Dyskretny urok arystokracji

Dyskretny urok arystokracji

Jan Lubomirski-Lanckoroński
Jan Lubomirski-Lanckoroński
Zamki, służba i srebrna zastawa? Czasem tak, chociaż dla polskiej arystokracji dobre urodzenie to nie tylko przywileje, ale i obowiązki. Na przykład pomaganie innym.

Magdalena Łyczko

Arystokraci są trochę jak angielska królowa – wprawiają w zakłopotanie, bo nie wiadomo, jak się do nich zwracać i jak się w ich towarzystwie zachować. Na szczęście pokazują, że są takimi samymi ludźmi jak Kowalscy czy Nowakowie. Z jedną tylko różnicą – znakomicie znają historię i wszystkie linie pokrewieństwa w swoim rodzie. – Przekopuję właśnie albumy rodzinne. Znalazłem już kilkadziesiąt zdjęć naszych przodków. Wieszam je na ścianie jak w jakiejś izbie pamięci. Zamieszczam nawet podpisy, bo nie wszystko da się spamiętać – mówi Jerzy Donimirski, członek Zakonu Maltańskiego i współorganizator Opłatka Maltańskiego. – Nie traktuję tradycji jako rzeczy, która jest obowiązkiem, nakazem, ale jako coś, co jest podstawą naszego funkcjonowania – tłumaczy Jan Lubomirski-Lanckoroński. – To bardziej pielęgnowanie korzeni. Przecież każdy pamięta o swoich rodzicach, dziadkach, pradziadkach. Nawet gdybyśmy nie chcieli, i tak byli, są i będą w nas zakorzenieni. Tradycja to coś, co mamy we krwi. Czy na pewno i czy zawsze? – Odbiór tradycji zależy od tego, ile mamy lat – przekonuje Mikołaj Rey, w którego żyłach płynie krew Mikołaja z Nagłowic. Rey dzieciństwo spędził we Francji na zamku w Montrésorze, w małej miejscowości nad Loarą. – Będąc dzieckiem, zupełnie naturalnie odbierałem to, że żyję w takim, a nie innym miejscu, oraz że mam wielką rodzinę. Jak każdy nastolatek, miałem okres buntu, wtedy rodzinne tradycje kojarzyły mi się przede wszystkim z długimi brodami wujostwa i perfumami starych ciotek. Nie dostrzegałem w tym większego sensu. Do matury byłem anonimowym Nikolasem, po pierwszej wizycie w Polsce zrozumiałem znaczenie Reja dla Polaków. Jedną z zalet wielkiej rodzinnej arystokratycznej „sieci” była możliwość poznania całego świata, bo okazywało się, że krewnych mamy na każdym kontynencie, a w razie dalekiej podróży wystarczył jeden telefon babci, by odnaleźć ich na drugim końcu świata. Zawsze można było się u nich zatrzymać i nawiązać nową rodzinną więź.

Umieć swój język

Dawniej pod względem liczebności polska arystokracja była europejską potęgą skoligaconą z najznamienitszymi rodami. Do dziś mówimy o arystokratach z nostalgią, że w ich żyłach płynie błękitna krew, lub z zazdrością, bo żyją ponad stan. Ich losy budzą wielką ciekawość, choć nasza wiedza o współczesnej polskiej arystokracji jest raczej ogólnikowa. Co prawda, imprezy świąteczne czy te związane z rodzinnymi uroczystościami typu chrzest czy ślub organizowane są z charakterystycznym dla szlachty rozmachem, ale informacje o nich rzadko przedostają się do mediów. Co innego takie imprezy jak organizowany przez hrabinę Jolantę Mycielską Bal Debiutantów, który przyciąga dzieci z towarzystwa. To dzięki telewizyjnej relacji z drugiego balu w 2001 r. Polska poznała Mikołaja Reya. – Gdy dziennikarz poprosił mnie o podanie najsłynniejszego cytatu z Mikołaja Reja, odpowiedziałem: „Polacy swój język umieją” – wspomina hrabia Mikołaj. – Ten błąd znalazł się w relacji, a ja zostałem królem największej gafy telewizyjnej roku. O przejęzyczeniu szybko zapomniano, a Mikołaj podbił serca Polaków w kulinarnym show „Master Chef”, w którym z wielką gracją przekręcał polskie słowa i rozpieszczał podniebienia jurorów. Dziś jest kulinarnym reporterem w „Dzień Dobry TVN” i odkrywa przed Polakami smaki całego świata. Innych ludzi z tytułami poznajemy dzięki ich… inwestycjom. Trzeba pamiętać, że ta klasa może kiedyś opływała w luksusy, ale w czasach PRL arystokratom zostały tylko nazwiska i fotografie. Zamki, pałace, kamienice, ziemie, a nawet meble znacjonalizowano. Potem niełatwo było odzyskać choć część majątku. – W 1989 r. jeden z przyjaciół rodziny z Niemiec pożyczył mi 100 tys. marek na wykup Pałacu Pugetów – wspomina Donimirski, który jako 16-latek został właścicielem połowy neorenesansowego budynku w Krakowie. – Widząc, że w Polsce następują zmiany, zaryzykował. Nie miał żadnej gwarancji, że te pieniądze do niego wrócą. Ja natomiast miałem świadomość, że jeśli się nie uda zwrócić długu, na pięć lat będę musiał wrócić do Ameryki. Donimirskiemu się udało, a Kraków odzyskał kolejny wyremontowany zabytek.

10 ton dobroci

Duch działalności społecznej wśród arystokracji jest bardzo żywy. Kiedyś magnackie rezydencje były centrami kultury, a ich właściciele mecenasami oraz fundatorami szkół, bibliotek czy szpitali. Jeśli coś organizują, to z ułańską fantazją, ale zawsze ma to jakiś cel charytatywny. – Nie zawsze było łatwo, ale bardzo często dzieliliśmy się tym, co mieliśmy – tłumaczy Jan Lubomirski, którego rodzina obchodzi w tym roku 500-lecie działalności filantropijnej. – Kreowanie pewnych działań, które mnie przeżyją, jest czymś wyjątkowym. Ktoś mógłby powiedzieć, że to nudne, a ja odpowiadam, że odcinanie kuponów to żadna przyjemność. Zarabianie jest wyłącznie środkiem do celu, a celem jest tworzenie przyjaznej wszystkim rzeczywistości. To dbałość nie tylko o bliźniego, lecz także o szersze grono społeczne, lokalną ojczyznę, ale też idąc dalej, o kraj. Zdaję sobie sprawę, że brzmi to górnolotnie, ale jako rodzina zawsze myślimy o Polsce – dodaje Lubomirski. Przykład? Z balu charytatywnego w stylu lat 20. zorganizowanego przez Lubomirskich na ich zamku w Wiśniczu „wyjechała” karetka ratunkowa dla Szpitala Powiatowego w Bochni. – Ludzie, którym powiodło się w życiu, zdają sobie sprawę, że zawdzięczają to nie tylko sobie, ale również szczęściu, którym trzeba się dzielić. Zawsze mieliśmy jakieś dobra, w których pracowali ludzie. To dzięki nim wszystko funkcjonowało. Dzisiaj jako nowobogaccy powinniśmy spojrzeć na przodków i pomyśleć nie tylko o tym, jak ponieść tę pałeczkę, ale przede wszystkim, jak i komu ją przekazać – przekonuje Jerzy Donimirski. Współorganizowana przez niego ogólnopolska akcja charytatywna Opłatek Maltański odbywa się od 15 lat, obecnie w 31 miastach w Polsce. – Dołączyło do niej już ponad 200 darczyńców. Na wszystkie Opłatki Maltańskie staram się zabierać ze sobą swoje dzieci [Stefan, Władysław, Jan, Helena i Maria – red.]. Kiedyś uczestniczyły jako kilkuletnie, potem kilkunastoletnie, teraz biorą już udział w obozach charytatywnych albo są zaangażowane w organizację samych opłatków. To jest poważna logistyka, bo mówimy o ok. 10 t żywności – dodaje Donimirski. Żona Mikołaja Reya wpiera akcję Szlachetna Paczka. Sam Mikołaj raz w tygodniu, kiedy jest w Warszawie, pomaga pastorowi Pawłowi Bukale i jego żonie Marcie, którzy przy stacji metra Centrum prowadzą Kościół uliczny i rozdają posiłki potrzebującym. – Dając, sam dostajesz więcej – mówi Rey. Jeśli spotyka na ulicy osobę proszącą o pomoc, zawsze jej pomaga. Zostawia pieniądze, kupuje jedzenie i rozmawia, bo jak twierdzi: – Chwila uwagi dla takiej osoby może jej przywrócić wiarę w sens życia i lepsze jutro. O lepsze jutro i edukację uzdolnionych polskich dzieci mieszkających w kraju i za wschodnią granicą walczy Fundacja Książąt Lubomirskich, która oprócz fundowania stypendiów pomaga też jednej z przemyskich placówek specjalnych. – W tym roku obchodzimy 100-lecie odzyskania niepodległości. Z tej okazji wydamy książkę o Zdzisławie Lubomirskim, który jako regent Polski 7 października 1918 r. ogłosił niepodległość Polski. Myślimy o związanych z tą rocznicą przedsięwzięciach, na które zaprosilibyśmy gości z zagranicy, by pokazać im osiągnięcia Polski – planuje Lubomirski. Mikołaj Rey marzy, by z Montrésoru zrobić piękną nieformalną ambasadę. – Polska jest tak dynamiczna pod względami ekonomicznym, politycznym i kulturowym, że nie można się w niej nudzić, a na pewno warto ją promować za granicą – potwierdza. Co jest w naszym kraju szczególnego i dlaczego warto do niej wracać? Jerzy Donimirski przypomina cytat z „Dziadów” o Polakach, którzy są jak lawa – z wierzchu zimna i twarda, lecz pełna wewnętrznego ognia. – Kiedy miałem cztery lata, mój dziadek czytał mi fragmenty Mickiewicza. Wtedy nie rozumiałem znaczenia tych słów, teraz mają dla mnie zupełnie inną wartość. Wielokrotnie powtarzał mi, że prawdziwy konserwatysta to nie ten, który chce zabetonować status quo, ale ten, który próbuje zmienić status quo, znając tradycję. Każdy, kto zmienia tradycję, a nie zna historii, jest niebezpiecznym ignorantem. g

© Wszelkie prawa zastrzeżone

Okładka tygodnika WPROST: 3/2018
Więcej możesz przeczytać w 3/2018 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 3/2018 (1819)

  • Nowocześnie, czyli jak? 14 sty 2018, 20:00 To, co wydarzyło się wokół ustaw dotyczących aborcji w ubiegłym tygodniu, było czymś nieprawdopodobnym. Okazało się, że niektóre partie polityczne zamierzają definiować swoją tożsamość właśnie przez stosunek do aborcji i... 3
  • Niedyskrecje parlamentarne 14 sty 2018, 20:00 ŚRODOWISKO ZWIĄZANE Z „GAZETĄ POLSKĄ” OBNOSI SIĘ Z OSTENTACYJNĄ NIECHĘCIĄ DO PREZYDENTA ANDRZEJA DUDY. Podobno z powodu dymisji Antoniego Macierewicza, który stracił stanowisko szefa MON. Na spotkaniu noworocznym głowy państwa z... 6
  • Obraz tygodnia 14 sty 2018, 20:00 68 proc. Polaków jest za tym, by Jerzy Owsiak dostał Nagrodę Nobla (wg sondażu Pollster dla „Super Expressu”) 84 PROC. Polaków uważa, że media nigdy nie powinny faworyzować określonej partii (wg Pew Research Center dla „Gazety... 9
  • Forum im. Jarząbka Wacława 14 sty 2018, 20:00 NA MAPIE POLITYCZNYCH DZIWACTW ZANOTOWAŁAM OSTATNIO POWSTANIE EKOLOGICZNEGO FORUM MŁODZIEŻY. Jego celem jest obrona ministra Szyszki i dyrektora Tomaszewskiego, a przede wszystkim ich instytucji, to znaczy Ministerstwa Środowiska oraz Lasów... 10
  • Smog i kapitalizm 14 sty 2018, 20:00 OBY ŻADNA ŚWIĘTOKRADCZA RĘKA – NO, PRZYNAJMNIEJ ZA MOJEGO ŻYCIA – NIE TARGNĘŁA SIĘ NA KAPITALIZM, wolną przedsiębiorczość i prawo do poszukiwania szczęścia na własną rękę. Jednak ćwierć wieku po transformacji przeciwnicy... 10
  • O elektromobilności z prezydentem 14 sty 2018, 20:00 Elektromobilność w Pałacu Prezydenckim to wydarzenie z cyklu „Technologie przyszłości”. Jego celem będzie szukanie odpowiedzi na pytanie, co należy zrobić, żeby elektromobilność stała się w naszym kraju rzeczywistością, a polskie firmy dołączyły do grona światowych liderów.... 11
  • Szok XXI wieku 14 sty 2018, 20:00 Atak na World Trade Center, dyskusja o małżeństwach jednopłciowych, a nawet popularność „Big Brothera”. 2001 był rokiem zaskakujących wiadomości. 12
  • Platforma IV RP 14 sty 2018, 20:00 „Czy Platforma Obywatelska wygra przyszłość?” – w numerze 10 z 2001 r. „Wprost” pochylał się nad partią „ludzi środka, którzy nie chcą wybierać między uzwiązkowioną lewicą a uzwiązkowioną prawicą”. W styczniu Donald... 13
  • Tajemnice operacji „Rekonstrukcja” 14 sty 2018, 20:00 Zmiany w rządzie niespodziewanie wzmocniły wpływy wicepremiera Jarosława Gowina, osłabiły natomiast skrzydło o. Tadeusza Rydzyka. Nadal karty rozdaje twarde jądro PiS. 14
  • Kim są nowi ministrowie 14 sty 2018, 20:00 Brudziński: pierwszy po prezesie Nowy szef MSWiA od dawna nazywany jest numerem dwa w Prawie i Sprawiedliwości. Już jesienią zeszłego roku było wiadomo, że Joachim Brudziński wejdzie do rządu. Tylko że wtedy miał być to gabinet... 18
  • Dyrygent i skrzypkowie 14 sty 2018, 20:00 GRZEGORZ SADOWSKI, szef działu Biznesi Gospodarka Mateusz Morawiecki ułożył sobie resorty gospodarcze tak, by zajęły się pracą, nie uprawianiem polityki. Nadzór nad spółkami Skarbu Państwa będzie sprawował osobiście. – To jest... 24
  • Kulisy odwołania szefa MON 14 sty 2018, 20:00 Powierzenie Antoniemu Macierewiczowi szefostwa komisji smoleńskiej może ostatecznie pogrążyć byłego ministra obrony. 25
  • Nie będzie partii Macierewicza 14 sty 2018, 20:00 W Polsce nie ma możliwości stworzenia znaczącej formacji na prawo od PiS – uważa prof. Rafał Chwedoruk, politolog. 26
  • Zawiedzione nadzieje… kto zawiódł? 14 sty 2018, 20:00 WALDEMAR SKRZYPCZAK, generał broni Kiedy dwa lata temu ster dowodzenia w MON przejmował Antoni Macierewicz, wielu – w tym i ja – liczyło przede wszystkim na szybkie uruchomienie i zdynamizowanie siermiężnie prowadzonej przez poprzedni... 28
  • Obóz rządzący uniknął spirali śmierci 14 sty 2018, 20:00 – W świecie infozgiełku pozytywna narracja jest niemal równie ważna jak decyzje czy wydarzenia – mówi o swoim projekcie MaBeNa prof. Andrzej Zybertowicz. I apeluje, by Unia otrząsnęła się z liberalno-lewackich utopii. 30
  • Dwa błędy Schetyny 14 sty 2018, 20:00 Wystarczył ten jeden krok, aby duża część dotychczasowej strategii Grzegorza Schetyny legła w gruzach. Szef Platformy karnie wydalił z partii trójkę posłów za to, iż swoimi głosami przyczynili się do upadku (małą różnicą... 33
  • Patriotyzm na co dzień i od święta 14 sty 2018, 20:00 Boję się, żeby wojownicze hałasy nie zabiły w narodzie czułej wrażliwości – mówi prof. Joanna Kurczewska, socjolog i historyk idei z Instytutu Filozofii i Socjologii Polskiej Akademii Nauk. 35
  • Kocopoły 14 sty 2018, 20:00 Kocopoły to produkty pracy Maszyny Bezpieczeństwa Narracyjnego. Służą do tego, żeby robić wyborcom wodę z mózgu. Maszynie imię nadał nieoceniony prof. Zybertowicz. Ten sam, który za poprzedniego PiS reformował ABW przez wprowadzenie... 39
  • Lokalni patrioci 500+ 14 sty 2018, 20:00 Przeszkolenie bez taryfy ulgowej oraz pieniądze czekają na chętnych do służby w Wojskach Obrony Terytorialnej. 40
  • Nikt nie chciał sądzić Wawrzeckiego 14 sty 2018, 20:00 – Lubiłam pisać o zwykłych ludziach, codziennych zbrodniach – wspomina autorka reportaży sądowych z czasów PRL, Barbara Seidler. 44
  • Dyskretny urok arystokracji 14 sty 2018, 20:00 Zamki, służba i srebrna zastawa? Czasem tak, chociaż dla polskiej arystokracji dobre urodzenie to nie tylko przywileje, ale i obowiązki. Na przykład pomaganie innym. 47
  • Wrobieni w challenge 14 sty 2018, 20:00 W domu wiceprezesa Polskiej Ligi Siatkówki działa prywatna spółka, która rocznie inkasuje setki tysięcy złotych od polskich klubów siatkarskich. Zarejestrowała sobie tam oddział, żeby pobierać unijną dotację. Ale to dopiero początek historii. 50
  • Autobusem pod górkę 14 sty 2018, 20:00 PolskiBus mimo milionów w reklamę nie przetrwał na polskim rynku. Przegrał z lokalnymi przewoźnikami. Teraz chce z nimi walczyć gigant z Niemiec. 56
  • Hossa Bessa 14 sty 2018, 20:00 Fitness klapa W ciągu najbliższych trzech- -czterech miesięcy z Polski całkowicie zniknie sieć klubów Jatomi Fitness. Na koniec ubiegłego roku w 19 polskich miastach działało 35 klubów pod tą marką. Nie tak dawno sieć zamknęła swój... 59
  • Elektromobilna rewolucja ruszyła 14 sty 2018, 20:00 MICHAŁ KURTYKA Kilka tygodni temu rząd, a teraz Sejm przegłosował ustawę o elektromobilności i paliwach alternatywnych. To sukces, gdyż jest to jeden z najważniejszych sposobów, które pozwolą przyspieszyć innowacyjność naszej... 60
  • Know How 14 sty 2018, 20:00 Hej, mercedes Mercedes pokazał nową odsłonę swojego systemu informacyjnorozrywkowego, kryjącego się pod nazwą MBUX. Będzie się on składał z dwóch ekranów i zadebiutuje w nowej A klasie. W zależności od wyposażenia ekrany będą... 61
  • Wolno, wolniej, kup nowy 14 sty 2018, 20:00 Afera z Intelem i Apple’em w roli głównej pokazuje, że konsumenci coraz częściej sprowadzani są do roli maszynek, które mają tylko kupić. Najlepiej jak najczęściej. 62
  • Zarządzanie strachem 14 sty 2018, 20:00 Straszenie stało się głównym narzędziem polityki w Europie. Dlatego krótkie chwile wytchnienia w przepychance o to, kto kogo, przyjmowane są z taką ulgą. 64
  • Sieć na cenzurowanym 14 sty 2018, 20:00 W Europie zaczęła się właśnie krucjata przeciwko dezinformacji w internecie. Niestety może się ona skończyć ograniczeniem wolności słowa. 68
  • Wirtuoz niepodległości 14 sty 2018, 20:00 Ignacy Paderewski był światową gwiazdą, za którą szalały tłumy. Być może dlatego robił dla polskiej niepodległości tyle samo, a może i więcej niż marszałek Piłsudski. 72
  • Na zdrowie 14 sty 2018, 20:00 Kobiece serce Kobiety dwukrotnie częściej niż mężczyźni umierają w ciągu 12 miesięcy po ostrym zawale serca – wykazały badania specjalistów z Uniwersytetu w Leedes (Wielka Brytania) i Instytutu Karolinska (Szwecja). Zdaniem autorów... 76
  • Nie zawsze trzeba stać w kolejce 14 sty 2018, 20:00 Polacy chętnie leczą się sami, szczególnie wtedy, gdy doskwiera im przeziębienie. Wsparci dobrą radą farmaceuty jesteśmy w stanie dobrać odpowiedni lek, który postawi nas na nogi. 77
  • Ale to już było 14 sty 2018, 20:00 W Polsce początki w muzyce są trudniejsze niż gdziekolwiek indziej. Wszyscy chcą mieć nową muzykę, ale nikt nie chce się nią zajmować. Debiutantów z roku na rok poznajemy coraz mniej, za to w radiu i w telewizji dusimy się w tym samym sosie powtarzanych od dekad przebojów. A... 78
  • Sztuka cenniejsza niż złoto 14 sty 2018, 20:00 Rok 2017 był najlepszym sezonem w historii polskiego rynku sztuki. Ale wystrzał korków od szampana zagłuszył istniejące problemy. 82
  • Bóg, horror, obczyzna 14 sty 2018, 20:00 Na kolejny sezon „Gry o tron” przyjdzie nam poczekać do 2019 r. Jak przeżyć 2018 i skrócić sobie katusze oczekiwania? Oglądając „Templariuszy”, którzy nabierają tempa z odcinka na odcinek. 86
  • Rozmiar ma znaczenie 14 sty 2018, 20:00 Paul z „Pomniejszenia” ma 12 cm wzrostu, ale kaliber jego problemów jest znacznie większy. Jak to u bohaterów Payne’a bywa. 90
  • Wydarzenie 14 sty 2018, 20:00 Kalejdoskop nerwic To jeden z tych filmów, których oglądanie jest przyjemnością, choć w trakcie seansu śmiech zamiera w gardle. W debiutanckim „Ataku paniki” Paweł Maślona portretuje kilkunastu bohaterów. Dzielą ich: wiek, pozycja... 91
  • Film 14 sty 2018, 20:00 Pępek świata absurdu Oparta na prawdziwej historii „Viktoria” nie jest filmem dla każdego. W portrecie trzech pokoleń kobiet Bułgarka Maya Vitkova nie kokietuje widza. Tworzy opowieść dojmującą, oschłą, powolną. Ale udaje jej się... 92
  • Muzyka 14 sty 2018, 20:00 PŁY TA Nasza zima dobra KIEDY DWA LATA TEMU, ZARAZ PO POJAWIENIU SIĘ NA NASZEJ SCENIE, zapytano ją, dlaczego jeszcze nie wydała płyty, z bezczelną szczerością odpowiadała: „Bo trzeba ją wypełnić dobrymi nagraniami”. Stało się,... 93
  • Książka 14 sty 2018, 20:00 POWIEŚĆ Być innym OD CZASU SUKCESÓW KSIĄŻEK O FRANCUSKIM MIKOŁAJKU I AN- GIELSKIM ADRIANIE MOLE’U na wpół żartobliwe opisywanie świata z punktu widzenia bystrego dziecka stało się pomysłem dość często wykorzystywanym przez... 94
  • Kalejdoskop 14 sty 2018, 20:00 Gra w oko Co łączy Europę Wschodnią i Amerykę Południową? Na pierwszy rzut oka nic. Po głębszym namyśle konstatujemy, że przecież dyktatury (u nas komunistyczne, tam – prawicowe lub wojskowe), że Gombrowicz. Dlatego w tytule tej... 95
  • Kulturalna trzynastka 14 sty 2018, 20:00 Małgorzata Kożuchowska JAKO HANKA MOSTOWIAK ZGINĘŁA PRZYWALONA PUDŁAMI, JAKO AKTORKA WCIĄŻ ZACHWYCA URODĄ I TALENTEM 1. Najbardziej znienawidzona lektura? Nudny, zły scenariusz filmowy. 2. Którym bohaterem z literatury chciałabyś być... 96
  • Mysia wieża 14 sty 2018, 20:00 MICHAŁ WITKOWSKI Czy Pałac Kultury i Nauki powinien zostać zburzony? Obawiam się, że w tej kwestii raczej nigdy nie osiągniemy jednomyślności. Jest tyle za i tyle przeciw! Za zburzeniem przemawia fakt, że nie każda tradycja dobra i nie... 97
  • O Persach i Teutonach 14 sty 2018, 20:00 Pociąg TGV z Paryża do Brukseli przemieszcza się w styczniowym zmierzchu niemal bezszelestnie, ale i tak się w końcu spóźni. Utknie w Lille, gdzie część pasażerów będzie się przesiadać na Eurostar do Londynu. O ile pociąg do... 98

ZKDP - Nakład kontrolowany