Klauzula dla czy na każdego?

Klauzula dla czy na każdego?

Urzędnicy skarbowi od niedawna dysponują bronią atomową – klauzulą obejścia prawa podatkowego. Przedsiębiorcy obawiają się, że któregoś dnia może ona eksplodować.

Andrzej Lubin

Gdy dwa lata temu, w lipcu 2016 r. weszły w życie przepisy pozwalające fiskusowi podważyć skutki podatkowe transakcji, czyli klauzula obejścia prawa podatkowego, na wielu przedsiębiorców padł blady strach. Bynajmniej nie dlatego, że świadomie łamali prawo – po prostu w zagmatwanym systemie podatkowym pojawił się dodatkowy czynnik niepewności, instrument, który w rękach urzędników ma wielką siłę rażenia. I właśnie tego tak ważnego narzędzia dotyczyła debata, która odbyła się pod koniec maja w redakcji „Wprost”: „Klauzula obejścia prawa podatkowego: narzędzie do walki z optymalizacją czy groźny bat na podatnika?” Wzięli w niej udział przedsiębiorcy, doradcy, reprezentowany był również rząd. Dyskusja szybko zeszła na cały system podatkowy, bo trudno o klauzuli rozmawiać w oderwaniu. Było o obawach, sposobach na ucywilizowanie relacji przedsiębiorców z aparatem skarbowym, poznaliśmy też plany rządu.

Obawy

– Przepis, który budzi tak wiele emocji, był już w polskim prawie, w latach 2003-2005 – przypomniał Grzegorz Dzik, wiceprezydent Pracodawców RP. – Klauzula omijania opodatkowania została jednak zaskarżona do Trybunału Konstytucyjnego i ten ją uchylił. Jak podkreślił, trybunał orzekł, że tego typu klauzula nie może zastępować szczegółowych regulacji i dobrego prawa – ten motyw kilkukrotnie powracał podczas dyskusji. – Klauzula pozwala dokonywać oceny zobowiązań podatkowych w oderwaniu od treści ustaw podatkowych CIT i PIT, na podstawie oceny własnej urzędników. Rośnie niepewność prawa, co zaciera granice między uczciwymi i nieuczciwymi praktykami podatników – dodał Dzik. Ten temat również powracał. Uczestnicy debaty podkreślali, że przepisy oraz urzędnicy muszą odróżniać przedsiębiorców, którzy ciężko pracują, zasilają podatkami budżet i przyczyniają się do rozwoju gospodarki, od przestępców czyhających na luki prawne. – System fiskalny powinien być czysty, klarowny. Podatek CIT jest niski, wynosi 19 proc., ale mętność, brak poczucia stabilności zniechęcają do inwestycji – mówił Zbigniew Jakubas stojący na czele grupy, w skład której wchodzą m.in. producent taboru kolejowego Newag i Mennica Polska (podobnie jak Grzegorz Dzik jest notowany na Liście 100 najbogatszych Polaków „Wprost”).

I podał przykład: ok. 600 firm w Polsce amortyzuje znak towarowy, zgodnie z interpretacją ministra finansów. Czasem po pięciu latach kontrolujący je urzędnik stwierdza: nie mogę wam uznać tego kosztu, bo jak wrócę do pracy, to mnie zwolnią. – Urzędnicy skarbowi i przedsiębiorcy powinni mieć do siebie zaufanie, a ścigani powinni być oszuści. Premier Morawiecki podkreślał konieczność przywrócenia zaufania – przypomniał Jakubas. Krzysztof Krempeć, prezes i główny udziałowiec produkującego systemy przeciwpożarowe Mercoru z Gdańska, również mówił wprost: – Nowe regulacje często zaskakują, hamują działalność i prowokują do zastanowienia, czy ustawodawca nie zastawia pułapek. Grzegorz Dzik podkreślił, że ostatnie lata przyniosły natężenie sporów przedsiębiorców z fiskusem. Często nie ocenia się działalności gospodarczej w oparciu o przepisy ustaw podatkowych, ale włącza się oceny własne transakcji gospodarczych, prowadzące do zwiększenia zobowiązań podatkowych. Sama klauzula obejścia prawa wywodzi się z tradycji anglosaskiej, w której obie strony podatkowej barykady rozmawiają i dążą do kompromisu. – Przedsiębiorcom brakuje mechanizmów dyskusji z władzami skarbowymi. Jest projekt ordynacji podatkowej, który umożliwia zawieranie umów podatkowych, ale nie wszedł w życie. Klauzula funkcjonuje teraz w modelu konfrontacyjnym, sformalizowanej rzeczywistości – wskazywał Rafał Szczotka, dyrektor w dziale podatkowo-prawnym firmy doradczej PwC. Na razie nie słychać nic o spektakularnych i kontrowersyjnych przykładach stosowania klauzuli. Jednak dwa lata to niewiele, rozstrzyganie spraw podatkowych w Polsce nierzadko trwa dłużej.

Intencje

– Znam i rozumiem obawy przedsiębiorców – zadeklarował Paweł Gruza, wiceminister finansów. Przypomniał, że wprowadzenie klauzuli i innych rozwiązań zapobiegających obejściu prawa podatkowego wynika ze zobowiązań międzynarodowych. Taki kierunek nadają regulacje UE, podobnie OECD zobowiązuje do wprowadzania miękkich instrumentów przeciwdziałania unikaniu opodatkowania. A Trybunał Sprawiedliwości UE w swoich orzeczeniach opowiada się przeciwko unikaniu opodatkowaniu VAT. W Komisji Europejskiej czuwa nad tym Francuz Pierre Moscovici, komisarz ds. ekonomicznych i finansowych, podatków i ceł. Narodowe władze skarbowe wymieniają się informacjami na temat schematów optymalizacyjnych. Ministerstwo Finansów wydaje ostrzeżenia, jakie działania uznaje za agresywną optymalizację podatkową, czyli taką, której jedynym lub dominującym celem jest unikanie płacenia podatków dzięki transakcjom czy strukturom holdingowym. – Gdy przedsiębiorca kształtuje swoją naturalną gospodarkę tak, aby płacić jak najniższy podatek, jest to dozwolone – uspokajał minister Gruza. – Zgadzam się, że klauzule obejścia nie mogą zastępować dobrego prawa – dodał. Przypomniał, że przez lata w polskim systemie podatkowym były dziury. – Jesteśmy na etapie uszczelnienia systemu, i to się co do zasady udało. Teraz zastanawiamy się, jak poprawić jego jakość – mówi Paweł Gruza. Teoretycznie wszystko jest jasne, przepisy powinny być czytelne. Tylko jak poradzić sobie z latami zaniedbań? Paradoksalnie nie chodzi o samą wysokość podatku. – Wielka Brytania cieszy się w Europie największym odsetkiem inwestycji zagranicznych. A należy do najdroższych krajów, jeśli wziąć pod uwagę obciążenia. Powodem jest wysoka kultura prawna i prowadzony dyskurs między władzami skarbowymi i podatnikami – mówił Marcin Chomiuk, partner w dziale podatkowo-prawnym PwC. Bolączką przedsiębiorców w Polsce są decyzje fiskusa, które odnoszą się do przeszłości. – W Wielkiej Brytanii czy w Holandii interpretacja ogólna fiskusa pokazuje, jak władze skarbowe będą traktować przepis od jej wydania. Jeśli zrobiłeś coś przed tą datą – spuszczamy zasłonę milczenia – podkreślał Marcin Chomiuk.

W dzisiejszych czasach poza wpływami do budżetu fiskus musi dbać o swój wizerunek. Ulokowanie działalności gospodarczej w dowolnym kraju, w dobie tak zaawansowanej globalizacji i gospodarki cyfrowej, staje się coraz prostsze. – Słyszę od kolegów o korzystnych rozwiązaniach podatkowych na Węgrzech, w Czechach czy na Słowacji – mówił Zbigniew Jakubas. – Jeśli urzędnicy niewłaściwie zastosują możliwości, które daje klauzula, to Polska straci – kwitował Grzegorz Dzik.

Zmiany

Paweł Gruza zapowiadał podczas debaty zmiany w systemie podatkowym.– Specyfika legislacyjna jest taka, że w Polsce wychodziło się od szczegółu, wyjątku. Teraz chcemy zacząć od pryncypiów. Abyśmy wszyscy wiedzieli, w którym kierunku idziemy – mówił wiceminister finansów. W pierwszej kolejności idzie o CIT. Jak ocenia Paweł Gruza, nie ma szans na naprawę obowiązującej ustawy. Pochodzi z innej epoki. – Jesteśmy w kontakcie z państwami, które również próbują zreformować system podatku dochodowego. Projekt będzie gotowy w najbliższych miesiącach – zapowiada wiceminister finansów. Dodaje, że podatek dochodowy od przedsiębiorców nie działa tak, jak powinien.– A gdy uszczelniamy system, możemy rozwijać oraz kierunkować ulgi i zachęty. Wprowadzamy ulgę na badania i rozwój oraz umożliwimy przedsiębiorcom osięgnięcie korzyści z ich patentów i licencji. Przygotowywana jest ustawa o inwestycjach – wyliczał minister Gruza. Przywileje podatkowe mają być dostępne również dla małych i średnich firm, nie tylko tych największych. Jakich by jednak rozwiązań nie zapisać w prawie, pozostaje praktyka. – Ulgi inwestycyjne w minionych latach ostatecznie obróciły się przeciwko wielu przedsiębiorcom, gdy kontrole skarbowe zaczęły masowo podważać podstawy ich zastosowania – przypomniał Grzegorz Dzik.

Kwestia wzajemnego zaufania przedsiębiorców i władz skarbowych powracała podczas dyskusji. W polskiej rzeczywistości brzmi to trochę jak bajka o żelaznym wilku, zważywszy, że urzędnicy skarbowi podczas kontroli – jak skarżą się przedsiębiorcy – czasami za wszelką ceną dążą do odkrycia nieprawidłowości, aby nie wracać z pustymi rękami. – Zaufanie między aparatem skarbowym i podatnikami jest kluczowe. To jest proces, w którym obie strony muszą wyjść naprzeciw – podkreślił Marcin Chomiuk. – Biorąc pod uwagę to, jak szybko zmieniają się świat, gospodarka, obawiam się, że będziemy musieli przywyknąć do tego, że kazuistyczna legislacja odchodzi powoli do lamusa – dodał. – Tym niemniej klauzula jest bronią atomową. Istotne, aby organy skarbowe starały się o tym pamiętać. Przedsiębiorcy chcą płacić jak najmniej, aparat skarbowy chce zebrać jak najwięcej. Ale ustalmy jasne reguły gry – mówił partner PwC. Minister Gruza uspokajał: klauzula ma przede wszystkim znaczenie prewencyjne. – Nie ma ryzyka nadużywania tego instrumentu. Każdy z takich przypadków jest precyzyjnie dyskutowany. Jestem optymistą – mówił wiceminister finansów. Podkreślał postępującą od dwóch lat informatyzację aparatu skarbowego. – System podatkowy stał się bardziej przejrzysty, zobiektywizowany. Przestrzeń do arbitralnych decyzji urzędników się zawęża. Urzędnicy też są bezpieczniejsi, mogą korzystać na przepływie wiedzy. Relacje urzędnik – podatnik będą coraz lepsze – oceniał Paweł Gruza.

Przyszłość

Zwieńczeniem dyskusji były konkretne propozycje skierowane pod adresem fiskusa. Przede wszystkim do szerszych konsultacji, dialogu technicznego. Zbigniew Jakubas zaproponował stworzenie ciała przy Ministerstwie Finansów, które mogłoby zajmować się sporami przedsiębiorców z fiskusem, zanim sprawa trafi do sądu. Byłby to rodzaj mediacji, który być może chroniłby przed stratą czasu i pieniędzy. Jak się okazało, Ministerstwo Finansów zastanawia się nad koncepcją rzecznika praw podatnika, którego jednym z zadań mogłaby być mediacja. – Jest kilka rzeczy, które każda ze stron, przedsiębiorcy i administracja skarbowa, może zrobić, aby zacząć proces budowy zaufania. Po stronie przedsiębiorców jest transparentność. Po stronie aparatu może kwestia większego wyczucia, że zmiany legislacyjne wymagają przygotowania przedsiębiorców, nie mogą być zaskoczeniem – mówił Marcin Chomiuk. – Ja chcę podziękować za cierpliwość, mam pełną świadomość, że ostatnie dwa lata były trudne dla przedsiębiorców ze względów regulacyjnych, nowych rozwiązań informatycznych. Większość wysiłku w tych departamentach, które nadzoruję, jest nakierowana na to, aby uprościć, zracjonalizować nadregulacje z lat 90., które nie służą już nikomu – mówił Paweł Gruza. I zachęcał do ulg podatkowych. Jak mówił, urzędnicy skarbowi są szkoleni, aby dobrze rozumieć ich przeznaczenie, co powinno zabezpieczać interes uczciwych przedsiębiorców. A to o nich należy pamiętać, tworząc regulacje i rozwiązania fiskalne. g

© Wszelkie prawa zastrzeżone

Okładka tygodnika WPROST: 23/2018
Więcej możesz przeczytać w 23/2018 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 23/2018 (1838)

  • W labiryncie wartości 3 cze 2018, 20:00 O radosnych i uśmiechniętych Irlandczykach świętujących tryumf śmierci pisze w tym wydaniu „Wprost” Jan Rokita. Warto przeczytać tekst naszego felietonisty. Rozumiem, że można mieć różne poglądy na temat aborcji, dyskutować,... 3
  • Niedyskrecje parlamentarne 3 cze 2018, 20:00 Rafał Trzaskowski nie jest przysłowiowym bratem łatą, ale się stara PLATFORMA OBYWATELSKA ZACZYNA MIEĆ PROBLEM Z KANDYDATEM NA PREZYDENTA SZCZECINA, KTÓRYM JEST SŁAWOMIR NITRAS. – Wewnętrzne badania pokazują, że Nitras przegrywa w... 6
  • Obraz tygodnia 3 cze 2018, 20:00 28 mln euro niezapłaconych podatków musi do 15 czerwca zapłacić Cristiano Ronaldo. A 14 zaczyna się mundial… Wygrani Hubert Hurkacz wprawdzie w Paryżu przegrał pojedynek z mistrzem, ale tak zagrał, że mówi o nim cały tenisowy świat... 9
  • Info radar 3 cze 2018, 20:00 Dlaczego Macierewicz nabrał wody w usta MARCIN DZIERŻANOWSKI, ANNA GIELEWSKA To część procesu niszczenia Polski i Polaków oraz zmuszania nas do milczenia – powiedział o naszej książce „Antoni Macierewicz. Biografia nieautoryzowana”... 10
  • Drogie Społeczeństwo! 3 cze 2018, 20:00 MAGDA PAPUZIŃSKA PROTEST NIEPEŁNOSPRAWNYCH PO 40 DNIACH SIĘ ZAKOŃCZYŁ, ALE Z CAŁĄ PEWNOŚCIĄ NIE ZNIKNĘŁY JEGO PRZYCZYNY. I nawet ewentualne 500 zł dodatku nie załatwi sprawy. Pan Karol Milewicz, który towarzyszył w Sejmie dwóm... 11
  • Prezes choruje, PiS traci 3 cze 2018, 20:00 OBÓZ ZJEDNOCZONEJ PRAWICY KROCZY OD KRYZYSU DO KRYZYSU WIZERUNKOWEGO. Ledwie wygasił sprawę premii rządowych, wybuchł protest niepełnosprawnych i ich opiekunów. Gdy ten się skończył, media oszalały na punkcie domniemanego romansu... 13
  • Czy Europa pójdzie na wojnę z Trumpem 3 cze 2018, 20:00 NA STARYM KONTYNENCIE ZNÓW ZAWRZAŁO. Donald Trump ogłosił podwyżki ceł na stal i aluminium, co uderza głównie w europejskich producentów. Poszukiwacze pretekstów do zerwania więzów z Ameryką rządzoną przez nielubianego powszechnie w... 15
  • O moralności według PiS 3 cze 2018, 20:00 O TYM, ŻE ROCZNICA SMOLEŃSKA SŁUŻYŁA NIE TYLKO KULTYWOWANIU ŻAŁOBY, LECZ TAKŻE PEŁNIŁA WIELE RÓŻNYCH FUNKCJI (parareligijnych, politycznych, towarzyskich), wiedziało wiele osób, ale mało kto się spodziewał, że była również... 16
  • Pięta – jeden z wielu 3 cze 2018, 20:00 NIE DRWIŁEM Z POSŁA PETRU, KIEDY WYSZŁO NA JAW, CO WYSZŁO NA JAW. NIE RZUCĘ SIĘ TEŻ NA POSŁA PIĘTĘ, CHOCIAŻ TO NARWANIEC SZKODZĄCY I POLSCE, I PRAWICY. Po prostu wydaje mi się, że tak jeden, jak drugi ponoszą konsekwencje... 16
  • Tryumf śmierci 3 cze 2018, 20:00 Ilekroć jestem w Toskanii, staram się znaleźć jakiś pretekst, aby choć na chwilę zatrzymać się w średniowiecznym miasteczku Lucignano, położonym pośrodku Valdichiany. W centrum wielce oryginalnych, bo elipsoidalnych w kształcie,... 17
  • Kulisy seksafery, czyli zemsta Czarnej Pantery 3 cze 2018, 20:00 Przez Izabelę Pek, bohaterkę najgłośniejszej politycznej seksafery ostatnich lat, poważne kłopoty może mieć jeszcze co najmniej dwóch polityków obozu władzy – ustalił tygodnik „Wprost”. 18
  • Schetyna jest fighterem 3 cze 2018, 20:00 Trwa wojna. Każdy ma rozpisane swoje role i zadania, by ten pisowski walec powstrzymywać – mówi Krzysztof Brejza, poseł PO. 24
  • e-Dowód w niemieckich rękach 3 cze 2018, 20:00 Nie będzie „narodowego mikroprocesora” w naszych dowodach elektronicznych. Będzie holendersko-niemiecki. Niemcy też certyfikują jego oprogramowanie. 27
  • Między nami swingersami 3 cze 2018, 20:00 Bilety na imprezy dla swingersów rozchodzą się w ciągu kilku dni, powstają ośrodki i kluby specjalnie dla nich. Ale grupowy seks w Pałacu Kultury i Nauki? 29
  • Dzieci to całe nasze życie 3 cze 2018, 20:00 O 40-dniowym proteście w Sejmie opowiadają Katarzyna i Karol Milewiczowie, rodzice Wiktorii i Magdy. 34
  • Niech państwo się wstydzi 3 cze 2018, 20:00 Polska jest jednym z najbardziej homofobicznych państw w Europie. Za nasze miejsce w tym rankingu odpowiadają politycy. Obywatele próbują oddolnie walczyć z dyskryminacją. 38
  • Kto kibicuje niemieckim nacjonalistom 3 cze 2018, 20:00 Gościnny, otwarty Berlin przykrył czapką wyborców antyimigranckiej, nacjonalistycznej partii Alternatywa dla Niemiec. I tylko polska telewizja ma na ten temat inne zdanie. Na demonstracji 27 maja, która miała być wielkim ogólnoniemieckim... 41
  • Być działaczem 3 cze 2018, 20:00 W polskim sporcie jeszcze nigdy nie było tak dużo pieniędzy. Jednak wśród działaczy sportowych nadal królują „leśne dziadki”. Młodych i zdolnych menedżerów można policzyć na palcach jednej ręki. 42
  • Nie baronowie, tylko pasjonaci 3 cze 2018, 20:00 W Polsce na piłce nie da się zarobić. By myśleć o pieniądzach, trzeba grać w Lidze Mistrzów – mówi Zdzisław Kręcina, wieloletni sekretarz generalny PZPN. 45
  • Hossa Bessa 3 cze 2018, 20:00 Pesa sprzedana Bydgoski producent pojazdów szynowych Pesa wreszcie podpisał umowę z Polskim Funduszem Rozwoju, która szczegółowo reguluje zasady przejęcia prywatnej firmy przez państwo. PFR kupi wszystkie udziały należące do... 46
  • Energia zza oceanu 3 cze 2018, 20:00 Reaktory jądrowe nowej generacji są dużo tańsze w budowie od tradycyjnych – mówi Simon Irish, CEO w Terrestrial Energy. 48
  • Know How 3 cze 2018, 20:00 Mistrz fotografii Huawei wypuścił jednocześnie dwa flagowce: P20 i P20 Pro. Różnią się one ceną (model Pro jest o 900 zł droższy) oraz aparatem – który w droższej wersji jest znacznie lepszy. Ale nie oznacza to, że model P20 jest... 49
  • Klauzula dla czy na każdego? 3 cze 2018, 20:00 Urzędnicy skarbowi od niedawna dysponują bronią atomową – klauzulą obejścia prawa podatkowego. Przedsiębiorcy obawiają się, że któregoś dnia może ona eksplodować. 50
  • Centrum nowych możliwości 3 cze 2018, 20:00 Centrum magazynowo-logistyczne w Kielcach ma za zadanie ściągnąć do regionu inwestorów z całego kraju. 53
  • Silne polskie firmy 3 cze 2018, 20:00 Na GPW w Warszawie wręczyliśmy statuetki liderom Listy 200 największych polskich firm. 54
  • Nic nie jest czarno-białe 3 cze 2018, 20:00 Zmiany w Polsce mają dać temu i każdemu kolejnemu rządowi kontrolę nad wymiarem sprawiedliwości – mówi Hilarie Bass. 60
  • Gdzie się leczyć 3 cze 2018, 20:00 W przededniu rewolucyjnych zmian w polskiej okulistyce prezentujemy najlepsze kliniki w Polsce. 62
  • Nadać światu barwy 3 cze 2018, 20:00 Operacja zaćmy poprawia jakość życia – mówi dr n. med. Marcin Jezierski, ordynator Oddziału Okulistyki Centrum Medycznego MML. 65
  • W awangardzie okulistyki 3 cze 2018, 20:00 O pracy jednego z czołowych polskich ośrodków okulistycznych mówi prof. dr hab. n. med. Ewa Mrukwa-Kominek, kierownik Katedry i Kliniki Okulistyki Śląskiego Uniwersytetu Medycznego. 66
  • Pacjent powinien mieć wybór 3 cze 2018, 20:00 Soczewka wszczepiana podczas zabiegu usuwania zaćmy powinna być dopasowana do potrzeb pacjenta. Soczewki dwuogniskowe i trójogniskowe to dla większości pacjentów najlepsze rozwiązanie – mówią lekarze zajmujący się leczeniem zaćmy. 68
  • Ukryta władza 3 cze 2018, 20:00 Niespodzianka: pasożyty, które żyją w organizmie człowieka, wpływają na jego postawę polityczną, religijną i stosunek do seksu. Teza jest ryzykowna, ale przemawia za nią coraz więcej dowodów. 71
  • Świat u stóp Wandy 3 cze 2018, 20:00 Była pierwszą kobietą, która stanęła na szczycie K2, jako pierwszy Polak zdobyła Mount Everest. By się wspinać, była gotowa na wszystko, więc w zdobyciu himalajskiej korony mogła jej przeszkodzić tylko śmierć. 74
  • Góral urodzony w Łodzi 3 cze 2018, 20:00 Każda opowieść o Polsce, która jest głośna na świecie, powinna być doceniona, bo mamy historie łatwe i trudne – mówi Borys Szyc grający w „Zimnej wojnie”, która właśnie wchodzi do kin. 80
  • Spotkania przez opowieści 3 cze 2018, 20:00 Mój rozmówca jest często potomkiem ofiary, ja – synem mordercy. Już się przyzwyczaiłem – mówi austriacki pisarz Martin Pollack. Właśnie ukazał się wywiad rzeka z nim. 84
  • Warszawo, czas na zmiany 3 cze 2018, 20:00 WITOLD ORZECHOWSKI Kandydaci na prezydenta Warszawy przerzucają się obietnicami. Ja mam jedną prośbę: aby moje miasto stało się stolicą europejskiego formatu. Warszawa jest stolicą jednego z największych krajów Europy, miastem... 87
  • Oswojone monstrum 3 cze 2018, 20:00 Zburzyć go czy zostawić? Fundacja Foma proponuje sąd nad Pałacem Kultury, wcale nie oczekując ucięcia dyskusji. 88
  • Wydarzenie 3 cze 2018, 20:00 TEATR Oko za pejs, ząb za jarmułkę Fani pary Strzępka – Demirski mogą się nieco zdziwić, oglądając ich „Króla”. Tym razem duet porzucił intertekstualne gry, przerzucanie się bon motami i zabawy cytatami. Ale starzy fani, do... 90
  • Film 3 cze 2018, 20:00 DRAMAT Niesportowe wybory W piłce są tematy tabu: ćpanie, seks z nieletnimi i homoseksualizm – mówi jeden z bohaterów „Mario”. Marcel Gisler opowiada historię młodego piłkarza. Chłopak z wzajemnością zakochuje się w koledze z... 91
  • Muzyka 3 cze 2018, 20:00 SKŁADANKA Nazwa zobowiązuje POPRZEDNIA EDYCJA WYDAWNICTWA BYŁA HISTORYCZNA. Zbigniew Wodecki śpiewający Peję oraz Wojciech Gąssowski wykonujący nagranie Kalibra 44 czy Krystyna Prońko na swój sposób przedstawiająca wersy Tede pokazali,... 92
  • Książka 3 cze 2018, 20:00 DLA DZIECI Kryminał wegetariański Jan Brzechwa napisał przed laty uroczy, znany do dzisiaj wiersz „Na straganie”, w którym warzywa rozmawiały ze sobą, a jak rozmawiały, to upodabniały się do ludzi. Mikołaj Marcela poszedł dalej i... 93
  • Kalejdoskop 3 cze 2018, 20:00 TEATR Stracić głowę dla ludzi Raz do roku manekiny urządzają sobie bal. Choć krytykują ludzi, zazdroszczą im możliwości ruchu. Gdy wśród nich pojawia się prawdziwy człowiek, pozbawiają go głowy, która wędruje na kark jednego z... 94
  • Kulturalna trzynastka 3 cze 2018, 20:00 Szymon Bobrowski W TEATRZE 6. PIĘTRO GRA W SPEKTAKLACH „NIEZWYCIĘŻONY” I „MIŁOŚĆ W SAYBROOK” 1. Najbardziej znienawidzona lektura? Nigdy nie mogłem zrozumieć, jak matka mogła zamknąć Rozalkę w piecu, jak można było zmusić... 96
  • Wyprawa do Lemingradu 3 cze 2018, 20:00 MICHAŁ WITKOWSKI Przeprowadzka. Każdą skarpetkę bez pary trzeba osobno ująć w dłonie, poświęcić jej kilka sekund ze swojego życia intelektualnego, oszacować szanse na znalezienie się drugiej do pary, wyrzucić lub nie. Od naszego... 97
  • Budżetowe trele-morele kontra realia 3 cze 2018, 20:00 Co zmusza poważnych ludzi, aby pletli androny? Co powoduje, że politycy mający wiedzę o Unii Europejskiej i jej budżecie wygadują horrendalne bzdury, w całkowitym oderwaniu od ich realnej wiedzy na ten temat? Słyszę teraz polityków i... 98

ZKDP - Nakład kontrolowany