Wielka gra o miasto

Wielka gra o miasto

Jan Śpiewak
Jan Śpiewak / Źródło: Twitter / @JanSpiewak
Skazywanie społeczników przez sądy powoduje, że ludzie boją się walczyć o sprawiedliwość. I o to w tym procederze chodzi. Jeszcze nie znalazł się w historii III RP rząd, który podniósłby rękę na interesy branży deweloperskiej.

Artur W., 43-letni polityk warszawskiej Platformy Obywatelskiej, prowadzi służbową limuzynę. Jest od roku burmistrzem warszawskiej dzielnicy Włochy. Samochód zwalnia. Z naprzeciwka nadjeżdża drugie auto. Za kierownicą siedzi obywatel Turcji, Sabri B. Biznesmen robi interesy w Polsce od 25 lat. Zajmuje się głównie działalnością budowlaną. Był kiedyś właścicielem klubu piłkarskiego Pogoń Szczecin. Szyby obu samochodów się opuszczają. Turek wrzuca pokaźną kopertę do samochodu Artura W. Panowie odjeżdżają w różnych kierunkach. Po chwili obu zatrzymuje Centralne Biuro Antykorupcyjne. W kopercie jest 200 tys. zł. Spółka należąca do Sabriego B. chciała wybudować we Włochach osiedle mieszkaniowe. Śledczy twierdzą, że zawartość koperty była pierwszą transzą łapówki, którą Artur W. miał otrzymać w zamian za zaopiniowanie korzystnych warunków zabudowy.

Burmistrz jest ważnym członkiem stołecznej Platformy Obywatelskiej. W 2011 r. trafił do krytycznej z punktu widzenia bezpieczeństwa państwa spółki Naftor. Państwowa firma zajmowała się ochroną rurociągów z ropą i baz paliwowych. Artur W. nie miał żadnego doświadczenia w zarządzaniu tego typu spółkami, ale dzięki politycznemu wsparciu został jej szefem. W zarządzie spółki zasiadał z obecnym wiceprezydentem miasta Robertem Soszyńskim, który w ratuszu uważany jest za człowieka Marcina Kierwińskiego. Artur W. następnie trafił do zarządów dzielnic Wola i Bielany, by w 2018 r. awansować na burmistrza Włoch. To dzielnica z ogromnym potencjałem rozwojowym. Na obrzeżach miasta, blisko lotniska Okęcie, od wielu lat rozwija się w dynamiczny, ale i chaotyczny sposób. Nie jest pokryta planami zagospodarowania przestrzennego, miejscami przypomina bardziej przedmieścia miast azjatyckich niż obrzeża europejskiej metropolii. Taka sytuacja raczej nie opłaca się mieszkańcom, którzy tracą tereny cenne przyrodniczo.

Za nowymi budowami nie nadąża też infrastruktura drogowa i społeczna. Deweloperzy budują, jak chcą i gdzie chcą. Jaka jest tego przyczyna? Ustawa o planowaniu przestrzennym przyjęta przez rząd Leszka Millera w 2003 r. miała długofalowe i katastrofalne skutki – stała się źródłem ogromnych nielegalnych dochodów dla samorządowców w całym kraju. Ustawa unieważniła niemal wszystkie istniejące do tego czasu plany zagospodarowania przestrzennego i jednocześnie nie nałożyła na samorządy obowiązku uchwalenia nowych. W miejsce planów pow stała ich proteza, czyli warunki zabudowy. O nie właśnie starał się turecki deweloper. Na ich podstawie mógł ubiegać się o pozwolenia na budowę. Sęk w tym, że tzw. wuzetki można otrzymać na bardzo uznaniowych zasadach. W teorii powinny decydować kwestie urbanistyczne i interes społeczny.

Chaos dla zysków

Warunkami zabudowy powinna rządzić „zasada dobrego sąsiedztwa”. Sprowadza się ona do tego, że tam, gdzie są domki jednorodzinne, nie powinno się budować bloków mieszkalnych, a tam, gdzie stoją zabytki, nie powinno się stawiać wieżowców. Te zasady były jednak stopniowo rozmiękczane przez samorządowców i sądy administracyjne, których orzecznictwo coraz bardziej szło w stronę ochrony interesu inwestora kosztem interesów lokalnej społeczności. Okazało się szybko, że sąsiedzi inwestycji nie mają prawa jej skarżyć, bo inwestycja nie będzie miała na nich wpływu, a wysoki budynek położony przecznicę dalej może być wyznacznikiem wysokości dla nowych budynków obok zabudowy parterowej. Mieszkańcy polskich miast i przedmieść od dłuższego czasu mają wrażenie, że za częścią wydawanych pozwoleń na budowę kryje się nie tylko złe prawo, lecz także korupcja i układy między władzą samorządową a deweloperami. Jeśli wszystko jest uznaniowe, to można przecież dać zarobić inwestorom.

To od decyzji lokalnych polityków zależało, czy deweloper będzie mógł wybudować budynki wysokie na dwie kondygnacje, czy na pięć. Różnica w zysku ponaddwukrotna, a to tylko jedno zdanie w jednej arbitralnej decyzji, o której przecież i tak nikt się nie dowie. Od tego czasu Polska stała się przestrzennym śmietnikiem, a w miastach zapanował chaos. Zawdzięczamy to przede wszystkim Leszkowi Millerowi, ale też wszystkim kolejnym rządom, które patologicznej i korupcjogennej ustawy nie zmieniły. Brzmi to paradoksalnie, ale chaos przestrzenny jest starannie zaplanowany i zaaranżowany przez tych, którzy czerpią z niego gigantyczne zyski. W Warszawie na kwestie planowania nałożył się kolejny problem: dzika reprywatyzacja.

Jeśli park mógł w każdej chwili przestać być parkiem i stać się luksusowym apartamentowcem, presja na przejmowanie działek urosła do gigantycznych rozmiarów. Reprywatyzacja umożliwiała zdobywanie gruntów za bezcen. Marek M. kupił roszczenia do nieruchomości na ul. Nabielaka, w której mieszkała Jolanta Brzeska, za 1500 zł. Ratusz nie miał problemów z uznawaniem takich umów, chociaż w świetle prawa kupowanie nieruchomości wartych miliony złotych za ułamek ich wartości było nielegalne. Ustawa Millera umożliwiała spekulancką zabudowę zreprywatyzowanych działek. Zysk deweloperów i prawników rósł w zastraszającym tempie, a zabudowa polskich aglomeracji zaczęła przypominać bardziej piramidę finansową niż planowany zrównoważony rozwój zgodny z potrzebami wszystkich graczy w grze o miasto. Kilka lat po wejściu polski do Unii Europejskiej wpływ deweloperów na życie mieszkańców miast stał się nieprawdopodobnie silny. To oni dzisiaj rządzą samorządami, a nie wybrani w demokratycznych wyborach prezydenci i radni. Oni zazwyczaj są tylko przedłużeniem biznesowego układu, który rządzi w danym miejscu. Podejrzenia o korupcję i sprzyjanie partykularnym interesom rosły. Brak było jednak działań ze strony prokuratury i służb.

Okładka tygodnika WPROST: 45/2019
Artykuł jest zamknięty
Więcej możesz przeczytać w 45/2019 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 45/2019 (1910)

  • Patologie warte miliony 3 lis 2019, 20:00 To świat, o którym wolelibyście nie słyszeć. Ale powinniście go poznać, bo oglądają go wasze dzieci – ostrzega PAULINA SOCHA-JAKUBOWSKA (s. 16), która postanowiła wniknąć do krainy Fame MMA. 3
  • Niedyskrecje parlamentarne 3 lis 2019, 20:00 PiS postanowił odtworzyć Ministerstwo Skarbu, które zostało zlikwidowane w 2016 r., bo rzekomo nie było już potrzebne. Spółki rozparcelowano po różnych resortach i zamknięto temat. Teraz okazuje się, że takie ministerstwo jednak by... 6
  • 7 dni dookoła świata 3 lis 2019, 20:00 Brexit znów odłożony Na Wyspach będą nowe wybory mające zakończyć decyzyjną niemoc parlamentu w sprawie brexitu. Aby można je było przeprowadzić, UE i Wielka Brytania porozumiały się w sprawie kolejnego przesunięcia terminu wyjścia... 8
  • Obraz tygodnia 3 lis 2019, 20:00 5 pierwszych miejsc na liście bestsellerów książkowych sieci Empik zajmują książki Olgi Tokarczuk (szczegóły na str. 104) Przegrany Ryszard Terlecki Na skutek decyzji sądu nie zaspokoi ciekawości, jaką rozbudziły w nim wyniki wyborów... 11
  • Banaś oparł się presji 3 lis 2019, 20:00 Jarosław Kaczyński tydzień temu miał rozmawiać telefonicznie z Marianem Banasiem, prezesem NIK – dowiedział się „Wprost”. Według naszych informacji prezes PiS namawiał szefa NIK do złożenia dymisji, a właściwie żądał od niego... 12
  • Głos współczesnego mężczyzny 3 lis 2019, 20:00 Rozmowa z Marcinem Korczem, aktorem 13
  • Po Dudzie 3 lis 2019, 20:00 Wspólny kandydat opozycji przeciwko Andrzejowi Dudzie? A może wystarczy, że PO wystawi Donalda Tuska? Tylko czy Tusk powinien kandydować? 14
  • Klatka, jatka i fejm 3 lis 2019, 20:00 Youtuber bije osobę niepełnosprawną po głowie, aż pocieknie krew. Patostreamer kopie rywala tak mocno, że pękają mu kości i noga wygina się w literę L. Instagramerka obrzuca rywalkę jajkami, krzycząc: „Zamknij ten łeb, k…a”. Witajcie w Fame MMA. To świat, o którym wolelibyście... 17
  • Wyścig do pałacu 3 lis 2019, 20:00 Małgorzata Kidawa-Błońska, Donald Tusk, Władysław Kosiniak-Kamysz, a może Szymon Hołownia? Opozycja spala się w rozważaniach, kto zostanie jej kandydatem na prezydenta, a tymczasem Andrzej Duda już prowadzi walkę o reelekcję. 24
  • Wielka gra o miasto 3 lis 2019, 20:00 Skazywanie społeczników przez sądy powoduje, że ludzie boją się walczyć o sprawiedliwość. I o to w tym procederze chodzi. Jeszcze nie znalazł się w historii III RP rząd, który podniósłby rękę na interesy branży deweloperskiej. 30
  • Śmierć w cieniu miesięcznicy 3 lis 2019, 20:00 Pospolite zabójstwo w okolicy Pałacu Prezydenckiego prawicowa prasa wykreowała na mord polityczny. O przypadkowej ofierze pisano wiersze, a Sejm uczcił jej pamięć minutą ciszy. 34
  • Zgubieni chłopcy 3 lis 2019, 20:00 Za tydzień Polska znowu pojawi się we wszystkich światowych mediach 39
  • Kościół w kryzysie 3 lis 2019, 20:00 Dlaczego części polskich biskupów nie ruszają kolejne skandale i coraz większe zgorszenie świeckich? 40
  • Zmartwychwstanie lumpeksów 3 lis 2019, 20:00 Kiedyś kojarzyły się ze spranymi bluzkami, hałdami poplamionych ubrań i odwiecznym fetorem stęchlizny. Dzisiaj tzw. second handy to eleganckie butiki, w których ubiera się co trzeci Polak. Czy lumpeksy wygryzą Zalando i H&M? 43
  • Miliony ze śmietnika 3 lis 2019, 20:00 Polak marnuje prawie ćwierć tony żywności rocznie. To tak, jakby co miesiąc wyrzucać do kosza 200 zł. Pod tym względem jesteśmy jednym z europejskich czempionów, dlatego to u nas tyją firmy, które na tym naszym marnotrawstwie potrafią zarabiać. 46
  • hossa bessa 3 lis 2019, 20:00 Hybryda z Wałbrzycha Kolejny dowód na to, że Polska może na brexicie coś dla siebie ugrać. Japoński koncern motoryzacyjny Toyota zainwestuje 600 mln zł w fabrykę w Wałbrzychu. Miałaby tam powstać druga już linia produkcyjna napędów... 49
  • Przyparci do muru 3 lis 2019, 20:00 Im bliżej 30. rocznicy obalenia muru berlińskiego, tym więcej wydarzeń utrudniających Niemcom radosne świętowanie tego historycznego wydarzenia. 50
  • Nowe Niemcy? 3 lis 2019, 20:00 Może to Turyngię winniśmy potraktować jako jaskółkę zwiastującą polityczną przyszłość Nowych Niemiec 54
  • Zielona rewolucja w energetyce 3 lis 2019, 20:00 Zasilany konwencjonalną energią świat nie stanie się zielony z dnia na dzień. Zmiana to długi, rozłożony na wiele etapów marsz. Jednak dynamiczny rozwój fotowoltaiki i elektromobilność sprawiają, że dziś marsz przyspiesza i zamienia się w prawdziwą rewolucję. 56
  • Współdzielone auta łączą ludzi 3 lis 2019, 20:00 Współdzielenie to trend. Coraz więcej osób rezygnuje z posiadania własnego auta – szacuje się, że globalny rynek carsharingu do 2024 r. ma wzrosnąć do ponad 9,2 mld euro. Jak to wygląda w Polsce? 60
  • Służbowo na minuty 3 lis 2019, 20:00 Jedno kliknięcie w aplikacji i 2 tys. różnych nowych samochodów służbowych do wyboru. Firma Panek SA przedstawia nową ofertę wynajmu samochodów dla firm. 63
  • Ruszaj w drogę 3 lis 2019, 20:00 Wynajęcie auta jest proste, wystarczą aplikacja mobilna, prawo jazdy i karta kredytowa. Oto krótka instrukcja przygotowana przez dyrektora ds. rozwoju Panek SA. 64
  • Prawdy i mity o wynajmie auta 3 lis 2019, 20:00 Carsharing Panek SA to wygodne rozwiązanie – może zastąpić nie tylko własny samochód, lecz także taksówkę. Współdzielenie auta rządzi się swoimi prawami, które warto poznać, zanim odpalimy silnik. 65
  • Tu rodzą się gwiazdy biznesu 3 lis 2019, 20:00 Wrocławski Park Technologiczny za swoje innowacyjne podejście do wspierania biznesu, czyli program Stellar Hub, otrzymał nagrodę Innowator WPROST 2019. 66
  • Fundusz Trójmorza pobudzi inwestycje w regionie 3 lis 2019, 20:00 Europa Środkowa i Wschodnia nadal ma wiele do nadgonienia w rozwoju infrastruktury. Przeszkodą jest m.in. brak kapitału. Pomóc ma Fundusz Trójmorza. 68
  • PKP Intercity inwestuje w tabor 3 lis 2019, 20:00 Rośnie popularność usług PKP Intercity. Nie zwalniają tempa także inwestycje taborowe – w 2019 r. wyniosły już 1,75 mld zł brutto. 70
  • Podlaskie Orły nagrodzone 3 lis 2019, 20:00 Zestawienie opracowane przez redakcję „Wprost” i Bisnode pokazało mocne strony przedsiębiorców ze wschodniej Polski. 72
  • Dumny z Augustowa 3 lis 2019, 20:00 W samorządzie program nie jest tylko chwytem marketingowym z ulotki. To swoista umowa z mieszkańcami – mówi Mirosław Karolczuk, burmistrz Augustowa. 74
  • Kornel Morawiecki był moim mentorem 3 lis 2019, 20:00 Obejmujemy opieką prawną i psychologiczną około 7 tys. osób rocznie – mówi Maciej Lisowski, dyrektor Fundacji Lex Nostra. 76
  • Oko w oko z chorobą 3 lis 2019, 20:00 Utrata wzroku kosztuje więcej niż jego leczenie – mówi Małgorzata Pacholec, dyrektor Instytutu Tyflologicznego Polskiego Związku Niewidomych. 78
  • Wolność od okularów 3 lis 2019, 20:00 Masz zaćmę i astygmatyzm? Masz prawo do leczenia, które rozwiąże oba problemy jednocześnie – mówi prof. dr hab. Bartłomiej Kałużny. 79
  • Soczewki na miarę 3 lis 2019, 20:00 Soczewki kontaktowe umożliwiają korekcję praktycznie wszystkich wad wzroku, nawet tych, z którymi okulary sobie nie radzą. 80
  • Zmieniaj na dobre 3 lis 2019, 20:00 Okulary czy soczewki? Eksperci twierdzą, że najlepiej nosić i jedne, i drugie – na zmianę. Tak robi już co drugi Polak, który ma wadę wzroku. 81
  • Jaskrę można zatrzymać 3 lis 2019, 20:00 Ta choroba nerwu wzrokowego nie boli ani nie daje alarmujących objawów. Najczęściej występuje u ludzi po 60. roku życia, ale może przytrafić się w każdym wieku, nawet u młodzieży. Jaskrę leczy mniej niż połowa z 800 tys. chorych na nią Polaków. 82
  • Usłyszeć świat 3 lis 2019, 20:00 Problemy ze słuchem może mieć aż 6 mln Polaków. U osób starszych nawet niewielkie niedosłuchy dwukrotnie zwiększają ryzyko depresji. Większości osób można pomóc, stosując odpowiednie protezy słuchowe. 83
  • Słuch doskonały 3 lis 2019, 20:00 Aparaty słuchowe platformy Marvel to małe arcydzieła nowoczesnej technologii. 84
  • I Kongres „Zdrowie Polaków 2019” 3 lis 2019, 20:00 Kongres to wydarzenie, które będzie promować budowanie postaw prozdrowotnych i wspieranie solidarności międzypokoleniowej. 86
  • Czy schorzenia laryngologiczne to już choroby cywilizacyjne? 3 lis 2019, 20:00 Wzrost liczby pacjentów skarżących się na problemy z zatokami to bez wątpienia konsekwencja m.in. zanieczyszczenia powietrza. 87
  • Ból głowy z katarem 3 lis 2019, 20:00 Nie tylko wirusy powodują, że cierpimy na nieżyt nosa. Przyczynić się do tego może alergia, smog czy nieodpowiednie warunki pracy. 88
  • Recepta na życie w zdrowiu 3 lis 2019, 20:00 Program żywieniowy imitujący głodówkę może zminimalizować ryzyko wystąpienia chorób cywilizacyjnych. Potwierdzają to badania kliniczne – mówi Marek Młodzianowski, który wprowadził na polski rynek terapię Prolon. 90
  • Lot w ciemno 3 lis 2019, 20:00 „Ikar. Legenda Mietka Kosza” Macieja Pieprzycy i książka „Tylko smutek jest piękny” Krzysztofa Karpińskiego to opowieści o inności. Bo biografia zmarłego 46 lat temu niewidomego pianisty układa się w historię człowieka, który w klubie znajdował muzykę i szczęście. Poza nim:... 92
  • Dobrze się gra w miłym towarzystwie 3 lis 2019, 20:00 Czasem wolę rozrywkę od kina pretensjonalnego i artystowskiego. W „Zombieland: Kulki w łeb” chodzi o to, aby nie dać się zjeść i wytłuc jak najwięcej zombi. I co? Nie brzmi to jak metafora życia? – mówi znany m.in. z filmów Finchera i Allena aktor Jesse Eisenberg. 96
  • Innego końca świata nie będzie 3 lis 2019, 20:00 Przedstawienie „Capri – wyspa uciekinierów” jest zapisem rzeczywistości w kryzysie. Krystian Lupa z celną autoironią wypunktowuje, jak świat, który znamy, chyli się ku upadkowi. 98
  • Narysowane światy 3 lis 2019, 20:00 Dawnych wspomnień czar. Ta książka dostarczy mnóstwo wzruszeń zwłaszcza starszym czytelnikom, którzy sięgali do pierwszych lektur – jako dzieci – jeszcze w latach późnego PRL. To wtedy rozkwitła polska szkoła ilustrowania... 101
  • Film 3 lis 2019, 20:00 Gra o wszystko „UKRYTA GRA”, reż. Łukasz Kośmicki, Next Film U kryta gra” to ostatni film wyprodukowany przez zmarłego w tym roku Piotra Woźniaka-Staraka. Udało się zrealizować w Warszawie sprawny thriller szpiegowski po angielsku i... 102
  • Muzyka 3 lis 2019, 20:00 Kobieta i ogień Natalia Przybysz „JAK MALOWAĆ OGIEŃ”, Kayax Świetna płyta Natalii Przybysz „Jak malować ogień” to poetycki opis zagubienia w świecie, podany w rytm zaskakująco przebojowych i dobrze wyprodukowanych melodii. W... 103
  • Książka 3 lis 2019, 20:00 Jeszcze jest nadzieja Piękna i jednocześnie smutna książka o planecie Ziemia. Autorzy chcą jednak, by smutek nie zdołował nas całkowicie i żebyśmy pozostali po jej zamknięciu z nadzieją, że mimo wszystko może być lepiej. Imponują... 104
  • Kalejdoskop 3 lis 2019, 20:00 Plan amerykański „JOJO RABBIT”, reż. Taika Waititi AMERICAN FILM FESTIVAL (AFF) OBCHODZI 10. URODZINY, dlatego tegoroczny program musiał być jubileuszowy. We Wrocławiu zobaczymy m.in. nowe dzieła Martina Scorsese, Terrence’a Malicka i... 105
  • Duszy nie ma, a boli 3 lis 2019, 20:00 Co ma począć osoba niewierząca z listopadowym świętem ludzi umarłych? Kiedy odpada koncepcja nieśmiertelnej duszy, nieśmiertelne okazują się już tylko kości i zęby. Myślę, że to też może stanowić jakąś pociechę. Jeśli nie... 106
  • Życie analogowe 3 lis 2019, 20:00 Kąpiel w leśnym strumieniu zamiast porannej kawy. Ziemianka zamiast lodówki. Minimum potrzeb zamiast konsumpcjonizmu. Entuzjastów takiego stylu życia przybywa. Dlaczego? 108
  • „Wywrotki” w życiu to czysta przyjemność 3 lis 2019, 20:00 Inspiruję ludzi do zmiany nie tylko nawyków żywieniowych, lecz także stylu życia. W dużej mierze po to właśnie mam media społecznościowe. 111
  • Zrób sobie… Agnieszkę Holland 3 lis 2019, 20:00 Wybitni artyści to na ogół ci, których nie znosi minister Gliński. 114

ZKDP - Nakład kontrolowany