Jesteśmy dziećmi Nowaka

Jesteśmy dziećmi Nowaka

Jan Ołdakowski
Jan Ołdakowski / Źródło: Newspix.pl / ALEKSANDER MAJDANSKI
Pewnie każda strona będzie w filmie znajdować potwierdzenie swoich tez, ale dobrze, żeby trwał taki spór, bo spór jest potrzebny – mówi Jan Ołdakowski, dyrektor Muzeum Powstania Warszawskiego.

Pieniądze dał Piotr Gliński, ale „Kuriera” zrobił reżyser znienawidzonego przez władzę „Pokłosia”. Jak film o Janie Nowaku-Jeziorańskim wpisuje się w dzisiejszą politykę historyczną?

Przede wszystkim film jest rezultatem naszego konsekwentnego działania, które od lat prowadzimy. Mam nadzieję, że to będzie przede wszystkim film o polskim bohaterze, który zresztą przyjaźnił się z politykamibędącymi dzisiaj po różnych stronach barykady. Film by nie powstał, gdyby nie decyzja Piotra Glińskiego, który dał pieniądze z rezerwy MKiDN, gdy przygotowywaliśmy się do zdjęć. Ale oczywiście Władysław Pasikowski jest twórcą zupełnie niezależnym, robi filmy po swojemu. Przy czym to chyba pierwszy duży, historyczny film, który powstał za tych rządów. Próbujemy w nim opowiedzieć część polskich dylematów, zachęcić do dyskusji o tym, jak wygląda ten polski los. Pewnie każda strona będzie znajdować w nim jakieś potwierdzenie swoich tez, ale dobrze, żeby trwał taki spór, bo spór jest potrzebny.

Nie wiem, czy marszałek Ryszard Terlecki by się z panem zgodził, że jakiś spór jest potrzebny. On mówi, że po 1945 r. najlepsi szli do lasu, a „dzisiejsze szmaciarstwo kwestionuje ich odwagę, bo chce wykoślawić historię”.

Nowak-Jeziorański szedł inną drogą, nie został w lesie. Był wtedy w Londynie, a później w Monachium. Dzisiaj powiedzielibyśmy, że został menedżerem dystrybucji informacji, zajął się mówieniem o polskiej polityce, współczesnej historii, kulturze. Robił to w sposób popularny, na antenie Wolnej Europy puszczane były patriotyczne piosenki, a tysiące ludzi miało poczucie, że obcuje z prawdziwą Polską. Wreszcie, ostatnia wyjątkowa misja – gdy z ambasadorem Jerzym Koźmińskim Nowak w kilka tygodni organizuje wsparcie wejścia Polski do NATO. To było coś niesamowitego, wyniesionego właśnie z myślenia AK-owskiego, że jeżeli czegoś się nie da zrobić, to znaczy, że się da, tylko trzeba inaczej. Rozpisali plan w najdrobniejszych szczegółach, to musiało wyglądać jak takie mapy relacji znane z filmów sensacyjnych. Zidentyfikowali i dotarli do każdego lidera opinii w amerykańskim Kongresie. Jednego z kluczowych kongresmenów o tym, że warto, by Polska weszła do NATO, przekonywał jego fryzjer, u którego golił się on od kilkudziesięciu lat. Tylko Nowak mógł coś takiego wymyślić!

Tego jednak w filmie nie ma, obejmuje on jedynie kilka tygodni przed wybuchem powstania warszawskiego. Czy gdyby Nowak dotarł wcześniej z informacjami, że Polska nie może na nikogo liczyć, to by mogło coś zmienić? „Pan przed nami stanął w chwili, kiedy wszystkie decyzje były już w toku realizacji. O tym, żeby można było ludzi czekających w bramach odesłać do domów, mowy nie było” – powiedział mu po latach Bór-Komorowski.

Tak mówił o tym sam Nowak – że przyjechał do świata, który był już zdefiniowany, że nie dało się już nic zrobić. Od pięciu lat ten świat budował opór przeciw totalitaryzmowi, podziemne państwo, którego celem było wyzwolenie Polski, ale i zbudowanie nowego ładu. Gdy wybuchło powstanie, zostały ogłoszone dwa dzienniki ustaw, definiujące Polskę jako bardzo nowoczesne, dzisiaj byśmy powiedzieli – socjalne państwo, kładące nacisk na procedury demokratyczne. Taki model szwedzki lat 50., oni chcieli więc mimo tego zniewolenia i terroru zbudować koncept państwa niemającego wad poprzedniej RP, rządów sanacji. I co z tym mieli zrobić? Pójść do domów i czekać na Sowietów? Nie było możliwości utrzymania obywatelskiego zaangażowania tych ludzi i jednocześnie powiedzenia im, że się poddajemy. I to było takie przerażające. Nowak powtarzał, że nie dało się tego pogodzić – choć można dyskutować, czy moment był dobry, czy można było inaczej to zrobić. W nim samym do końca była ambiwalencja w tej kwestii, ale podkreślał, że tak się musiało stać. To była klasyczna grecka tragedia.

Dzisiaj mało jest miejsca na autentyczne spory wokół powstania, ale i w ogóle współczesnej historii. Zostały przejęte przez politykę.

Spór, który jest toczony głównie w mediach społecznościowych, jest jałowy. Ale popatrzmy, jak Nowak brał udział w sporze o powstanie – był z jednej strony wielkim krytykiem jego przebiegu, sposobu, w jaki dowódca, generał Monter, wydawał rozkazy, które prowadziły do śmierci młodych ludzi, a nie przynosiły strategicznego sukcesu. Ale z drugiej strony, zawsze mi powtarzał: „Tak wtedy, jak i teraz uważam, że powstanie musiało wybuchnąć”. A najważniejszą nauką z powstania jest wniosek, że należy nie dopuszczać do kolejnych. Nie poprzez świadectwo w mediach społecznościowych i walkę z duchem insurekcyjnym, tylko przez doprowadzenie do sytuacji, w której Polski nikt już nie podbije.

Mówił też o tym, że wśród dowódców panowało to niemądre przekonanie, że Polska jest pępkiem świata. Ten nurt, by pokazywać światu, jak jesteśmy ważni, jest wciąż silny.

Nas w muzeum interesuje, żeby w Polsce już nigdy nie było żadnych powstań. To samo mówią powstańcy, Nowak-Jeziorański szybko zrozumiał, że czas na inną walkę. Generał Ścibor-Rylski w czasie swojego ostatniego wystąpienia na obchodach powstania dwa lata temu zwrócił się do młodych wolontariuszy i harcerzy: „Pamiętajcie, że wśród was jest przyszły prezydent i premier, uczcie się języków, studiujcie, budujcie kompetencje”. Oni nigdy nie mówią: „Róbcie udane powstania”. Mówią: „Budujcie Polskę, jej siłę ekonomiczną, infrastrukturę i pozycję polityczną”. Tak by nigdy nie pojawiły się tu obce wojska. Bo powstania nie wybuchają wtedy, gdy jest jakiś nastrój w polityce albo gdy za duża grupa ludzi hołduje jakiemuś złudnemu przekonaniu. Tylko wtedy, gdy w Polsce jest obca siła, czołgi. Jak jadę na Śląsk, to czasem słyszę: „Chodź i zobacz, jak się wygrywa powstania”. A ja na to mówię: „Dobrze, przyjadę i wam pokażę, jak się buduje dobre muzea”. Mam nadzieję, że MPW jest muzeum ostatniego polskiego powstania.

Generał Ścibor-Rylski to nie jest bohater obecnego obozu władzy. Nowak nie doczekał buczenia na Powązkach, zmarł w 2005 r., czyli polityczną epokę temu.

Mógł się jeszcze wtedy przyjaźnić z Adamem Michnikiem i Lechem Kaczyńskim. Ale Jeziorański w ogóle nie wchodził w bieżące spory, patrzył ciągle na Polskę z tego pewnego oddalenia, wysokości. Był wielkim antykomunistą, ale potrafił pochwalić Kwaśniewskiego. Widział sprawy, które na pokolenia determinowały kraj, a nie interesowały go takie, o których za pół roku nikt nie będzie pamiętać. Gdyby nie on, nie mielibyśmy takiej odwagi i zdecydowania, by opowiadać historię tylko dla młodych. Kiedy jeździliśmy do niego z Leną Cichocką, budując muzeum, to on nas do tego przekonywał. Twórcy, świadkowie historii dobrze ją pamiętają, nie ma więc co zawierać kompromisów, trzeba ją robić tylko dla kolejnych pokoleń. Muzeum jako wydarzenie społeczne powinno być hołdem dla powstańców, ale tej historii nie ma sensu im opowiadać, bo oni ją znają. On nas w ten sposób dalekosiężnie ustawiał. Wszyscy jesteśmy dziećmi Nowaka, RWE słuchałem jako dziecko, dorastałem w świecie misji Kuriera, który, nie mając ku temu szczególnych predyspozycji, był w stanie robić rzeczy wyjątkowe.

Patrzę na wspólne zdjęcie w pana gabinecie – przyjechał do muzeum krótko przed śmiercią.

Jego ostatnie wystąpienie publiczne miało miejsce właśnie tutaj. I miałem wielką frajdę z takiego momentu, gdy Nowak, który nam zawsze mówił, żeby robić historię dla młodych, poruszając się w muzeum na wózku, zobaczył w pewnej chwili ekran, na którym on kilkanaście lat wcześniej opowiadał o kulisach wybuchu powstania. Przed ekranem stały młode dziewczyny ze słuchawkami w uszach, słuchając go w skupieniu, jakby był bohaterem popkultury. Miał wtedy łzy w oczach, bo okazało się, że to działa. Ten mistrz docierania z informacją zobaczył, że jest miejsce, gdzie oni są nareszcie bohaterami. Przywołał mnie wtedy i zapytał bardzo zasadniczo: „Ale proszę powiedzieć, tylko szczerze, czy pan te dzieciaki specjalnie tu przywiózł na tę wizytę?”. Ja na to: „Przecież dowiedzieliśmy się o pana wizycie 40 min temu, skąd byśmy je wzięli?”. Powtarzał to pytanie jeszcze kilka razy – z jednej strony to był oczywiście żart, ale z drugiej on naprawdę nie mógł się temu nadziwić.

Niektórzy jednak panu zarzucają takie popularyzowanie powstania w wersji pop – filmami, komiksami, kulturą masową.

Film fabularny jest jedynie pretekstem do opowiedzenia historii, ma wywołać zainteresowanie tematem i postacią Nowaka. Przygotowaliśmy za to obszerne materiały edukacyjne poświęcone Polskiemu Państwu Podziemnemu, także kurierom, które trafią do szkół. Kiedy pięć lat temu dostałem od prezydent Warszawy nowy kontrakt w muzeum, chciałem zrobić dwie rzeczy – rozbudować je, ale i pokazywać ludzi, bohaterów, na różne sposoby. Tak zrobiliśmy z Janem Rodowiczem „Anodą”, który został patronem nagrody, i to niesie jego historię. Ale chcieliśmy też te biogramy wpuścić w kulturę masową, bo to są życiorysy, które są warte filmu, piosenki, komiksu, opowiadania czy teledysku. Zrobiliśmy listę takich osób, na początek Kazimierz Leski „Bradl” został bohaterem serii komiksowej, kończymy właśnie jej IV tom. Następny w kolejce był Jan Nowak- -Jeziorański.

I co ma powiedzieć młodym ludziom ten film?

Na przykładzie misji Nowaka chcemy pokazać, że być mądrym człowiekiem, patriotą, nie da się, siedząc w domu przed komputerem czy w mediach społecznościowych. Trzeba wyjść, zobaczyć, czy nie dzieje się coś złego, umieć zareagować, zbudować jakąś strukturę. Ludzi wyjątkowych potrzeba w każdych czasach, ale muszą mieć pewien zespół cech i być aktywnymi. Chcemy więc pokazywać zwykłych ludzi, którzy w niezwykłych czasach stają się osobami wyjątkowymi. Jeżeli się uda „Kurier”, to będziemy robić dwa kolejne filmy.

Jeśli się uda, to znaczy?

Jeśli ludzie pójdą na niego do kina i jeśli będziemy dyskutować o tym, czym dzisiajjest Polska, czym była wtedy i czy powstanie było jedynym rozwiązaniem. Czy jest coś takiego jak polski los, czy jesteśmy skazani na historię, czy możemy to czasami przezwyciężyć.

O kim mają być kolejne filmy?

Z moim zastępcą Dariuszem Gawinem zrobiliśmy listę wyjątkowych bohaterów II wojny światowej. Nad ich biogramami warto pracować, na pierwszy ogień pójdą Krzysztof Kamil Baczyński i właśnie Kazimierz Leski. Baczyński, który został trochę „zamęczony” w szkole, też powinien być opowiedziany – to wyjątkowy i uniwersalny artysta, przy tym wstrząsająca historia. Nie był żołnierzem, wszyscy o tym wiedzieli, a jednak bardzo chciał pokazać, że nim jest. Próbował walczyć, nie mając do tego żadnych predyspozycji, był gapowaty, a mimo wszystko to robił. Na razie ten projekt jest na etapie scenariusza, został zgłoszony do PISF.

Częścią polityki historycznej są także batalie wokół muzeów, od Muzeum II Wojny począwszy.

Przyznam szczerze, że nie widziałem jeszcze tej nowej ekspozycji w Gdańsku. Natomiast jeśli chodzi o warszawskie podwórko muzealne, mam nadzieję, że konkurs na dyrektora Muzeum POLIN wygra Dariusz Stola.

A jak się panu podoba projekt Muzeum Historii Polski?

Jego budowa została ogłoszona rok po Muzeum Powstania, więc to już dość staryprojekt, który przeżył całe rządy PO, a minister Zdrojewski go nie zamknął. Polska historia jest burzliwa i do dziś definiuje nas jako wspólnotę, powinna być więc opowiedziana. Być może będzie taki moment, w którym się okaże, że jest za dużo muzeów, ale dopóki nie osiągnęliśmy poziomu Berlina, Paryża czy Londynu, to powinniśmy ważne muzea budować. Może lepiej duże, które mogą więcej pokazać. Ale ja mam nadzieję, że historia jest nie tylko opowieścią o tym, co nas spotkało złego, ale też nauką na przyszłość. Jeśli chcemy naśladować żołnierzy AK, powinniśmy słuchać tego, co mówią, co było ważne – przyjaźń, tolerancja, obrona słabszych, nauka. Muzea powinny brać udział w debacie publicznej, ogniskować uwagę, nawet budzić kontrowersje. Dopóki są muzea, do których chodzą ludzie, to dobrze.

Za kilka miesięcy kończy się pana kolejna kadencja. Co dalej?

Czuję odpowiedzialność za to, żeby kolejne duże obchody były spotkaniem powstańców z młodzieżą, z ich naśladowcami. Chciałbym też rozbudowywać muzeum – gdy ono powstawało, otaczały je ruiny, fabryczki z blachy, dzisiaj ten fragment miasta się dynamicznie zmienia. A muzeum, które planowane było na 200 tys., odwiedza 700 tys. ludzi rocznie. Jak się uda, będziemy też robić następne filmy.

Okładka tygodnika WPROST: 11/2019
Więcej możesz przeczytać w 11/2019 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 11/2019 (1877)

  • Koniec historii – po polsku 10 mar 2019, 20:00 Pozamiatane, null, nie ma o czym mówić. Poza wyciąganiem sobie nawzajem haków, nagranych rozmów, wynoszeniem tablic i realizacją transferów na miarę Lewandowskiego i Piątka razem wziętych w polskiej polityce w tym roku niewiele już ma... 3
  • Niedyskrecje parlamentarne 10 mar 2019, 20:00 JACEK PROTASIEWICZ NIE ZNAJDZIE SIĘ NA LISTACH KOALICJI OBYWATELSKIEJ do parlamentu krajowego. Taka decyzja miała zapaść w kierownictwie Platformy Obywatelskiej. Najpierw Grzegorz Schetyna zablokował start Protasiewicza do Parlamentu... 6
  • Obraz tygodnia 10 mar 2019, 20:00 21 lat ma Kylie Jenner, najmłodsza miliarderka na świecie (według najnowszego rankingu „Forbesa”) Przegrana Margaret Piosenkarka po raz kolejny nie zakwalifikowała się do konkursu Eurowizji. – Bo nie znam szwedzkiego – wytłumaczyła.... 9
  • Info radar 10 mar 2019, 20:00 Opozycja zaatakuje Smoleńskiem W czasie kampanii wyborczej politycy PO będą się domagać rozliczenia budżetu, który od czasu rządów PiS został wydany na badanie katastrofy smoleńskiej – ustalił „Wprost”. W czasie kampanii... 10
  • Homofobiczny odlot Klepackiej 10 mar 2019, 20:00 NIE MIEŚCI MI SIĘ W GŁOWIE, JAK KTOŚ, KTO POWINIEN SWOIM ZACHOWANIEM HOŁDOWAĆ IDEI OLIMPIZMU, czyli także solidarności i zasadom fair play, może nazywać homoseksualizm wynaturzeniem. Brązowa medalistka letnich Igrzysk Olimpijskich w... 11
  • Jestem hardkorem 10 mar 2019, 20:00 Rozmowa z Jakubem Wocialem, aktorem musicalowym i kierownikiem sceny muzycznej Teatru Rampa 12
  • Strajk! 10 mar 2019, 20:00 Lewo W CZYM JAK W CZYM, ALE W STRAJKOWANIU JESTEŚMY DOBRZY: INNOWACYJNI I SOLIDNI. W czasach Solidarności, gdy nauczyciele akademiccy strajkowali i zajęcia przewidywane programem się nie odbywały, prowadzone były najwspanialsze seminaria,... 14
  • Lustracja lustratora 10 mar 2019, 20:00 Wraz z wnioskiem posłów PO o ponowną lustrację Antoniego Macierewicza wracają pytania o rolę tego polityka w osłabianiu opozycji w PRL. 16
  • Rzeź europosłów 10 mar 2019, 20:00 Tylko trzech z osiemnastu dotychczasowych europosłów PO ma w miarę pewną reelekcję, dwóch ma szansę na odnowienie mandatu, a reszta będzie musiała ustąpić miejsca nowym ludziom. 22
  • Bojkot konsumencki Pana Jezusa 10 mar 2019, 20:00 Gdybym sam tego nie przeczytał, to pewnie bym nie uwierzył. Redakcja ciekawej i nieźle redagowanej internetowej „Kultury Liberalnej” wystąpiła ze skierowanym do chrześcijan apelem o „bojkot konsumencki” Kościoła katolickiego.... 26
  • Dobro zawsze zwycięża. Na ekranie 10 mar 2019, 20:00 Taśmy Kaczyńskiego, korupcja w Komisji Nadzoru Finansowego, dziwne powiązania Antoniego Macierewicza z rosyjskimi służbami, aresztowanie Bartłomieja M., zarobki asystentek prezesa NBP, ustawianie przetargów w KGHM, tajemnicza przeszłość... 29
  • Anatomia heroizmu 10 mar 2019, 20:00 „Kurier” Władysława Pasikowskiego to opowieść o tragizmie XX-wiecznych polskich losów. Ale i hymn na cześć przedwojennej inteligencji, którą los postawił przed straszliwymi dylematami. 31
  • Zwierzęcy instynkt walki 10 mar 2019, 20:00 Patriotyzm nie jest dzisiaj daniną krwi. Jest taką sumą działań, żeby się w daninę krwi nie zmienił – mówi Władysław Pasikowski. 32
  • Jesteśmy dziećmi Nowaka 10 mar 2019, 20:00 Pewnie każda strona będzie w filmie znajdować potwierdzenie swoich tez, ale dobrze, żeby trwał taki spór, bo spór jest potrzebny – mówi Jan Ołdakowski, dyrektor Muzeum Powstania Warszawskiego. 36
  • Jak SB robiła z kuriera kolaboranta 10 mar 2019, 20:00 Komuniści wykorzystali życiorys Jana Nowaka-Jeziorańskiego w intrydze, która zmusiła go do odejścia z Radia Wolna Europa. 40
  • Małolaty za kraty 10 mar 2019, 20:00 Rząd chce zaostrzyć kary dla nieletnich. Według specjalistów to sposób na hodowanie bandytów. 43
  • Zranieni w Kościele 10 mar 2019, 20:00 Rzeczywiste dobro Kościoła to dobro osób skrzywdzonych, a nie ochrona wizerunku instytucji – ogłosili świeccy katolicy i uruchomili telefon zaufania dla osób poszkodowanych seksualnie w Kościele. 46
  • Pokuta na Dzień Kobiet 10 mar 2019, 20:00 KS. MICHAŁ ZALEWSKI SJ Najważniejsze to zachować pokerową twarz i udawać, że nic się nie stało. 8 marca to w końcu dzień jak każdy inny i absolutnie nie ma powodów, żeby nie organizować wtedy w polskim Kościele dnia modlitwy i... 49
  • Drogi kredyt zaufania 10 mar 2019, 20:00 Miał być wybawieniem dla frankowiczów. Okazał się rozczarowaniem. Prezydencki projekt pomocy zadłużonym lada dzień trafi pod głosowanie. W niczym nie przypomina wyborczych obietnic Andrzeja Dudy. 50
  • Stop markom własnym 10 mar 2019, 20:00 Otwiera się kolejny front z zachodnimi sieciami handlowymi. Problem w tym, że największe obrażenia mogą odnieść polscy producenci i konsumenci. Poza tym... prawo ograniczające sprzedaż marek własnych już istnieje. 54
  • Polskie Orły w podróży 10 mar 2019, 20:00 W sezonie pokonują samochodami tysiące kilometrów. Zawodnicy i pracownicy Polskiego Związku Narciarskiego spędzają w samochodach więcej czasu niż na zawodach. 57
  • Hossa Bessa 10 mar 2019, 20:00 Najdroższe auto świata 11 mln dolarów miał zapłacić tajemniczy nabywca za najnowszy model Bugatti La Voiture Noire, który zaprezentowano na targach motoryzacyjnych w Genewie. Czarna bestia jest napędzana 16-cylindrowym silnikiem o mocy 1,5... 58
  • PAŻP w Madrycie otwiera się na biznes 10 mar 2019, 20:00 Polska Agencja Żeglugi Powietrznej po raz pierwszy w historii będzie prezentować swoje produkty i usługi dla biznesu na światowym kongresie zarządzania ruchem lotniczym – World ATM Congress. 59
  • Pasja przekuta w biznes 10 mar 2019, 20:00 O rozwoju działalności biznesowej mówi Przemysław Trawa, prezes zarządu Grupy MTP, największego w kraju ośrodka targowo-kongresowego i organizatora eventów. 60
  • Strach przed rozwodem 10 mar 2019, 20:00 Wielka Brytania i UE przygotowują się na rozstanie bez porozumienia. Panika rośnie, mimo że taki twardy brexit wydaje się coraz mniej prawdopodobny. 62
  • Rosja oddaje Ukrainę 10 mar 2019, 20:00 Brak silnego prorosyjskiego kandydata w wyborach prezydenckich na Ukrainie pokazuje, że Moskwa traktuje dziś ten kraj bardziej jak Polskę czy Węgry niż jak byłą sowiecką republikę – mówi Serhii Plokhy, profesor Uniwersytetu Harvarda. 66
  • Rekordy i premiery targów Agrotech 10 mar 2019, 20:00 Najpopularniejsze halowe targi techniki rolniczej w Polsce świętują 25 lat. Jubileuszowa edycja odbędzie się 15-17 marca na Targach Kielce. 69
  • Bakterie zwalczyć bakteriami 10 mar 2019, 20:00 Małe dzieci często chorują, bo dopiero kształtują się ich mechanizmy odporności. A dorośli? Mamy różne okresy w życiu, kiedy dochodzi do spadku odporności. Przyczyną może być np. stres. Wszyscy żyjemy w stresie, a nie wszyscy mają... 70
  • Jelita, odporność i zły nastrój 10 mar 2019, 20:00 Chociaż ich głównym zadaniem jest trawienie pokarmów, badania wciąż pokazują, że jelita pełnią znacznie więcej funkcji. Mikroflora jelitowa wpływa na metabolizm, odporność i... nastrój. 72
  • Cud widzenia 10 mar 2019, 20:00 Chorzy, którzy w wyniku poparzenia częściowo lub całkowicie stracili wzrok, dzięki przełomowej technologii zyskali szansę na jego odzyskanie. 74
  • Nadchodzi wielki gracz 10 mar 2019, 20:00 Zarówno polska branża meblarska, jak i cały regionWarmii i Mazur bardzo potrzebowały tej inwestycji. Fabryka EGGER w Biskupcu jest już gotowa i wkrótce zacznie dostarczać produkty na nasz rynek. 75
  • Miejsce na udaną imprezę 10 mar 2019, 20:00 Targi, kiermasze i festiwale w mało znanych i ciekawych miejscach coraz częściej stają się atrakcyjną formą rozrywki i spędzania wolnego czasu. 76
  • Mroki Nibylandii 10 mar 2019, 20:00 Dokument „Leaving Neverland” o Michaelu Jacksonie wywołał burzę. Czasy, w których nie przejmowano się życiem prywatnym artystów, minęły bezpowrotnie. 78
  • Wyklęty król popu 10 mar 2019, 20:00 Piosenkarz został kanonizowany za życia, choć wiadomo było, że sypia z kilkuletnimi chłopcami. Dziś wszyscy udają szok, zagłuszając własny wstyd wprowadzaniem cenzury na muzykę artysty. 81
  • Wydarzenie 10 mar 2019, 20:00 Metafizyka Witkacego „Metafizyka dwugłowego cielęcia”, reż. Natalia Korczakowska, Teatr Studio w Warszawie Status Witkacego jest zagadkowy. Wątpię żeby dzisiejsi nastolatkowie, tak jak moje pokolenie zaczytywali się w „Pożegnaniu... 82
  • Film 10 mar 2019, 20:00 Zderzenia ze światem Reżyser „Wspomnienia lata”, a wcześniej „Chłopca na galopującym koniu”, Adam Guziński, nie walczy łokciami o atencję. Tym bardziej warto docenić jego intymną, niekrzykliwą, ale wspaniałą propozycję.... 83
  • Muzyka 10 mar 2019, 20:00 Mocne uderzenie Nie ma dziś rozmowy o polskim hip-hopie bez zauważenia fenomenu Pro8l3mu. Warszawski duet jest rozchwytywany, ich koncerty wyprzedają się na pniu, a album przed premierą pokrył się złotem. I nie chodzi tylko o mocny,... 84
  • Książka 10 mar 2019, 20:00 Tragedia i szczęście WIESŁAW KĘPIŃSKI W DZIECIŃSTWIE CUDEM PRZEŻYŁ RZEŹ WOLI W 1944 R., w której zginęli jego rodzice i brat. Po wojnie – również cudownym zbiegiem okoliczności – trafił do domu Jarosława Iwaszkiewicza i stał... 85
  • Kalejdoskop 10 mar 2019, 20:00 Spowiedź mizogina Ponoć życie rozpoczyna się na dobre dopiero po czterdziestce, ale zdaje się, że tytułowy bohater znakomitego komiksu Daniela Clowesa stał się zgorzkniały tuż po narodzinach. Jako dojrzały facet nie potrafi... 86
  • Kulturalna trzynastka 10 mar 2019, 20:00 Marieta Żukowska AKTORKA FILMOWA I TEATRALNA, OBECNIE MOŻNA JĄ ZOBACZYĆ W KOMEDII ROMANTYCZNEJ „CAŁE SZCZĘŚCIE” 87
  • Piwo marcowe 10 mar 2019, 20:00 Samiśmy sobie nawarzyli i sami musimy teraz wypić to marcowe piwo (inaczej märzen). Pochodzi z XVI w. Produkuje się je, jak sama nazwa wskazuje, w marcu z resztek zeszłorocznego słodu jęczmiennego. Idą na to ostatnie zapasy, dlatego jest... 88
  • Mania podglądania 10 mar 2019, 20:00 Instagramerzy są dziś niczym lokatorzy domu Wielkiego Brata. Codziennie do swojego prywatnego życia zapraszają setki tysięcy podglądaczy. By to robić, nie muszą wygrywać castingów. 90
  • „Big Brother” to będzie taki Instagram bez filtrów 10 mar 2019, 20:00 W tym programie będzie więcej prawdy o ludziach niż w mediach społecznościowych, którymi karmimy się dzisiaj – mówi w rozmowie z „Wprost” Agnieszka Woźniak-Starak. 93
  • Afrodyzjaki znad Wisły 10 mar 2019, 20:00 Kupała, słowiański odpowiednik Kupidyna, nie stałby bezczynnie w polskiej kuchni. Naszym rodzimym produktom nie brakuje właściwości wspomagających miłosne podboje. 96
  • Jak rozkochać dzieci w książkach 10 mar 2019, 20:00 RADZI Anna Dziewit-Meller, dziennikarka i pisarka 97
  • Zrób sobie… Glapińskiego 10 mar 2019, 20:00 Zazdrościcie prezesowi NBP? Mamy dziś dla was krótki kurs kariery w państwowej bankowości. 98

ZKDP - Nakład kontrolowany