Płucom na ratunek

Płucom na ratunek

Płuca
Płuca / Źródło: Materiały prasowe
Duszność przy wysiłku, kaszel – to mogą być objawy idiopatycznego włóknienia płuc. Ważne jest postawienie diagnozy, bo są już leki, które hamują postęp choroby – mówi dr hab. n. med. Katarzyna Górska, pulmonolog.

Mówiąc o chorobach płuc, zwykle myślimy o tych najczęstszych, jak rak płuca czy przewlekła obturacyjna choroba płuc. Są jednak choroby, które zdarzają się rzadziej, a są równie albo czasem nawet groźniejsze, jak idiopatyczne włóknienie płuc. Co to za choroba?

Idiopatyczne włóknienie płuc (IPF) to jedna z najczęstszych chorób śródmiąższowych płuc. Nie jest znana jej dokładna przyczyna. Podejrzewa się, że pewne czynniki, jak palenie papierosów, narażenie na wdychanie pyłów lub choroba refluksowa przełyku, podrażniają drogi oddechowe, prowadząc do uszkodzeń struktur płuc i nieprawidłowej odpowiedzi naprawczej, a w konsekwencji do bliznowacenia płuc.

Pęcherzyki płucne zamieniają się w zwłókniałą tkankę?

Tak w uproszczeniu można powiedzieć. W płucach powstają drobne obszary zwłóknień, które można nazwać blizenkami. Na początku te zbliznowacenia są niewielkie, jednak z czasem obejmują coraz większy obszar płuc, prowadząc do niewydolności tego narządu. Choroba jest ograniczona tylko do płuc, to one chorują.

Na jakie objawy zwracać uwagę?

Objawy są bardzo niecharakterystyczne i rozwijają się powoli. Czasem, gdy pacjent jest u lekarza pierwszego kontaktu, może usłyszeć, że ma trzeszczenia nad płucami. Objawy, które pacjent odczuwa, pojawiają się wtedy, gdy zbliznowaceń jest już więcej. Zauważa, że szybciej się męczy lub kaszle. Zaczynają sprawiać trudności codzienne czynności, które mógł do tej pory wykonywać, np. bez problemu wchodził na drugie piętro, a teraz musi kilka razy się zatrzymywać. Później już nawet wyjście z domu zaczyna być problemem. To tzw. duszność wysiłkowa. Innym ważnym objawem jest kaszel, zwykle suchy, męczący, często bagatelizowany przez chorego.

Jednak mogą być to też objawy np. niewydolności serca…

Tak, podobnie jak w przewlekłej obturacyjnej chorobie płuc, czyli POChP. Często mamy pacjentów, którzy przez kilka lat są leczeni tak, jakby chorowali na POChP. Trzeba też pamiętać, że pacjenci z IPF to najczęściej osoby po 65. roku życia, a wraz z wiekiem wzrasta liczba chorób. Dlatego pacjenci mogą też mieć niewydolność serca, POChP, cukrzycę. Jeśli jednak pacjent ma zdiagnozowaną którąś z tych chorób, jest leczony, ale jego stan zdrowia nie poprawia się, to trzeba szukać innej przyczyny. Jedną z nich może być właśnie włóknienie płuc, w tym jedna z postaci, czyli IPF.

Czy chorzy długo czekają na postawienie diagnozy?

Niestety tak. Od pierwszych objawów do postawienia rozpoznania mijają nawet dwa-trzy lata, dlatego choroba już w momencie rozpoznania jest bardzo zaawansowana.

Diagnozuje lekarz pierwszego kontaktu czy pulmonolog?

Lekarze pierwszego kontaktu zbyt rzadko podejrzewają tę chorobę; może dlatego że przez wiele lat nie było żadnego skutecznego leczenia. Jeśli jednak pacjent jest w starszym wieku, ma duszność, kaszel, w badaniu słychać trzeszczenia nad płucami, to powinno się go skierować na RTG klatki piersiowej. Radiogram klatki piersiowej nie jest w tym przypadku badaniem idealnym, ale jeśli wychodzi nieprawidłowo, to warto wykonać wysokiej rozdzielczości tomografię komputerową klatki piersiowej (HRTC). Precyzyjnie ocenia miąższ płuc i pozwala stwierdzić, czy są w nim cechy zwłóknienia lub inne nieprawidłowości.

Są już leki powstrzymujące postęp choroby. Jaka jest ich skuteczność?

Nie jesteśmy w stanie wyleczyć blizn w płucach. Możemy jednak próbować spowolnić postęp choroby. Są już dostępne leki antyfibrotyczne, czyli przeciwzwłóknieniowe. Mają możliwość spowolnienia procesu włóknienia płuc. Dzięki temu choroba postępuje wolniej, chory ma szansę dłużej żyć. Rokowanie w IPF jest bardzo złe, nawet gorsze niż w większości chorób nowotworowych. Do momentu, gdy nie było leków spowalniających postęp choroby, tym chorym nie mogliśmy pomóc. Można było tylko przyglądać się, jak choroba postępuje. Leki pozwoliły dać pacjentom nadzieję na to, że choroba nie będzie tak szybko postępować. Im wcześniej zostanie wykryta i rozpocznie się jej leczenie, tym większą dajemy szansę pacjentowi na dłuższe życie i w lepszej jakości.

Wszyscy chorzy w Polsce są leczeni?

Obecnie na świecie zarejestrowane są dwa leki: nintedanib i pirfenidon, dostępne w ramach tzw. programów lekowych w 32 ośrodkach w Polsce. Leczonych jest ok. 600 osób, to nie są wszyscy, jednak największym problemem jest to, że ogromna większość nie jest w ogóle zdiagnozowana. Są pewne kryteria, które muszą być spełnione, aby chory zakwalifikował się do programu leczenia, stąd ważne jest szybkie zdiagnozowanie potencjalnych pacjentów. Warto, by chorzy korzystali ze wszystkich ośrodków w Polsce, w których jest dostępne takie leczenie, a nie ograniczali się tylko do najbardziej znanych. Informacja o ośrodkach leczących IPF jest dostępna na stronach NFZ (terminyleczenia.nfz.gov.pl). Jeśli chodzi o skuteczność, to oba leki mają podobną, ale odmienne mechanizmy działania. To bardzo dobrze, ponieważ jeśli wystąpią działania niepożądane lub przeciwwskazania względem jednego, to możemy rozważyć drugi.

Czy skuteczną metodą byłoby przeszczepienie płuc?

To metoda, która potencjalnie daje możliwość wyleczenia, ponieważ pozbawia pacjentów choroby. W przeszczepionych płucach choroba się nie odnawia. Jednak na IPF zwykle chorują osoby po 65. roku życia, mające różne współistniejące schorzenia, dlatego rzadko można wykonać przeszczepienie płuc.

Oprócz podawania leków można w inny sposób spowolnić postęp choroby?

Pacjentom zalecamy rehabilitację pulmonologiczną, która obejmuje m.in. aktywność fizyczną, oddechową, pomoc psychologiczną. Niestety, z dostępem do rehabilitacji w Polsce nie jest najlepiej. W większości przypadków jest ona możliwa tylko w ośrodkach stacjonarnych, nawet około roku czeka się na trzy-, czterotygodniowy turnus rehabilitacji pulmonologicznej. U pacjentów, którzy mają niewydolność oddechową, zalecamy tlenoterapię. Jest ona prowadzona w warunkach domowych: stosuje się specjalne koncentratory tlenu, które można wypożyczyć w wielu miejscach. Są również koncentratory przenośne, dzięki którym osoba z zaawansowaną chorobą może wychodzić z domu, mając przy sobie tlen. To bardzo ważne, by osoba nawet z ciężką postacią IPF starała się być aktywna. Dobre leczenie, rehabilitacja, tlenoterapia – to wszystko może wydłużyć życie i poprawić jego jakość.

Okładka tygodnika WPROST: 31/2019
Więcej możesz przeczytać w 31/2019 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 31/2019 (1896)

  • Państwo powoli otwiera oczy 28 lip 2019, 20:00 Rozzuchwaleni chuligani dochodzą do wniosku, że będą decydować, co i komu wolno na ulicach 3
  • Tajna misja Macierewicza 28 lip 2019, 20:00 Antoni Macierewicz dostał od Jarosława Kaczyńskiego bojowe zadanie: były szef MON ma zmobilizować twardy elektorat PiS na ścianie wschodniej. 15
  • Cienki śpiew trzech tenorów 28 lip 2019, 20:00 W te wakacje Robert Biedroń, Włodzimierz Czarzasty i Adrian Zandberg rozpoczęli grę o wszystko. Jeżeli przegrają, lewica w obecnym kształcie zniknie ze sceny politycznej. 18
  • Przychodzi gej do katotaliba 28 lip 2019, 20:00 – Ci, którzy w Białymstoku wznosili wulgarne okrzyki, nie są obrońcami chrześcijaństwa, bo chrześcijaństwo głoszone w ten sposób nie jest już Dobrą Nowiną. Jezus przyszedł także do homoseksualistów – mówi Tomasz P. Terlikowski, publicysta katolicki. 20
  • Białystok – polskie Stonewall 28 lip 2019, 20:00 Nie istnieje ideologia LGBT, tak jak nie istnieje ideologia gender. To pojęcia wymyślone przez facetów chodzących na co dzień w kieckach 25
  • Kora była z kosmosu 28 lip 2019, 20:00 Byłam z Korą w tym samym sierocińcu, ale rozdzielono nas. Przez kilka lat rozmawiałyśmy ze sobą tylko raz czy dwa. U zakonnic była nieczułość, przemoc, samotność i molestowanie – wspomina Anna Maria Kubczak, siostra Kory Jackowskiej. 26
  • Własnym autem na wakacje 28 lip 2019, 20:00 Najlepsze auto na wakacyjny wyjazd? Nowe, bezpieczne i przyjazne dla portfela. Dzięki nowoczesnym rozwiązaniom finansowym oferowanym przez Volkswagen Financial Services taki samochód można mieć już za kilkaset złotych miesięcznie. 31
  • Polak mimo woli 28 lip 2019, 20:00 Już wtedy wiedziałem, że tak naprawdę urodziłem się czarny i moje miejsce na ziemi to Nowy Jork – tak Michał Urbaniak wspomina lata 60. Właśnie nagrał w USA płytę „For Warsaw with Love” z okazji 75. rocznicy wybuchu Powstania Warszawskiego. 32
  • Złodzieje twarzy 28 lip 2019, 20:00 Przejmowanie praw do zdjęć, manipulowanie wyborami, kradzież haseł i pieniędzy – razem z aplikacją na smartfona ściągamy na siebie niemałe kłopoty. 37
  • Historia politycznej inwestycji 28 lip 2019, 20:00 Warszawski ratusz już raz się zgodził, by powiązana z PiS spółka Srebrna wybudowała 135-metrowy wieżowiec – ustalił tygodnik „Wprost”. Teraz zmienił zdanie i przegrał w Samorządowym Kolegium Odwoławczym. 40
  • Cyfrowa przyszłość Polaków 28 lip 2019, 20:00 Jaka dla polskiej cyfryzacji będzie następna unijna perspektywa finansowa? Eksperci nie są co do tego zgodni. 43
  • Sanatorium bez miłości 28 lip 2019, 20:00 Solanka w butlach po oleju, gaz techniczny zamiast leczniczego dwutlenku węgla i podrabiana borowina. Kiedy polskie uzdrowiska kuleją, własne sanatoria zaczęli stawiać najbogatsi Polacy. 44
  • Ambasadorowie innowacji 28 lip 2019, 20:00 W dziedzinie nowych technologii czują się jak ryba w wodzie. Branża IT wciąż jest głodna rozwiązań, które proponuje wrocławski software house Coders House. 47
  • Hossa Bessa 28 lip 2019, 20:00 Księżycowe buty 1,7 mln zł kosztuje najdroższa para trampków na świecie. W zeszłym tygodniu znany dom aukcyjny Sotheby’s poinformował, że na internetowej aukcji wylicytowano nieużywaną parę butów Nike „Moon Shoe” z 1972 r. Model... 48
  • Jak poprawić zasięg wi-fi 28 lip 2019, 20:00 Jest piękna pogoda, robisz kawę, siadasz z laptopem w ogródku, ale... nic z tego. Jesteś poza zasięgiem wi-fi, więc pracować, oglądać film lub grać musisz w domu. 49
  • Brytyjski Trump 28 lip 2019, 20:00 Nowego premiera Wielkiej Brytanii łączy z Donaldem Trumpem nie tylko fryzura. Obaj doszli do władzy na skutek kryzysu, w jakim znalazła się zachodnia demokracja. 51
  • „Gęba” Zełenskiego 28 lip 2019, 20:00 Niezależnie od faktów Zełenskiemu przyprawia się gębę niekompetencji, by niszczyć reputację nowego rządu. 53
  • 7 faktów, których nie wiesz o zdrowiu mężczyzn 28 lip 2019, 20:00 Dlaczego mężczyzna z wyższym wykształceniem żyje o 12 lat dłużej niż absolwent podstawówki? Jak maskuje się męska depresja? Poznaj ważne fakty o zdrowiu mężczyzn. 54
  • Widzieć bez ograniczeń 28 lip 2019, 20:00 To niesprawiedliwe, ale nasze oczy szybko podlegają procesom starzenia. Jeden zabieg pozwoli nie tylko raz na zawsze pozbyć się okularów, ale też uniknąć groźnej choroby. 58
  • Płucom na ratunek 28 lip 2019, 20:00 Duszność przy wysiłku, kaszel – to mogą być objawy idiopatycznego włóknienia płuc. Ważne jest postawienie diagnozy, bo są już leki, które hamują postęp choroby – mówi dr hab. n. med. Katarzyna Górska, pulmonolog. 60
  • Wielki ból małego gruczołu 28 lip 2019, 20:00 Przewlekłe zapalenie prostaty to choroba, na którą cierpi trzech na dziesięciu mężczyzn. Co najmniej! Jest podstępna, trudna do zdiagnozowania, w ukryciu może pozostawać latami – mówi dr hab. n. med. Tomasz Gołąbek z centrum MEDIQUS. 62
  • Da Vinci walczy z rakiem 28 lip 2019, 20:00 Trzy dni po operacji raka prostaty można pozbyć się cewnika, czwartego dnia wrócić do domu. To możliwe tylko dzięki operacji przy wspomaganiu robota da Vinci. 64
  • Triathlon na zdrowie 28 lip 2019, 20:00 Trójbój w Polsce cieszy się coraz większą popularnością, a z roku na rok przybywa nam „ludzi z żelaza”. Bo to już nie tylko zawody, lecz także styl życia. Do tak wymagających zmagań należy się jednak odpowiednio przygotować. 66
  • Nie tylko męska sprawa 28 lip 2019, 20:00 Zabójców libido jest co najmniej kilku: stres, używki, depresja, spadek testosteronu. Gorzej, że erekcja wciąż jest tematem tabu. A co na to matka natura? 68
  • Z lekami wśród zwierząt 28 lip 2019, 20:00 Wierzymy, że ludzi i zwierzęta łączy niepowtarzalna więź, dlatego opracowujemy wciąż nowe, wygodne i bezpieczne leki, które pozwalają czworonogom żyć pełnią życia – mówi Tomasz Radwan z Boehringer Ingelheim. 70
  • Warszawskie dzieci 28 lip 2019, 20:00 Najmłodszy zaprzysiężony powstaniec warszawski miał dziewięć lat. Ale opowieści o dzieciach walczących z bronią w ręku to w znacznej mierze mit. 72
  • W cieniu reflektorów 28 lip 2019, 20:00 „Diego” wieńczy filmową trylogię Asifa Kapadii. Portretując Ayrtona Sennę, Amy Winehouse i Diego Maradonę, reżyser wzniósł się na wyżyny dokumentu biograficznego. Przede wszystkim jednak stworzył przejmującą opowieść o oszustwie sławy. 79
  • Historia pięknego oszustwa 28 lip 2019, 20:00 Anna Csillag – takim jej wizerunkiem reklamowano specyfik na porost włosów. Ale czy ona istniała? Prawdopodobnie nie 82
  • Wakacje z celebrytami 28 lip 2019, 20:00 Wyjazdy z gwiazdami, choć dość ekskluzywne, stają się coraz modniejsze. Polacy są w stanie płacić więcej, by choćby otrzeć się o bohaterów masowej wyobraźni. 84
  • Szczepienie przed egzotyczną podróżą 28 lip 2019, 20:00 Na liście spraw do załatwienia przed wizytą na drugim końcu świata powinny znaleźć się szczepienia. 89
  • Wyjazdy w pojedynkę 28 lip 2019, 20:00 Singiel wcale nie musi spędzać urlopu sam, ale może. Mało tego – będzie się świetnie bawił. Pod warunkiem, że zrobi sobie wakacje od społecznych oczekiwań. 90
  • Wydarzenie 28 lip 2019, 20:00 Urok Camilleriego Andrea Camilleri, „GRA LUSTER”, Noir sur Blanc Wydarzenie jest, ale – niestety – smutne. W dniu, w którym do polskich księgarń trafiła kolejna powieść Andrei Camilleriego, jej autor zmarł. Camilleri nie był... 92
  • Film 28 lip 2019, 20:00 Przestępcza rewolta To ten serial promuje rzeźba z maską Dalego, która stanęła obok „Erosa Bendato” Mitoraja na krakowskim Rynku. Netflix z hukiem świętuje premierę trzeciego sezonu „Domu z papieru”. Ale żeby go zrozumieć,... 93
  • Muzyka 28 lip 2019, 20:00 Hiphopowa bohema Pocztówka z Warszawy w lato 2019 r. wygląda tak: Taco Hemingway z Dawidem Podsiadło są pierwszymi w historii polskimi muzykami, którzy wyprzedali PGE Narodowy. Bilety rozeszły się w kilka dni, a fani, którym nie udało... 94
  • Książka 28 lip 2019, 20:00 Doniesienia znad granicy Ryby nie obchodzą właściwie nikogo poza wędkarzami. Rybaków, restauratorów i kucharzy można pominąć – ich relacje z tymi pozbawionymi głosu istotami nie są bezinteresowne” – tak zaczął jeden z... 95
  • Z tą pasją się umiera 28 lip 2019, 20:00 Zawsze idę w góry ze strachem, on jest kreatywny i buduje wyobraźnię. Gdyby człowiek nie miał strachów, popełniałby tysiące błędów. 96
  • Cynamonowe ślimaki znad Bałtyku 28 lip 2019, 20:00 W moich wspomnieniach szwedzki Göteborg pachnie cynamonem. 97

ZKDP - Nakład kontrolowany