Bóg, horror, obczyzna

Bóg, horror, obczyzna

Bóg, horror, obczyzna
Bóg, horror, obczyzna
Na kolejny sezon „Gry o tron” przyjdzie nam poczekać do 2019 r. Jak przeżyć 2018 i skrócić sobie katusze oczekiwania? Oglądając „Templariuszy”, którzy nabierają tempa z odcinka na odcinek.

Artur Zaborski

To najdroższa produkcja stacji History (w Polsce prawa do emisji wykupiło HBO i nadaje serial w piątki o godz. 20.10, wcześniejsze odcinki można zobaczyć w HBO GO). W 2016 r., kiedy kręcono serial pod czeską Pragą (druga lokacja to chorwacki Dubrownik), doszło do pożaru, który pochłonął pieczołowicie przygotowany plan. – Jak wiadomo, w budżecie produkcji historycznej największe kwoty dotyczą scenografii i kostiumów. Straciliśmy i jedne, i drugie – mówi mi na planie Don Handfield, obok Richarda Raynera twórca „Templariuszy”, i wylicza konsekwencje: gargantuiczne opóźnienia w zdjęciach, ryzyko wymiany wcześniej zatrudnionych aktorów i dylemat: odbudować to, co pochłonął ogień, czy stworzyć coś innego, lepszego?

James Bond jest kobietą

Oglądając serial, możemy stwierdzić, że twórcom chyba udało się stworzyć coś lepszego, choć nie to jest tu najważniejsze. Namysł nad różnicami pomiędzy codziennością kiedyś i dziś jest w „Templariuszach” co prawda istotny, ale serial nie jest etnograficzną ciekawostką, która ma nam objaśnić reguły życia w przeszłości, tylko pełną intryg i suspensu wciągającą opowieścią z gatunku płaszcza i szpady, obnażającą uniwersalne mechanizmy polityki i religii, które przetrwały do dziś. Już pierwszy odcinek pokazuje nam, z jakimi ludźmi mamy do czynienia. Filip Piękny na bezwzględność mógłby licytować się z bohaterami „Gry o tron”. Papież Bonifacy VIII okazuje się najbardziej demoniczną postacią na ekranie (grający go Jim Carter mówi: – Mam nadzieję, że Franciszek obejrzy nasz serial i zobaczy w nim swoje absolutne przeciwieństwo!). Natomiast zwierzchnik templariuszy Landry, choć scenarzyści mieli pełne prawo odmalować go na modłę Indiany Jonesa, to bohater refleksyjny, który pyta o sens działań i osiągnięć. Granego przez Toma Cullena („Zupełnie inny weekend”) Landry’ego poznajemy już po upadku Akki, ostatniej twierdzy krzyżowców na Bliskim Wschodzie, z której zdołali jeszcze wywieźć Świętego Graala. Jednak okręt z naczyniem, z którego Chrystus miał pić wino podczas Ostatniej Wieczerzy, został zaatakowany i poszedł na dno. Landry i jego kompani trafili na Cypr, a następnie na półtorej dekady do Francji, gdzie bohatera dopadł kryzys wiary. Cullen: – Kiedy czytałem scenariusz, byłem pod wrażeniem takiego spojrzenia na mężczyznę żyjącego w wiekach średnich. Landry nie jest ślepo wpatrzony w idee Kościoła ani państwa, potrafi krytycznie spojrzeć tak na działalność papieża, jak i swojego króla. To inteligentny facet, który w niczym nie przypomina dzisiejszych nacjonalistów, wykrzykujących hasła o Bogu, honorze i ojczyźnie. On doskonale zdaje sobie sprawę z tego, że świat jest skomplikowany – mówi. Najbardziej ucieszyło go to, że scenarzyści właśnie w skomplikowaniu historii znaleźli potencjał, a nie w jej uproszczeniu, do którego tak chętnie odwołuje się kino historyczne, oparte na prostej opozycji dobrych i złych. Kryształowych bohaterów w „Templariuszach” nie ma wcale. Swoją mroczną naturę objawiają wszyscy, niezależnie od wieku, płci, wyznawanych religii i poglądów. Przykład? 16-letnia księżniczka Izabela, córka Filipa i Joanny, która – niczym markiza de Merteuil z „Niebezpiecznych związków” – szybko uświadamia sobie, jaką bronią są jej seksualność i aktorstwo. „Udawania uczyłam się przy stole, przy którym roztaczałam do każdego szeroki uśmiech, choć pod obrusem wbijałam sobie widelec w rękę do krwi” – czytamy wspomnienia markizy na kartach epistolarnej powieści de Laclosa. Izabela jest z tej samej szkoły: regularnie odwiedza spowiednika, a na dworze ma opinię rozmodlonej i pokornej, co nie przeszkadza jej bez mrugnięcia okiem skrócić o głowę męża. I to w dniu ślubu. Nieprzypadkowo historia zapamiętała ją jako wilczycę z Francji. – To jest wielki szok dla widza, bo moja bohaterka wydaje się delikatna, słodka i kochana. Ale ona ma podwójną naturę; nawet jej włosy są sztuczne, ciągle nosi peruki, co podkreśla, że chowa coś przed innymi. Nikt nie jest w stanie przewidzieć, kim jest teraz: sobą czy kimś, kogo udaje – mówi mi wcielająca się w Izabelę Sabrina Bartlett.

Pali się, moja waćpanno!

Także kostiumografka Diana Cilliers podkreśla, że w „Templariuszach” wagę przyłożono do tego, co nazywa psychologią stroju. – Kiedy przechadzasz się po dworze w idealnie skrojonej sukni, a na salony wchodzisz i zdajesz się badać, jak ubrane są inne kobiety, nikt nie podejrzewa cię o to, że w rzeczywistości jesteś zainteresowana poważnymi kwestiami – mówi. Zwracam jej uwagę na zawsze doskonale ubranego Jamesa Bonda. – Właśnie o to chodzi! – mówi Diana. – Kiedy 007 wchodzi na przyjęcie w modnie skrojonym garniturze, każdy spodziewa się, że jest zainteresowany przykuwaniem spojrzeń pięknych kobiet, więc nikt nie traktuje go jak podejrzanego, zwłaszcza kiedy niczym dandys popija swoje wstrząśnięte, niezmieszane martini. Tej taktyki wcale nie wymyślił Ian Fleming ani żaden z reżyserów filmów z serii! Ten kamuflaż już wieki temu opracowały kobiety – ekscytuje się i przypomina, jak istotna była wówczas kwestia estetyki: – Źle ubrany władca nie był postrzegany jako osoba, która jest w stanie dobrze zawiadować państwem, bo jak ktoś, kto nie dbał o siebie, mógł zadbać o ludzi i kraj? Szkoda, że ta zasada nie przetrwała do dzisiaj! – śmieje się, a ja się zastanawiam, jak zareagowałaby, gdyby zobaczyła stroje niektórych naszych polityków.

W rozmowach z aktorami wciąż powraca temat pożaru na planie, który paradoksalnie pozwolił im bardziej poznać mentalność ludzi średniowiecza. Ed Stoppard, który kradnie show jako król Filip IV Piękny, zupełnie poważnie mówi mi, że to wydarzenie uświadomiło mu, że jeszcze długo technologia nie wyprze fizycznych planów zdjęciowych. – Kiedy pierwszy raz zobaczyłem, jak wyglądają lokacje, zamarłem. Trudno było bowiem znaleźć miejsce, gdzie nie byłoby wielkiego zielonego prześcieradła albo gigantycznej ściany w tym kolorze – wspomina. Rzeczywiście, na planie pośród „normalnych” dworów, chat, kwater, oberży i stajen rozmieszczono zielone ekrany, które dzięki technice green screen pozwalają cyfrowo wpleść elementy niewystępujące w krajobrazie. Dzięki temu w Czechach pojawiło się morze i urosły góry, a ślady współczesności zniknęły na amen. Stoppard: – Te technologiczne cuda pozostawiają nas, aktorów, w niepokoju, że lada moment staniemy się niepotrzebni, bo byle kogo będzie można oblec w zielone szmaty i komputerowo przerobić na innego aktora, co przecież już się dzieje. Ale kiedy spłonął plan, okazało się, że technologia jest bezradna. Chociaż finalna wersja tego, co zabrał ogień, była świetnie udokumentowana, nie obyło się bez odbudowy.

Nie dało się jej odtworzyć cyfrowo. O plusach analogowych strojów mówi mi też kostiumografka Diane, kobieta z gatunku ludzi, którzy szklankę widzą do połowy pełną. – Powiem panu, że jedna rzecz wyszła na dobre: mogłam od nowa uszyć sukienkę królowej Joanny z Nawarry [żona Filipa IV Pięknego ma romans z Landrym, gra ją Olivia Ross – red.]. Na wcześniejszą nie mogłam patrzeć! Olivia wyglądała w niej, jakby przywdziała na siebie jakąś szmatę – zwierza mi się. Wszyscy zgodnie przyznają, że pożar naznaczył produkcję i popchnął ją na inne tory. – Wcześniej nie czułem tego, jak bardzo fizyczny jest świat, który portretujemy. Dziś wszystko dookoła nas jest w wersji light: komórki nic nie ważą, ludziom zdarza się zaglądać do toreb, żeby sprawdzić, czy wzięli laptopa, bo po wadze nie da się tego stwierdzić, ubrania nie krępują nam ruchów ani nie obciążają nas. Tymczasem zbroja, którą musiałem na siebie nakładać na planie, diametralnie wpływała na sposób mojego poruszania się. Przed pożarem irytowałem się, że mnie ogranicza, później zrozumiałem, że to nie ograniczenie tylko zbliżenie do ziemi, czyli wszystkiego tego, z czym ludzie mieli wtedy do czynienia – mówi Cullen. – Dziś trudno nam zrozumieć, dlaczego nasi dalecy przodkowie byli w stanie oddać życie dla połaci ziemi. Sam zrozumiałem to dopiero dzięki serialowi. „Templariusze” uświadomili mi, jak bardzo dzisiaj mamy zaburzone relacje ze światem, które kiedyś były jednoznaczne i uporządkowane: człowiek patrzył tylko horyzontalnie, a w relacji wertykalnej pozostawał jedynie z Bogiem.

Nie wolno było patrzeć w górę ot, tak – dodaje. Na zbliżenie do rzeczywistości zwraca uwagę także Stoppard: – Ja się już naprawdę dosyć nagrałem w filmach, w których ogień, woda, wojna i inne kataklizmy zabierają ludziom dobytek, ale dopiero kiedy doświadcza się poniekąd na sobie, co to znaczy, kiedy przychodzi niekontrolowany ogień, zmienia się perspektywa. Myślę, że to doświadczenie pozwoliło nam jeszcze bardziej uwiarygodnić to, co sportretowaliśmy, zbliżyć się do naszych bohaterów i ich rozterek. Chociaż w serialu odnajdziemy sporo historycznych nieścisłości (papież Bonifacy w przedstawionym okresie już nie żył, Landry wcale nie stał na czele zakonu, a Święty Graal nie odnalazł się we Francji), to jednak ogólny namysł nad przeszłością ma tu wszystko to, co przekonało do siebie fanów „Gry o tron”, „Dynastii Tudorów” czy „Rodziny Borgiów”: los nie oszczędza nikogo, spokój jednostki zakłócają polityka i religia, namiętności rzadko napędza serce, a nasze podejrzenia, co stanie się w najbliższym odcinku, prawie nigdy nie pokrywają się z pomysłami scenarzystów. Fabuła pozwala spojrzeć na przełom XIII i XIV w. jako na czas błyskotliwych podchodów, przemyślanych intryg i sprytnych taktyk – czyli dokładnie odwrotnie, niż zwykło się średniowiecze przedstawiać. A to wszystko inkrustowane jest ciekawostkami z epoki. Z „Templariuszy” dowiemy się choćby, dlaczego piątek 13. postrzegany jest jako pechowy dzień – bo to właśnie w piątek, 13 października 1307 r., w nie do końca jasnych okolicznościach ostatecznie upadł zakon. Aż żal, że templariusze nie mieli większego wpływu na nasz kraj. Polski na ekranie nie zobaczymy, pozostaje się cieszyć z obecności Czech. g

© Wszelkie prawa zastrzeżone

Okładka tygodnika WPROST: 3/2018
Więcej możesz przeczytać w 3/2018 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 3/2018 (1819)

  • Nowocześnie, czyli jak? 14 sty 2018, 20:00 To, co wydarzyło się wokół ustaw dotyczących aborcji w ubiegłym tygodniu, było czymś nieprawdopodobnym. Okazało się, że niektóre partie polityczne zamierzają definiować swoją tożsamość właśnie przez stosunek do aborcji i... 3
  • Niedyskrecje parlamentarne 14 sty 2018, 20:00 ŚRODOWISKO ZWIĄZANE Z „GAZETĄ POLSKĄ” OBNOSI SIĘ Z OSTENTACYJNĄ NIECHĘCIĄ DO PREZYDENTA ANDRZEJA DUDY. Podobno z powodu dymisji Antoniego Macierewicza, który stracił stanowisko szefa MON. Na spotkaniu noworocznym głowy państwa z... 6
  • Obraz tygodnia 14 sty 2018, 20:00 68 proc. Polaków jest za tym, by Jerzy Owsiak dostał Nagrodę Nobla (wg sondażu Pollster dla „Super Expressu”) 84 PROC. Polaków uważa, że media nigdy nie powinny faworyzować określonej partii (wg Pew Research Center dla „Gazety... 9
  • Forum im. Jarząbka Wacława 14 sty 2018, 20:00 NA MAPIE POLITYCZNYCH DZIWACTW ZANOTOWAŁAM OSTATNIO POWSTANIE EKOLOGICZNEGO FORUM MŁODZIEŻY. Jego celem jest obrona ministra Szyszki i dyrektora Tomaszewskiego, a przede wszystkim ich instytucji, to znaczy Ministerstwa Środowiska oraz Lasów... 10
  • Smog i kapitalizm 14 sty 2018, 20:00 OBY ŻADNA ŚWIĘTOKRADCZA RĘKA – NO, PRZYNAJMNIEJ ZA MOJEGO ŻYCIA – NIE TARGNĘŁA SIĘ NA KAPITALIZM, wolną przedsiębiorczość i prawo do poszukiwania szczęścia na własną rękę. Jednak ćwierć wieku po transformacji przeciwnicy... 10
  • O elektromobilności z prezydentem 14 sty 2018, 20:00 Elektromobilność w Pałacu Prezydenckim to wydarzenie z cyklu „Technologie przyszłości”. Jego celem będzie szukanie odpowiedzi na pytanie, co należy zrobić, żeby elektromobilność stała się w naszym kraju rzeczywistością, a polskie firmy dołączyły do grona światowych liderów.... 11
  • Szok XXI wieku 14 sty 2018, 20:00 Atak na World Trade Center, dyskusja o małżeństwach jednopłciowych, a nawet popularność „Big Brothera”. 2001 był rokiem zaskakujących wiadomości. 12
  • Platforma IV RP 14 sty 2018, 20:00 „Czy Platforma Obywatelska wygra przyszłość?” – w numerze 10 z 2001 r. „Wprost” pochylał się nad partią „ludzi środka, którzy nie chcą wybierać między uzwiązkowioną lewicą a uzwiązkowioną prawicą”. W styczniu Donald... 13
  • Tajemnice operacji „Rekonstrukcja” 14 sty 2018, 20:00 Zmiany w rządzie niespodziewanie wzmocniły wpływy wicepremiera Jarosława Gowina, osłabiły natomiast skrzydło o. Tadeusza Rydzyka. Nadal karty rozdaje twarde jądro PiS. 14
  • Kim są nowi ministrowie 14 sty 2018, 20:00 Brudziński: pierwszy po prezesie Nowy szef MSWiA od dawna nazywany jest numerem dwa w Prawie i Sprawiedliwości. Już jesienią zeszłego roku było wiadomo, że Joachim Brudziński wejdzie do rządu. Tylko że wtedy miał być to gabinet... 18
  • Dyrygent i skrzypkowie 14 sty 2018, 20:00 GRZEGORZ SADOWSKI, szef działu Biznesi Gospodarka Mateusz Morawiecki ułożył sobie resorty gospodarcze tak, by zajęły się pracą, nie uprawianiem polityki. Nadzór nad spółkami Skarbu Państwa będzie sprawował osobiście. – To jest... 24
  • Kulisy odwołania szefa MON 14 sty 2018, 20:00 Powierzenie Antoniemu Macierewiczowi szefostwa komisji smoleńskiej może ostatecznie pogrążyć byłego ministra obrony. 25
  • Nie będzie partii Macierewicza 14 sty 2018, 20:00 W Polsce nie ma możliwości stworzenia znaczącej formacji na prawo od PiS – uważa prof. Rafał Chwedoruk, politolog. 26
  • Zawiedzione nadzieje… kto zawiódł? 14 sty 2018, 20:00 WALDEMAR SKRZYPCZAK, generał broni Kiedy dwa lata temu ster dowodzenia w MON przejmował Antoni Macierewicz, wielu – w tym i ja – liczyło przede wszystkim na szybkie uruchomienie i zdynamizowanie siermiężnie prowadzonej przez poprzedni... 28
  • Obóz rządzący uniknął spirali śmierci 14 sty 2018, 20:00 – W świecie infozgiełku pozytywna narracja jest niemal równie ważna jak decyzje czy wydarzenia – mówi o swoim projekcie MaBeNa prof. Andrzej Zybertowicz. I apeluje, by Unia otrząsnęła się z liberalno-lewackich utopii. 30
  • Dwa błędy Schetyny 14 sty 2018, 20:00 Wystarczył ten jeden krok, aby duża część dotychczasowej strategii Grzegorza Schetyny legła w gruzach. Szef Platformy karnie wydalił z partii trójkę posłów za to, iż swoimi głosami przyczynili się do upadku (małą różnicą... 33
  • Patriotyzm na co dzień i od święta 14 sty 2018, 20:00 Boję się, żeby wojownicze hałasy nie zabiły w narodzie czułej wrażliwości – mówi prof. Joanna Kurczewska, socjolog i historyk idei z Instytutu Filozofii i Socjologii Polskiej Akademii Nauk. 35
  • Kocopoły 14 sty 2018, 20:00 Kocopoły to produkty pracy Maszyny Bezpieczeństwa Narracyjnego. Służą do tego, żeby robić wyborcom wodę z mózgu. Maszynie imię nadał nieoceniony prof. Zybertowicz. Ten sam, który za poprzedniego PiS reformował ABW przez wprowadzenie... 39
  • Lokalni patrioci 500+ 14 sty 2018, 20:00 Przeszkolenie bez taryfy ulgowej oraz pieniądze czekają na chętnych do służby w Wojskach Obrony Terytorialnej. 40
  • Nikt nie chciał sądzić Wawrzeckiego 14 sty 2018, 20:00 – Lubiłam pisać o zwykłych ludziach, codziennych zbrodniach – wspomina autorka reportaży sądowych z czasów PRL, Barbara Seidler. 44
  • Dyskretny urok arystokracji 14 sty 2018, 20:00 Zamki, służba i srebrna zastawa? Czasem tak, chociaż dla polskiej arystokracji dobre urodzenie to nie tylko przywileje, ale i obowiązki. Na przykład pomaganie innym. 47
  • Wrobieni w challenge 14 sty 2018, 20:00 W domu wiceprezesa Polskiej Ligi Siatkówki działa prywatna spółka, która rocznie inkasuje setki tysięcy złotych od polskich klubów siatkarskich. Zarejestrowała sobie tam oddział, żeby pobierać unijną dotację. Ale to dopiero początek historii. 50
  • Autobusem pod górkę 14 sty 2018, 20:00 PolskiBus mimo milionów w reklamę nie przetrwał na polskim rynku. Przegrał z lokalnymi przewoźnikami. Teraz chce z nimi walczyć gigant z Niemiec. 56
  • Hossa Bessa 14 sty 2018, 20:00 Fitness klapa W ciągu najbliższych trzech- -czterech miesięcy z Polski całkowicie zniknie sieć klubów Jatomi Fitness. Na koniec ubiegłego roku w 19 polskich miastach działało 35 klubów pod tą marką. Nie tak dawno sieć zamknęła swój... 59
  • Elektromobilna rewolucja ruszyła 14 sty 2018, 20:00 MICHAŁ KURTYKA Kilka tygodni temu rząd, a teraz Sejm przegłosował ustawę o elektromobilności i paliwach alternatywnych. To sukces, gdyż jest to jeden z najważniejszych sposobów, które pozwolą przyspieszyć innowacyjność naszej... 60
  • Know How 14 sty 2018, 20:00 Hej, mercedes Mercedes pokazał nową odsłonę swojego systemu informacyjnorozrywkowego, kryjącego się pod nazwą MBUX. Będzie się on składał z dwóch ekranów i zadebiutuje w nowej A klasie. W zależności od wyposażenia ekrany będą... 61
  • Wolno, wolniej, kup nowy 14 sty 2018, 20:00 Afera z Intelem i Apple’em w roli głównej pokazuje, że konsumenci coraz częściej sprowadzani są do roli maszynek, które mają tylko kupić. Najlepiej jak najczęściej. 62
  • Zarządzanie strachem 14 sty 2018, 20:00 Straszenie stało się głównym narzędziem polityki w Europie. Dlatego krótkie chwile wytchnienia w przepychance o to, kto kogo, przyjmowane są z taką ulgą. 64
  • Sieć na cenzurowanym 14 sty 2018, 20:00 W Europie zaczęła się właśnie krucjata przeciwko dezinformacji w internecie. Niestety może się ona skończyć ograniczeniem wolności słowa. 68
  • Wirtuoz niepodległości 14 sty 2018, 20:00 Ignacy Paderewski był światową gwiazdą, za którą szalały tłumy. Być może dlatego robił dla polskiej niepodległości tyle samo, a może i więcej niż marszałek Piłsudski. 72
  • Na zdrowie 14 sty 2018, 20:00 Kobiece serce Kobiety dwukrotnie częściej niż mężczyźni umierają w ciągu 12 miesięcy po ostrym zawale serca – wykazały badania specjalistów z Uniwersytetu w Leedes (Wielka Brytania) i Instytutu Karolinska (Szwecja). Zdaniem autorów... 76
  • Nie zawsze trzeba stać w kolejce 14 sty 2018, 20:00 Polacy chętnie leczą się sami, szczególnie wtedy, gdy doskwiera im przeziębienie. Wsparci dobrą radą farmaceuty jesteśmy w stanie dobrać odpowiedni lek, który postawi nas na nogi. 77
  • Ale to już było 14 sty 2018, 20:00 W Polsce początki w muzyce są trudniejsze niż gdziekolwiek indziej. Wszyscy chcą mieć nową muzykę, ale nikt nie chce się nią zajmować. Debiutantów z roku na rok poznajemy coraz mniej, za to w radiu i w telewizji dusimy się w tym samym sosie powtarzanych od dekad przebojów. A... 78
  • Sztuka cenniejsza niż złoto 14 sty 2018, 20:00 Rok 2017 był najlepszym sezonem w historii polskiego rynku sztuki. Ale wystrzał korków od szampana zagłuszył istniejące problemy. 82
  • Bóg, horror, obczyzna 14 sty 2018, 20:00 Na kolejny sezon „Gry o tron” przyjdzie nam poczekać do 2019 r. Jak przeżyć 2018 i skrócić sobie katusze oczekiwania? Oglądając „Templariuszy”, którzy nabierają tempa z odcinka na odcinek. 86
  • Rozmiar ma znaczenie 14 sty 2018, 20:00 Paul z „Pomniejszenia” ma 12 cm wzrostu, ale kaliber jego problemów jest znacznie większy. Jak to u bohaterów Payne’a bywa. 90
  • Wydarzenie 14 sty 2018, 20:00 Kalejdoskop nerwic To jeden z tych filmów, których oglądanie jest przyjemnością, choć w trakcie seansu śmiech zamiera w gardle. W debiutanckim „Ataku paniki” Paweł Maślona portretuje kilkunastu bohaterów. Dzielą ich: wiek, pozycja... 91
  • Film 14 sty 2018, 20:00 Pępek świata absurdu Oparta na prawdziwej historii „Viktoria” nie jest filmem dla każdego. W portrecie trzech pokoleń kobiet Bułgarka Maya Vitkova nie kokietuje widza. Tworzy opowieść dojmującą, oschłą, powolną. Ale udaje jej się... 92
  • Muzyka 14 sty 2018, 20:00 PŁY TA Nasza zima dobra KIEDY DWA LATA TEMU, ZARAZ PO POJAWIENIU SIĘ NA NASZEJ SCENIE, zapytano ją, dlaczego jeszcze nie wydała płyty, z bezczelną szczerością odpowiadała: „Bo trzeba ją wypełnić dobrymi nagraniami”. Stało się,... 93
  • Książka 14 sty 2018, 20:00 POWIEŚĆ Być innym OD CZASU SUKCESÓW KSIĄŻEK O FRANCUSKIM MIKOŁAJKU I AN- GIELSKIM ADRIANIE MOLE’U na wpół żartobliwe opisywanie świata z punktu widzenia bystrego dziecka stało się pomysłem dość często wykorzystywanym przez... 94
  • Kalejdoskop 14 sty 2018, 20:00 Gra w oko Co łączy Europę Wschodnią i Amerykę Południową? Na pierwszy rzut oka nic. Po głębszym namyśle konstatujemy, że przecież dyktatury (u nas komunistyczne, tam – prawicowe lub wojskowe), że Gombrowicz. Dlatego w tytule tej... 95
  • Kulturalna trzynastka 14 sty 2018, 20:00 Małgorzata Kożuchowska JAKO HANKA MOSTOWIAK ZGINĘŁA PRZYWALONA PUDŁAMI, JAKO AKTORKA WCIĄŻ ZACHWYCA URODĄ I TALENTEM 1. Najbardziej znienawidzona lektura? Nudny, zły scenariusz filmowy. 2. Którym bohaterem z literatury chciałabyś być... 96
  • Mysia wieża 14 sty 2018, 20:00 MICHAŁ WITKOWSKI Czy Pałac Kultury i Nauki powinien zostać zburzony? Obawiam się, że w tej kwestii raczej nigdy nie osiągniemy jednomyślności. Jest tyle za i tyle przeciw! Za zburzeniem przemawia fakt, że nie każda tradycja dobra i nie... 97
  • O Persach i Teutonach 14 sty 2018, 20:00 Pociąg TGV z Paryża do Brukseli przemieszcza się w styczniowym zmierzchu niemal bezszelestnie, ale i tak się w końcu spóźni. Utknie w Lille, gdzie część pasażerów będzie się przesiadać na Eurostar do Londynu. O ile pociąg do... 98

ZKDP - Nakład kontrolowany