Przyszłość Orlenu w pięciu lekcjach

Przyszłość Orlenu w pięciu lekcjach

Zakład produkcyjny PKN Orlen
Zakład produkcyjny PKN Orlen / Źródło: Biuro prasowe PKN Orlen
Największa polska firma kojarzy się wam z tankowaniem i hot dogami? Ostatnie miesiące w Orlenie to czas strategicznych decyzji i inwestycji. Od ich powodzenia będzie zależeć pozycja firmy w Europie i na świecie.

Coraz bliższa perspektywa przejęcia Grupy Lotos, wykup 100 proc. akcji czeskiego Unipetrolu, decyzja o rozpoczęciu inwestycji w dalszy rozwój petrochemii, inwestycja we włocławskim Anwilu, w rafinerii w Trzebini i Jedliczach, litewskich Możejkach czy dywersyfikacja dostaw ropy naftowej – to tylko część ważnych projektów paliwowego giganta. Które z nich są najważniejsze dla największej polskiej firmy?

Lekcja chemii

Daniel Obajtek, który kieruje Orlenem od roku (5 lutego 2018 r.), na tak postawione pytanie odpowiada: – Na wszystkie projekty trzeba patrzeć całościowo. Realizowane przez nas inwestycje mają strategiczne znaczenie dla przyszłości koncernu w perspektywie dłuższej niż następne 5-10 lat. Patrzymy na nie zarówno przez pryzmat korzyści dla samej spółki, jej akcjonariuszy, jak i całej polskiej gospodarki. Dlatego wszystkie są ważne. I rozpoczyna od przejęcia Lotosu. – Myślimy o nim w kontekście wzmocnienia całej grupy, w tym zwiększania łańcucha wartości i dalszego rozwoju – mówi prezes Obajtek. Podkreśla, że tego typu procesy mają objąć wszystkie aktywa Orlenu, w Polsce, w Czechach i na Litwie. Ten ostatni przykład jest o tyle ważny, że zakup Możejek w 2006 r. był przez wiele lat krytykowany i uważany przez niektórych komentatorów za nietrafioną inwestycję.

– Wzmacniamy pozycję litewskiej spółki. Do połowy roku planujemy oddanie instalacji PPF Splitter, co umożliwi wydzielenie wysokomarżowego strumienia propylenu, wykorzystywanego pośrednio np. przy produkcji butelek. Będzie to pierwszy strumień petrochemiczny, jaki pojawi się z rafinerii Możejkach – mówi z zapałem prezes. – Rozbudowywane są moce innej spółki grupy, Anwilu we Włocławku, dzięki czemu wzrośnie produkcja nawozów. Przy przerobie ropy wytwarza się amoniak, Anwil przerabia go na saletrę amonową. Podobnie jest z olefinami. Orlen potrzebuje ich więcej ze swoich rafinerii, aby Anwil zwiększył dostawy polichlorku, wykorzystywanego do produkcji stolarki okiennej, PVC – kontynuuje. Osobną kwestią są inwestycje mające pozwolić efektywniej produkować paliwa. I tu znów wracamy na Litwę, gdzie Orlen rozważa budowę instalacji hydrokrakingu, czyli pogłębionego przerobu ropy. – Jeśli nie będziemy z ropy wyciskać więcej paliw, nie będziemy konkurencyjni w tej części Europy – ocenia Daniel Obajtek. Zwłaszcza że w ostatnich trzech latach diametralnie zmieniła się sytuacja w Polsce. Przede wszystkim za sprawą efektywnej walki z szarą strefą.

– Skuteczne wdrożenie przepisów przez premiera Mateusza Morawieckieg i ograniczenie nielegalnego handlu paliwami umożliwiło wzrost sprzedaży. Zyskał też bud żet państwa, bo tylko w 2018 r. z tytułu podatków odprowadziliśmy 36 mld zł, o 10 mld zł więcej niż w 2015 r. – wylicza prezes Obajtek. W związku z ograniczeniem nielegalnego handlu paliwami w Polsce zyskała też rafineria na Litwie. Moce zakładów Orlenu są wykorzystywane w 95 proc. Przez trzy lata produkcja wzrosła o 45 proc., z tego, jak się szacuje, 10 proc. można przypisać wzrostowi gospodarczemu, a 35 proc. ograniczeniu szarej strefy. Kolejną ważną sprawą jest realizacja Narodowego Celu Wskaźnikowego, czyli zwiększenia ilości biokomponentów dodawanych do paliw. Dyrektywa UE z 2009 r. zobowiązuje unijne państwa, aby „udział energii ze źródeł odnawialnych we wszystkich rodzajach transportu w 2020 r. wynosił co najmniej 10 proc. końcowego zużycia energii w transporcie”, jak to ujęła Bruksela. Orlen nie chce uzależniać się od dostawców zewnętrznych. Po próbie technologicznej zrealizowanej we wrześniu 2018 r. zamierza wykorzystać instalacje rafineryjne w Płocku i Litvinovie (Czechy) do realizacji procesu współuwodornienia na skalę przemysłową. Chodzi o wprowadzenie do instalacji równolegle olejów roślinnych lub zużytych tłuszczów wraz z frakcjami ropy. Dzięki temu olej napędowy będzie zawierał biokomponent HVO, uwodorniony olej roślinny.

Ma on uzupełniać estry. – Na przełomie 2019 i 2020 r. w naszej rafinerii w Jedliczach ma ruszyć inwestycja pozwalająca uzyskiwać bioetanol drugiej generacji – dopowiada prezes Obajtek. Ten dodatek do paliw ma powstawać ze słomy, co ma z kolei istotne znaczenie dla rolnictwa w regionie. Projekt realizuje Orlen Południe. W październiku 2018 r. zapadła decyzja o budowie instalacji glikolu propylenowego (stosowany powszechnie w kosmetyce) w Trzebini, co umożliwi dalsze wykorzystanie pozyskiwanej przez Orlen gliceryny. Nowa instalacja będzie dostarczać 30 tys. ton glikolu rocznie, pokryje 75 proc. zapotrzebowania w Polsce. Orlen Południe stanie się pierwszym producentem glikolu w kraju. – No dobrze, mogę podsumować – stwierdza prezes. – Mamy dwa najważniejsze procesy, tej samej wagi i o podobnej skali finansowej: akwizycję Lotosu i rozbudowę przemysłu petrochemicznego. Orlen rozwija też zaplecze badawczo-rozwojowe, budowa nowego centrum B+R w Płocku ruszy na przełomie I i II kwartału. Do tej części rozmowy trzeba przypisać jeszcze jeden wątek: dywersyfikację dostaw. Jeszcze w latach 2012-2013 udział rosyjskiej ropy w przerobie Orlenu sięgał ok. 100 proc. Teraz jest to ok. 70 proc., a pod koniec stycznia koncern podpisał umowę z Rosnieftem na lata 2019-2021, która zakłada redukcję dostaw o 30 proc. Rozwijane kierunki dostaw to przede wszystkim Zjednoczone Emiraty Arabskie, Arabia Saudyjska, Nigeria, Angola i USA. – Dywersyfikacja jest kwestią stabilności i ekonomiki dostaw. Ale chodzi też o jakość ropy REBCO [Russian Export Blend Crude Oil – red.]. Tak dobieramy dostawców, aby zwiększać uzyski i marżę rafineryjną – mówi prezes Obajtek. Pora zatem zająć się pieniędzmi.

Lekcja ekonomii

Inwestycje w produkcję Orlenu obejmą m.in. program rozwoju petrochemii, który do 2023 r. ma pochłonąć 8,3 mld zł. Jednak dzięki niemu roczny zysk EBITDA może wzrosnąć nawet o 1,5 mld zł. Orlen potrzebuje solidnego drugiego filaru, czyli pogłębionego przerobu ropy, aby wydłużyć łańcuch produkcji. – Do 2030 r. zapotrzebowanie na produkty petrochemiczne wzrośnie dwukrotnie. Odchodzi się od drogich surowców na rzecz tworzyw, tańszych, lżejszych. Aby liczyć się w wyścigu, trzeba mieć produkty podstawowe, by wytwarzać te wysokomarżowe. Silny koncern to ten, który ma i rafinerię, i petrochemię – podkreśla prezes. Dodaje, że zwykle na świecie łączy się aktywa rafineryjne, petrochemiczne i wydobywcze, bo one się uzupełniają.

Koncern z Płocka posiada własne złoża, zarówno w Polsce, jak i w Kanadzie. Do pełnego obrazu trzeba dodać produkcję energii elektrycznej. – Jesteśmy zainteresowani projektami offshore, prowadzimy już badania środowiskowe i wietrzności. Rozmawiamy z doświadczonymi partnerami, w przypadku podjęcia decyzji inwestycyjnej nie wykluczamy, że w ciągu pięciu lat moglibyśmy rozpocząć budowę morskiej farmy wiatrowej – mówi Daniel Obajtek. Podkreśla, że Orlen ma stabilną sytuację finansową. Na koniec 2018 r. dźwignia finansowa wyniosła ok. 16 proc., czyli znacznie poniżej celu strategicznego, jakim jest maksimum 30 proc. – Stabilna sytuacja finansowa na pewno stanowi solidną bazę przy podejmowaniu decyzji inwestycyjnych – kwituje prezes Obajtek. Spółka czeka na decyzję Komisji Europejskiej otwierającej drogę do przejęcia Lotosu. Spodziewana jest w połowie roku. W 2019 r. wydano dla Orlenu dwie rekomendacje analityków: „neutralnie”, z ceną docelową 108 zł, i „kupuj”, z określoną na poziomie 129 zł. Pod koniec 2018 r. również dwie, „neutralnie”, na 105,21 zł, i „sprzedaj”, z ceną 81,52 zł (w listopadzie, przy kursie 97,80 zł). Powodem obaw autora ostatniej rekomendacji były m.in. znaczące moce produkcyjne uruchamiane w petrochemii na świecie (USA, Bliski Wschód, Chiny i Indie). – Realizowane inwestycje sprawią, że staniemy się koncernem, który liczy się w Europie i na świecie – podkreśla prezes Orlenu. Na koniec ubiegłego tygodnia akcja Orlenu kosztowała 104 zł.

Lekcja zarządzania

Szeroko zakrojone inwestycje angażują spółki zależne. Prezes Obajtek wprowadził zmiany w zasadach funkcjonowania grupy. – Wzmocniliśmy spółki zależne. Były odsączane ze swoich kompetencji i coraz mniej konkurencyjne. Niektóre mają strategiczne znaczenie, nie możemy się uzależnić od firm zewnętrznych. Reanimowaliśmy Orlen Oil, w 2018 r. przyniósł zyski zamiast strat, Orlen Centrum Serwisowe, Orlen Serwis – optymalizujemy zatrudnienie. Orlen nie będzie silny, jeśli nie będzie miał dobrych spółek celowych – wykłada swoją strategię prezes. I kreśli pesymistyczny scenariusz: coraz słabsze spółki zostałyby sprzedane z powodu strat, nowy właściciel z czasem podyktowałby Orlenowi wygórowane ceny za usługi.

Zaznacza jednak, że w obecnej sytuacji trzeba pilnować kosztów, aby spółki grupy nie okazały się zbyt drogie w porównaniu z konkurencją. – Jeśli jakaś zawiera w ofercie zbyt wysokie koszty, to bezpośrednio się tym interesuję i proszę o wyjaśnienie przyczyn – mówi prezes. Zależy mu również na współpracy spółek i efektach synergii, płynących np. ze wspólnych zakupów. – Prezentujemy wynik skonsolidowany, więc liczy się wynik całej grupy – podkreśla prezes. – Dlatego ważne jest, aby każda spółka prowadziła nadzór nad kosztami i nie przejadała zysku. W Orlenie zmiany, zmiany, zmiany, chciałoby się sparafrazować (bo kontekst jednak inny) cytat ze znanego polskiego filmu. Czy można zatem mówić o rewolucji? – To, co robimy, dyktują ekonomia, rynek i sytuacja makroekonomiczna na świecie. Prowadzimy działania ewolucyjne, tylko trzeba przyspieszać, bo wiele przespano. Fuzję należało zrealizować 20 lat temu, Lotos opiera się na jednej nodze. Powinien być dzisiaj dużo dalej, a tak musiał walczyć o przetrwanie. W Europie już dawno sobie z tym poradzono – podkreśla prezes. Procesy konsolidacyjne przechodziły np. norweski Statoil, włoskie ENI, austriackie OMV czy francuski TOTAL. Rodzą się pytania: Dlaczego teraz? Dlaczego nie wcześniej? O możliwej fuzji czy też o dywersyfikacji dostaw ropy słuchałem już kilkanaście lat temu, jeszcze jako dziennikarz biznesowy. – O, widzi pan – mówi poważnym tonem prezes, stawiając poważną kropkę. W ten sposób dochodzimy do polityki.

Lekcja polityki

– Są procesy, jak właśnie fuzja z Lotosem, które powinny się odbywać ponad podziałami, niestety polityka robi swoje. Dlatego nic się w tym procesie nie zadziało – kwituje Daniel Obajtek. Po chwili prezes zaskakuje:–Przez osiem lat rządów PO nie rozwijano przemysłu petro chemicznego. Przez osiem lat udowadniano, że inwestycja na Litwie, Orlen Lietuva, była niewłaściwa, obniżano wartość spółki, która teraz przynosi zysk. Z kolei Lotos z powodu politykierstwa na Wybrzeżu nie wykorzystał swoich szans. Pomimo opinii o koniecznych zmianach nie robiono nic. To jest zaskakujące. I dodaje: – Jestem członkiem PiS i zawsze mówiłem o tym otwarcie. Każda partia idzie do wyborów z programem socjalnym i gospodarczym. A ten ostatni musi mieć wsparcie ze strony biznesu – tak to działa na całym świecie. Partia, która nie ma programu gospodarczego, jest pustą partią. Nie będzie w stanie naprawiać państwa. Rzeczywiście, strategia, którą realizuje Orlen, jest podobna do innych procesów w gospodarce: budowy silnych narodowych koncernów, jest też wątek centralizacji.

Gdy w latach 90., w zupełnie innym klimacie, reformował się KGHM Polska Miedź, jego władze założyły, że wiele spółek grupy z czasem będzie musiało w coraz większym stopniu rywalizować o zlecenia wewnętrzne i zdobywać klientów na zewnątrz, niektóre były na sprzedaż. – Prowadzimy unikalną działalność w skali kraju. Nie możemy oddawać kompetencji na zewnątrz – komentuje Daniel Obajtek. Widoczne jest sprzężenie z polityką międzynarodową. Rząd realizuje koncepcje, polityczne i gospodarcze, obejmujące państwa naszego regionu. Choćby Centralny Port Komunikacyjny – będzie się rozwijał, jeśli będą z niego latać nie tylko Polacy. Osobiście dobre kontakty z premierem Litwy ma Mateusz Morawiecki. Prezes Orlenu ma częsty kontakt z szefem polskiego rządu. – Polityka rządu wielokrotnie okazała się pomocna w naszych procesach biznesowych, choćby w kontaktach na arenie międzynarodowej czy w kwestii wspomnianej walki z szarą strefą – mówi Daniel Obajtek. Jako członek PiS utrzymuje on również kontakt z szefem partii. Jak sam mówi, rozmawiają o gospodarce i rzeczach dla niej istotnych. – Prezes PiS jest patriotą gospodarczym, ma wizję rozwoju Polski. Stara się ten patriotyzm przekładać na rozbudowę przemysłu – mówi Daniel Obajtek. Sam również przyznaje się do takiego patriotyzmu. – Na naszych stacjach ok. 70 proc. produktów pochodzi z Polski – mówi z satysfakcją. Pora zatem na wizerunek i promocję.

Lekcja marketingu

Orlen stawia na sport globalny, łącząc to z procesem akwizycji za granicą (w styczniu koncern ogłosił wejście w segment detaliczny na Słowacji, od lat jest obecny w Niemczech, Czechach i na Litwie). Stąd, jak mówi prezes, inwestycja w Formułę 1, Williams Racing i Roberta Kubicę. Koncern wspiera także m.in. lekkoatletów, w Grupie Sportowej Orlen jest ich 20, w tym gronie Anita Włodarczyk, Piotr Małachowski czy Paweł Fajdek. Wśród celów – sukcesy na Igrzyskach Olimpijskich w Tokio w 2020 r. Jak mówi prezes Obajtek, nie lubi rozwlekać procesów i działań w czasie.

Okładka tygodnika WPROST: 7/2019
Więcej możesz przeczytać w 7/2019 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 7/2019 (1873)

  • Proponuję nowy mechanizm w państwie 10 lut 2019, 20:00 Nieustannie zastanawiam się, jak nowoczesne technologie mogą poprawić funkcjonowanie naszego systemu politycznego. Niedoskonałego, że tak delikatnie to ujmę. Rozważałem m.in., jak można wykorzystać wyposażenie obywateli w bezpieczne... 3
  • Niedyskrecje parlamentarne 10 lut 2019, 20:00 W PAŁACU PREZYDENCKIM ZAPANOWAŁO IŚCIE WIOSENNE OŻYWIENIE. Pan prezydent odkurzył konto na Instagramie, gdzie już od jakiegoś czasu bryluje Donald Tusk. Po raz pierwszy odbyło się spotkanie noworoczne z dziennikarzami, na twitterowym... 6
  • Obraz tygodnia 10 lut 2019, 20:00 52 mln użytkowników Instagrama polubiło zdjęcie jajka i tym samym w kilka dni zdetronizowali dotychczasową rekordzistkę – modelkę Kylie Jenner (18 mln polubień) Wygrana Krystyna Janda została nagrodzona na Sundance za rolę w... 9
  • Info radar 10 lut 2019, 20:00 Kardynał Dziwisz nie może milczeć Ojciec Święty wrzucił Watykanowi bombę – uważa Tomasz Terlikowski, publicysta katolicki. Powód? Franciszek mógł zasugerować publicznie, że Jan Paweł II ukrywał pedofilię w Kościele. Chodzi o... 10
  • Sojusz Kukiza, Dudy i Ziobry 10 lut 2019, 20:00 Paweł Kukiz jeszcze w styczniu w wywiadzie dla „Wprost” mówił, że prowadzi rozmowy z prezydentem i ministrem sprawiedliwości w sprawie ustanowienia sędziów pokoju. Kilka dni temu o sojuszu w tej konkretnej kwestii z Andrzejem Dudą i... 12
  • Miłość w wieku dojrzałym 10 lut 2019, 20:00 Rozmowa z Katarzyną Herman, aktorką. 13
  • Co z tą Wiosną? 10 lut 2019, 20:00 lewo PIĘĆ PUŁAPEK CZYHA NA POLITYCZNYCH PRZYWÓDCÓW; CZĘŚĆ JUŻ W NICH SIEDZI, CZĘŚĆ MA JE DOPIERO PRZED SOBĄ. Pierwsza to pułapka mojżeszowa. Przywódca jest przekonany, że wyprowadza naród z niewoli egipskiej (np. z postkomunizmu)... 14
  • Kogo się boi Grzegorz Schetyna 10 lut 2019, 20:00 Lider Platformy Obywatelskiej nie ma ostatnio dobrej passy. W sondażach jego partii depcze po piętach Wiosna Roberta Biedronia, a opozycja krzywi się na wspólny start w wyborach do Parlamentu Europejskiego. Na dodatek wszędzie wściubia nos Donald Tusk. 17
  • Misiewicze rodzą się same 10 lut 2019, 20:00 Własny obóz polityczny nie okazuje Andrzejowi Dudzie wystarczającego szacunku – mówi Zofia Romaszewska, legendarna działaczka KOR, doradczyni Prezydenta RP. 21
  • Jak hartowały się media i powstawały spółki 10 lut 2019, 20:00 Brał, kto chciał i co chciał – w ten sposób media opisywały proces likwidacji przedsiębiorstwa RSW „Prasa-Książka-Ruch”, największego koncernu wydawniczego w naszej części Europy. 24
  • Huzia na Józia 10 lut 2019, 20:00 Front Jedności Narodu przystąpił do ataku na Biedronia. Liberalni publicyści, filozofowie, pisarki i celebryci, których cechuje żarliwa wiara, że tylko Platforma Obywatelska może Polskę uratować, a Grzegorz Schetyna jest w posiadaniu... 27
  • Mowa miłości nie tylko na walentynki 10 lut 2019, 20:00 W jaki sposób różnica zdań przeradza się w kłótnię małżeńską i jak z niej wybrnąć – pokazują na własnym przykładzie psycholog Lucyna Kirwil i językoznawca Jerzy Bralczyk, małżonkowie z wieloletnim stażem. 28
  • Kościół w dwóch odsłonach 10 lut 2019, 20:00 KS. MICHAŁ ZALEWSKI SJ Śledzenie newsów z życia Kościoła to emocjonalny rollercoaster. Nie zdążysz dobrze nacieszyć się jakimś sukcesem, a już na rozgrzanej głowie ląduje ci kubeł zimnej wody. Trochę to nie przystoi, by tak... 33
  • Pluskwy są wszędzie 10 lut 2019, 20:00 Polacy pokochali urządzenia szpiegowskie i nie wahają się ich używać, nierzadko ryzykując konflikt z prawem. 34
  • Spójrz w oczy rolnikowi 10 lut 2019, 20:00 Można się obawiać, że podkopywany od lat mit o doskonałej jakości polskiej żywności runął ostatecznie. Przed spragnionymi zdrowego jedzenia są teraz dwie drogi: naprawdę duże pieniądze albo zaprzyjaźniony uczciwy rolnik. 38
  • Chory mięsny biznes 10 lut 2019, 20:00 Nie ma najmniejszego problemu, żeby sprzedać tzw. leżaki. Mimo afery skupujący mięso nienadające się do skupu działają w najlepsze. Prowokacja „Wprost” to potwierdza. 42
  • Łzy po Iranie 10 lut 2019, 20:00 Miał być rajem dla przedsiębiorców. Dziś zgotowano im tam piekło. Kontrakty polskich firm w Iranie przejmują Chińczycy i Niemcy. 44
  • House of Netflix 10 lut 2019, 20:00 Czy Netflix, który zrewolucjonizował sposób, w jaki oglądamy filmy i właśnie idzie po Oscary, okaże się dla telewizji tym, czym komórka dla pagera – zabójcą? 48
  • Przyszłość Orlenu w pięciu lekcjach 10 lut 2019, 20:00 Największa polska firma kojarzy się wam z tankowaniem i hot dogami? Ostatnie miesiące w Orlenie to czas strategicznych decyzji i inwestycji. Od ich powodzenia będzie zależeć pozycja firmy w Europie i na świecie. 53
  • Hossa Bessa 10 lut 2019, 20:00 Co pije Polak W zeszłym roku najchętniej wypijanym przez Polaków alkoholem było piwo, które wyprzedziło i wódkę, i whisky – wynika z najnowszego raportu Nielsena. Wydaliśmy na nie 16,7 mld zł. To wzrost o ponad 7 proc. w porównaniu z... 57
  • Komórki pod ochroną 10 lut 2019, 20:00 Urządzenia mobilne są zdecydowanie rzadziej zabezpieczane niż laptopy czy komputery stacjonarne. Dlatego dane ze smartfonów stają się łatwym kąskiem dla cyberprzestępców. 58
  • Kłótnie w rodzinie 10 lut 2019, 20:00 W wojnie między europejską prawicą i lewicą nie wystarcza już zwykła polityczna amunicja. Coraz częściej do wymiany ciosów służy nawet bardzo odległa historia. 60
  • Chiński ambaras 10 lut 2019, 20:00 New York Times” twierdzi, że ekipa Trumpa nalega, aby Polska wykluczyła chiński koncern Huawei z przetargów na mobilny system łączności piątej generacji (5G). Ludzie Trumpa mają w poufnych rozmowach łączyć kwestie stałej bazy US... 63
  • Seks? Na zdrowie! 10 lut 2019, 20:00 Mówi się, że seks nie jest w związku najważniejszy. To prawda, ale pod warunkiem że w sypialni wszystko gra. Jeśli nie, problem może przysłonić inne aspekty życia codziennego. 64
  • Mały przewodnik po rasach koni 10 lut 2019, 20:00 Zgodnie z definicją z pierwszej polskiej encyklopedii Benedykta Joachima Chmielowskiego „koń jaki jest, każdy widzi”. Konie jednak bardzo różnią się między sobą – na całym świecie wyróżnia się kilkaset ras, a w samej Polsce – kilkanaście. 66
  • Bękarty Ku Klux Klanu 10 lut 2019, 20:00 „Green Book” to niezwykła komedia o przyjaźni. Ale i kolejne świadectwo amerykańskiego rasizmu. Reżyserzy coraz częściej pokazują na ekranie obrazy wykluczenia i przemocy wobec czarnoskórych. Od lat powojennych aż do współczesności. 69
  • Dręcząca pamięć 10 lut 2019, 20:00 „Murzyn”, „czarnuch”, „czarnoskóry” to już słowa zastąpione przez gładkie określenie: „Afroamerykanin”. Ale to wcale nie znaczy, że zniknęły napięcia społeczne – pokrywa je tylko warstewka pudru politycznej poprawności. 72
  • Korzenie totalitaryzmu 10 lut 2019, 20:00 Pokazany na Berlinale „Obywatel Jones”, choć rozgrywa się w latach 30. XX w., uderza aktualnością. Agnieszka Holland ostrzega przed światem, w którym fałsz i propaganda zwyciężają nad prawdą. 76
  • Samotność kinowego widza 10 lut 2019, 20:00 Normalny człowiek nigdy nie jest w pełni zadowolony ze swojej pracy – mówi gwiazdor „Leona zawodowca” Jean Reno. Aktor wystąpił w spocie promującym Polskę za granicą. 78
  • Wrocław zagrał Gintrowskiego 10 lut 2019, 20:00 Narodowe Forum Muzyki we Wrocławiu muzycznie uhonorowało mistrzowski duet: Zbigniewa Herberta i Przemysława Gintrowskiego. 80
  • Wydarzenie 10 lut 2019, 20:00 Odrobina Przybory na co dzień PRZYBORA NA 102: Magda Umer i Mumio, spektakl grany w różnych miejscach w Polsce W dobie dyskusji na temat zwalczania mowy nienawiści Mumio i Magda Umer proponują nam poetycką terapię śmiechem. Czyli spektakl... 82
  • Film 10 lut 2019, 20:00 Pokonywanie obcości „Granica”, reż. Ali Abbasi, Aurora Films Nazwanie „Granicy” horrorem jest za proste. Podobnie jak twórcy amerykańskiego „Uciekaj” czy francuskiego „Mięsa”, Ali Abbasi wykorzystuje ten gatunek, aby stworzyć... 83
  • Muzyka 10 lut 2019, 20:00 Rapowe ziarno miłości Wspólnym mianownikiem albumów wydawanych w Asfalcie jest staranna produkcja i dbałość o to, by od płyty nie odbił się nikt, kto w rapie, tym bardziej polskim, jest mniej zorientowany. Miłosz Stępień vel Młody... 84
  • Książka 10 lut 2019, 20:00 Kawał kamienia Historia najsłynniejszego diamentu świata”, jak to nazywa podtytuł tej książki, to niezwykły splot dziwnych zdarzeń, to opowieść o kolonializmie, ale też o przepychu wschodnich monarchii jak z „Baśni tysiąca i... 85
  • Kalejdoskop 10 lut 2019, 20:00 Król horrorów powraca Za każdym razem, gdy słyszę, że jakaś firma bierze stary tytuł i próbuje go sprzedać na konsolach nowszej generacji, podejrzewam polowanie na zysk i żerowanie na nostalgii graczy. Na szczęście Capcom z szacunkiem... 86
  • Walentynkowy krem 10 lut 2019, 20:00 Za mojej „pierwszej młodości”, czyli do roku mniej więcej 1995, święty Walenty kojarzył się wyłącznie z niechlubną chorobą świętego Walentego, czyli padaczką. Leczyło się to różnie, w zależności od epoki, stosowano nawet... 87
  • Kulturalna trzynastka 10 lut 2019, 20:00 Aleksandra Konieczna AKTORKA I REŻYSERKA TEATRALNA 88
  • 7 trendów dla zakochanych 10 lut 2019, 20:00 Oto wszystko, co chcielibyście wiedzieć o najnowszych nurtach w życiu miłosnym i erotycznym, ale baliście się zapytać. 90
  • W seksie modna jest edukacja 10 lut 2019, 20:00 Pracuję z dorosłymi, ale oni czasem zadają pytania jak zahibernowane nastolatki, które tajemnice sprzed kilkunastu czy kilkudziesięciu lat teraz przynoszą do mnie – mówi dr Agata Loewe, seksuolożka. 92
  • Podziwiam kobiety, które łamią schematy 10 lut 2019, 20:00 Bette Davis już w latach 30. i 40. XX w. walczyła ze szklanym sufitem w Hollywood 94
  • Romans z Pięknym Jasiem 10 lut 2019, 20:00 Ta fasola ma dorodne i gładkie nasiona, mało kalorii, zero cholesterolu i rosnące grono wielbicieli. 95
  • Jak być bezpiecznym na stoku 10 lut 2019, 20:00 RADZI Michał Trzebunia, przewodnik tatrzański 96
  • Zrób sobie… Kubicę 10 lut 2019, 20:00 Ktoś tam swego czasu żałował pięciu dych na Roberta Kubicę. My nie żałujmy – z okazji powrotu naszego rajdowca do Formuły 1 postawmy mu pomniczek. 98

ZKDP - Nakład kontrolowany