeń kreskówek – mają problemy, ale w końcu i tak wychodzą na prostą.

Myszki miki przypadki

Za kilka lat firmie stuknie setka; Myszka Miki, ikona amerykańskiej popkultury, niezmiennie z nią utożsamiana, za rok zdmuchnie na urodzinowym torcie 90 świeczek; paryski Disneyland lada dzień obchodzi ćwierćwiecze istnienia – pretekstów do podsumowań jest sporo. Do nich dochodzi jeszcze jeden, może nie tak spektakularny, ale dla przyszłości firmy wiążący: zaledwie przed paroma tygodniami Disney ogłosił przedłużenie kontraktu z Bobem Igerem, który będzie stał na czele korporacji do lipca 2019 r. Jeszcze przed ponad dekadą przyszłość giganta nie wyglądała zbyt optymistycznie – chwiał się na glinianych nogach i nie wiadomo, jak by się potoczyły jego losy, gdyby nie nowy dyrektor generalny, Iger właśnie. O ile nadchodzące miesiące nie przyniosą jakiegoś dramatycznego – raczej nieprawdopodobnego – tąpnięcia, o tyle wszystko wskazuje na to, że za dwa lata Iger zostawi powierzoną mu firmę w rozkwicie. Wbrew obiegowym opiniom matką założycielką (a raczej ojcem założycielem, bo Miki to zdrobnienie imienia Michael, czyli Michał) nie była Myszka Miki, ale niejaki Mortimer, którego przechrzczono, za sprawą żony szefa, na Mikiego. Debiut bohatera – „Parowiec Willie” z 1928 r. – znaczył nie tylko narodziny ikonicznej postaci, ale i techniczny przełom. 

Zainspirowany rewolucją, jaka dokonała się w kinie fabularnym za sprawą pierwszego filmu dźwiękowego, czyli „Śpiewaka jazzbandu”, Disney uznał, że przyszłością animacji też jest zsynchronizowany z obrazem dźwięk. Miał rację. „Parowiec Willie” umieścił Disneya na branżowej mapie jako firmę nowoczesną i ambitną. Dzięki tej stosunkowo ryzykownej (nie wszystkie kina miały odpowiedni sprzęt odtwarzający dźwięk) i wyprzedzającej swoje czasy próbie (inne studia animacji nadal produkowały kreskówki nieme) nazwisko założyciela wytwórni skojarzono z postępem. Zaledwie kilka lat później Disneyowi przyznano honorowego Oscara za stworzenie Mikiego, a gadżety z roześmianą myszą przynosiły kilkaset tysięcy dolarów rocznie. Niestety, możliwości komediowe bohatera, co prawda miłego, ale jednowymiarowego, były dość ograniczone. To wymusiło na Disneyu rozbudowanie galerii postaci sympatycznych, choć niepozbawionych wad, jak choćby Kaczora Donalda czy Goofy’ego. Miki towarzyszył swojemu twórcy też przy kolejnej rewolucji. Długi metraż z jego udziałem, „Fantazja” z 1940 r., był pierwszym wyświetlonym na dużym ekranie filmem komercyjnym ze stereofonicznym dźwiękiem. Pełna klasycznych już scen „Fantazja” zarobiła miliony i była regularnie pokazywana przez całe stulecie. To również Miki pomógł Disneyowi podbić telewizję. Zdaje się jednak, że od tamtej pory mysz nie symbolizuje już dłużej rewolucji, lecz pewną nudną stabilność. Nowy disnejowski serial „Miki i raźni rajdowcy”, który w polskiej telewizji zadebiutuje pod koniec kwietnia, mimo kilku nowoczesnych gadżetów wciąż opowiada o tej samej myszy, która narodziła się 90 lat temu.

Firma stara, nowi bohaterowie

Jedną z rzeczy, które Iger zrozumiał, przejmując stanowisko pod koniec 2005 r., było właśnie to, że jego pracodawca nie może polegać tylko na starych bohaterach. Iger rozpoczął serię agresywnych inwestycji, mając na celu prędką rozbudowę portfolio Disneya. Do końca dekady doprowadził do finalizacji kupna Pixara – producenta takich hitów, jak: „Toy Story”, „Dawno temu w trawie”, „Potwory i spółka”, „Gdzie jest Nemo?”, „Iniemamocni” czy „Auta”. Potem przyszedł czas na przejęcie Lucasfilm (a tym samym praw do takich marek jak „Gwiezdne wojny” czy „Indiana Jones”) i Marvel Entertainment (co umożliwiło wytwórni realizację popularnych dzisiaj blockbusterów z superbohaterami oraz położenie ręki na sporym kawałku rynku komiksowego). Iger zreorganizował też leżące odłogiem działy jak Muppets Studio. Każda z powyższych decyzji okazała się sukcesem. Iger konsekwentnie i jak na razie bezbłędnie realizuje swoje priorytetowe założenia: międzynarodowy rozwój, innowację techniczną oraz skoncentrowanie się na animacjach, które niegdyś stanowiły o sile wytwórni. Dość powiedzieć, że od przejęcia przez Igera stołka studio zdobyło kilkanaście nagród Akademii za filmy rysunkowe. I rozrosło się do rozmiaru konglomeratu medialnego, co na pierwszy rzut oka kłóci się z utrwalonym mitem Disneya jako idealisty niedbającego o zyski. Kolejne plany filmowe Igera nie obejmują już jednak Mikiego i przyjaciół, którzy zostali niejako oddelegowani do bawienia dzieci. 

Dzisiaj Disney zarabia na superbohaterach, „Gwiezdnych wojnach”, aktorskich adaptacjach swoich klasycznych animacji oraz oczywiście na licencjonowanych zabawkach. Już George Lucas, ojciec Luke’a Skywalkera, wiedział, że interesy robi się na gadżetach. Marketingowa maszyna Disneya chodzi pełną parą przy okazji każdej kolejnej premiery. Na razie najbardziej niepokojące jest więc pytanie o inną działkę: czy Igerowi uda się też naoliwić inny trybik Disneya – flagowe parki rozrywki?

Na ratunek disneylandom

Iger może się wydawać czarodziejem biznesu, lecz otwarty na początku jego kadencji hongkoński Disneyland już od dwóch lat przynosi straty. Podobnie ten paryski, choć w tym przypadku spowodowane jest to spadkiem liczby odwiedzających Francję turystów po zamachach terrorystycznych. Na razie nie zarabia również chiński Disneyland w Szanghaju, ale ta akurat strata wkrótce ma być pokryta przez tłumy gości. Disney nie spisuje co prawda na straty parku w Hongkongu, ale to francuski park znajduje się obecnie w centrum zainteresowania firmy. Paryż ma bardziej wykorzystywać międzynarodowe szaleństwo na punkcie gwiezdnej sagi. W parku unowocześniono atrakcję Star Tours, czyli trójwymiarową przejażdżkę po miejscach znanych z siedmiu już odsłon filmowego cyklu. Tutejszy program przewiduje również cowieczorny spektakl z fajerwerkami i projekcją scen z „Gwiezdnych wojen”, okraszoną występami aktorskimi. Ale to nie wszystko. 

Licencje, jakimi dysponuje Disney, zapewne pozwolą Igerowi przeobrazić paryski Disneyland zgodnie z wymogami XXI w. Do tej pory park straszył mało już dziś interesującymi atrakcjami związanymi z hitami sprzed 20 lat, jak „Armagedon” czy „Władcy ognia”. Zamiast nich możemy wkrótce oczekiwać aktualnych „Piratów z Karaibów”. Jest tylko kwestią czasu, kiedy słynna atrakcja Tower of Terror – inspirowana leciwym już serialem „Strefa mroku” – zostanie przerobiona na przejażdżkę ze „Strażnikami Galaktyki”. To wszystko nie znaczy oczywiście, że zapomniano o tradycyjnych animacjach, wszak to dzięki nim Disney zbudował swoją dzisiejszą potęgę. Sporo zainwestowano np. w widowiskową paradę, która będzie przejeżdżać przez uliczki kompleksu aż do zakończenia urodzinowych uroczystości; na specjalnych platformach znalazło się miejsce bodaj dla wszystkich najważniejszych postaci wytwórni: od Mikiego do Elzy. Cóż, nie porzuca się starych przyjaciół. Szczególnie, jeśli ci wciąż są kurami znoszącymi złote jajka. g

© Wszelkie prawa zastrzeżone

Okładka tygodnika WPROST: 15/2017
Więcej możesz przeczytać w 15/2017 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 15/2017 (1782)

  • Ulotna atmosfera świąteczna 9 kwi 2017, 20:00 Najbliższa Wielkanoc nie będzie, obawiam się, szczególnie radosna dla Polski. Jako naród jesteśmy podzieleni oraz zagubieni, jeśli chodzi o wartości. Wierzę, że każdy z nas spędzi dobry czas w rodzinnym gronie i dla każdego Święta będą radosne. Ale tak jak nie zjednoczyła nas... 4
  • Niedyskrecje parlamentarne 9 kwi 2017, 20:00 PLATFORMA OBYWATELSKA DOSTAŁA SOLIDNE LANIE od premier Beaty Szydło. Nie w sensie dosłownym, tylko w przenośni – podczas debaty nad konstruktywnym wotum nieufności autorstwa tej partii. Szefowa rządu zmiażdżyła opozycję, wypominając... 8
  • Info radar 9 kwi 2017, 20:00 Trump znów zaskakuje Wspierany przez Rosję syryjski prezydent Baszar al-Asad czuł się dotąd bezkarny. Wprawdzie Barack Obama kilkakrotnie groził mu interwencją, ale poprzestawał tylko na słowach. Na zadanie ciosu Asadowi zdecydował się... 10
  • Bez pracy (zespołowej) nie ma kołaczy 9 kwi 2017, 20:00 RAFAŁ GÓRSKI #WPROSTOBYWATELSKO Stoi dwóch Amerykanów przed wysokim murem. Co robią? Pierwszy wchodzi na ramiona drugiego. Siada na murze i wciąga na mur towarzysza. W ten sposób przechodzą. Teraz inny obrazek. Stoi dwóch Polaków przed... 12
  • Obraz tygodnia 9 kwi 2017, 20:00 50 mln euro kary zapłacą, według projektu niemieckiego rządu, platformy społecznościowe za zbyt opieszałe usuwanie hejterskich treści Wygrany Daniel Craig Choć ogłosił, że nie zagra więcej Bonda, teraz wyraził gotowość do powrotu... 14
  • Wotum nieufności, czyli o słabości opozycji 9 kwi 2017, 20:00 GRZEGORZ SCHETYNA I RYSZARD PETRU MOGĄ OBALIĆ NAJWYŻEJ PÓŁ LITRA – napisał jeden z prawicowych publicystów po piątkowej debacie nad wotum nieufności dla rządu Beaty Szydło. Ten komentarz, choć zjadliwy, nie jest wyłącznie czystą... 15
  • Zdarzyło się jutro 9 kwi 2017, 20:00 W Biedronce homar. Znak, że idą święta. 16
  • Lewo 9 kwi 2017, 20:00 prof. Magdalena Środa, filozofka, feministka Stołeczek Prawdy DZISIEJSZY DZIEŃ (10 KWIETNIA) ma się stać wkrótce świętem, wolnym od pracy. To pomysł, który wyznacza słuszny kierunek zmian cywilizacyjnych w naszym kraju: mniej pracy,... 17
  • Prawo 9 kwi 2017, 20:00 Jan Wróbel zawodowy nauczyciel, dziennikarz, publicysta 10 kwietnia, wina NIE MOGĘ SIĘ POZBYĆ POCZUCIA WINY. Czucie, wiadomo, odbiega od racjonalizmu – ten wypróbowany kolega tylko wzrusza ramionami. Żadnego nie miałem wpływu na decyzje... 17
  • Nie wykluczam zamachu w Smoleńsku 9 kwi 2017, 20:00 Bez katastrofy smoleńskiej nie byłoby obecnego dramatu destrukcji państwa, który przenosi się na podziały społeczne – mówi prof. Jadwiga Staniszkis 18
  • Wojny rządowe 9 kwi 2017, 20:00 Witold Waszczykowski, Zbigniew Ziobro, a może Antoni Macierewicz. Od tygodnia media pełne są spekulacji, kto odejdzie z rządu, jeżeli dojdzie do jego rekonstrukcji. 22
  • Niezbędna jest debata o WOT 9 kwi 2017, 20:00 WALDEMAR SKRZYPCZAK, generał broni Od ponad roku realizowana jest decyzja MON o sformowaniu Wojsk Obrony Terytorialnej (WOT). Ma być to formacja wojskowa przeznaczona do użycia w czasie kryzysu i wojny. Ostatnio w mediach pojawiły się nawet... 25
  • Amerykański sukces Morawieckiego 9 kwi 2017, 20:00 W czasie wizyty w USA Mateusz Morawiecki udowodnił, że jest najlepszą wizytówką dobrej zmiany. 26
  • Niemcy są w szoku 9 kwi 2017, 20:00 EWA WANAT Niemcy są w szoku – spośród 3 mln żyjących tu Turków, byłych gastarbeiterów, ich dzieci, a nawet wnuków, wielu to zwolennicy Erdoğana. Szok po raz pierwszy pojawił się, kiedy po nieudanym puczu dziesiątki tysięcy osób... 28
  • Bóg jest modny 9 kwi 2017, 20:00 Gdy Sejm debatuje o uchwale w sprawie uczczenia setnej rocznicy objawień fatimskich, celebryci stają się lepsi i wracają do Boga. 31
  • Są z nami, chociaż odeszli 9 kwi 2017, 20:00 Śmierć nie musi oznaczać końca. Pokazują to ludzie, którzy, umierając, zostawiają po sobie coś, co dla innych staje się częścią życia. 34
  • Stuprocentowa diagnoza 9 kwi 2017, 20:00 Jak umierać i jak towarzyszyć w umieraniu – fragment książki „Żyć aż do końca. Instrukcja obsługi choroby” opartej na rozmowach Katarzyny Jabłońskiej z księdzem Janem Kaczkowskim. 38
  • Król polskich cukierników 9 kwi 2017, 20:00 Adam Sowa jako jedyny w kraju zbudował ogólnopolską sieć cukierni. Na stale powiększającym się słodkim imperium już teraz zarabia miliony, a myśli o nowych inwestycjach. 41
  • Zamieszanie w sieci 9 kwi 2017, 20:00 Debiut Dino na giełdzie, sprzedaż Żabki, kryzys hipermarketów i powrót niewielkich sklepów osiedlowych. W polskim handlu dawno nie działo się tak wiele. 44
  • Pinkerton w Warszawie 9 kwi 2017, 20:00 Trudno o lepszy przykład realizacji American dream niż historia Allana Pinkertona i jego agencji. 47
  • Porozmawiajmy o książkach 9 kwi 2017, 20:00 Dyskusja na temat ustawy o stałej cenie książki przypomina kłótnię lekarzy nad łóżkiem zmarłego pacjenta. 48
  • Szpiegujące parkomaty 9 kwi 2017, 20:00 Obowiązek wpisywania numeru rejestracyjnego podczas korzystania z parkomatów narusza ustawę o ochronie danych osobowych oraz prawo do prywatności zagwarantowane w Konstytucji RP – uznał mieszkaniec Warszawy i zaskarżył uchwałę rady... 50
  • Dalszy wzrost GetBack 9 kwi 2017, 20:00 W 2016 r. zysk netto Grupy Kapitałowej GetBack, jednej z wiodących polskich spółek zarządzających wierzytelnościami, wzrósł o ponad 100 proc., a przychody netto o ponad 66 proc. Jak widać, GetBack nie zamierza zwalniać tempa. 51
  • Konflikt interesów w PGE 9 kwi 2017, 20:00 Bolesław Jankowski, wiceprezes energetycznego giganta, ma udziały w spółce, która świadczy usługi bezpośredniej konkurencji PGE. Koncern nie widzi w tym problemu. 52
  • MPWiK – rzetelny pracodawca 9 kwi 2017, 20:00 Wrocławskie MPWiK to spółka dbająca o środowisko i pracowników. 53
  • Premia marzeń 9 kwi 2017, 20:00 Szkolenie w NASA, przeprawa na Antarktydzie czy akrobacje myśliwcem to tylko kilka wariantów turystyki motywacyjnej. Za dobre wyniki w pracy szefowie spełniają marzenia pracowników. 54
  • Kariera w Jeronimo Martins 9 kwi 2017, 20:00 Jeronimo Martins Polska składa się z wielu różnorodnych działów dających ciekawe możliwości rozwoju, awansu, a także międzynarodowej kariery. 57
  • Syria dziękuje Polsce 9 kwi 2017, 20:00 O Aleppo i chrześcijanach pomagających muzułmanom i woli życia mieszkańców desperacko walczących o normalność opowiada Marta Titaniec, kierownik działu zagranicznego Caritas Polska. 59
  • Czasy podwykonawców 9 kwi 2017, 20:00 Nasza dyplomacja i wizerunek Polski mogą zyskać na pomocy zagranicznych ekspertów. Ale wiąże się z tym również ryzyko. 63
  • Laptop lotniczy 9 kwi 2017, 20:00 Linie lotnicze szukają sposobu, jak ominąć zakaz wnoszenia laptopów na pokład samolotów. Niedawno USA wprowadziły zakaz wnoszenia laptopów i tabletów w bagażu podręcznym. Restrykcje dotyczą lotów do USA dziewięciu linii z ośmiu... 65
  • Uporządkować losowość 9 kwi 2017, 20:00 Nigdy wcześniej nie widziałem badań, których wyniki można wprowadzić w życie w tak realny sposób – mówi George Dikos, szef naukowców w Amazon Europe. 66
  • Sroka myślicielka 9 kwi 2017, 20:00 Nie ulegajmy pierwszemu wrażeniu: sroki to nie tylko trzpiotki – one mają swój rozum. Zdolne są do strojenia sobie żartów z psów czy kotów, ale też do przeżywania żałoby. Bliżej im do nas, niż nam się zdaje. 69
  • Święty samuraj 9 kwi 2017, 20:00 Japoński feudał z mieczem w ręku walczył za katolicką wiarę. Jego kanonizacja pokazuje, że chrześcijaństwo miało w Kraju Kwitnącej Wiśni nie tylko męczenników. 72
  • Dokąd na majówkę 9 kwi 2017, 20:00 Majówka trwa krócej niż tradycyjny urlop, więc nie trzeba robić wielkich planów i rezerwacji, żeby odpocząć i dobrze się bawić. Wystarczy po prostu ruszyć się z domu. Podpowiadamy dokąd. 74
  • Holiday Inn zaprasza 9 kwi 2017, 20:00 Holiday Inn to nowoczesny, elegancki czterogwiazdkowy hotel przy ulicy Piotrkowskiej, w samym centrum Łodzi. 79
  • Suknie jak z bajki 9 kwi 2017, 20:00 Kamili Feder i Agacie Nivette, które stworzyły markę sukni ślubnych Laurelle, wystarczyło kilka lat, aby podbić polski rynek mody ślubnej. Stroją panny młode w kreacje jak z Paryża. 80
  • Fabryka masowej wyobraźni 9 kwi 2017, 20:00 W swoje 25. urodziny paryski Disneyland wciąż pozostaje perłą w koronie Disneya. Ale jeśli utożsamiacie go tylko z zamkiem Królewny Śnieżki, to wkrótce możecie się zdziwić. 82
  • Zbyt silne dobro 9 kwi 2017, 20:00 Nowe kino religijne nie korzysta ze sztafażu biblijnego, za to dużo mówi o fali nienawiści i fałszywych prorokach. By osiągnąć pokój na ziemi, nasz Bóg musi być równy Bogu innych – zdają się mówić współcześni filmowcy. 86
  • Wydarzenie 9 kwi 2017, 20:00 FILM Morderstwo ery lansu Polscy reżyserzy obserwują mroczne strony społeczeństwa. Przypominając sprawy PRL-owskich morderców, Marcin Koszałka czy Maciej Pieprzyca opowiadali o komunizmie, jego szarości, pustce, o oszustwie systemu. Kasia... 90
  • Koniecznie! 9 kwi 2017, 20:00 KSIĄŻKA Fantastyczne Chiny LITERACKA FALA PRZYCHODZI ZZA OCEANU. Nawet europejski pisarz, aby podbić Europę, najpierw musi zdobyć Amerykę. Tak było z Norwegiem Karlem Ove Knausgårdem, Włoszką Elleną Ferrante i tak jest dziś z... 91
  • Powyżej średniej 9 kwi 2017, 20:00 W YS TAWA Polska w pigułce Ta wystawa pokazuje świat tożsamości narodowej u progu wielkiego przewartościowania. Punktem wyjścia jest sala Stacha Szukalskiego, który w 20-leciu próbował łączyć tradycję słowiańską z modernizmem.... 92
  • Bez entuzjazmu 9 kwi 2017, 20:00 FILM Skazana na nudę Azuelos tworzy bardzo klasyczną biografię Włoszki, która podbiła Europę, śpiewając „Bambino”, „Paroles, paroles” czy „Je suis malade”. Reżyserka pokazuje jej dzieciństwo, dochodzenie do sławy, kolejne... 94
  • Ksiądz Andrzej Luter: To się państwu spodoba 9 kwi 2017, 20:00 Gdy z okazji świąt Wielkanocy zwróciliśmy się do ks. Andrzeja o kulturalne polecenia dla czytelników „Wprost”, spodziewaliśmy się może nie „lektur nabożnych”, ale na pewno dzieł, które kojarzyłyby się z religijnością.... 96
  • Diana „numer dwa” 9 kwi 2017, 20:00 RYSZARD CZARNECKI Diany były dwie. Jedna kochana przez lud (lub jak kto woli: opinię publiczną) i media księżna, nieszczęśliwa żona następcy brytyjskiego tronu, której życie stało się częścią popkultury. Po jej tragicznej śmierci... 98

ZKDP - Nakład kontrolowany